Các phương pháp/công cụ thực hiện
Đánh giá môi trường chiến lược

Lê Hoàng Lan

Copyright © Wondershare Software


Nguyên
Nguyêntắc
tắcchung
chung

NÔÔI DUNG
TRÌNH BÀY

Giới
Giớithiệu
thiệu
các
cácphương
phươngpháp
phápĐMC
ĐMCchủ
chủyếu
yếu
Nguyên
Nguyêntắc
tắclựa
lựachọn
chọnvà

 Sử dụng mọi biện pháp truyền thông

Copyright © Wondershare Software


Nguyên tắc chung: Các loại tác động cần dự báo khi ĐMC

Copyright © Wondershare Software


Các phương pháp/công cụ phổ biến trong ĐMC (1)
Các phương pháp chủ yếu

Copyright © Wondershare Software


Các phương pháp/công cụ phổ biến trong ĐMC (2)
Các phương pháp ít dùng hơn:

Copyright © Wondershare Software


Nhận định của chuyên gia (1): Kỹ thuật Delphi
 Thường được sử dụng trong các quyết định tập thể, không đòi hỏi sự
hiện diện của các thành viên và không bao giờ đối mặt nhau để tránh
tạo áp lực cho nhau

Các bước của kỹ thuật Delphi:

Vấn đề

luận lần 2

Kết quả
cuối
cùng

Copyright © Wondershare Software


Nhận định của chuyên gia (2)
Các nhận định đưa ra cần giải thích rõ:
 Các giả thuyết cơ sở của nhận định (khi nào rủi ro/tác động
xảy ra và nguyên nhân của nó)
 Các xu hướng và vấn đề tương lai cần xem xét khi nhận định
rủi ro/tác động
 Tính chất của rủi ro/tác động dự đoán (ví dụ xác suất, bản chất
& quy mô; khoảng thời gian và khả năng đảo chiều)
 Các vùng địa lý bị ảnh hưởng chính, các nhóm hoặc hệ sinh
thái
 Các mối lo ngại liên quan đến rủi ro/tác động và tầm quan
trọng của rủi ro/tác động so với hiện trạng
 Mức độ không chắc chắn trong các nhận định

Copyright © Wondershare Software


Phân tích xu hướng và ngoại suy
 Phân tích xu hướng và ngoại suy giúp diễn giải các áp lực môi
trường và những thay đổi theo thời gian
 Các xu hướng cần được phân tích trên một phạm vi thời gian chính

thể

 Phân tích đa tiêu chí đánh giá
bằng số học tất cả các phương
án thực hiện CQK dựa trên
một số tiêu chí và tổng hợp
các đánh giá riêng lẻ vào một
đánh giá tổng thể.
 Các tiêu chí được xác định kỹ
lưỡng thông qua trọng số
tương đối, phản ánh các hậu
quả môi trường chính của tất
cả các phương án thực hiện
CQK

Copyright © Wondershare Software


Ví dụ ma trận lượng hoá tác động của QHSDĐ
Nước
mặt

Nước
ngầm

Không
khí

Chất thải
rắn


Đất công nghiệp mới

-3

-2

-3

-3

-2

-1

-2

+2

Đất dân cư cũ

-1

-1

0

-1

0


-3

-3

-1

0

+2

+1

Đất trường học, cơ
quan

-1

0

0

-1

-1

0

-1



+1

+1

+1

+1

Đất khu bảo tồn thiên
nhiên

0

+1

+2

0

+2

+2

+1

+1

Diện tích nước mặt
mở rộng

-1

+1

Tổng cộng

-16

-8

-8

-14

0

-1

+14

-1
-5

Copyright © Wondershare Software


Phân tích đa tiêu chí: xác định các tiêu chí đánh giá
 Các tiêu chí cần phải mô tả xu hướng hiện tại và
tương lai, đồng thời hỗ trợ đánh giá các tác động tích
cực và tiêu cực của dự án

3

Suy giảm nguồn nước mặt và
thay đổi chế độ thuỷ văn

-

pH, COD, BOD, SS
Phì dưỡng
Suy kiệt nguồn nước, nhiễm mặn

4

Suy giảm nguồn nước ngầm

-

Nitrate, các chất hữu cơ khó phân huỷ, coliform
As và các kim loại khác
Nhiễm mặn
Sụt giảm trữ lượng

5

Ô nhiễm không khí

-

Bụi, mùi, PM10, SO2, NOx,CO
Độ ồn, rung

9

Sức khoẻ cộng đồng

-

Thay đổi cơ cấu bệnh tật
Xuất hiện dịch bệnh

10

Biến động xã hội

-

Thay đổi cấu trúc phân bố dân số (di dân)
Thay đổi cấu trúc việc làm
Thay đổi phong tục, tập quán

11

Phát triển kinh tế

-

Chỉ số GDP, chỉ số nghèo đói
Chỉ số thất nghiệp (an ninh việc làm, sự đa dạng công việc)
Chỉ số phát triển giáo dục
Chỉ số phát triển con người (nhà ở, sinh kế, chất lượng cuộc sống)
Chỉ số rủi ro (an toàn VSTP, an toàn GT, an ninh xã hội)


Đánh
giá (B)

Điểm
AxB

1

Thay đổi kết cấu đất

20

-2

- 40

-2

- 40

-2

- 40

2

Ô nhiễm đất

5


- 15

4

Suy giảm nguồn nước
ngầm

5

-3

- 15

-2

- 10

-1

-5

5

Ô nhiễm không khí

10

-2


Ô nhiễm môi trường biển

3

-2

-6

-2

-6

-1

-3

8

Biến đổi khí hậu

2

-2

- 4

-2

-4


- 30

-2

- 20

-2

- 20

11

Phát triển kinh tế

10

+1

+ 10

+2

+ 20

+3

+ 30

Cộng


Copyright © Wondershare Software


Ví dụ phân tích không gian trong ĐMC QHSDĐ

Copyright © Wondershare Software


Diện tích xâm phạm vào vườn quốc gia và RNM theo số liệu tích hợp
Loại đất

Diện tích xâm lấn
km2

%

Vườn Quốc gia Côn Sơn - Kiếp Bạc (Hải Dương)
Đất quốc phòng, an ninh

1477

5,88

Đất sản xuất kinh doanh

36.883

1,30

Đất ở đô thị

0,01

Rừng ngập mặn ven biển Hải Phòng

Ghi chú:
 * Diện tích xâm lấn
trong VQG Hương Sơn
 ** Tỉnh Quảng Ninh
chưa có điều chỉnh quy
hoạch sử dụng đất ven
rìa, do đó không tiến
hành tích hợp dữ liệu
rừng ngập mặn
 Quy hoạch giao thông
được thể hiện bằng dạng
đường không có diện
tích, vì vậy không thể
tiến hành tích hợp dữ
liệu mạng lưới giao
thông với dữ liệu GIS
môi trường

Vườn Quốc gia Kỳ Sơn; Vườn Quốc gia Yên Tử (Quảng Ninh)
Rừng ngập mặn ven biển Quảng Ninh**
Copyright © Wondershare Software


Biểu đồ hệ thống và mạng lưới: sơ đồ dạng cây tác động

Ví dụ xem xét một nhánh của dự án xây dựng đường cao

các dự báo đầy đủ.

Copyright © Wondershare Software


Các bước cơ bản của mô hình hóa
1. Xác định các vấn đề cụ thể và các tương tác cần được mô phỏng
2. Xác định các giả thuyết chính và các giới hạn cho việc mô phỏng
3. Xác định mô hình thích hợp và tinh chỉnh nó cho phù hợp với
tình hình địa phương và sự sẵn có của dữ liệu
4. Thu thập số liệu cơ bản về môi trường địa phương (ví dụ địa
hình, tốc độ và hướng gió, cơ chế dòng chảy, v.v..)
5. Thu thập thông tin đầu vào trước đây và hiện tại (ví dụ mức độ
phát thải) và chạy mô hình để làm rõ và chuẩn hóa
6. Chạy mô hình với các kịch bản khác nhau đang được xem xét để
đánh giá

Copyright © Wondershare Software


Phương pháp phân tích SWOT (1)
 SWOT có thể được sử dụng để đánh giá tình trạng hiện tại.
 SWOT nêu bật những vấn đề cốt lõi bên trong (điểm mạnh & điểm
yếu) và bên ngoài (cơ hội và nguy cơ) cần được xem xét trong quá
trình xây dựng CQK hoặc trong quá trình đánh giá

Tích cực

Tiêu cực



TÍCH CỰC

NỘI VI

Copyright © Wondershare Software