ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

DOÃN THỊ BÍCH LIÊN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ
HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN HỆ SAU ĐẠI HỌC
NHÓM NGÀNH KHOA HỌC GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM - ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ ÚT SÁU

THÁI NGUYÊN, NĂM 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự
hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Út Sáu. Những số liệu và kết quả nghiên cứu
trong luận văn là hoàn toàn trung thực, chưa được sử dụng và công bố trong bất
cứ công trình nào.
Thái Nguyên, ngày 18 tháng 4 năm 2016
Tác giả

Doãn Thị Bích Liên

i


LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC .........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC HÌNH............................................................................................ vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu ................................................................. 3
4. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
6. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 3
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 4
8. Cấu trúc của luận văn ...................................................................................... 5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH
GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN HỆ SAU ĐẠI HỌC
NHÓM NGÀNH KHOA HỌC GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC
SƯ PHẠM ........................................................................................................... 6
1.1.Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề ............................................................ 6
1.1.1. Một số nghiên cứu về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập
của người học ở nước ngoài ................................................................................ 6
1.1.2. Một số nghiên cứu về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập
của người học ở Việt Nam ................................................................................... 7
1.2. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học
viên hệ sau đại học ............................................................................................... 9

iii


1.2.1. Quản lý....................................................................................................... 9

2.3.2. Thực trạng đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viên trường Đại
học Sư phạm - ĐHTN về chất lượng hoạt động đánh giá kết quả học tập
của học viên hệ sau đại học nhóm ngành khoa học giáo dục ............................ 34
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học viên
hệ sau đại học nhóm ngành khoa học giáo dục ................................................. 40
2.4.1. Thực trạng quản lý công tác xây dựng kế hoạch đánh giá kết quả
học tập của học viên sau đại học nhóm ngành khoa học giáo dục .................... 40
2.4.2. Thực trạng công tác tổ chức đánh giá kết quả học tập của học viên
hệ sau đại học nhóm ngành khoa học giáo dục ................................................. 43
2.4.3. Thực trạng công tác chỉ đạo đánh giá kết quả học tập của học viên
hệ sau đại học nhóm ngành khoa học giáo dục ................................................. 45
2.4.4. Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động đánh giá kết quả
học tập của học viên .......................................................................................... 54
2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học
tập của học viên nhóm ngành khoa học giáo dục ở Trường Đại học Sư
phạm - ĐHTN .................................................................................................... 56
2.5.1. Kết quả đạt được ...................................................................................... 56
2.5.2. Hạn chế và nguyên nhân .......................................................................... 57
Kết luận chương 2.............................................................................................. 58
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT
QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN HỆ SAU ĐẠI HỌC NHÓM NGÀNH
KHOA HỌC GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM - ĐẠI
HỌC THÁI NGUYÊN ...................................................................................... 59
3.1. Mục đích và nguyên tắc đề xuất biện pháp ................................................ 59
3.1.1. Mục đích .................................................................................................. 59
3.1.2. Nguyên tắc đề xuất biện pháp ................................................................. 59
3.2. Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học viên
nhóm ngành khoa học giáo dục ở Trường Đại học Sư phạm – ĐHTN............. 61

v


CBQL

Cán bộ quản lý

CM

Chuyên môn

ĐBCLGD

Đảm bảo chất lượng giáo dục

ĐHSP

Đại học Sư phạm

ĐHTN

Đại học Thái Nguyên

KHGD

Khoa học giáo dục

KH-TC

Kế hoạch - Tài chính

SĐH

Bảng 2.6. Kết quả đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viên Trường Đại
học Sư phạm - ĐHTN về công tác chỉ đạo chấm thi và lưu trữ kết
quả học tập của học viên ................................................................... 48
Bảng 2.7. Kết quả đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viên về công tác
chỉ đạo đánh giá luận văn của học viên hệ sau đại học nhóm
ngành khoa học giáo dục ................................................................... 50
Bảng 2.8. Kết quả đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viên về công tác
chỉ đạo chung hoạt động đánh giá kết quả học tập của học viên hệ
sau đại học nhóm ngành khoa học giáo dục ...................................... 52
Bảng 2.9. Kết quả đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viên Trường Đại
học Sư phạm - ĐHTN về công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động
đánh giá kết quả học tập của học viên............................................... 54

v


Bảng 3.1. Đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viên về tính cần thiết của
các biện pháp đã đề xuất.................................................................... 83
Bảng 3.2. Đánh giá của CBQL và giảng viên về tính khả thi của các biện
pháp đã đề xuất .................................................................................. 84
DANH MỤC HÌNH
Hình 3.1: Cấu trúc nội dung của mô hình ......................................................... 62

vi


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong xu thế giáo dục ở Việt Nam hiện nay, tất cả các bậc học đều chú
trọng đổi mới để nâng cao chất lượng đào tạo. Để có thể hội nhập quốc tế, xu

đại học vùng. Cùng với sự phát triển của giáo dục nước nhà, trong những năm
qua, quy mô đào tạo sau đại học của Trường không ngừng tăng lên, đào tạo trình
độ thạc sĩ tính đến nay có 23 chuyên ngành, đã góp phần cung cấp nguồn nhân lực
có chất lượng cao phục vụ đắc lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở các tỉnh
thuộc khu vực trung du và miền núi phía Bắc nói riêng, cả nước nói chung.
Trong những năm qua, công tác quản lý hoạt động đánh giá kết quả học
tập của học viên nói chung, nhóm ngành khoa học giáo dục nói riêng đã đạt
được những kết quả nhất định như: Công tác quản lý đánh giá kết quả học tập
của học viên bảo đảm đúng quy định, công bằng, khách quan, v.v.. Tuy nhiên,
qua quan sát thực tế chúng tôi nhận thấy quá trình quản lý hoạt động đánh giá
kết quả học tập của học viên vẫn còn một số tồn tại, bất cập như: Một số khâu
trong quá trình đánh giá chưa thực sự đảm bảo tính khoa học, tiến độ thực
hiện đánh giá kết quả các học phần, thực hiện luận văn còn chậm, v.v.. đã ảnh
hưởng đến chất lượng đào tạo sau đại học của nhà trường. Vì vậy, việc nghiên
cứu tìm ra những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý hoạt động
đánh giá kết quả học tập của học viên hệ sau đại học nhóm ngành khoa học
giáo dục có ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn. Tuy nhiên, trên thực tế chưa có
công trình nào nghiên cứu vấn đề này.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn vấn đề “Quản lý hoạt động đánh
giá kết quả học tập của học viên hệ sau đại học nhóm ngành khoa học giáo
dục ở trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên” làm đề tài nghiên cứu
luận văn của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của
học viên hệ sau đại học nhóm ngành khoa học giáo dục ở Trường Đại học Sư
phạm - ĐHTN trong giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay.

2



7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Các phương pháp: Trong luận văn này, chúng tôi sử dụng các phương
pháp: Phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, hệ thống hóa các khái niệm khoa học
về quản lý, đánh giá, đánh giá kết quả học tập; tổng kết kinh nghiệm từ thực tế
quan sát và quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học viên, nghiên
cứu tài liệu về hoạt động đánh giá kết quả học tập của học viên.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi:
Chúng tôi thiết kế 02 bảng hỏi điều tra về thực trạng đánh giá kết quả
học tập của học viên và thực trạng công tác quản lý quá trình hoạt động đánh
giá kết quả học tập của học viên nhóm ngành khoa học giáo dục.
- Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động quản lý của Phòng Đào tạo,
của các khoa chuyên môn về việc thực hiện hoạt động đánh giá kết quả học tập
của học viên nhóm ngành khoa học giáo dục.
- Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn một số cán bộ quản lý và
giảng viên các khoa chuyên môn gồm: Khoa Toán, Khoa Vật lý, Khoa Sinh
học, Khoa Ngữ văn, Khoa Địa lý, Khoa Tâm lý-Giáo dục, Khoa Giáo dục chính
trị, Bộ môn Ngoại ngữ và học viên về thực trạng hoạt động đánh giá kết quả
học tập của học viên nhóm ngành khoa học giáo dục và thực trạng công tác
quản lý hoạt động này.
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Trong đề tài này chúng
tôi nghiên cứu các sản phẩm sau:
+ Kế hoạch quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của
học viên nhóm ngành khoa học giáo dục của Phòng Đào tạo, của các khoa
chuyên môn.
+ Quy trình quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của
học viên nhóm ngành khoa học giáo dục của Phòng Đào tạo, của các khoa
chuyên môn.


1.1.Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Một số nghiên cứu về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của
người học ở nước ngoài
Hoạt động đánh giá kết quả học tập và quản lý hoạt động đánh giá kết
quả học tập của người học đã được phản ánh khá rõ nét theo các hướng nghiên
cứu sau:
Nghiên cứu lý thuyết chung về kiểm tra đánh giá trong lớp học như công
trình của Robert L.Ebel [40]. (Đo lường thành tích giáo dục - Measuring
Educational Achievemet) đã mô tả chi tiết phương pháp đo lường, đánh giá
định lượng kết quả học tập của học sinh. Công trình: Measurement and
Evaluation in Teaching “Đo lường và đánh giá trong dạy học của Norman E.
Gronlund” đã đưa ra những nguyên tắc và quy trình đánh giá kết quả dạy học
[35]. Công trình: A Teachers Guideto Assessment “Hướng dẫn giáo viên đánh
giá của D. S. Frith và H. G. Macintosh” đã đề cập tới những vấn đề chuyên sâu
về lý luận cơ bản của đánh giá trong lớp học, cách lập kế hoạch đánh giá, cách
đánh giá, cho điểm [34].
Nghiên cứu về kỹ thuật kiểm tra, đánh giá kết quả học tập được trình bày
trong cuốn “Classroom Assessment - techniques của Thomas A. Agelo” đã giới
thiệu cho giáo viên biết cần phải sử dụng các phương pháp cụ thể nào trong
đánh giá trên lớp và việc ra các quyết định khi sử dụng kết quả đánh giá [dẫn
theo 38]. Rick Stiggins và các đồng nghiệp đã xuất bản 03 cuốn sách nghiên
cứu về đánh giá trên lớp với các phương pháp, kỹ thuật cụ thể: “Student
centered classroom Assessment" [37]. "Classrom Assessment for Student
Learning" [38] và cuốn “Student - Involved Assessment for Learning” [39].

6


Nghiên cứu các mô hình đánh giá, trong đó có mô hình đánh giá kết quả
học tập của sinh viên trong các trường đại học, cao đẳng như: Mô hình của

Trong những năm đầu của thế kỷ XXI, ở Việt Nam đã xuất bản một số
công trình liên quan tới quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của
người học như: Các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra tại Trường Đại
học dân lập Văn Lang của Võ Văn Tuấn [28]; Biện pháp quản lý công tác
đánh giá kết quả học tập của học viên trong đào tạo trực tuyến ở các trường
đại học, cao đẳng của Ngô Quang Sơn [23]; Nghiên cứu cải tiến quản lý hoạt
động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập trong giáo dục đại học ở Việt Nam
của tác giả Cấn Thị Thanh Hương [13]; Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh
giá kết quả học tập của sinh viên tại Trung tâm khảo thí ở Trường Đại học Y
Hải Phòng của tác giả Nguyễn Thị Lan Anh [1]; Quản lý hoạt động đánh giá
kết quả học tập của sinh viên trong đào tạo theo học chế tín chỉ ở Trường
Đại học Sư phạm - ĐHTN của tác giả Nguyễn Thị Hải Yến [30]; Mô hình
đánh giá kết quả học tập của sinh viên trong đào tạo theo tín chỉ của tác giả
Nguyễn Thành Nhân [21], v.v..
Từ tổng quan trên chúng ta thấy, các công trình chủ yếu đi sâu nghiên
cứu về đánh giá chương trình, đánh giá kết quả học tập của người học. Các
công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinh
viên và học viên cao học còn chưa nhiều. Mặt khác, mỗi công trình nghiên cứu
lại đi theo những cách tiếp cận khác nhau. Vì thế, việc vận dụng vào thực tiễn
của mỗi cơ sở đào tạo đại học với những đặc thù riêng của mình phải cần có sự
chọn lọc cụ thể.
Trên cơ sở xem xét những kết quả nghiên cứu của một số tác giả trong
nước và nước ngoài, tác giả luận văn sẽ kế thừa để nghiên cứu lý luận về quản
lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học viên hệ sau đại học nhóm ngành
khoa học giáo dục làm cơ sở nghiên cứu và vận dụng để đề xuất các biện pháp
quản lý hoạt động này ở Trường Đại học Sư phạm - ĐHTN, nhằm đáp ứng yêu
cầu đổi mới giáo dục.

8


chiếm lĩnh (lĩnh hội) tri thức, kỹ năng, kỹ xảo nhằm đạt tới mục tiêu để thỏa mãn
những nhu cầu nhất định. Cùng với quá trình học, cá nhân tự thay đổi chính
mình về nhận thức, kỹ năng và thái độ. Hoạt động học được thực hiện trong nhà

11


trường; có mục tiêu, chương trình, nội dung với sự dẫn dắt của những người có
trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; được kiểm tra, đánh giá gọi là quá trình học tập.
Với ý nghĩa đó, học tập được hiểu là quá trình tiếp thu kiến thức và rèn luyện kỹ
năng, dưới sự hướng dẫn, tổ chức, điều chỉnh của nhà giáo dục. Học tập luôn gắn
liền với hoạt động giảng dạy, kiểm tra, đánh giá của người dạy.
Ở bậc đào tạo sau đại học, học tập là quá trình học viên tiếp thu, bổ sung
và nâng cao những kiến thức đã học ở đại học; hiện đại hóa những kiến thức
chuyên ngành; tăng cường kiến thức liên ngành; có đủ năng lực thực hiện công
tác chuyên môn và nghiên cứu khoa học trong chuyên ngành đào tạo.
Kết quả học tập là bằng chứng sự thành công của người học về kiến thức,
kỹ năng, năng lực, thái độ đã được đặt ra trong mục tiêu; là kết quả của một
môn học, một chuyên ngành hay của cả một khóa đào tạo, bao gồm các kiến
thức, kỹ năng, thái độ mà họ tích lũy được và phát triển trong suốt khóa học.
Kết quả học tập thể hiện mức độ người học đạt được so với mục tiêu đã đề ra;
mức độ người học đạt được trong tương quan chung với những người cùng học
khác. Kết quả học tập là hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, thái độ mà người
học thu được trong quá trình học tập, được lượng hóa thông qua điểm số hay
nhận định thể hiện cụ thể qua đánh giá quá trình học tập (bao gồm đánh giá
thường xuyên, đánh giá học phần, đánh giá luận văn).
Theo tác giả Dương Thiệu Tống, đánh giá kết quả học tập "là quá
trình thu thập, phân tích và giải thích thông tin một cách có hệ thống nhằm
xác định mức độ đạt đến các mục tiêu giảng huấn về phía học sinh. Đánh
giá có thể thực hiện bằng phương pháp định lượng (đo lường) hay định tính

và mục đích đánh giá. Đánh giá hoạt động học tập của học viên được thể hiện
trên ba mặt: Kiến thức, kỹ năng và thái độ; phải xác định rõ nội dung học tập
với những mục tiêu cụ thể của môn học làm cơ sở cho việc đánh giá; đồng thời
giúp học viên có những định hướng trong hoạt động học tập và tự đánh giá.
Để đánh giá được toàn diện năng lực học tập của học viên, cần sử dụng
các hình thức đánh giá khác nhau. Tùy thuộc vào mục tiêu, nội dung môn học
và đặc điểm của đối tượng để lựa chọn các hình thức, phương pháp đánh giá
tương ứng như: vấn đáp, bài tập tiểu luận, trắc nghiệm (tự luận hoặc trắc

13


nghiệm khách quan), v.v.. Trước khi đánh giá cần thông báo trước để học viên
nắm được mục đích, yêu cầu, nội dung, hình thức và kế hoạch đánh giá; giúp
định hướng cho việc ôn tập và rèn luyện của học viên.
+ Đánh giá định kỳ bao gồm công tác ra đề thi, tổ chức thi và tổ chức
chấm bài thi. Đề thi cần bao quát được toàn bộ nội dung môn học, đảm bảo
được mục tiêu đã xác định; đề thi phải bảo đảm đánh giá được khả năng ghi
nhớ, thông hiểu, khả năng phân tích, tổng hợp và năng lực vận dụng sáng tạo
của học viên, phù hợp với đối tượng và đạt được văn phong cần thiết. Đáp án
và biểu điểm đánh giá phải được xây dựng thật cụ thể, chi tiết, chính xác và
khoa học để có thể đo lường đúng kết quả học tập của học viên.
Tổ chức thi là tổ chức cho học viên thực hiện các thao tác cần thiết
theo đề bài yêu cầu nhằm thu thập những thông tin về kết quả học tập của
học viên. Để có được kết quả tốt, học viên cần phát huy tối đa khả năng của
mình trong việc huy động những tri thức và kỹ năng để giải quyết vấn đề đặt
ra; đồng thời có thái độ nghiêm túc, trung thực trong làm bài, tôn trọng giảng
viên và không làm phiền các học viên khác. Đối với giảng viên, cần coi thi
nghiêm túc, đúng quy chế, tạo điều kiện cho học viên làm bài thi đúng với
khả năng của mình; giảng viên không được dễ dãi, nhưng cũng không tạo ra

tiến hành một đề tài khoa học và cách trình bày những gì đã làm được cũng như
phát triển khả năng ứng đáp các vấn đề mà hội đồng khoa học đặt ra.
- Công bố kết quả đánh giá và ra quyết định mới là một nội dung trong
quy trình đánh giá. Việc công bố kết quả đánh giá cho học viên biết bao gồm:
Kết quả kiểm tra, phân loại, xếp hạng và những điều cần phát huy hoặc khắc
phục. Những kết quả thu được cần thông báo cho học viên trong thời gian sớm
nhất nhằm tạo cho học viên có tâm lý tích cực hơn trong học tập; đồng thời
giúp cho các nhà quản lý có thông tin để kịp thời điều chỉnh, hoàn thiện quá
trình đào tạo. Sau khi công bố kết quả đánh giá, giảng viên cần lắng nghe
những ý kiến thắc mắc hay phản hồi của học viên để có sự giải đáp thỏa đáng.
Phân tích đề thi, đề tài nghiên cứu khoa học, thống kê kết quả thi, kết
quả bảo vệ luận văn để thấy được những mặt còn hạn chế trong công tác
giảng dạy, hướng dẫn nghiên cứu khoa học, hướng dẫn ôn tập, ra đề thi, tổ

15