Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
A. PHẦN MỞ ĐẦU
Như chúng ta đã biết di sản văn hóa truyền thống của Việt Nam có rất
nhiều loại hình khác nhau, nó rất đa dạng và phong phú như: Âm nhạc, câu đố,
thơ ca, hò vè , ca dao- đồng dao - Trò chơi dân gian…và nhiều loại hình khác
nữa. Trong đó có thể nói rằng Đồng dao -Trò chơi dân gian cũng là một di sản
văn hóa quý báu của dân tộc. Nó được kết thành qua quá trình lao động, sản xuất
và sinh hoạt của con người, trong đó nó tích tụ cả trí tuệ và niềm vui sống của
bao thế con người. Đặc biệt đối với trẻ em, Đồng dao- trò chơi dân gian với
những xúc cảm đặc biệt nó mang lại cho thế giới trẻ thơ nhiều điều thú vị và bổ
ích, đồng thời thể hiện được nhu cầu giải trí, vui chơi, được chia sẻ niềm vui
chơi của các em với bạn bè, với những người xung quanh và cộng đồng, đưa các
em về với tuổi thơ đúng nghĩa của nó "Tuổi thơ đầy sự hồn nhiên và trong
sáng". Nó làm cho thế giới xung quanh của các em đẹp hơn rộng mở hơn, tuổi
thơ của các em sẽ trở thành kỷ niệm quý báu theo suốt cuộc đời, dù đi đâu về
đâu hình bóng cây đa, bến nước, con đò với hình ảnh đàn em nhỏ nô đùa với các
trò chơi dân gian không thể phai mờ. Không những thế trò chơi dân gian nhằm
làm giàu nguồn tình cảm phát triển trí tuệ và ngôn ngữ cho các em đặc biệt ở
tuổi lên ba. Chính vì vậy trò chơi dân gian rất cần thiết được lựa chọn, giới
thiệu, tổ chức trong trường Mầm non tùy theo từng lứa tuổi.
Đúng như lời của một Giáo sư ở Giám đốc bảo tàng dân tộc Việt Nam đã
nói "Cuộc sống của trẻ em không thể thiếu những trò chơi. Trò chơi dân gian
không đơn thuần là một trò chơi của trẻ con mà chứa đựng cả nền văn hóa dân
1
Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc. Trò chơi dân gian không chỉ chắp cánh
cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy sáng tạo mà còn giúp trẻ hiểu về bạn
bè, tình yêu gia đình, quê hương đất nước. Ngày nay, các em đang sống trong
điều kiện nền kinh tế phát triển, chỉ làm quen với máy móc và không có một
triển tổng thể hài hoà của trẻ về Đức, Trí, Thể, Mỹ... mặt khác tạo tâm thế thoải
mái cho trẻ bước vào lớp một trường Tiểu học được tốt. Muốn cho trẻ phát triển
được tốt về mọi mặt điều đầu tiên chúng ta cần quan tâm đó là làm cho trẻ thoả
mãn mọi nhu cầu, một trong những nhu cầu cần thiết của trẻ đó là hoạt động vui
chơi, thông qua vui chơi để trẻ phát triển một cách toàn diện.
Ở lứa tuổi Mẫu giáo vui chơi là hoạt động chủ đạo. Thông qua hoạt động
vui chơi, trẻ phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm, quan hệ xã hội, ngôn ngữ qua
đó nhằm phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ. Chính vì vậy việc chỉ đạo giáo
viên cần tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi nói chung và trò chơi dân gian nói
riêng nhằm góp phần đưa trẻ về với thế giới tuổi thơ đầy ý nghĩa.
Đối với trẻ Mầm non, các cháu không chỉ được chăm sóc sức khoẻ, được
học tập, mà quan trọng nhất trẻ cần phải được thoả mãn nhu cầu vui chơi. Xuất
phát từ nhu cầu quan trọng của hoạt động vui chơi đối với trẻ em và nhu cầu
hưởng thụ hoạt động này.
3
Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
Tổ chức "Đồng dao -trò chơi dân gian" cho trẻ một cách khoa học hứng
thú, hấp dẫn lôi cuốn trẻ là việc làm vô cùng cần thiết thông qua đó để trẻ được
vui chơi, được khám phá, thế giới của các cháu được mở rộng hơn. Tổ chức cho
trẻ chơi tốt có hiệu quả chúng ta tin tưởng rằng một ngày mai không xa chúng ta
sẽ có một thế hệ tương lai đầy triển vọng.
II.Cơ sở thực tiển:
Năm học 2009 - 2010 là năm thứ hai thực hiện phong trào thi đua "Xây
dựng trường học thân - Học sinh tích cực" do Bộ giáo dục - Đào tạo phát động.
Hưởng ứng phong trào thi đua trong đó hai năm qua trường Mầm non Mỹ Thủy
đã triển khai và thực hiện một cách sâu rộng đặc biệt là đưa dân ca, đồng dao,
trò chơi dân gian vào các nhóm lớp.
Bản thân tôi là Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn trong quá trình chỉ
- Một số giáo viên vốn hiểu biết về các trò chơi dân gian chưa nhiều.
- Xã Mỹ Thủy là một xã có dân số khá đông trải dài gồm nhiều thôn
cách xa nhau, kinh tế phát triển không đồng đều, vẫn còn một số phụ huynh
5
Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
nhận thức còn hạn chế trong việc tổ chức cho trẻ vui chơi hoạt động (Có
người cho rằng hoạt động học là chủ yếu)
3. Điều tra thực tiển:
Vào đầu năm học qua việc khảo sát chất lượng đầu vào cuối tháng 9 và
qua khảo sát tình hình thực tế kết quả như sau:
- Khả năng của trẻ đọc được các bài đồng dao và chơi được các trò chơi
dân gian chỉ đạt 30%.
-Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc đưa đồng dao- trò chơi dân gian
chiếm 35%
- Khả năng tổ chức đồng dao- trò chơi dân gian ở các hoạt động của
giáo viên còn nhiều hạn chế
- 50% giáo viên tổ chức trò chơi dân gian còn lúng túng thiếu sức hấp
dẫn.
- Cơ sở vât chất như (Sân bãi, trang phục, hệ thống loa thu thanh…chưa
đáp ứng nhu cầu thực tế cho trẻ.
- Tài liệu phục vụ cho hoạt động này còn khiêm tốn.
Với những kết quả trên bản thân tôi luôn trăn trở, suy nghĩ và tìm ra
một số biện pháp chỉ đạo đưa đồng dao- trò chơi dân gian vào các hoạt động
cho trẻ ở trường Mầm non" nhằm góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc
giáo dục trẻ đáp ứng với nhu cầu hiện nay. Đồng thời góp phần thực hiện tốt
6
phụ -
Phụ - BGH-GV
huynh toàn
- Tuần 1
-
Phụ
huynh đồng
8
Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
trường
tình hưởng
ứng
2
-Làm đồ dùng - Giáo viên
P/
HT-Tổ -Tuần 2
động, các chuyên đề ở trường mầm non thì cơ sở vật chất, trang thiết bị đầy
đủ quyết định một phần quan trọng đến hiệu quả của mọi hoạt động. Chính vì
vậy mà công tác tham mưu cơ sở vật chất trang thiết bị phù hợp là nhiệm vụ
của người làm công tác quản lý.
Qua khảo sát nắm tình hình đầu năm học của các lớp tôi thấy CSVC để
phục vụ cho việc tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian của các lớp chưa đáp
ứng được nhu cầu. Vì vậy tôi đã mạnh dạn tham mưu với đồng chí Hiệu
trưởng mua sắm thêm một số đồ dùng như:
9
Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
- Bộ âm ly, loa máy, mít điện tử phục vụ cho lễ hội trong đó có tổ chức
các trò chơi dân gian.
- Tham mưu với UBND xã, BGH, hội phụ huynh để quy hoạch sân bãi,
trồng cỏ trong điều kiện có thể để phục vụ các cháu vui chơi.
- Trang phục của các trò chơi: muốn tổ chức có hiệu quả các trò chơi
phù hợp vói các vùng miền, phù hợp với lứa tuổi thu hút sự tập trung chú ý
của trẻ đòi hỏi phải có trang phục, hoá trang, đạo cụ...để làm được điều đó tôi
phải tranh thủ ý kiến chỉ đạo của đồng chí Hiệu trưởng tham mưu với hội cha
mẹ học sinh của các lớp, các doanh ngiệp đóng trên địa bàn, các nhà hảo tâm
xin hổ trợ kinh phí để mua sắm các đồ dùng cần thiết. khi đã có kinh phí tiến
hành mua sắm theo nhu cầu thực tế để tổ chức các hoạt động cho trẻ như:
- Hội lớp Mẫu Giáo Lớn: Đảm nhiệm may áo quần bà ba, khăn đống.
- Hội lớp Mẫu Giáo Nhỡ: Đảm nhiệm may áo quần tứ thân.
- Hội lớp Mẫu Giáo Bé: May sắm vai nông dân...và những dụng cụ
thiết yếu phục vụ cho hoạt động đó một cách có hiệu quả đúng mục đích
Ngoài việc tham mưu may áo quần phục vụ các trò chơi tôi còn tham
mưu với phụ huynh mua sắm giá trưng bày đồ dùng phục vụ trò chơi dân gian,
Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
Lớn hơn như Mẫu giáo Nhở và Mẫu giáo lớn khả năng chú ý có chủ
định và nhận thức của trẻ cao hơn nhiều so với lứa tuổi trước. Vì thế trẻ có thể
chơi các trò chơi dài hơn, khó hơn như trò chơi "Ô ăn quan", 'Kéo co", "Rồng
rắn lên mây", "Chuyền thẻ", "Ném còn"…thì bắt buộc giáo viên phải làm đồ
dùng đồ chơi thuộc các trò chơi đó như làm bồi, chọn quả còn, làm còn ném,
vòng ném, khăn bịt mắt…Ngoài việc chọn trò chơi phù hợp với lứa tuổi tôi
phải chú ý đến tính phù hợp với chủ đề, chủ điểm trong tháng và phù hợp với
từng hoạt động.
-Ví dụ: Ở Mẫu giáo Lớn chủ điểm "Gia đình" nội dung Hoạt động ngoài
trời chọn đồng dao cho trẻ chơi đó là"Gánh gánh gồng gồng" thì phải làm
quang gánh và trang phục cho phù hợp.
Sau khi các nhóm lớp đã biết cách lựa chọn trò chơi tôi chỉ đạo giáo
viên làm đồ dùng đồ chơi để phục vụ cho các trò chơi một điều đặt ra là phải
chú ý đến sự an toàn và tính thẩm mỹ vậy nên tôi đã động viên những giáo
viên khéo tay hay làm giúp đỡ cho các đồng chí khác cùng học hỏi và làm
theo với mục đích có chất lượng hiệu quả mang tính sáng tạo và đậm chất dân
gian.
Khi đã lựa chọn trò chơi để làm đồ dùng đồ chơi phù hợp với từng lứa
tuổi tôi chỉ đạo giáo viên biết sưu tầm đồ dùng đồ chơi sẵn có ở địa phương để
làm đồ dùng cho các cháu chơi như chong chóng, làm thuyền bằng mo cau…
và những đồ dùng đồ chơi phục vụ các trò chơi khi tổ chức chơi tập thể như
dây kéo co, đua ngựa…Để thu hút được các lực lượng tham gia tôi đã mời
12
Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
những phụ huynh là "Bà,là Ông" là những nghệ nhân đến hướng dẫn cho cô
chức cho các cháu chơi trò chơi tỉnh nhằm phát triển nhận thức như chú ý khi
tích hợp trò chơi dân gian vào hoạt động chung giáo viên cần lựa chọn trò
chơi sao cho phù hợp với đặc điểm của môn học.
Ví dụ: Thể dục chọn trò chơi nhằm rèn luyện thân thể khẻo mạnh, hoạt
bát và năng động.
- Khi đã hướng dẫn cho giáo viên rồi, qua các đợt dự giờ đánh giá,
thanh kiểm tra tôi đều chú ý xem giáo viên tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi
như vậy đã phù hợp chưa từ đó có biện pháp chỉ đạo tốt hơn.
5. Tổ chức hội thi trong nhà trường.
Đỉnh cao của hoạt động này đó là tổ chức các hội thi nhằm tuyên truyền
đến cộng đồng việc cần thiết tổ chức ca dao, đồng dao, trò chơi dân gian cho
trẻ em nói chung và trẻ Mẫu giáo nói riêng. Sau khi phát động phong trào làm
đồ dùng đồ chơi phục vụ trò chơi tôi đã tham mưu với nhà trường tổ chức
các hội thi theo kế hoạch đã vạch ra từ đầu năm. Vì vây các giáo viên tích cực
làm đồ dùng đồ chơi vào các thời điểm ngoài giờ, cùng với BGH đưa ra yêu
cầu nội dung, thể lệ của hội thi để giáo viên nắm bắt và thực hiện một cách
nghiêm túc:
14
Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
Hội thi của giáo viên:
Nội dung: Thi tự làm đồ dùng đồ chơi dân gian bằng nguyên vật liêu
sẳn có ở địa phương.
- Số lượng: 5 loại đồ dùng đồ chơi
- Hình thức: Bền đẹp mang tính giáo dục và thẩm mỹ.
- Có tên đồ dùng, bản thuyết trình.
Triển khai cụ thể như vậy để giáo viên chủ động trong việc làm đồ
dùng đồ chơi mang đến hội thi. Thế là mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất Hội
thi "Làm đồ dùng, đồ chơi dân gian đựơc diễn ra. Nhiều đồ dùng đồ chơi được
giúp đỡ của chính quyền địa phương, sự chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo phòng
giáo dục và đào Tạo Lệ Thuỷ nên đã đạt được những kết quả sau:
*Đối với trẻ:
-100% trẻ đọc được biết đọc bài đồng dao chơi các trò chơi dân gian
một cách hứng thú
-100% trẻ được tham gia đọc đồng dao- trò chơi dân gian trong các hoạt
động
16
Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
-100% trẻ có đầy đủ đồ dùng đồ chơi, trang phục đạo cụ khi tham gia
trò chơi
*Đối với giáo viên:
100% giáo viên biết tổ chức đồng dao trò chơi dân gian cho trẻ một
cách phù hợp, linh hoạt sáng tạo, 80% giáo viên có kỹ năng, kỹ xảo trong tổ
chức trò chơi dân gian cho trẻ
100% lớp đều có giá trưng bày đồ dùng đồ chơi dân gian và góc tuyên
truyền
Cơ sở vật chất của các lớp cũng như của nhà trường tăng trưởng
- Tài liệu tuyên truyền và phục vụ cho hoạt động này phong phú
hơn.Thông qua trò chơi dân gian đã góp phần tích cực trong việc nâng cao
chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
V. Bài học kinh nghiệm:
Với những biện pháp trên mang lại hiệu quả cao trong việc đưa đồng
dao trò chơi dân gian vào các hoạt động cho trẻ góp phần nâng cao chất lượng
chăm sóc giáo dục trẻ đồng thời tích cực hưởng ứng phong trào thi đua"Xây
dựng trường học thân thiện học sinh tích cực.Bản thân tôi rút ra được bài học
kinh nghiệm sau:
Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
gian vào các hoạt động một cách phù hợp để phát triển ở trẻ tinh thần tập thể,
biết nhường nhịn bạn bè, biết giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm của mình với bạn
khác.
Để trẻ phát triển toàn diện hài hoà về các mặt, để các hoạt động nói
chung và trò chơi dân gian nói riêng có hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng
chăm sóc giáo dục trẻ người cán bộ quản lý cần có kế hoạch cho phù hợp sát
đúng với tình hình thực tế của đơn vị mình, biết tìm ra những biện pháp tối ưu
nhất để thực hiện nhiệm vụ năm học có hiệu quả thiết thực
Năm học 2009-2010 đã kết thúc, chúng ta chuẩn bị hành trang cho năm
học mới chúng ta tin tưởng rằng cán bộ giáo viên ở các trường mầm non trên
quê hương Lệ Thuỷ sẽ tiếp tục có nhiều biện pháp tích cực trong việc chỉ đạo
vận dụng tích hợp trò chơi dân gian vào các hoạt động học tập, vui chơi của
các cháu; để trò chơi dân gian luôn đồng hành với đời sống của trẻ thơ với
những niềm vui mới; đóng góp hiệu quả vào việc thực hiện phong trào"Xây
dựng trường học thân thiện học sinh tích cực" của BGD&ĐT phát động
Vì vậy kính mong sự góp ý giúp đỡ của Hội đồng khoa học trường
Mầm non Mỹ Thuỷ Hội đồng khoa học Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Lệ
Thuỷ đóng góp ý kiến giúp đỡ để tôi có kinh nghiệm tốt hơn trong công tác
chỉ đạo nhằm nâng cao việc đưa đồng dao- trò chơi dân gian vào các hoạt
động cho trẻ Mầm non
Xác nhận của HĐKH
Người viết sáng kiến kinh nghiệm
19
Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email: