Đề tài:
“BIỆN PHÁP
NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIỜ SINH HOẠT TẬP THỂ LỚP 5”
Tác giả: Vũ Thị Minh Hương
Đơn vị: Trường Tiểu học Bồng Sơn
PHẦN A: MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới để giải quyết:
Trong trường tiểu học, giáo viên vừa là người giảng dạy các môn học theo quy
định trong chương trình vừa là người chủ nhiệm lớp có vai trò quan trọng trong việc
giáo dục và hướng dẫn học sinh tham gia các mặt hoạt động trong nhà trường nhằm
giúp học sinh phát triển toàn diện về các mặt: đức, trí, thể, mĩ góp phần vào chất lượng
giáo dục toàn diện của nhà trường.
Vì vậy, giáo viên không chỉ đầu tư về mặt chuyên môn trong công tác giảng dạy
mà còn phải chú ý đến công tác giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách, rèn luyện các
kĩ năng trong cuộc sống học sinh thông qua nhiều hoạt động: giảng dạy các môn học
chính khóa, sinh hoạt ngoại khóa, sinh hoạt tập thể, sinh hoạt Đội, … Đặc biệt, sinh
hoạt tập thể là một giờ dạy mang tính giáo dục cao; có thể tạo điều kiện cho học sinh
phát huy cá tính và năng khiếu trong lĩnh vực văn thể mĩ. Qua đó, giáo viên có cơ sở bồi
dưỡng, phát triển năng lực của học sinh góp phần vào các phong trào thi đua của trường.
Nhưng trong thực tế, giờ sinh hoạt tập thể chưa được giáo viên quan tâm đúng
mức về nội dung cũng như phương pháp tiến hành, còn mang nặng tính hình thức và
chủ yếu là tập trung vào mặt học tập của học sinh nên hiệu quả giờ sinh hoạt chưa được
nâng cao. Nhìn chung, việc giáo dục học sinh chưa phát triển một cách toàn diện theo
mục tiêu chung của nhà trường. Phần lớn học sinh còn hạn chế về các hành vi đạo đức,
kĩ năng giao tiếp, kĩ năng sống, vốn hiểu biết về xã hội, …
Vì vậy, yêu cầu cần đặt ra là giáo viên chúng ta phải quan tâm và có kế hoạch
xây dựng tiết sinh hoạt tập thể với nội dung phong phú phù hợp với đặc điểm tình hình
của học sinh lớp mình nhằm hình thành nhân cách cho học sinh; giúp học sinh có tính tự
sản nơi công cộng; tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, thực hiện trật tự an toàn
giao thông.
5. Góp phần bảo vệ và phát huy truyền thống của nhà trường, địa phương.
- Căn cứ vào kế hoạch công tác chủ nhiệm lớp đề ra từ đầu năm học.
1.2. Cơ sở thực tiễn:
- Giáo viên chưa có kế hoạch cụ thể về việc tổ chức giờ sinh hoạt tập thể nên còn
nhiều hạn chế về nội dung (nghèo nàn, khô khan) và hình thức (đơn điệu) không gây
hứng thú cho học sinh.
- Việc tổ chức giờ sinh hoạt còn mang nặng tính hình thức chưa đi sâu vào hiệu
quả giáo dục của giờ dạy.
- Giáo viên chưa thực hiện đầy đủ nhiệm vụ tổ chức hoạt động giáo dục trong
trường tiểu học, chỉ tập trung nhiệm vụ giáo dục học lực nên học sinh còn nhiều hạn chế
về các mặt hoạt động khác.
2. Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp:
2.1. Biện pháp tiến hành:
- Thực hiện theo phân phối chương trình quy định: 1tiết/tuấn.
- Xây dựng nội dung chương trình sinh hoạt của lớp theo chủ điểm từng tháng.
- Vận dụng việc tích hợp, lồng ghép các chuyên đề liên quan đến việc giáo dục
đạo đức học sinh.
- Tăng cường giáo dục học sinh vận dụng giữa lí thuyết và thực hành.
2.2. Thời gian tạo ra giải pháp:
- Đầu tư nghiên cứu và thực hiện trong năm học 2012 – 2013.
- Tiếp tục phát huy và thực hiện trong năm học 2013 - 2014.
2
PHẦN B: NỘI DUNG
I. MỤC TIÊU:
1. Giúp cho học sinh làm quen môi trường học tập, rèn luyện thân thiện, tích cực
và hiệu quả; tạo tình cảm, niềm tin của học sinh đối với trường, lớp, thầy cô và bạn bè.
- Tạo môi trường giáo dục thân thiện (quan hệ giữa trò – trò; quan hệ giữa thầy –
trò) giúp học sinh tham gia các hoạt động một cách tích cực nhằm thực hiện phong trào
thi đua : “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
- Tạo không khí lớp học sinh động gây hứng thú cho học sinh thông qua các trò
chơi, hội thi, hoạt động văn nghệ, ... giúp học sinh phát huy năng lực về các mặt.
3
- Nêu gương người tốt, việc tốt; nhân rộng điển hình nhằm giáo dục học sinh
ngày càng tiến bộ hơn.
- Động viên, khích lệ tinh thần học sinh thông qua hình thức tuyên dương, khen
thưởng; góp ý xây dựng các mặt yếu kém; hạn chế việc phê bình chỉ trích và xúc phạm
nhân cách học sinh.
1.2. Giải pháp 2: Xây dựng nội dung chương trình sinh hoạt.
Thông thường, trong giờ sinh hoạt tập thể, giáo viên chỉ chú ý đến về mặt học
tập, chưa tập trung vào các mặt hoạt động khác nên hiệu quả chưa cao. Cụ thể:
- Đánh giá tổng kết tình hình hoạt động của học sinh trong tuần qua.
- Tuyên dương, phê bình học sinh.
- Kế hoạch và thực hiện hoạt động của tuần đến.
Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài: “Biện pháp nâng cao hiệu quả giờ sinh
hoạt tập thể lớp 5”, giải pháp mới được thể hiện rõ ở sự đầu tư về nội dung sinh hoạt
không chỉ dừng lại ở các nội dung nêu trên mà còn được xây dựng theo mô hình mới
gắn liền với mục tiêu giáo dục trong nhà trường:
- Lồng ghép các chương trình giáo dục đã được triển khai trong các kì họp
chuyên môn góp phần vào việc giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách và kĩ năng sống
cho học sinh.
- Xây dựng nội dung giáo dục theo chủ điểm của từng tháng mà giáo viên có
thể lựa chọn và định hướng cho phù hợp với học sinh lớp mình nhằm giúp học sinh tự
liên hệ bản thân và phấn đấu rèn luyện theo định hướng của giáo viên.
+ Học sinh thảo luận thống nhất chương trình hoạt động cụ thể.
+ Giáo viên nêu biện pháp thực hiện và phân công từng đối tượng thực hiện kế
hoạch đã thống nhất.
c) Sinh hoạt văn nghệ:
+ Hát tập thể hoặc cá nhân.
d) Chương trình giáo dục lồng ghép:
Giáo viên có kế hoạch chuẩn bị các nội dung và hướng dẫn học sinh tham gia
dưới hình thức thi đua giữa các tổ thông qua một trong những nội dung sau:
* Tổ chức thi đua :
+ Củng cố kiến thức các môn học trong chương trình chính khóa.
+ Củng cố kiến thức các nội dung giáo dục lồng ghép.
+ Thi Kể chuyện hoặc thi Hát (tổ chức trong lớp); thi kĩ năng Đội (tổ chức ngoài
trời).
* Tổ chức trò chơi:
+ Trò chơi học tập: Đuổi hình bắt chữ, Rung chuông vàng, Đoán ô chữ, ... (ứng
dụng CNTT).
+ Trò chơi dân gian: Kéo co, Bỏ khăn, ...
e) Giáo viên tổng kết và nhắc nhở kế hoạch tuần đến.
- Tổng kết những ưu, khuyết điểm về các mặt hoạt động.
- Nêu biện pháp khắc phục tuần đến về các mặt hoạt động.
- Hệ thống những việc cần làm trong tuần đến.
* Lưu ý: Đối với nội dung lồng ghép, giáo viên có thể tổ chức linh hoạt trong
lớp hoặc ngoài trời sao cho phù hợp với đặc điểm của từng hoạt động.
1.4. Giải pháp 4: Hình thức tổ chức sinh hoạt.
Để tạo được không khí vui tươi và gây hứng thú cho học sinh trong giờ sinh hoạt
tập thể, giáo viên cần thay đổi hình thức sinh hoạt, tránh sự đơn điệu, nhàm chán.
a) Sinh hoạt trong lớp:
- Tùy theo chương trình nội dung sinh hoạt mà giáo viên sắp xếp bàn ghế trong
lớp cho phù hợp:
+ Bố trí theo lớp học bình thường.
+ Tháng 9: An toàn giao thông.
+ Tháng 10: Bảo vệ môi trường.
+ Tháng 11: Tôn sư trọng đạo.
+ Tháng 12: Kĩ năng sống (Kĩ năng giao tiếp).
+ Tháng 1: Nâng cao nhận thức về chất thải rắn.
+ Tháng 2: Tiết kiệm năng lượng điện, nước.
+ Tháng 3: Giáo dục kiến thức về Đoàn, Đội.
+ Tháng 4: Ứng phó với biến đổi khí hậu.
+ Tháng 5: Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác.
Tùy theo tình hình của học sinh, giáo viên có thể bổ sung thêm những nội dung
cần thiết liên quan đến việc giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách, kĩ năng sống, ...
góp phần vào hoạt động giáo dục đạt hiệu quả cao hơn.
1.6. Giải pháp 6: Ứng dụng công nghệ thông tin.
Công nghệ thông tin là một phương tiện góp phần vào việc nâng cao hiệu quả các
hoạt động giáo dục trong nhà trường. Vì vậy, trong quá trình tiến hành tổ chức giờ sinh
hoạt tập thể muốn tạo được không khí sôi nổi, gây thêm sự hứng thú cho học sinh, giáo
viên nên có kế hoạch thiết kế một số nội dung có ứng dụng công nghệ thông tin. Chẳng
hạn:
6
+ Trò chơi thư giãn.
+ Bài tập trắc nghiệm.
+ Rung chuông vàng.
+ Đuổi hình bắt chữ.
+ Đoán ô chữ.
+ Giới thiệu những tấm gương tốt cần giáo dục học sinh.
+ Giới thiệu những bài hát, những câu chuyện kể liên quan đến nội dung cần giáo
dục học sinh.
+ Giới thiệu những hình ảnh về Bác Hồ; những hình ảnh về đất nước và con
- Học sinh hứng thú tham gia giờ sinh hoạt tập thể.
7
- Học sinh có sự chuyển biến rõ rệt về tính tự quản; biết phối hợp giữa lí thuyết
với thực hành, giữa học tập, sinh hoạt và rèn luyện, giữa suy nghĩ và hành động.
- Phát huy tinh thần đoàn kết, tính tập thể, gắn bó giúp đỡ nhau trong học tập,
sinh hoạt.
- Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của lớp góp phần vào mục tiêu chung
của nha trường.
Kết quả thực hiện:
* Năm học 2012 – 2013:
- Học sinh thực hiện tốt 5 nhiệm vụ của người học sinh (lớp đạt 100%).
- Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng sinh hoạt tập thể tốt.
- Học sinh tham gia các phong trào đạt kết quả:
+ Thi VCĐ (cấp trường):
2 giải (III, KK)
+ Thi văn nghệ (cấp trường): Giải II
+ Thi Kể chuyện (cấp trường): Giải III
+ Thi TDTT: Cấp trường: Giải III
Cấp huyện: Giải KK
+ Thi Olympic Anh văn: Cấp trường: 2 giải (KK)
Cấp huyện: 2 giải III
Cấp tỉnh: 2 giải (III, KK)
* Năm học 2013 – 2014:
- Học sinh thực hiện tốt 5 nhiệm vụ của người học sinh (lớp đạt 100%).
- Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng sinh hoạt tập thể tốt.
- Học sinh tham gia các phong trào đạt kết quả:
+ Thi VCĐ (cấp trường):
1 giải III
II. Những triển vọng trong việc vận dụng và phát triển giải pháp:
* Khi tổ chức giờ sinh hoạt tập thể giáo viên cần chú ý:
- Nội dung sinh hoạt được xây dựng dựa trên kế hoạch chung của nhà trường, phù
hợp với đối tượng học sinh lớp mình gắn liền với chủ điểm của từng tháng và chương
trình giáo dục lồng ghép của các chuyên đề đã được triển khai.
- Tạo không khí lớp học sôi nổi, môi trường giáo dục thân thiện gây hứng thú cho
học sinh.
- Các kiến thức cần củng cố nên đưa dưới nhiều hình thức thi đua khác nhau để
thu hút học sinh tham gia.
- Thường xuyên thay đổi hình thức sinh hoạt để tránh sự nhàm chán, đơn điệu.
- Chú ý động viên, khuyến khích, khen ngợi, tuyên dương những học sinh tiêu
biểu làm gương cho cả lớp noi theo; hạn chế hình thức cảnh cáo nên có biện pháp giáo
dục nhẹ nhàng, hiệu quả.
- Vai trò của giáo viên trong việc hướng dẫn học sinh điều khiển giờ sinh hoạt là
quan trọng nên giáo viên phải có sự chuẩn bị chu đáo về nội dung sinh hoạt.
III. Những đề xuất, kiến nghị:
1. Đối với nhà trường:
- Có kế hoạch chỉ đạo sâu sát trong công tác giáo dục học sinh thông qua giờ sinh
hoạt tập thể.
9
- Giúp giáo viên trong việc đề ra nhiều biện pháp thiết thực góp phần nâng cao
hiệu quả của giờ sinh hoạt tập thể.
2. Đối với giáo viên:
- Quan tâm hơn nữa công tác giáo dục toàn diện học sinh thông qua nhiều hoạt
động trong nhà trường dưới hình thức tổ chức giờ sinh hoạt tập thể.
- Vận dụng và bổ sung thêm nhiều biện pháp để nâng cao hiệu quả giờ sinh hoạt
tập thể.
13
4/ Bác Hồ ở chiến dịch Biên giới 1950
5/ Bác Hồ với thiếu nhi
14
II. Bảo vệ môi trường:
Giữ gìn môi trường Xanh – Sạch – Đẹp
Bảo vệ môi trường biển
15
III. Phong cảnh đất nước:
Vườn quốc gia Bái Tử Long
Vịnh Hạ Long
Sông Hương – Huế
Hồ Xuân Hương – Đà Lạt
Bãi biển Nha Trang