Đề tài:
“ Kinh nghiệm xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia của Hiệu
trưởng trường mầm non Xã Lương Ngoại huyện Bá Thước”
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Kết luận Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá IX là
những định hướng quan trọng cho sự phát triển của giáo dục đào tạo theo hướng
hiện đại hóa, chuẩn hóa và xã hội hóa. Theo đó những chiến lược, kế hoạch phát
triển giáo dục của từng bậc học, cấp học được xây dựng, các hệ thống chuẩn
định hướng và kiểm soát sự phát triển được xác lập. Các tiêu chuẩn để xếp loại
trường chuẩn quốc gia là một trong những hệ thống chuẩn nói trên.
Những nghiên cứu gần đây về sinh học phát triển của trẻ từ 0 đến 6 tuổi
càng khẳng định vị trí, vai trò của giáo dục mầm non là hết sức quan trọng trong
chiến lược phát triển nguồn nhân lực của mọi quốc gia. Vì vậy “Đầu tư vào lĩnh
vực sức khỏe, dinh dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ chính là đầu tư lâu dài và
ngay từ đầu cho sự phát triển kinh tế – xã hội trong tương lai”.
1
Với ý nghĩa như vậy, việc xây dựng các trường mầm non đạt chuẩn quốc
gia là một trong những biện pháp hữu hiệu để nâng cao chất lượng nuôi dưỡngchăm sóc và giáo dục trẻ em. Tuy nhiên quá trình thực hiện xây dựng trường
chuẩn quốc gia cho thấy còn nhiều bất cập giữa định hướng của chỉ tiêu có tính
lý tưởng với điều kiện của từng địa phương cũng như sự hạn chế trong kinh
nghiệm để thực hiện các tiêu chuẩn của trường chuẩn quốc gia của nhà trường
và địa phương.
Mặt khác, do một thời gian dài, giáo dục mầm non chưa thực sự được
quan tâm một cách thỏa đáng nên cơ sở vật chất của nhiều trường còn khó khăn,
đội ngũ giáo viên còn những bất cập về số lượng và chất lượng nên không tạo
được động lực cho giáo viên tham gia học tập để nâng cao trình độ chuyên môn
2.2. Thực trạng trường mầm non Lương ngoại trước khi xây dựng
trường chuẩn quốc gia
- Về qui mô phát triển trường lớp: Trường có 7 lớp nằm ở 7 thôn
- Số lượng - Chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
Chất lượng nuôi dạy trẻ được coi là một trong những tiêu chuẩn đánh giá
công tác chăm sóc giáo dục trẻ của các trường Mầm non. Có thể thống kê số
lượng học sinh ở trường và chất lượng chăm sóc trẻ ở xã Lương Ngoại như sau:
Số lƣợng và chất lƣợng chăm sóc giáo dục trẻ từ năm học 2005 - 2006
TS trẻ
3-
Chuyên cần
Bé Khỏe -ngoan
Số trẻ
Năm
Đạt Tỉ lệ
5Tuổi
Tỉ lệ
ra
học
Tổng số
10
2006154
110
71
60
51
14
12
161
116
72
67
58
17
15
Thạc sĩ
Đại học
Cao đẳng
THSP
chuẩn
GV
Ts %
Ts
%
Ts
%
TS
%
Ts
%
2005-2007
0
0
3
18
14
82
0
0
5
Cơ sở vật chất: Nhà trường mầm non Lương Ngoại có tổng diện tích
7080 m2, số học sinh là 167, bình quân diện tích đất cho mỗi học sinh đạt 4,2
m2.Tỉ lệ quỹ đất dành cho nhà trường hiện nay 7080 m2
Tình hình phòng học Mầm non
Tổng số phòng học là 7 trong đó chủ yếu học nhờ tại nhà kho của các
thôn bản
- Thực trạng triển khai việc xây dựng trường MN đạt chuẩn quốc gia năm
2005-2010
+ Việc lập đề án xây dựng trường chuẩn : Từ năm 2005 đến năm 2010
được sự quan tâm giúp đỡ của UBND huyện Bá Thước, Phòng Giáo dục và Đào
tục thực hiên các chuyên đề „Nâng cao chất lượng làm quen với toán, âm nhạc
và giáo dục lễ giáo, văn học và chữ viết”
Duy trì nề nếp sinh hoạt chuyên môn hàng tuần, hàng tháng, nâng cao phương
pháp dạy học tích cực ở trẻ mầm non. Hàng tháng phát động phong trào tự làm
đồ dùng dạy học, đồ chơi. Tổ chức hội thi giáo viên giỏi cấp trường để trao trổi
kinh nghiệm lẫn nhau, tạo điều kiện cho giáo viên đi học nâng cao trình độ trên
chuẩn
+ Công tác xã hội hoá giáo dục, cơ sở vật chất- trang thiết bị:
- Nhà trường tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác xã hội hoá giáo dục
- Tiếp tục tham mưu với cấp uỷ Đảng chính quyền địa phương, cấp trên
đầu tư xây dựng cơ sở vật chất đảm bảo theo yêu cầu chuẩn
- Tham mưu cấp trên hỗ trợ kinh phi xây dựng cơ sở vật chất và mua sắm
trang thiết bị đồ dùng cho trẻ với số tiền là 257.289.000đồng xây nhà vệ
sinh,khoan gíếng, mua bàn ghế văn phòng.
- Phối hợp các tổ chức trên địa bàn, các bậc phụ huynh tập trung các
nguồn lực cho giáo dục Mầm Non .
- Thực hiện công tác tuyên truyền tới các thôn bản, các bậc phụ huynh
về việc huy động trẻ ra lớp, trẻ ở lại ăn bán trú, chăm sóc trẻ khoa học.
8
- Thực trạng công tác tổ chức quản lý nhà trườngcủa Ban giám hiệu
Thực hiện các chủ trương chính sách của Đảng và NN, chấp hành nghiêm
sự QL của chính quyền địa phương, tham mưu với cấp ủy Đảng, chính quyền
địa phương, chấp hành sự chỉ đạo của cơ quan quản lý giáo dục các cấp ,quản lý
nề nếp các hoạt động chuyên môn, quản lý hồ sơ sổ sách- kế hoạch chăm sóc
giáo dục trẻ theo quy định, Đảm bảo các điều kiện cho hoạt động chăm sóc giáo
dục trẻ, chăm lo đời sống Cán bộ -giáo viên – công nhân viên. Công tác phối
2005-2006
117
45
38
53
45
19
16
2006-2007
110
66
60
43
39
16
10
8.6
Kết quả chất lượng giáo dục:
Tổng
Số trẻ
Tỷ lệ
Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ
số trẻ
Tốt
%
Khá
%
TB
%
yếu
41
37
28
25
6
6
2007-2008
116
38
33
45
39
28
24
5
phương
+ Tuyên truyền về tầm quan trọng của giáo dục Mầm non.
+ Vận động sự tham gia đóng góp của các tổ chức xã hội, các cá nhân,các
bậc cha mẹ trong cộng đồng
- Như vậy, việc triển khai thực hiện xây dựng trường Mầm non đạt chuẩn
quốc gia hoàn toàn phụ thuộc vào nhà trường. Chính vì vậy mà người cán bộ
quản lý, đứng đầu là Hiệu trưởng nhà trường cần phải năng động, sáng tạo, có
biện pháp quản lý phù hợp và hiệu quả để có thể sớm xây dựng trường Mầm non
đạt chuẩn quốc gia.
II. CÁC GIẢI PHÁP VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƢỞNG
VỀ XÂY DỰNG TRƢỜNG MẦM NON ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA
2.1. Giải pháp 1: Hiệu trƣởng nhà trƣờng xây dựng quy hoạch tổng thể và
có kế hoạch từng bƣớc xây dựng trƣờng Mầm non đạt chuẩn quốc gia.
2.1. Biện pháp tổ chức thực hiện:
Tiến hành rà soát lại từng tiêu chí để đề ra kế hoạch xây dựng tổng thể và
có kế hoạch từng bước trong xây dựng trường chuẩn quốc gia.
11
Tổ chức hội nghị với các cơ quan liên ngành trong xã, Hội đồng giáo dục
xã về quy hoạch xây dựng, kế hoạch thực hiện cho từng thời gian, tìm những
giải pháp tối ưu, những bước đi hợp lý cho từng nội dung công việc. Nhà
trường cần sửa chữa cải tạo để đạt chuẩn để tham mưu cho BCĐ huyện.
Nhà trường xây dựng đề án đầu tư xây dựng đề nghị các cấp có thẩm
quyền thẩm định và phê duyệt. Trên cơ sở đó xây dựng được kế hoạch cụ thể,
chi tiết để tăng tính khả thi thực hiện đề án.
Đề xuất với Phòng Giáo dục xác định nhu cầu quy hoạch diện tích của
nhà trường đến năm 2015 dựa trên cơ sở định mức diện tích đất/học sinh theo
Quyết định của ủy ban nhân dân huyện (từ 4-5m² /người).Đồng thời phải dự báo
của Đảng, phổ biến Luật giáo dục, Luật phổ cập giáo dục, tinh thần các Nghị
quyết trung ương về Giáo dục & Đào tạo…Từ đó, các cấp lãnh đạo, các lực
lượng xã hội thấy được trách nhiệm của mình đối với việc xây dựng trường
mầm non đạt chuẩn quốc gia.
2.2.2. Biện pháp 2. Tuyên truyền vận động để khơi dậy thức trách nhiệm
của mọi người trong việc phấn đấu để đạt được các tiêu chuẩn của trường
chuẩn quốc gia
Tuyên truyền là sự tác động đến nhận thức, tình cảm, trách nhiệm của mỗi
người, mỗi gia đình, mỗi ngành trong cộng đồng, với những hình thức phong
phú đa dạng và nội dung thiết thực như qua truyền thanh xã ,bảng tin nhà trường
Thông qua các cuộc họp tại thôn bản nhà trường viết bài tuyên truyền về cách
nuôi dạy con cái khoa học,không những thế nhà trường còn viết bài tuyên truyền
tác dụng và tầm quan trọng của trường đạt chuẩn quốc gia đén mọi người dân
trong xã hiểu.Thông qua hội phụ nữ, ĐTNCSHCM xcã Lương Ngoại, tuyên
trươền vào các ngày hội ,ngày lễĐây là một việc làm này rất khó, đòi hỏi phải có
sự lãnh đạo thống nhất của các cấp quản lý là sự phối hợp của các ngành, nhất là
sự hỗ trợ của các ngành văn hóa thông tin báo chí, kêu gọi ý thức trách nhiệm
của các cấp, các ngành, các đoàn thể, quần chúng và mọi người cùng phấn đấu
14
để đạt được các tiêu chuẩn của trường chuẩn quốc gia.Với từng trường mầm
non, Ban giám hiệu phải phối hợp với các ban ngành, đoàn thể xây dựng và phát
triển mạng lưới cộng tác viên, tuyên truyền viên có năng lực, có kinh nghiệm.
Mỗi cán bộ, giáo viên trong nhà trường phải là một tuyên truyền viên tích cực.
Lực lượng này thường xuyên phải được bồi dưỡng để có đủ khả năng làm tốt
công tác tuyên truyền cho nhà trường trong hoàn cảnh kinh tế xã hội ngày càng
phát triển, trình độ dân trí ngày càng được nâng cao. Thông qua tuyên truyền
nhiệm kỳ thì sự quan tâm nhiều hay ít tùy thuộc vào nhận thức của mỗi con
người lãnh đạo cụ thể. Vì vậy người Hiệu trưởng cần phải nắm vững quan điểm
đường lối giáo dục của Đảng, có lương tâm nghề nghiệp với bản lĩnh vững vàng.
16
Dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Phải kiên trì, nhẫn nại nhưng tích
cực khẩn trương, nhạy bén và biết chọn thời cơ.
Có khả năng tổ chức thuyết phục quần chúng thực hiện tốt mọi nhiệm vụ
để góp phần mang lại hiệu qua cao trong công tác tham mưu.
2.3.2. Biện pháp 2: Phối kết hợp các lực lượng xã hội và tranh thủ sự
giúp đỡ của các cơ quan ban ngành
Giáo dục GDMN nói chung và đối với nhà trường nói riêng đã đi sâu vào
mọi gia đình và trở thành sự nghiệp chung của tòan xã hội. Là một ngành học
mang đậm tính chất phong trào và tính xã hội hóa cao nên vấn đề phối kết hợp
các lực lượng xã hội có tầm quan trọng đặc biệt nhằm tạo ra môi trường giáo
dục thuận lợi và vận động được khả năng, sức mạnh tổng hợp của các cơ quan,
ban ngành, của nhân dân đẩy mạnh sự nghiệp GDMN trên địa bàn xã, địa bàn
huyện
Để công tác phối kết hợp tốt cần phải:
- Tăng cường sự liên kết giữa các ban ngành, các đoàn thể trong việc thực
hiện những chủ trương, biện pháp chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ từ 0 -6
tuổi.
17
- Xây dựng cơ chế phối kết hợp các lực lượng xã hội trong đó quy định rõ
chức năng nhiệm vụ của từng ngành và phương thức làm việc cụ thể.
- Hàng năm, hàng quý có sơ kết, đánh giá, kiểm điểm trách nhiệm của
phải chủ động tổ chức bồi dưỡng theo chuyên đề trọng tâm của năm học.Thông
qua công tác thanh tra, kiểm tra trực tiếp bồi dưỡng, hướng dẫn giúp đỡ lẫn nhau
trong nhà trường. Đồng thời được tham gia các lớp đào tạo cơ bản, chính quy
với các hình thức khác nhau như ngắn hạn tập trung, ngắn hạn không tập trung
và dài hạn... để được học tập bồi dưỡng về kiến thức quản lý trường mầm non cả
về lý luận lẫn tham quan thực tế.
19
- Cán bộ quản lý nhà trường đã được bồi dưỡng nâng cao trình độ chính
trị. Phối hợp với các tổ chức Đảng để có kế hoạch gửi cán bộ quản lý nhà trường
đi học các lớp trung cấp, tổ chức các lớp học tập chính trị, nghe thời sự và học
tập các Nghị quyết của Đảng một các đầy đủ.
2.4.2. Biện pháp 2:
Người hiệu trưởng cần tham mưu cho Phòng
GD&ĐT, UBND huyện tăng cường cử cán bộ giáo viên tham gia đào tạo, bồi
dưỡng nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ
Riêng đối với đội ngũ giáo viên nhà trường thì việc đào tạo, bồi dưỡng
nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn cần làm thường xuyên và theo hình
thức cuốn chiếu, tham mưu cho Phòng GD&ĐT, UBND huyện tạo điều kiện cho
số giáo viên có thâm niên công tác, có thành tích đi học trước. Có kế hoạch bồi
dưỡng ban đầu cho giáo viên trẻ nhằm giúp số giáo viên này có ý thức nghề
nghiệp, tiếp cận và vận dụng tốt những kiến thức đã học khi lên lớp, có kỹ năng
trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng – giáo dục trẻ, kỹ năng giao tiếp sư phạm,
ứng xử và hoạt động xã hội đạt kết quả tốt nhất.
Đồng thời bồi dưỡng thường xuyên về trình độ chuyên môn, trình độ
nghiệp vụ sư phạm, kiến thức tin học… như tổ chức và tạo điều kiện cho tất cả
giáo viên được học tập bồi dưỡng lý thuyết, thực hành, phát huy khả năng tự học
chỉ đạo tốt công tác phát triển số lượng, duy trì sỉ số trẻ đến lớp và nâng cao chất
lượng chăm sóc giáo dục trẻ để đảm bảo sự tồn tại và phát triển.
5. 5.1.Biện pháp 1. Tăng cường quản lý để đảm bảo sĩ số trẻ đến lớp
Để phấn đấu đạt tỉ lệ chuyên cần theo chuẩn, có thể sử dụng một số biện
pháp sau:
- Tiến hành điều tra cơ bản, nắm số trẻ trong độ tuổi huy động ra lớp, đặc
biệt là trẻ 5 tuổi từ đó là cơ sở thuận lợi để tiến tới hoàn thành phổ cập trẻ mầm
non 5 tuổi.
- Lập hồ sơ quản lý để theo dõi số lượng trẻ, thống nhất từ trên xuống dưới,
nắm chắc số trẻ từng giai đọan: đầu năm - giữa năm - cuối năm và có biện pháp
chỉ đạo kịp thời khi có những biến động.
22
- Vận động các tổ chức xã hội và bằng nguồn kinh phí của trường từng bước
xây dựng cơ sở vật chất nhà trường khang trang, môi trường xanh - sạch - đẹp,
tạo môi trường sư phạm hấp dẫn trẻ.
- Đảm bảo vệ sinh môi trường trong ngoài lớp sạch sẽ, kết hợp với Trạm y
tế xã thực hiện tiêm chủng phòng bệnh cho trẻ, khám sức khỏe định kỳ, Trung
tâm y tế dự phòng huyện phun xịt muỗi, không để dịch bệnh lớn xảy ra.
- Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, không để xảy ra ngộ độc thực phẩm
trong nhà trường. Hàng ngày thực phẩm phải được kiểm tra và theo dõi sát sao.
- Giáo viên thương yêu chăm sóc trẻ, tạo sự gần gũi và niềm yêu thích cho
trẻ khi đến lớp.
- Mở rộng các hình thức tuyên truyền giáo dục nuôi dạy con theo khoa học
và kế hoạch hóa gia đình nhằm nâng cao nhận thức cho các bậc phụ huynh về sự
cần thiết cho trẻ đi học đều tại trường
5. 5.2. Biện pháp 2. Tăng cường quản lý để đảm bảo chất lượng chăm
sóc giáo dục trẻ
xây dựng cơ sở vật chất đạt tiêu chuẩn của trường chuẩn quốc gia cần phải được
đảm bảo và phù hợp.
Để đạt được tiêu chuẩn về cơ sở vật chất trang thiết bị theo yêu cầu
trường Mầm non đạt chuẩn quốc gia, đây là vấn đề khó khăn nhất trong quá
trình xây dựng trường đạt chuẩn. Vì vậy việc làm này đòi hỏi phải có sự quan
tâm của UBND huyện, của lãnh đạo địa phương và sự phối hợp của các ban,
ngành, cùng sự tham gia của toàn dân với Phòng giáo dục và Đào tạo.
- Nhà trường cần tham mưu với ủy ban nhân dân xã san lấp san và đổ pê
tông sân,tường rào với số tiền là 257.890.000đ, huyện xây nhà bếp
257.345.000đ,
Phòng giáo dục đồ chơi trang thiết bị đồ dùng dạy học
205.376.000đ, Thôn bản góp đá sỏi ngày công với số tiền là 187.934.000ss, Ban
đại diện cha mẹ học sinh các bậc phụ huynh mua sắm đồ dùng ngũ cho trẻ với
số tiền là 123.317.000 đồngBan quản lý dự án để thực hiện việc quy hoạch phát
triển toàn diện nhà trường trong 5 năm hoặc 7 năm.
25