NÂNG CAO KỸ NĂNG NGHE MÔN TIẾNG ANH CHO HỌC SINH KHỐI 10
TRƢỜNG THPT DTNT TỈNH LÀO CAI
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHON ĐỀ TÀI:
Mục tiêu của môn Tiếng Anh là nhằm hình thành và phát triển ở học sinh những kiến
thức kỹ năng cơ bản về tiếng anh và những phẩm chất trí tuệ cần thiết để tiếp tục học nâng
cao hoặc sử cuộc sống hang ngày. Vì vậy SGK Tiếng Anh THPT mới (từ lớp 10 đến lớp 12 )
đều được biên soạn theo cùng một quan điểm xây dựng chương trình phù hợp, đó là quan
điểm chủ điểm (thematic approach) và đề cao các phương pháp học tập chủ động của học
sinh.
Cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết đều được quan tâm và được phối hợp trong
các nhiệm vụ của các hoạt động trên lớp.
Một trong bốn kỹ năng mà người học tiếng Anh nói chung cũng như học sinh THPT
nói riêng thường gặp những khó khăn nhất định trong quá trình học đó là kỹ năng nghe.
Trên thực tế để có được kỹ năng nghe tiếng Anh, người học ngoại ngữ phải có quá
trình luyện tập nghe thường xuyên, lâu dài với những hình thức và nội dung nghe khác nhau.
Việc dạy và học nghe môn tiếng Anh tuy không còn mới mẽ nhưng khó đối với tất cả giáo
viên và học sinh bậc THPT. Trong chương trình SGK cũ không có tiết dạy nghe. Việc dạy
nghe môn tiếng Anh bậc THPT mới được đưa vào chương trình kể từ khi học sinh học theo
chương trình phân ban.
Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sẽ phần nào giúp giáo viên dần khắc
phục những khó khăn để tiến hành dạy nghe môn tiếng Anh có hiệu quả hơn, học sinh tích
cực, chủ động hơn khi tiếp thu và lĩnh hội kiến thức của bài học một cách tốt nhất.
II. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Khi nghiên cứu đề tài này, tôi cần phải thực hiện các nhiệm vụ sau:
1.

Nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn dạy và học tiếng Anh, các kỹ thuật dạy nghe.

2.


4. Phương pháp điều tra: Giáo viên đặt câu hỏi để kiểm tra, đánh giá việc nắm kiến
thức và sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp thực.
B. PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1. Mục đích dạy học:
Mục đích của việc dạy ngoại ngữ không phải là cung cấp cho học sinh kiến thức
của ngôn ngữ đó, mà mục đích cuối cùng của việc dạy ngoại ngữ là dạy cho học sinh khả
năng giao tiếp bằng ngôn ngữ đó. Khả năng giao tiếp của học sinh thể hiện qua các kỹ năng:
Nghe, Nói, Đọc, Viết. Kỹ năng nghe của học sinh được hình thành qua một quá trình học tập

2


rèn luyện trong môi trường Anh ngữ. Ngoài việc học tập ở trường lớp, học sinh phải tự học
tập và rèn luyện nghe thông qua các hình thức và các phương thức khác nhau.
Kỹ năng nghe là khả năng sử dụng kiến thức ngôn ngữ vào mục đích nghe hiểu
bằng tiếng Anh.
2. Các yếu tố cơ bản trực tiếp tác động đến hiệu quả của tiết dạy nghe.
a. Giáo viên:
-Với phương pháp dạy học mới, tích cực thì giáo viên đóng vai trò chỉ đạo, điều khiển
học sinh trong giờ học.
- Để tiến hành một tiết dạy nghe có hiệu quả thì giáo viên cần thực hiện tốt các
yếu tố cơ bản sau:
+Chọn và sử dụng linh hoạt các kỷ thuật dạy nghe phù hợp với từng nội dung
bài dạy
+ Tổ chức, điều khiển lớp học, phân bố thời gian hợp lý.
+ Sử dụng thành thạo các phương tiện, các thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ
dạy nghe.
+ Sáng tạo ra các đồ dùng dạy học phù hợp phục vụ cho tiết dạy.
+ Truyền cảm, lôi cuốn, hấp dẫn học sinh.

Mặc dù có những điều kiện khách quan và chủ quan ảnh hưởng trực tiếp trong quá
trình giảng dạy nhưng tôi đã biết khắc phục vượt lên những khó khăn trước mắt, từng bước
nâng cao chất lượng giờ dạy nghe môn tiếng Anh nhằm đáp ứng mục đích, yêu cầu của
chương trình SGK mới.
a. Về phía giáo viên:
-

Bước đầu đã tiếp cận sử dụng tương đối tốt các kỹ thuật dạy học đặc trưng của kỹ

thuật dạy nghe.
-

Đã quen và chủ động vói cách thức tổ chức một tiết dạy nghe.

-

Phối hợp khá linh hoạt các kỹ thuật dạy học.

-

Sáng tạo nhiều đồ dùng dạy học phù hợp với nội dung bài học, vì vậy
nhiều tiết dạy nghe trở nên sinh động, có sức lôi cuốn học sinh và đạt hiệu quả cao.
- Sử dụng vận hành các trang thiết bị dạy học hiện đại, phục vụ tốt cho quá trình
dạy nghe: băng đĩa máy cat sét, đèn chiếu…
b. Về phía học sinh:
- Học sinh dã quen dần với môn học nghe.
- Nhiều học sinh đã nghe và nhận biết được giọng đọc, nói của người bản ngữ.
- Phần lớn học sinh đã nghe được những bài nghe có nội dung đơn giản.
- Một số học sinh đã hình thành kỹ năng, kỹ xảo nghe khác nhau để hoàn thành các
dạng bài tập nghe khác nhau.


TSHS G ỏi

35

Kh á

Y ếu

T.B

Kém

SL

TL

SL

TL

SL

TL

SL

TL

SL

5


SGV sẽ giúp cho việc giáo viên tổ chức, điều khiển tiết dạy nghe đi đúng trọng tâm, trọng
điểm, phân bố thời gian cho các bước, các giai đoạn nghe một cách khoa học.
- Nghiên cứu mục đích yêu cầu của tiết dạy: Mục đích, yêu cầu của tiết dạy là đích mà
cả giáo viên và học sinh cần phải đạt được sau mỗi tiết học. Đối với tiết dạy nghe, thông
thường mục đích yêu cầu của tiết dạy là giúp học sinh luyện tập và phát triển các kỹ năng:
Listening (nghe); Speaking (nói); Reading (đọc); Writing (viết) (trong đó kỹ năng nghe là
chủ yếu). Sau khi kết thúc phần nghe học sinh hiểu được nội dung chính của bài nghe và thực
hiện một số yêu cầu hay bài tập ngôn ngữ nào đó.
- Lựa chọn và phối hợp các kỹ thuật dạy nghe (Listening Techniques) một cách linh
hoạt và phù hợp (dựa vào nội dung tiết dạy, đặc điểm, năng lực của lớp học và các giai đoạn
trong tiến trình dạy nghe: Pre-listening, While- listening, Post- listening).Trong mỗi giai
đoạn có các kỹ thuật dạy nghe đặc trưng riêng.
-Sử dụng tốt các phương tiện, đồ dùng dạy học phục vụ cho tiết dạy nghe:
* Sử dụng máy cát sét:
+ Trước khi thực hiện dạy học cần chuẩn bị máy tốt, băng và đĩa có chất lượng
tốt và pin dự phòng khi mất điện.
+ Phải đảm bảo tính an toàn khi thao tác
+ Xem xét sự cần thiết, hiệu quả mang lại, thời gian cụ thể cho từng công
đoạn…
*Sử dụng tranh minh hoạ:
+ Kênh hình trong SGK: Một trong những thế mạnh của bộ SGK soạn theo chương
trình mới là có nhiều tranh hình minh hoạ. Việc tận dụng đến mức tối đa các tranh hình trong
SGK để giúp học sinh hiểu bài học là điều cần chú trọng.
+ Tranh hình minh hoạ phải có sự liên hệ thực tế gần gũi với nội dung bài
học.
+ Cần phải soạn giáo án hợp lý, khoa học: Giáo viên cần hoạch định rõ hoạt
động của thầy, hoạt động của trò, các yêu cầu của từng bài tập, các phương án trả lời của học

- Giáo viên nói rõ cho học sinh biết các em sẽ được nghe bao nhiêu lần và hướng dẫn
yêu cầu nhiệm vụ khi nghe (chọn đúng, sai, trả lời câu hỏi …)
b. While-Listening: (20 phút)
(Selecting, Delibrate Mistakes, Grids, Listen and Draw, Comprehension Questions)
Đây là giai đoạn học sinh có cơ hội luyện tập. Ở giai đoạn này, giáo viên đưa ra các
dạng bài tập, yêu cầu học sinh thực hiện. Học sinh có thể mắc lỗi ở giai đoạn này vì vậy giáo
viên chú ý cần sữa lỗi cho học sinh và đưa ra các phương án đúng.
Giáo viên bật băng hay đọc 2 đến 3 lần (nếu nội dung khó có thể nhiều lần hơn.
+ Lần đầu giúp học sinh với bài nghe hiểu và bao quát nội dung bài nghe
(pendown).
+ Lần thứ hai nghe thông tin chính để hoàn thành bài tập.

7


+ Lần thứ ba nghe và kiểm tra lại bài tập đã làm. Mục tiêu chính của nghe hiểu
là học sinh nghe lấy nội dung chính hay thông tin chi tiết đồng thời hiểu được thái độ quan
điểm của tác giả. Do đó giáo viên cho học sinh nghe cả bài để nắm được ý chung cũng như
bố cục bài và làm bài tập, sau đó có thể cho nghe lại từng đoạn để nắm kết quả hoặc nghe lại
những chỗ khó để khẳng định đáp án. Nên hạn chế cho học sinh nghe từng từ vì làm như vậy
sẽ khiến người học có thói quen phải hiểu từng câu từng từ trước khi nghe.
c. Post-Listening: (10 phút)
(Roleplay, Recall the story, Write- it – up, further practice…)
Đây là giai đoạn luyện tập sau khi nghe. Ở giai đoạn này học sinh sử dụng kiến thức,
kỹ năng ngôn ngữ đã được luyện tập ở giai đoạn “While – Listening” vào các tình huống
giao tiếp thực tế, có ý nghĩa. Sau khi nghe học sinh cần thực hiện một số bài tập như: báo cáo
trước lớp hay trong nhóm về kết quả bài tập, các học sinh khác nghe, cho ý kiến nhận xét,
hoặc chữa bài cho bạn. Giáo viên cần kết hợp các kỹ năng khác như recall, write-it-up,
discussion…
3. Bài thực hành:


individually

question to introduce
the new lesson.

8


B. PRE – LISTENING:
* Pre-teach Vocabulary:
- coast (n) bờ biển
- tourist resort (n) khu du lịch

- T elicits some VOC

- resurface (v) cải tạo

- T models and checks notes.

- surban (n) ngoại ô

meanings, stress and Whole class

- destroy (v) phá hủy

pronunciation.

Listen and take


- T plays the recording
Task 1: Listen and check whether the

twice.

statements are True or False.(page 86)

- T asks ss to work in

Listen carefully

pair to share their

and check

*Answer key:
1.

answers.

F. Popffero is on the south coast of

- T plays the recording

England.

the last time to check

2.



- T asks ss work in pair

1. houses

2. hotel

3. widened

4. cut

to share their answers.

5. car

6. shop

7. department

8.

- T plays the recording

expensive

the last time to check

Tapescript:

the key.

- T asks ss to work in

Group Work.

group of four to discuss
the change in his/ her
hometown or home
village.

E. HOMEWORK:
- Write a story paragraph about 50 words about the - T gives homework.

Listen.

changes in your own hometown or home village.
- Prepare next lesson WRITING.

UNIT 12
LESSON C: LISTENING

I. OBJECTIVE: By the end of the lesson, the Ss will be able to:
− listen to get specific information
II. MATERIALS: handouts, textbook and cassette.
III. PROCEDURE:
T’s activities

Stages & Content
A.WARM – UP:

Ss’ activities

know about Van Cao.

11

Whole class


+ Tinh Ca was written by Hoang Viet

− Then T reads the names

+ Ha Noi Mua Thu was written by Vu Thanh

of the songs on page 128
out
loud. Whenever T speaks
out a song name, Ss say
whether it is a Van Cao’s
song or not. If the song is
not one by Van Cao, T can
ask Ss if they know who
wrote that song.

* Pre-teach Vocabulary:

Whole class

1. Rousing (adj): filling people with passion,

- T elicits some VOC


the statements to understand
them and underline key
words.
− T plays the tape once for
Ss to do the task.
− T asks for Ss’ answers
and writes them on the
board.
Answers:

− T plays the tape the

1. F (The guest is Quang Hung)

second time for Ss to check

2. F (He likes some Vietnamese musicians)

their

3. T

answers.
12

Groupwork


− T asks Ss to work in


proud of his country.

Ss to check their answers.
− T asks Ss to work in pairs
to compare their answers.
− T checks Ss’ answers by
calling on some Ss and asks
them to explain their
answers.
− T gives the correct
answers.
D. POST – LISTENING:
* Discussion: Work in groups. Discuss Quang

− T asks ss to work in group Groupwork

Hung’s ideas about Van Cao’s music. Do you

of four to discuss the

agree or disagree with him?

question in textbook.

E. HOMEWORK:
− T gives homework.

- Prepare next lesson WRITING.


Ss’ activities
Whole class

− T gives possible answers

1.

What are the names of the places?

2.

Which of the places have you been and leads in the new lesson.
to?

3.

Which one would you like to visit
most? Why?
Answer:

- 1. Notre Dame Cathedral- HCMC
- 2. Ha Long Bay- QN
- 3. The Huc Bridge- Hanoi
- 4. Noon Gate – Hue City
−

B. PRE – LISTENING:

T teaches some new Whole class


14


B. WHILE – LISTENING:

− T tells Ss that they are

Task 1:

going to listen to the tape

Whole class

Listen and choose A, B, C or D that best completes and verify their prediction.
the sentences. (p. 173)

− T plays the tape once for

Answers:

Ss to listen.

1. B

2.A

3.C

4.C


− T plays the tape again

4. They were made of wood and their pillars were

− T gets Ss to check their

carved with ornamental designs.

answers with a partner, then

5. It was built in 1855

T checks with the whole

6. Nearly 2 centuries ago.

class.

Pairwork

7. The house now looks almost exactly as it did in
early 19th century.
8. In 1999.
D. POST – LISTENING:
Work in groups. Talk about the ancient town of

− T gets Ss to work in

Hoi An, using the cues in textbook.


L ớp

10a

TSHS G ỏi

35

Kh á

Y ếu

T.B

SL

TL

SL

TL

SL

TL

SL

20


kiến thức đã học.
- Giáo viên không nên quá chú ý đến lỗi của học sinh trong khi nói. Hãy để các em
nghe và nói tự nhiên. Đừng bao giờ buộc học sinh phải dừng nói trong khi học sinh đó đang
cố gắng diễn tả ý nghĩ của mình bằng tiếng Anh; làm như vậy sẽ khiến các em cảm thấy sợ
khi nghe và nói.
- Giáo viên nên lồng ghép các hoạt động nghe và nói tiếng Anh với hình thức “vừa
chơi vừa học.”
16


- Hướng dẫn các em tập nghe tiếng Anh qua đài , Tivi …
2. Giáo viên cần lôi cuốn, thu hút học sinh bằng các hình thức hoạt động, các kỹ thuật
dạy nghe phù hợp cho từng giai đoạn của một tiết nghe.
3. Sử dụng những đồ dùng dạy nghe phù hợp với nội dung của bài nghe như tranh ảnh,
mô hình. Sủ dụng băng, đĩa sáng tạo (Thu một bài nghe tiếng Anh vào băng hoặc đĩa 3 đến 4
lần. Điều này rất thuận tiện trong thao tác và tiết kiệm thời gian trên lớp.) .
4. Ở giai đoạn luyện tập sau khi nghe, giáo viên cần đưa ra các bài tập phù hợp, có
tính năng giao tiếp thực tế cao.
VI. NHŨNG KIẾN NGHỊ:
Xuất phát từ cơ sở lý luận, thực tiễn, mục đích dạy học cũng như những thành công và
hạn chế khi thực hiện đề tài, để góp phần cho việc dạy tiếng Anh nói chung, dạy nghe nói
riêng đạt chất lượng ngày càng tốt hơn bản thân tôi có những kiến nghị thiết thực sau:
*Về phía cơ sở:
- Hệ thống máy tính phải được bảo dưỡng thường xuyên để đảm bảo tính hữu dụng và
an toàn khi sử dụng.
- Cần tạo điều kiện cho giáo viên có cơ hội giao lưu, học hỏi và rút kinh nghiệm qua
các hội thảo chuyên đề.
C. KẾT LUẬN
Ở bậc THPT việc dạy nghe môn tiếng Anh trong chương trình là điều kiện tốt để học
sinh có thể phát triển một cách đầy đủ các kỹ năng ngôn ngữ. Song việc dạy và học tiếng

( Trang 2 )

I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
( Trang 2 )
1. Mục đích dạy học:
2. Các yếu tố cơ bản trực tiếp tác động đến hiệu quả của tiết dạy nghe.
a. Giáo viên:
b. Phương pháp kỷ thuật dạy nghe (Listening Techniques)
c. Các phương tiện thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ cho viêc dạy nghe:
d. Học sinh:
II. THỰC TRẠNG DẠY NGHE MÔN TIẾNG ANH TRƢỜNG THPT DTNT TỈNH
LÀO CAI.
( Trang 3 )
1. Ƣu đi ểm:
* . Về phía học sinh:
*. Về phía giáo viên:
2. Tồn tại:
* Giáo viên:
* Học sinh
*Phương tiện đồ dùng dạy học:
* Điều tra cụ thể:
III. MỘT SỐGIẢI PHÁP THỰC TẾ ĐỂ TIẾN HÀNH MỘT TIẾT DẠY NGHE ĐẠT
HIỆU QUẢ
( Trang 4 -10)
1. Lập kế hoạch cho một tiết dạy nghe:
a. Đối với giáo viên:
b. Đối với học sinh:
2.Thực hiện tốt tiến trình dạy nghe
a. Pre-Listening: (7 phút)
(True/ False Prediction, Open Prediction, Ordering, Pre-Questions)