SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"KỂ CHUYỆN BÁC HỒ TRONG TIẾT SINH HOẠT DƯỚI CỜ ĐỂ
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC
SINH TRUNG HỌC"


A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Bối cảnh của đề tài:
Thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 07 tháng 11 năm 2007 của Bộ Chính trị và
Chỉ thị số 2516/CT-BGDĐT ngày 18 tháng năm 2007 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo về tổ chức “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Sau bốn
năm cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đã được tổ
chức sâu rộng trên phạm vi cả nước và gặt hái được nhiều kết quả to lớn. Đã 43 năm kể
từ ngày Bác đi xa, nhưng những bài học về đạo đức, lối sống nhân cách của người luôn
tỏa sáng cho các thế hệ mai sau noi theo.
Ngay trong những năm đầu trường THPT Định An được thành lập với địa bàn hoạt
động là vùng có trên 70% đồng bào dân tộc Khmer, với mặt bằng dân trí thấp, đời sống
còn gặp nhiều khó khăn. Là một hiệu trưởng tôi thấy việc áp dụng tư tưởng Hồ Chí Minh
để nâng cao giáo dục đạo đức, lối sống và nhân cách cho học sinh làm một việc làm rất
quan trọng và cần thiết. Áp dụng như thế nào để chuyển tải nhanh nhất tư tưởng của
Người đến hơn 1500 học sinh, trong đó có gần 60% học sinh là người dân tộc Khmer là
một việc khó! Được tập huấn về các chuyên đề về “Học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí
Minh” trong đội ngũ báo cáo viên của Huyện, tôi thấy cần tận dụng khả năng của mình
để chuyển tải tư tưởng đạo đức của Bác đến với học sinh. Thế là tôi đã nảy ra ý tưởng
vận dụng các câu chuyện nói về đạo đức Bác Hồ trong tiết chào cờ thứ hai hàng tuần để
giáo dục đạo đức cho học sinh.
Như chúng ta đã thấy trong bối cảnh xã hội hiện nay, giá trị đạo đức, nhân cách lối
sống của không ít giới trẻ (trong đó phần đông là học sinh trong độ tuổi phổ thông) đang
có chiều hướng sa sút do những lối sống thực dụng dẫn đến lệch chuẩn thì việc đưa

đào tạo những người kế tục sự nghiệp cách mạng to lớn của Đảng, của nhân dân ta.
Trong thư gửi cho học sinh cả nước nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam
Dân chủ Cộng hoà, Người viết: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân
tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được
hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”. Và theo Người, một
trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục, của các nhà trường là phải hết sức coi
trọng giáo dục đạo đức cho người học, nhất là thế hệ trẻ.
Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm giáo dục thế hệ trẻ, nhất là giáo dục cho họ có
"cái nền" đạo đức cách mạng để họ trở thành những người vừa " hồng" vừa "chuyên".
Bác Hồ đã từng nói "thanh niên là mùa xuân của xã hội", "là người chủ tương lai của
nước nhà", là người kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng; là lực lượng to lớn, đội quân
xung kích của cách mạng; nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do
các thanh niên". Người căn dặn "Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng
cho họ, đào tạo họ thành những người kế thừa" và" các cấp ủy cần phải lãnh đạo chặt
chẽ và ra sức giúp đỡ đoàn phát triển cho tốt".
Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu và Đảng ta luôn khẳng định vai trò, vị trí quan
trọng của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng, coi lực lượng thanh niên là “trụ cột của
nước nhà”. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Bác Hồ đặc biệt quan tâm bồi
dưỡng, giáo dục và đào tạo thanh niên để các thế hệ trẻ thực sự là đội quân chủ lực cách


mạng. Đặt niềm tin yêu vào thế hệ trẻ nước nhà, trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí
Minh, nhiều lần Người viết về thanh niên với tấm lòng thương yêu vô hạn của vị cha già
dân tộc. Người căn dặn Đảng ta với trách nhiệm là Đảng cầm quyền cần phải chăm lo
giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên, đào tạo họ thành những người thừa kế xây
dựng chủ nghĩa xã hội vừa “ hồng” vừa “chuyên”.
Chính vì thế, là một người làm công tác quản lý giáo dục của một trường THPT có
hai cấp học tôi đã thực nghiệm và mạnh dạn khái quát những công việc đã làm thành đề
tài: “Kể chuyện Bác Hồ trong tiết sinh hoạt dưới cờ để nâng cao chất lượng giáo dục
đạo đức cho học sinh trung học”

gương đạo đức Hồ Chí Minh”, được vận dụng một cách linh hoạt, khoa học lồng ghép
trong tiết chào cờ đầu tuần ngày từ năm học 2007-2008 để góp phần giáo dục đạo đức
cho học sinh.
- Qua việc đăng ký kể chuyện “với những câu chuyện ngắn về Bác Hồ”, giúp học
sinh có thể tự sưu tầm tranh ảnh, tài liệu, những câu chuyện kể về Bác Hồ.
- Trên cơ sở kế hoạch của trường, của lớp, học sinh THCS và học sinh THPT tự
viết đề cương đưa vào chỉ tiêu về học tập, lao động, học tập thực hành tiết kiệm chống
lãng phí theo gương Bác Hồ một cách cụ thể, từ đó giúp các em hoàn thiện đạo đức của
mình.
5. Tính sáng tạo về khoa học thực tiễn của vấn đề:


- Chuyên đề kể chuyện đạo đức trong tiết chào cờ đầu tuần là sự vận dụng sáng tạo
của bản thân qua việc được bồi dưỡng học tập các chuyên đề “Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
- Sau giờ chào cờ đầu tuần, giúp học sinh kỹ năng kể những câu chuyện về Bác
trước thầy cô, tập thể bạn bè và hơn hết là trước cờ Tổ quốc các em có ý thức học tập tốt,
trau dồi đạo đức nhân cách, lối sống tốt.
B. NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận:
Đạo đức là phẩm chất quan trọng nhất của nhân cách, là nền tảng để xây dựng thế
giới tâm hồn của mỗi con người. Vì vậy, ở bất cứ quốc gia nào, thời đại nào, việc giáo
dục đạo đức cho thế hệ đang lớn lên cũng là trung tâm chú ý của các nhà lãnh đạo và
các thành viên xã hội.
Xã hội phát triển kéo theo nhiều hệ lụy như sự bùng nổ của công nghệ thông tin, sự
hội nhập của nhiều nền văn hóa của các nước phương tây, của lối sống trọng tệ, thực
dụng, trong mọi gia đình, cha mẹ phải bươn chải để mưu sinh trong cuộc sống, bỏ quên
con cái, dẫn đến sự buông lỏng trong quản lý, điểm tựa của gia đình đối với các em
không còn nữa.
Trong công tác giáo dục ở nhà trường, đã có thời gian dài chúng ta chỉ coi trọng


của huyện. Chi bộ và Ban giám hiệu nhà trường có kế hoạch thực hiện cuộc vận động học
tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
- Bản thân là hiệu trưởng, là báo cáo viên về tư tưởng Hồ Chí Minh cấp huyện, cho
nên việc xây dựng đề cương và thực hiện có nhiều thuận lợi.
- Được sự đồng thuận và hỗ trợ đắc lực của tổ chức Đoàn thanh niên, Đội thiếu
niên nhà trường và giáo viên chủ nhiệm các lớp trong việc tổ chức thực hiện các mẩu
chuyện về Bác Hồ theo kế hoạch được giao.
- Nhà trường đã xây dựng được tủ sách “Tư tưởng Hồ Chí Minh” với khá đầy đủ
các tên sách nói về Bác để cho giáo viên và học sinh tham khảo.
- Ban chỉ đạo cuộc vận động của huyện rất đồng thuận và tạo mọi điều kiện cho
trường thực hiện chuyên đề này.
- Được sự đồng thuận và nhất trí cao của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
2. Khó khăn:
Trường THPT Định An là một trường có 2 cấp học (cấp THCS và cấp THPT) nên
khi thực hiện chuyên đề phải xây dựng kế hoạch cho phù hợp với từng độ tuổi của 2 cấp
học. Là chuyên đề mới lại thực hiện trong suốt 4 năm học (bắt đầu từ năm học 20072008) nên phải có kế hoạch cụ thể cho từng tháng và từng năm học. Việc xây dựng kế
hoạch học tập và làm theo tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh ở một số học sinh chưa cụ
thể, còn mang tính chiếu lệ.
III. Các biện pháp đã tiến hành giải quyết vấn đề nêu trên
Bước 1: Xây dựng kế hoạch kể chuyện


Trong 4 năm học bản thân đã tổ chức xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề và
triển khai cho toàn thể học sinh nhà trường dưới phương châm“Mỗi tuần một câu chuyện
đạo đức Bác Hồ” vào tiết chào cờ thứ hai hàng tuần với thời lượng tối đa là 10 phút.
Các lớp tự chọn hoặc căn cứ vào kế hoạch những câu chuyện kể có thật về tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh theo chủ đề hàng tháng đăng ký với Đoàn thanh niên (đối
với các lớp THPT) và Đội thiếu niên (đối với các lớp THCS) để phân công và giới thiệu
kể chuyện.

ầ4. Bác Hồ với việc sử dụng nhân tài
5. Điều lo của Bác cách đây 35 năm…
* Tháng 12 với chủ đề giáo dục: “Uống nước nhớ nguồn”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Truyền thống uống nước nhớ nguồn
của dân tộc Việt Nam ta”; vì: "Uống nước nhớ nguồn" là truyền thống đạo lý nhân ái có
từ ngàn đời của dân tộc Việt Nam. Truyền thống tốt đẹp này đã và đang được nhân dân ta
phát huy từ đời này sang đời khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác, mà Bác Hồ là một tấm
gương tiêu biểu nhất. Được định hướng cho các em kể bằng những câu chuyện về Bác
như sau:


1. Tấm lòng Bác Hồ với thương binh, liệt sĩ:
2. Tấm lòng của Bác Hồ với chiến sỹ
3. Miền Nam trong trái tim tôi
4. Câu chuyện về 3 chiếc balô
5. Bác Hồ về quê hương
6. Các vua Hùng có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…
* Tháng 01 và tháng 02 với chủ đề giáo dục: “Mừng Đảng, mừng xuân”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Trách nhiệm của Đảng và Bác Hồ đối
với Dân, với nước” được định hướng bằng những câu chuyện về Bác như sau:
1. Bác Hồ nói chuyện “Tết” và “Xuân”
2. Trường học của Bác
3. Bác có phải là vua đâu
4. Bác Với miền Nam
5. Đời sống của dân quan trọng hơn
6. Dân chủ mà thành “Quan chủ”
7. Phải bảo vệ từng cành cây…
* Tháng 3 với chủ đề giáo dục: “Tiến bước lên đoàn”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Bác Hồ với tuổi trẻ của đất nước”
được định hướng bằng những câu chuyện về Bác như sau:

+ Tuần 4: Lớp 12A4
- Tháng 10: Mỗi lớp chuẩn bị 2 câu chuyện ngắn
+ Tuần 1: Lớp 11A1
+ Tuần 2: Lớp 11A2
+ Tuần 3: Lớp 11A3
+ Tuần 4: Lớp 11A4
- Tháng 11: Mỗi lớp chuẩn bị 2 câu chuyện ngắn
+ Tuần 1: Lớp 10A1
+ Tuần 2: Lớp 10A2
+ Tuần 3: Lớp 10A3
+ Tuần 4: Lớp 10A4
- Tháng 12: Mỗi lớp chuẩn bị một câu chuyện ngắn
+ Tuần 1: Lớp 6A1 và 6A2
+ Tuần 2: Lớp 6A3 và 6A4
+ Tuần 3: Lớp 6A5 và 6A6
+ Tuần 4: Lớp 6A7 và 6A8
2. Đối với các lớp học buổi Chiều


- Tháng 9:

Mỗi lớp chuẩn bị 2 câu chuyện ngắn

+ Tuần 1: Lớp 7A1
+ Tuần 2: Lớp 7A2
+ Tuần 3: Lớp 7A3
+ Tuần 4: Lớp 7A4
- Tháng 10: Mỗi lớp chuẩn bị 2 câu chuyện ngắn
+ Tuần 1: Lớp 7A5
+ Tuần 2: Lớp 7 A6

Để có được những tiết kể chuyện đạo đức Bác Hồ thành công, trước hết người
Hiệu trưởng phải luôn có ý tưởng mới, thay đổi hình thức và nội dung các tiết sinh hoạt
mang tính giáo dục cao này, mỗi tháng hiệu trưởng cần có một bài diễn thuyết với cử
chỉ, hành động, lời nói thật mô phạm nhưng thật sự hấp dẫn, thu hút người nghe.
IV. Hiệu quả của sáng kiến, kinh nghiệm, giải pháp
Sau 4 năm, từ năm học 2007-2008 đến năm học 2010-2011 chất lượng đạo đức
của học sinh được nâng lên đáng kể, kéo theo chất lượng học lực của học sinh được nâng
lên; tỷ lệ học sinh vô ý thức kỷ luật, bỏ học, nói tục, chửi thề, đánh nhau… giảm đáng kể.


Đặc biệt qua tiếp thu các câu chuyện kể về Đạo đức Bác Hồ thì sức đề kháng trong mỗi
học sinh đối với văn hóa phẩm có nội dung không lành mạnh được tăng lên.
Trường tuy không có hàng rào, xong đã xây dựng được hàng rào tự giác trong
lòng mỗi học sinh.
1. Những kết quả đạt được:
1.1. Ý thức chấp hành nội quy và các quy định của nhà trường được nâng lên,
nhân cách, lý tưởng sống được hình thành.
Đa số học sinh đã tạo được thói quen trong ý thức đi thưa, về trình, giúp đỡ bạn,
giúp đỡ người khó khăn, lễ phép với thầy cô và những người lớn tuổi; chấp hành nghiêm
túc nội quy và các qui định của địa phương, của trường, lớp học. Văn hóa ứng xử trong
nhà trường đã phát huy được nhân cách, lý tưởng sống cho mỗi học sinh.
1.2. Chất lượng hạnh kiểm và học lực tăng đáng kể.
Sau đây là bảng so sánh chất lượng hạnh kiểm và học lực của năm học 2007-2008
với năm học 2010-2011:
* Năm học 2007-2008:
Tỷ lệ xếp loại Hạnh kiểm

Tỷ lệ xếp loại Học lực

Ghi

24,50

54,30 17,90

7

62,40 27,70 2,60

7,30

6,40

19,20

35,90 9,00


8

72,70 19,00 3,40

4,90

3,40

23,40

53,70 10,70

9

11

70,90 27,60 1,50

0

0,50

14,60

56,20 28,70

12

78,00 20,00 2,00

0

0,00

12,00

68,00 20,00

0,42

0,55

13,31


TB

Yếu
kém

6

69,20 29,53 1,27

0

3,55

34,29 45,82 16,35

7

72,26 27,23 0,51

0

11,18 26,15 41,13 21,54

8

69,48 22,03 8,50

0

67,54 32,88 40,18 19,41

11

60,65 27,10 4,26

0

0,81

26,94 38,71 29,52

12

79,39 26,81 2,80

0

1,27

21,39 46,20 31,14

THPT 60,44 35,37 4,19

0

1,83

23,30 37,39 37,48

- Tốt nghiệp THCS: 100%
- Tốt nghiệp THPT: 98,71%

nhân hiệu trưởng, Bí thư đoàn thanh niên, 02 giáo viên về thành tích tiêu biểu ba năm
(2007-2009) tham gia cuộc vận động: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh”. Cá nhân hiệu trưởng được tham gia giao lưu điển hình tiên tiến cấp huyện và cấp
tỉnh về thực hiện cuộc vận động: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh”.
- Năm 2010: Tổng kế 4 năm thực hiện cuộc vận động, tập thể nhà trường và cá
nhân hiệu trưởng được Huyện ủy Gò Quao tặng giấy khen, Tỉnh ủy Kiên Giang tặng


Bằng khen về thành tích tiêu biểu bốn năm (2007-2010) tham gia cuộc vận động: “Học
tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
- Có nhiều bài dự thi về “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
của học sinh và giáo viên đạt giải cấp huyện và cấp tỉnh.
2. Những kinh nghiệm được rút ra:
2.1. Khi thực hiện đề tài cần nghiên cứu kỹ các mẩu chuyện làm sao vửa ngắn,
vừa hay, mang đến sự truyền cảm cho học sinh. Đồng thời phải xây dựng kế hoạch cụ
thể, chọn người kể chuyện có giọng nói diễn cảm, có sức thuyết phục học sinh.
2.2. Khi thực hiện chuyên đề phải nghiêm túc, xuyên suốt, có chiều sâu.
2.3. Cần theo sát học sinh để động viên hỗ trợ, hướng dẫn học sinh cách thể hiện
đề tài, cách trình bày, cách kể chuyện. Phối hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm lớp;
từng giai đoạn cần có khen thưởng cá nhân, tập thể làm tốt. cần đánh gia rút kinh nghiệm
qua từng tháng thực hiện.
2.4. Khi tổ chức kể chuyện cần linh hoạt, không cứng nhắc với kế hoạch; các câu
chuyện kể cần được gắn với thực tiễn hiện tại của đời sống văn hóa nhà trường.
C. PHẦN KẾT LUẬN
I. Bài học kinh nghiệm
Ở Hồ Chí Minh, đạo đức đã đạt tới một sự thống nhất chặt chẽ giữa nói và làm,
giữa đời công và đời tư, giữa đạo đức cách mạng và đạo đức đời thường. Do đó, Người
đã trở thành "tinh hoa và khí phách, lương tâm và vinh dự", thành biểu tượng của đạo đức
và văn minh, không phải chỉ của Đảng ta, dân tộc ta, mà còn là biểu tượng của đạo đức văn minh nhân loại. Đúng như bạn bè quốc tế đã đánh giá: "Giữa lúc vàng thau lẫn lộn,

với những việc làm sai trái, không sợ khó, không sợ khổ, có gan chịu đựng để mưu cầu
việc lớn.
Người có liêm là người không tham địa vị, tiền tài, sự quyến rũ mềm yếu, quan
minh chính đại, sống cuộc đời liêm khiết, tử tế, đàng hoàng.
Cần là cần cù, cần mẫn trong công việc, chịu thương chịu khó, một nắng hai sương,
lao động vì lợi ích chung và lợi ích riêng mình.
Kiệm là tiết kiệm, không xa hoa lãng phí, không tiêu xài bừa bãi, không lấy của
công làm của riêng; tiết kiệm nhưng không bủn xỉn, cái gì đáng tiêu dù phải mất số tiền
lớn cũng phải tiêu, cái gì không đáng tiêu dù chỉ là một đồng cũng không được tiêu.
Người luận rằng:
"Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải
có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức
thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân".
Hiện nay trong ngành giáo dục đang tiếp tục phát động phong trào thi đua: “Xây
dựng trường học thân thiện- học sinh tích cực” thì việc học tập và làm theo tấm gương