-1-

I. TÊN ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ KINH NGHIỆM TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
THỰC HÀNH BỘ MÔN HÓA HỌC LỚP 8 ”
II/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Hóa học là bộ môn khoa học tự nhiên mà học sinh đƣợc tiếp cận muộn
nhất, nhƣng nó lại có vai trò quan trọng trong nhà trƣờng phổ thông. Môn hóa
học cung cấp cho học sinh một hệ thống kiến thức phổ thông, rèn cho học
sinh óc tƣ duy sáng tạo và khả năng trực quan nhanh nhạy. Vì vậy giáo viên
bộ môn hóa học cần hình thành ở các em một số kĩ năng cơ bản, thói quen
học tập và làm việc khoa học, bên cạnh đó còn hình thành cho các em những
phẩm chất cần thiết nhƣ cẩn thận, kiên trì, trung thực, tỉ mỉ, chính xác đặc biệt
là kĩ năng thực hành bởi vì thông qua thí nghiệm tự làm mà học sinh có thể:
- Hình thành khái niệm, tính chất hóa học mới.
- Ôn tập, củng cố kiểm tra kiến thức thông qua thí nghiệm hóa học.
- Rèn luyện kĩ năng thực hành hóa học và áp dụng vào thực tế cuộc
sống một cách có khoa học.
Qua thực tế giảng dạy bộ môn hóa học khối 8,9 và hơn hai mƣơi mấy
năm qua, ngoài việc đảm bảo nghiệm ngặt đúng, đủ có chất lƣợng về nội
dung, chƣơng trình, phƣơng pháp bộ môn nhằm từng bƣớc nâng cao chất
lƣơng giảng dạy đại trà tôi đã bỏ ra biết bao công sức tìm tòi, phát hiện, tổ
chức bồi dƣỡng đội ngũ học sinh năng khiếu hóa học nhất là học sinh giỏi
thực hành hóa học lớp 8 là môn học đầu tiên các em bắt đầu học tập, thực
hành hóa học bậc THCS khác với bộ môn khác nhƣ Ngữ Văn, Toán, Anh
Văn… học sinh có năng khiếu đƣợc phát hiện khá sớm ngay từ lớp 6 thậm chí
ở bậc tiều học còn hóa học đến năm lớp 8 các em mới đƣợc học tập. Hóa học
là môn khoa học thực nghiệm, việc dạy và học hóa ở trƣờng phổ thông phải
gắn với thí nghiệm. Thông qua việc tổ chức dạy và học đầy đủ, có chất lƣợng
các bài thực hành nhất định học sinh sẽ hứng thú, ham thích kể cả say mê học
tập bộ môn hóa học, dù kiến thức mới mẻ nhƣng các em tự tay thực hành,

học còn ngại trong việc tiếp cận với đổi mới phƣơng pháp giảng dạy theo
hƣớng: Dạy học tích cực: tích cực hóa hoạt động của học sinh, lấy học sinh
làm trung tâm của quá trình dạy học hoặc chƣa tổ chức tốt các hoạt động
nhận thức giúp học sinh phát huy tích cực tính sáng tạo, kĩ năng tự học tập, kĩ
năng tìm tòi, phát hiện, tƣ duy kiến thức cũng nhƣ kĩ năng vận dụng kiến thức
hóa học để giải quyết một số vấn đề liên quan đến bộ môn.
- Kĩ năng thực hành của học sinh mới đảm bảo yêu cầu về mặt chƣơng
trình, nội dung SGK quy định nên dẫn đến hệ quả rất lúng túng, thiếu cơ sở
khoa học từ khâu đánh giá kết quả học tập hóa học về kiến thức lẫn thực hành
của học đại trà từ đó công tác phát hiện, bồi dƣỡng học sinh giỏi thực hành
không vững chắc, thiếu độ tin cậy cao, đôi khi cứ chạy theo“bệnh thành
tích”cứ hẹn lại lên: chọn, thành lập đội tuyển để bồi dƣỡng tham dự các đội
khảo sát cấp phòng, cấp sở nhƣng với cách làm vội vàng nhƣ thế tất nhiên kết
quả sẽ không bao giờ cao, đôi khi gây tác dụng ngƣợc lại phong trào học sinh
giỏi của đơn vị mình: ( chọn trùng lặp học sinh giỏi từ 2 môn văn hóa trở lên
mà không tính đến yếu tố chủ thể học sinh có thực sự say mê, hứng thú, tự
giác theo đuổi bộ môn tới cùng hay không?) . Đặc biệt qua thực tế nhiều năm
học đƣợc phân công phụ trách công tác bồi dƣỡng học sinh giỏi thực hành hóa
học 8 ( kể cả hóa 9) tôi rút ra đƣợc một số tồn tại khá lớn trong khâu bồi
dƣỡng học sinh giỏi thực hành đó là :
+ Công tác bồi dƣỡng học sinh giỏi hóa học là một bộ phận hữu cơ
không thể tách rời trong việc đổi mới phƣơng pháp dạy - học của thầy và chất
lƣợng học sinh giỏi thực hành hóa học 8, có thể nói: “ chất lượng học sinh
giỏi thực hành tỉ lệ thuận với chất lượng đại trà của bộ môn”. Nhiều giáo
viên chƣa thực sự quan tâm đến yếu tố này.
+ Kế hoạch tổ chức bồi dƣỡng học sinh giỏi thực hành hóa học 8 chƣa
đƣợc gia công đầu tƣ đúng mức ở các khâu xây dựng kế hoạch dài, tập trung,
ngắn hạn, giáo trình, giáo án, chuẩn bị mọi công cụ hỗ trợ dạy bồi dƣỡng thực



Đề tài “Một số kinh nghiệm tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi thực hành bộ
môn Hóa học lớp 8” xuất phát từ mục tiệu giáo dục - đào tạo của Đảng , nhà
nƣớc , ngành đề ra trong thời kì đất nƣớc đổi mới, tiến lên công nghiệp hóa –
hiện đại hóa và hội nhập quốc tế đó là : “ nâng cao dân trí , đào tạo nhân lực
, bối dưỡng nhân tài”, đáp ứng tốt nhất yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc
và mục tiêu dân giàu, nƣớc mạnh, xã hội công bằng văn minh. Ngoài mục tiêu
chung đào tạo con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức , tri thức ,
sức khỏe , thẫm mĩ và nghề nghiệp trung thành với lí tƣởng độc lập dân tộc và
chủ nghĩa xã hội , bồi dƣỡng nhân cách , phẩm chất năng lực của công dân…
nhiệm vụ cao cả của ngành là tổ chức trƣờng học, cán bộ, giáo viên, nêu cao
tinh thần trách nhiệm, nỗ lực phát hiện – bồi dƣỡng khoa học hiệu quả nhân
tài cho tổ quốc mà công tác bồi dƣỡng học sinh giỏi , năng khiếu từ bậc trung
học cơ sở mang giá trị nền tảng ban đầu, bƣớc nhảy đà đầu tiên càng đƣợc


-4nâng niu , chăm sóc. Đề tài “Một số kinh nghiệm tổ chức bồi dưỡng học
sinh giỏi thực hành bộ môn Hóa học lớp 8” góp phần nâng cao chất lƣợng
dạy học hóa học 8 nói riêng bộ môn hóa 8,9 nói chung theo yêu cầu dạy học
tích cực mà ngành đã, đang thực hiện đồng thời tạo ra sự phối hợp, bổ sung
giữa dạy bồi dƣỡng học sinh giỏi và dạy chính khóa đối tƣợng đại trà giúp
ngƣời thầy tự phấn đấu hoàn thiện tay nghề, đảm bảo yêu cầu đổi mới phƣơng
pháp dạy học. Đề tài khơi gợi, định hƣớng, tổ chức các hoạt động tự học, học
nhóm, học hợp tác cho học sinh giỏi từ đó điều chỉnh và giúp các em rèn
luyện kĩ năng học tập tự giác, chủ động, sáng tạo làm hạt nhân nâng cao chất
lƣợng học tập bộ môn khối, lớp.
IV/ CƠ SỞ THỰC TIỄN: Qua trải nghiệm, thể hiện gần 6 năm học từ 20072013. Đề tài “Một số kinh nghiệm tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi thực
hành bộ môn Hóa học lớp 8” hẳng năm đƣợc bổ sung, đúc kết kinh nghiệm
đến nay có thể khẳng định đã đạt đƣợc một số kết quả khả quan và giải quyết
thỏa đáng nhiều tồn tại trong công tác dạy học bộ môn hóa cũng nhƣ bồi
dƣỡng học sinh giỏi thực hành:

33.3

82

34

5

14.7 5

14.7 15

44.1 9

33.38

83

34

4

11.7 4

11.7 16

47.5 10

29.4



Tổng Giỏi

81

số

Khá

Trung bình

Yếu

SL

SL

SL

TL

SL

TL

32

8

25


23.5 17

50

3

8.8

84

32

6

18,8 4

12.5 21

65

1

3.1

15

TL

TL


1giải kk
1giải ba

1 giải kk
3) Đổi mới phƣơng pháp dạy- học hóa học 8 theo tinh thần dạy- học
tích cực đƣợc xác lập ngày càng hoàn thiện ở GV chủ nhiệm đề tài, chứng
minh tính đúng đắn, thiết thực của mối quan hệ “tỉ lệ thuận” giữa dạy học
chính khóa với dạy học bồi dƣỡng học sinh giỏi thực hành hóa 8.
Đổi mới
phƣơng pháp
dạy học hóa học
8
Chất lƣợng
bộ môn

Chất lƣợng bồi dƣỡng
ddưỡng
Học sinh giỏi thực hành
HS đạt
giải

HS đạt
giải

4) Giải quyết có hiệu quả rõ nét tình trạng học sinh rất yếu trong khâu
tự học, tự nghiên cứu thực hành kể cả học sinh giỏi trong đội tuyển học sinh
giỏi thƣc hành hóa 8. Đề tài đã từng bƣớc tạo điều kiện để học sinh phát huy
tốt nhất tính tích cực học tập của học sinh đại trà đồng thời rèn luyện kĩ năng
tự học tập tích cực cho đội ngũ học sinh giỏi.

mặt tích cực nhất, tinh hoa nhất để tổ chức bồi dƣỡng sau khi đúc kết nội
dung, chƣơng trình SGK, đổi mới phƣơng pháp dạy học từ đó hạn chế đến
mức thấp nhất các biểu hiện thƣờng xảy ra ở nhóm đối tƣợng học sinh giỏi ở
các lớp, nhóm đối tƣợng trong đội tuyển hóa học 8 đang đƣợc bồi dƣỡng:
không hứng thú trong các giờ học chính nội khóa, chƣa thể hiện cánh chim
đầu đàn trong phong trào học tập, rèn luyện tại đơn vị mình. Nếu không kịp
thời chấn chỉnh sẽ dẫn đến thái độ tự mãn, chủ quan ở các em học sinh giỏi
nói chung và các em học sinh giỏi thực hành nói riêng.
Nâng cao chất lƣợng dạy học bộ môn hóa học 8 đòi hỏi ngƣời Thầy
thƣờng xuyên, liên tục cải tiến phƣơng pháp dạy học:Kết hợp sử dụng thiết bị
dạy học tối thiểu với việc ứng dụng công nghệ thông tin một cách linh hoạt,
phù hợp đảm bảo tính hiệu quả của việc dạy học tích cực
Ví dụ: Một số thí nghiệm hóa học có điều kiện GV làm hoặc HS thực hiện
đƣợc thì không nên sử dụng hình ảnh thí nghiệm trong bài.
Nên kết hợp phƣơng pháp này với phƣơng pháp khác nhƣ phƣơng pháp
thí nghiệm, nêu vấn đề, học tập theo nhóm nhỏ, sơ đồ tƣ duy để tăng tính đa
dạng và hiệu quả. nhằm nâng cao đồng bộ chất lƣợng đại trà lẫn chất lƣợng
bồi dƣỡng sẽ giúp ngƣời giáo viên không ngừng tự học, tự nâng cao tay nghề
và đây cũng là yếu tố thành công trong nghề dạy học….
 Biện pháp 2. Tạo cho học sinh yêu thích bộ môn thông qua các tiết dạy
thực hành theo phân phối chương trình để tuyển chọn đội tuyển.


-7a)Tạo cho học sinh yêu thích bộ môn hóa học:
Để tạo cho học sinh yêu thích môn hóa học nói chung và hóa học 8 nói riêng,
giáo viên cần giúp cho các em có sự định hƣớng về môn học, biết rõ mục
đích, yêu cầu môn học:là bộ môn khoa học gắn liền với tự nhiên, đi cùng đời
sống con ngƣời. Việc học tốt bộ môn hóa học trong nhà trƣờng sẽ giúp các em
hiểu rõ về cuộc sống, những biến đổi vật chất trong cuộc sống hàng ngày. Từ
những hiểu biết này giáo dục học sinh ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên

lần, do đó làm chấn động mạnh trong không khí, gây tiếng nổ.


-8- Muốn tránh nổ các em cần phải biết làm thế nào?
Từ các tiết học này giáo viên sẽ phát hiện những HS có k năng thực hành tốt
để chọn vào đội tuyển
c)Tổ chức tuyển chọn HS để tiếp tục bồi dƣỡng dự thi cấp thành phố:
- Đây là bƣớc hết sức quan trọng, đòi hỏi giáo viên bồi dƣỡng phải có sự
tập trung cao độ, xác định nội dung, thời lƣợng và qui trình bồi dƣỡng sao cho
thích hợp? Chọn đối tƣợng nào để bồi dƣỡng?
- Đối tƣợng HS cần tuyển chọn để tiến hành bồi dƣỡng phải đảm bảo các
tiêu chí sau:
*Ham thích môn học, dạn dĩ, có k năng tốt về thực hành, học lực từ khá
trở lên, hạnh kiểm tốt và có khả năng vẽ hình đẹp.
- Trong những năm qua HS tham gia khảo sát khá nhiều từ 20 em trở lên
việc này đòi hỏi GV phải dày công để chọn ra đối tƣợng HS bồi dƣỡng cho
thật chính xác theo tiêu chí trên qua các lần tham gia khảo sát vòng1, vòng 2 .
. * Đề khảo sát GV ra phải đảm bảo 2 nội dung sau:
KỲ THI CHỌN HỌC GIỎI THÍ NGHIỆM THỰC HÀNH (Vòng 1)
MÔN :Hoá học lớp 8 (2012-2013)
Thời gian :60 phút
ĐỀ CHÍNH THỨC
A)Phần lý thuyết : (30 phút, 5 đ)
1. Cho biết cách sử dụng đèn cồn ? (2,5đ)
2. Nêu công dụng của cốc thuỷ tinh, bình cầu đáy tròn và vẽ hình (2,5đ)
B) Phần thực hành : (30 phút, 5 đ)
Tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp gồm muôi ăn và cát ?
Đáp án :
A) Phần lý thuyết :
1. Nêu đúng và đầy đủ các bƣớc sử dụng đèn cồn (2,5 đ)

Tuần 1,2
1.Một số qui tắc an toàn trong PTN
2.Cách sử dụng hóa chất
3..Một số dụng cụ thí nghiệm
4.Một số thao tác thực hành
5.Một số biện pháp sơ cứu trong PTN
6. Lý thuyết cắt uốn ống thủy tinh
*7. Bài thực hành 1: Tách chất từ hỗn hợp
Tuần 3,4
8.Tách đƣờng ra khỏi hỗn hợp đƣờng và cát
9.Tách đƣờng ra khỏi hỗn hợp đƣờng và
tinh bột
10.Tách bột sắt ra khỏi bột sắt và lƣu huỳnh
*11..Bài thực hành 2 : Sự lan tỏa cuachất

Viết bảng
tƣờng trình
Viết bảng
tƣờng trình

Viết bảng
tƣờng trình

Tuần 5,6

Vẽ hình,viết
8.Thí nghiệm chứng minh định luật bảo toàn bảng tƣờng
khối lƣợng
trình
*9. Bài thực hành 3: Dấú hiệu của hiện Viết bảng

trình
-Phot pho cháy trong khí Oxi
*13.Bài thực hành 5: Điều chế - thu khí Vẽ
hình,
Hidro và thử tính chất của Hidro
bảng tƣờng
trình
14.Tính chất hóa học của Hidro:
Vẽ
hình,
-Hidro tác dụng với Oxi
bảng tƣờng
-Hidro tác dụng với đồng II Oxit
trình
*15.Bài thực hành 6:
Viết bảng
Tính chất hóa học của nƣớc
tƣờng trình
16.Cách bảo quản hóa chất

Tuần 14

*17.Bài thực hành 7:
Pha chế dung dịch theonồng độ

Viết bảng
tƣờng trình

18. Ôn tổng hợp- Giải đề
 Biện pháp 4. Thiết kế bài giảng, tăng cường số lượng lẫn nội dung các

III/ DỤNG CỤ VÀ HÓA CHẤT
1. Dụng cụ dùng cho mỗi nhóm
2. Hóa chất
Ống nghiệm (6), ống dẫn bằng thủy Kali pemanganat (thuốc tím) : 1 gam
tinh hình chữ L (1), đũa thủy tinh (1), Nƣớc vôi trong :
10 ml
kẹp ống nghiệm (1), giá để ống Cây hƣơng (hoạc que đốm), nƣớc cất
nghiệm (1), giá để ống nghiệm (1),
đèn cồn (1)
IV/ LƯU Ý VỀ AN TOÀN TRONG THÍ NGHIỆM
- Khi thực hiện phản ứng đun nóng ống nghiệm chứa hóa chất phải cẩn thận,
không cuối sát mặt vào miệng ống nghiệm, đề phòng hóa chất bắn vào ngƣời.
- Dùng ống dẫn thủy tinh hình chữ L thổi vào ống nghiệm đựng dung dịch
nƣớc vôi trong, cần thổi nhẹ, thổi từ từ, không hít vào.
V/ PHIẾU THỰC HÀNH
Thứ ngày tháng
năm
1. Phần đánh giá của thầy cô giáo
Nhận xét
Điểm
Thao tác thí Kết quả thí Giải thích Ý thức thái Tổng số
nghiệm
nghiệm
kết
quả độ (1đ)
(10đ)
(3đ)
(3đ)
(3đ)


Cho thuốc tím vào ống nghiệm (2) nung nóng, thử bằng cây hƣơng (đóm còn
tàn đỏ)
………………………………………………………………………………
Khi que hƣơng không còn bùng cháy, để nguội rồi cho nƣớc vào ống nghiệm
(2), lắc mạnh
………………………………………………………………………………
- Sự khác nhau khi hòa tan chất rắn trong ống nghiệm (1) và ống nghiệm (2).
Ống nghiệm (1)
Ống nghiệm (2)
Màu
dung .............................................. ..................................................
dịch
.....
.
Chất rắn có .............................................. ..................................................
hòa tan hết .....
.
không?
Kết luận: Thuốc tím trong ông nghiệm 2 khi đun ra xảy ra hiện tƣợng:


- 13 -

.............................................................................................................................
Câu hỏi 3: Trong hai ống nghiệm ở thí nghiệm trên, ở ống nghiệm nào chỉ
xảy ra hiện tƣợng vật lí, ống nghiệm nào xảy ra hiện tƣợng hóa học?
Trả lời:
Ống nghiệm (1)
…………………………………………………………………………………
Ống nghiệm (2)

ĐIỀU CHẾ - THU KHÍ HIĐRO VÀ THỬ TÍNH CHẤT CỦA KHÍ
HIĐRO
I/ MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Củng cố kiến thức về:
- Nguyên tắc điều chế khí hiđro trong PTN


- 14 - Tính chất vật lí và hóa học của khí hiđro.
2. Kĩ năng
- Tiếp tục rèn luyện các thao tác trong phòng thí nghiệm nhƣ sử dụng, lắp ráp
các dụng cụ thí nghiệm, lấy hóa chất thực hiện các phản ứng hóa học (kẽm tác
dụng với dung dịch axit, hiđro tác dụng với CuO và thu khí hiđro.
- Biết cách thử khí hiđro có tinh khiết không ( khí hiđro không lẫn với khí
Oxi).
II/ NỘI DUNG

1. Điều chế hiđro, đốt cháy hiđro trong không khí.
2. Thu khí hiđro bằng cách đẩy không khí. Thử độ tinh khiết của khí hiđro.
3. Thức hiện phản ứng hiđro khử đồng (II) oxit.
III/ DỤNG CỤ VÀ HÓA CHẤT
1. Dụng cụ dùng cho mỗi nhóm
2. Hóa chất
Ống nghiệm (5), lọ thủy tinh (1), giá Kim loại kẽm (Zn): 4 viên
thí nghiệm (1), giá thí nghiệm cải tiến Đồng (II) oxit CuO: 1 gam
(1), ống dẫn thủy tinh hình chữ Z (1), Dung dịch HCl loãng: 20 ml
ống thủy tinh vút nhọn (1), kẹp gỗ Bông sạch, que đóm, diêm
(1), nút cao su (2), đèn cồn (1), ống
nhỏ giọt (5).
IV/ LƢU Ý VỀ AN TOÀN TRONG THÍ NGHIỆM

axit clohidric loãng, 4 – 5 viên kẽm (Zn), đặt
ống nghiệm trên giá để ống nghiệm. Đậy ống
nghiệm bằng nút cao su có dẫn khí vuốt nhọn
một đầu xuyên qua (hình 21a).
- Chờ khoảng nửa phút cho khí hidro đẩy hết
không khí ra khỏi ống nghiệm, không còn
hỗn hợp oxi và hidro trong ống nghiệm nữa,
cho que đóm đang cháy vào đầu ống dẫn khí
vuốt nhọn (hình 21b). Quan sát hiện tƣợng.
Trả lời câu hỏi 1,2.
Câu hỏi 1: Nêu các thao tác chính trong thí nghiệm này
Trả lời: ..............................................................................................................
Câu hỏi 2: Nêu hiện tƣợng quan sát đƣợc.Các em hãy nêu nhận xét về
tính chất vật lí của khí hidro. Viết phƣơng trình hóa học của phản ứng điều
chế khí hidro từ axit clohidric và kẽm.
Trả lời:
- Hiện tƣợng quan sát đƣợc: ...............................................................................
- Tính chất vật lí của khí hidro:………………………………………………..
- Phƣơng trình hóa học của phản ứng điều chế khí hidro:
.........................................
..................................................................................


- 16 b) Thí nghiệm 2: Thu khí
hidro bằng cách đẩy không
khí. Thử độ tinh khiết của
khí hidro
Cách làm :
- điều chế hidro từ dung
dịch axit clohidric và kẽm

bằng nút cao su trên. Kẹp ống nghiệm nằm nghiêng trên giá thí nghiệm cải


- 17 tiến, điều chỉnh sao cho phần đáy ống dẫn hình chữ Z chứa CuO đƣợc đặt vào
phần nóng nhất của ngọn lửa đèn cồn (hình 23).

- Sau khoảng nửa phút để khí hidro đẩy hết không khí ra khỏi ống nghiệm.
Dùng đèn cồn hơ nóng đầu ống dẫn thủy tinh, rồi đun nóng mạnh ở phần chứa
CuO. Quan sát hiện tƣợng xảy ra. Trả lời câu hỏi 5,6.
Câu hỏi 5: Nêu các thao tác chính trong thí nghiệm này
Trả lời: .............................................................................................................
Câu hỏi 6: Hãy nêu hiện tƣợng quan sát đƣợc. Viết phƣơng trình hóa
học của hidro với CuO. Qua phản ứng này có thể kết luận nhƣ thế nào về tính
chất hóa học của hidro.
Trả lời:
- Hiện tƣợng quan sát đƣợc ở đoạn ống dẫn chứa CuO trƣớc và sau khi nung:
Trƣớc
khi
nung:
...........................................................................................................................
Sau khi nung: ....................................................................................................
- Phƣơng trình hóa học của phản ứng khử CuO bằng hidro:
............................................................................................................................
- Qua thí nghiệm này có thể kết luận về tính chất hóa học của khí hidro là:
...........................................................................................................................
Chú ý: Sau khi làm thí nghiệm phải thu dọn hóa chất, dụng cụ thí
nghiệm, vệ sinh phòng thí nghiệm sạch sẽ, gọn gàng theo sự hƣớng dẫn của
thầy cô.
Tăng cường số lượng lẫn nội dung các bài thực hành chính khóa để rèn
luyện:

- Với giải pháp này giúp tôi khẳng định kết quả của sự đổi mới, phƣơng pháp
theo hƣớng tích cực hóa học tập của học sinh, bồi dƣỡng quá trình diễn ra bên
trong của ngƣời học, hoạt động chủ thể một cách tích cực và tự giác từ đó mới
tạo ra sự hứng thú thực sự trong các em mà hứng thú tự giác là tiền đề tạo ra
nên tích cực. Bên cạnh đó chất lƣợng các bài thực hành đƣợc nâng cao rất rõ
nét, giải pháp còn giúp tôi chọn lọc trừ dẫn một số ít học sinh không đáp ứng
yêu cầu, tất nhiên có sự hỗ trợ khách quan qua các lần kiểm tra chọn lọc, vì
thế đội tuyển học sinh giỏi thực hành Hóa 8 do tôi phụ trách thƣờng đạt giải
cao.


- 19 Năm học

Cấp thành phố

Cấp tỉnh

- 1 giải khuyến khích
- 1 giải ba
2008-2009
- 1 giải ba
- 1 giải khuyến khích
2009-2010
- 1 giải nhất
- 1 giải ba
- 1 giải nhì
2010-2011
- 2 giải nhất
- 1 giải 3
2011-2012

Trong các thí nghiệm học sinh thƣờng chỉ có thói quen cố gắng lắp theo
đúng mẫu chứ rất hiếm khi suy nghĩ k tại sao lại làm nhƣ vậy. Câu hỏi này
giúp học sinh phải quan sát những chi tiết rất nhỏ và phán đoán về tác dụng
của nó.
Câu 4: Có thể lắp dụng cụ điều chế H2 trong hình vẽ đƣợc không? Tại sao?

Câu hỏi này cũng tăng cƣờng khă năng quan sát của học sinh để phát hiện ra
điểm sai. Bên cạnh đó để trả lời đúng và đầy đủ câu hỏi, học sinh phải dựa
vào kiến thức mấu chốt là hiđro là khí rất nhẹ, nhẹ hơn không khí, rồi vận
dụng kiến thức này để trả lời.
Câu 5: Nếu dẫn luồng khí H2 qua FeO nung nóng thì hiện tượng có tương
tự như khi dẫn khí H2 qua CuO nung nóng không?
Trong bài thực hành 5 của sách giáo khoa hoá học lớp 8 có yêu cầu học
sinh làm thí nghiệm hiđro khử CuO. Trên cơ sở của bài này giáo viên có thể
mở rộng kiến thức và phát triển tƣ duy sáng tạo cho học sinh khi yêu cầu học


- 21 sinh suy nghĩ và trả lời câu hỏi trên. Để trả lời đƣợc học sinh phải suy nghĩ về
sự thay đổi hiện tƣợng trong quá trình phản ứng, về bản chất của phản ứng.
 Biện pháp 6. Học sinh tự giác đánh giá năng lực học tập thực hành
Hóa 8.
Một yêu cầu quan trọng trong học tập, rèn luyện chính bản thân mình. Đây
chính là một hình thức đánh giá mà học sinh tự liên hệ vào nhiệm vụ đã đƣợc
thực hiện với các mục tiêu xuyên suốt quá trình học tập. Học sinh sẽ học cách
đánh giá lại các nỗ lực và sự tiến bộ cá nhân, nhìn lại quá trình từ đó phát hiện
những điểm cần thay đổi để hoàn thiện bản thân, những đổi thay có thể là
cách nhìn tổng quan mới về nội dung thực hành các kĩ năng mới nhằm đạt đến
mức độ thuần phục ( mà học sinh giỏi, học sinh năng khiếu phải phấn đấu đạt
đƣợc). Hỗ trợ và định hƣớng cho các em tự đánh giá bản thân và tôi tiến hành
các công đoạn sau:

liền đạt thành tích cao cũng có phần đóng góp to lớncủa quí cha mẹ con em
tham gia bồi dƣỡng. Trong những phiên họp tôi trình bày, phân tích cặn kẽ có
dẫn chứng cụ thể tất cả các ƣu khuyết điểm trong học tập của HS, chỉ ra
hƣớng khắc phục, trong đó về trách nhiệm cha mẹ phải hỗ trợ nội dung nào?
- Vì bộ môn thực hành, đa số dụng cụ là thủy tinh, nhƣng có một số dụng
cụ GV và HS phải tự làm: nhƣ muỗng đốt hóa chất rắn, cây nhọn gắp than,
hoặc các thỏi gỗ vuông để kê đèn cồn …., tôi thƣờng đƣợc phụ huynh tận tình
giúp đỡ.
- Bên cạnh bản thân tôi luôn lắng nghe, ghi chép tất cả lƣợng thông tin từ học
trò ,cha mẹ để có hƣớng phát huy mặt mạnh, điều chỉnh mặt tồn tại, trao đổi
trực diện k năng giáo dục ( điểm tốt, điểm chƣa tốt) hoặc qua trao đổi trực
tiếp, qua thƣ tay, điện thoại...
- Phối kết hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp có HS trong đội tuyển: là mắc
xích quan trọng, không thể thiếu trong việc nâng cao chất lƣợng bồi dƣỡng
đồng thời nghe thông tin phản hồi ở hai mặt hạnh kiểm, học tập và thái độ học
tập.Sự phối kết hợp thƣờng trực của giáo viên chủ nhiệm lớp trong công tác
bồi dƣỡng HS giỏi tất yếu sẽ mang lại nhiều kết quả khả quan…
VI. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Sau gần 6 năm học 2007-2008 đến tháng 4 năm học 2012-2013 triển
khai và thể nghiệm đề tài “ Một số kinh nghiệm tổ chức bồi dưỡng học sinh
giỏi thực hành bộ môn Hóa học lớp 8” đã đạt đƣợc kết quả rất tốt đẹp.
1. Chất lượng học tập bộ môn Hóa học 8 của học sinh khối 8 đạt và
vượt chỉ tiêu của nhà trường đề ra.
* Tháng 1/2013 (Cuối học kỳ I năm học 2012 - 2013)
_ Tỷ lệ HS từ TB trở lên chiếm 95% .
_ HS giỏi, khá tăng lên rõ rệt, không có HS kém.
_ Tỉ lệ HS yếu, thấp.
Lớp TS

Giỏi

16

44.4 8

22.2 10

27.8 2

5.6 0

0

8/2

37

16

43,3 14

37,8 7

18,9 0

0

0

0



- 23 -

2. Thành tích đội tuyển HS giỏi thực hành Hóa 8 dự khảo sát cấp
tỉnh, cấp thành phố liên tục đạt các giải thưởng tập thể, cá nhân
Năm
học

Cấp
phố

thành

20082009

1 giải ba

20092010

1 giải nhì

20102011

2giải nhất

1giải ba

20112012

1giải nhất

cực được xác lập ngày càng hoàn thiện ở GVCN, đề tài chứng minh
tính đúng đắn, thiết thực của mối quan hệ “ Tỉ lệ thuận giữa dạy học
chính khóa với dạy học bồi dưỡng HS giỏi thực hành Hóa 8”

Dạy học đại trà Hóa học 8 tốt, hiệu quả sẽ tác động tích cực to lớn đến chất
lƣợng dạy học bồi dƣỡng HS giỏi thực hành Hóa 8 và ngƣợc lại.
4. Qua thể nghiệm đề tài với thời gian khá dài đã giúp cho giáo viên bộ
môn Hóa học 8 đúc kết, bổ sung, nghiên cứu chọn ra nội dung, phương


- 24 -

pháp hiệu quả nhất áp dụng dạy học bộ môn nói chung dạy học bồi
dưỡng HS giỏi thực hành nói riêng:
- Có thể tự hào, hãnh diện trong quá trình thể nghiệm đề tài này cộng với
tinh thần trách nhiệm cao, lòng say mê cống hiến cho nghề, nỗ lực phấn đấu
nâng cao tay nghề tính đến năm học 2012-2013 bản thân đã:
- Đảm bảo tốt yêu cầu đổi mới phƣơng pháp dạy học theo hƣớng tích cực
hóa các hoạt động học tập của HS ( Dạy học tích cực) vào thực tiễn dạy học
Hóa 8,9, dạy bồi dƣỡng HS giỏi bộ môn đƣợc tổ viên và đồng nghiệp mến mộ
- Liên tục giữ vững các danh hiệu thi đua của Ngành .
Nhƣ vậy, thành tích thi đua cá nhân đạt đƣợc cũng có phần to lớn từ
thành tích, hiệu quả trực tiếp bồi dƣỡng đội tuyển HS giỏi thực hành Hóa học
8 cuả nhà trƣờng .
Truyền thụ kiến thức, đảm bảo chuẩn kiến thức k năng hóa học 8, 9 cho
học sinh một cách khoa học và hiệu quả.
- Giáo viên đã hƣớng dẫn học sinh làm tốt các bài tập thực nghiệm hóa
học 8,9 và đạt đƣợc nhiều kết quả thực chất.
VII. KẾT LUẬN:
Đề tài “Một số kinh nghiệm tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi thực

đề đã đƣợc tập huấn học tập quyết tâm nâng cao chất lƣợng bộ môn Hóa 8,9
nói chung giữ vững, nâng cao dần thành tích HS giỏi thực hành Hóa 8 nói
riêng hôm nay và những năm học sắp tới.
Đề tài đƣợc thể nghiệm khá thuận lợi: nhờ sự hỗ trợ tích cực của Ban Giám
hiệu, đồng nghiệp trong tổ chuyên môn và đồng nghiệp các trƣờng bạn, trên
tinh thần sẵn sàng ghi nhận những đóng góp xác đáng của quý đồng nghiệp để
tôi bổ sung hoàn thiện thêm cho đề tài: “Một số kinh nghiệm tổ chức bồi
dưỡng học sinh giỏi thực hành bộ môn Hóa học lớp 8” hầu góp phần nhỏ bé
vào thời kỳ toàn ngành đang ra sức đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục
đào tạo nƣớc nhà và làm tốt các bài thực hành theo phân phối chƣơng trình ,
góp phần nâng cao chất lƣợng học tập đại trà của học sinh khối 8 toàn trƣờng.
* Phần trình bày trên đây là một trong những kinh nghiệm bản thân đã
thu thập trong quá trình giảng dạy, với khả năng và kinh nghiệm có hạn chắc
rằng phần trình bày sẽ còn những thiếu sót, hạn chế. Rất mong sự đóng góp
của đồng nghiệp để việc giảng dạy thực hành môn Hóa học ngày càng đạt
đƣợc chất lƣợng cao hơn...
VIII. ĐỀ NGHỊ.
Đối với đề tài này thực chất không phải là mới, nhƣng để áp dụng có
hiệu quả xin có một số đề nghị sau:
+ Về phía nhà trƣờng: Nhằm đẩy mạnh việc nâng cao chất lƣợng dạy
học bộ môn Hóa học 8,9 nói chung, đội tuyển HS giỏi thƣch hành nói riêng
cần cung cấp thêm những đầu sách tham khảo về bài tập trắc nghiệm Hóa học
nhà trƣờng cần khẩn trƣơng huy động nguồn kinh phí (Nhà nƣớc – xã hội
hóa) để tu bổ sửa chữa trang thiết bị phòng bộ môn Hóa đã có hiện tƣợng
xuống cấp, mua sắm mới trang thiết bị- hóa chất phục vụ theo yêu cầu
chuyên sâu từ tổ nhóm Hóa, giáo viên Hóa hằng năm, mỗi học kỳ.
+ Về phía địa phƣơng và phụ huynh cần tạo điều kiện cho các em có
thời gian học, theo dõi, giúp đỡ để các em có điều kiện tiếp xúc với nhiều
luồng kiến thức nhằm thúc đẩy quá trình học tập của các em tốt hơn.
+ Đối với cấp trên cần luôn tổ chức các đợt tập huấn về cách sử dụng