MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC BỒI
DƯỠNG HỌC SINH GIỎI TIỂU HỌC
Phần thứ nhất
ĐẶT VẤN ĐỀ
Lịch sử phát triển của nhân loại, ở bất kỳ thời đại nào, quốc gia nào con người
luôn là động lực của sự phát triển xã hội mà động lực tiên phong thúc đẩy sự phát triển
nhanh và bền vững là do những người tài, những người có trí tuệ tạo ra. Chính “Những
người tài giỏi là cái gốc làm nên sự nghiệp”. Họ đã tạo ra những bước ngoặt trong sự
phát triển lịch sử xã hội loài người, sản sinh ra những giá trị vật chất tinh thần tiêu biểu
trong nền văn minh nhân loại. Đặc biệt bước vào thế kỷ của nền văn minh trí tuệ thề
kỷ mà “cạnh tranh chất xám” sẽ diễn ra ngày càng gay gắt thì nhiều nước trong khu
vực và trên thế giới lại càng quan tâm tới chiến lược nhân tài, đầu tư cho giáo dục, đầu
tư cho việc đào tạo nhân tài và coi trọng nhân tài là chiến lược quyết định cho sự phồn
thịnh của đất nước.
Qua kinh nghiệm của các nước phát triển cao và những nước công nghiệp
mới phát triển, người ta càng thấy rõ: Một trong những yếu tố quan trọng có tính quyết
định tiến trình và tốc độ phát triển kinh tế - xã hội là việc hoạch định đúng và thi hành
được chính sách phát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, đãi ngộ và sử dụng người
tài. Những người tài năng nhất là các thiên tài không chỉ mang lại vinh dự, danh tiếng
cho quốc gia, mà còn mang lại giá trị tinh thần, vật chất to lớn không chỉ cho mỗi nước
mà còn cho cả nhân loại.
Qua 4000 nghìn năm lịch sử Việt Nam đã phát huy được vai trò của
những người tài giỏi. Bởi ông cha ta rất coi trọng việc đào tạo, bồi dưỡng nhân tài và
đúc rút thành kinh nghiệm quý báu: “Thiên tài là nguyên khí quốc gia, nguyên khí
thịnh thì thế nước mạnh rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu rồi xuống thấp”.

điểm tâm sinh lí học sinh mới đem lại hiệu quả trong giáo dục.
Trường tiểu học Hoà Sơn A nhiều năm qua việc bồi dưỡng học sinh giỏi là một
trong những nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu về chất lượng giảng dạy và hiệu quả bồi
dưỡng ngày càng đòi hỏi cao. Việc bồi dưỡng học sinh giỏi là cả một quá trình, phải có
kế hoạch cụ thể cho người dạy và cả người học, vì vậy tôi mạnh dạn đưa ra “ Một số
biện pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường tiểu học”.
Phần thứ hai
NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
1. Cơ sở khoa học
Con người nói chung và người tài năng nói riêng hình thành phát triển
trưởng thành, cống hiến cho xã hôi trải qua 3 giai đoạn chính.
Giai đoạn 1: Giai đoạn bắt đầu từ lúc bào thai hình thành, phát triển và
kết thúc lúc đứa trẻ chào đời. Đây là giai đoạn hình thành các tổ chức cấu trúc tế bào,
gắn bó chặt chẽ với hình thành và phát triển của thai nhi, cũng như việc nảy sinh (hoặc
thui chột các mầm mống ban đầu của tài năng ở mỗi con người). Trong giai đoạn này
vai trò di truyền, vật chất tinh thần, những hiểu biết về điều kiện sống làm việc của
người bố và nhất là của người mẹ… có ảnh hưởng quyết định tới việc phát triển thai
nhi đặc biệt là phát triển trí tuệ và tình cảm sau này của đứa trẻ.
Giai đoạn 2: Giai đoạn bắt đầu lúc đứa trẻ ra đời cho đến khi trưởng
thành. Đây chính là giai đoạn cơ bản nhất để năng khiếu, tài năng hình thành, phát
triển trong cuộc đời của mỗi con người. Trong giai đoạn này, mầm mống ban đầu do di
truyền để lại và do tác động của môi trường sẽ được bộc lộ, phát triển ở độ tuổi tiên
học đường, ở độ tuổi học phổ thông mầm mống năng khiếu định hình, trẻ em trở thành
học sinh năng khiếu.
Trong giai đoạn này vai trò của môi trường tự nhiên và nhất là vai trò của
môi trường xã hội (vai trò của giáo dục ở gia đình, ở trường học - đặc biệt là vai trò

Nhà nước ta đối với việc bồi dưỡng, đào tạo nhân tài cho đất nước trong thời kỳ công
nghiệp hoá hiện đại hoá nói chung và công việc của người quản lý nói riêng trên lĩnh
vực phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh năng khiếu, tài năng cho quê hương
đất nước.
2. Cơ sở thực tiễn
Việc tổ chức thi chọn học sinh giỏi và bồi dưỡng học sinh giỏi nhằm động
viên khích lệ học sinh và giáo viên dạy giỏi, góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nâng cao
chất lượng dạy và học, chất lượng của việc quản lý chỉ đạo của các cấp quản lý giáo
dục, đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồi dưỡng ở cấp học cao
hơn, nhằm đào tạo nhân tài cho đất nước.
Quản lí trường tiểu học thực chất là quản lý quá trình dạy học, trong quá
trình dạy học thì việc chú ý tới sự phát triển của từng học sinh luôn là yêu cầu cơ bản.
Bởi vậy việc bồi dưỡng học sinh giỏi bao giờ cũng là nhiệm vụ quan trọng của mỗi
giáo viên và cán bộ quản lý.
Trường tiểu học là nơi đầu tiên tham gia vào viêc học với tư cách là hoạt
đông chủ đạo. Nhờ có các nội dung giáo dục toàn diện mà các em có điều kiện bộc lộ
năng khiếu tài năng. Nếu cha mẹ, bạn bè và thầy cô cảm nhận, phát hiện, nâng đỡ bồi
dưỡng mầm mống năng khiếu kích thích niềm say mê học tâp thì biểu hiện của năng
khiếu sẽ ngày càng rõ hơn. năng khiếu được bồi dưỡng sớm sẽ định hướng phát triển
và dần định hình trở thành học sinh năng khiếu, ngược lại năng khiếu của các em
không được phát hiện hay không được quan tâm bồi dưỡng thì năng khiếu của các mất
dần, mầm mống năng khiếu tuy có nhưng sẽ bị mai một, thui chột đi.
Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở tiểu học là phát huy hết khả năng phát
triển tiềm tàng của trẻ, là tạo nguồn học sinh giỏi cho các cấp học tiếp theo, thực hiện
chiến lược “ bồi dưỡng nhân tài cho đất nước”. Mặt khác tổ chức bồi dưỡng học dinh
giỏi là một tiêu chí không thể thiếu để đánh giá sự phát triển của một nhà trường. Mỗi
học sinh giỏi không những là niềm tự hào của cha mẹ, thầy cô mà còn là niềm tự hào

phân thành ba loại: Bồi dưỡng theo nhóm, bồi dưỡng trong lớp học sinh bình thường
và hình thức bồi dưỡng đặc biệt.
*Bồi dưỡng theo nhóm:
Người ta phân loại sắp xếp học sinh theo các nhóm đặc biệt có sự tương
đồng về năng lực, thành tích, năng khiếu, hứng thú hoặc động cơ. Các nhóm học sinh
này có sinh hoạt mỗi tuần một hoặc hai buổi.
- Ưu điểm:
Hình thức bồi dưỡng này giảm bớt sự khác biệt giữa các cá nhân trong
nhóm, cho phép dễ áp dụng thử nghiệm các nội dung học ở mức độ cao hơn. Học sinh
được phát huy được hết khả năng nhận thức của mình. Tạo nhiều cơ hội để kích thích
học sinh trao đổi những năng lực, thành tích, hứng thú và phán đoán.
Thuận lợi trong việc tìm giáo viên phụ trách.
- Nhược điểm:
Nếu không quản lý tốt học sinh dễ rơi vào tình trạnh hoặc quá sức học
lệch. Xu hướng bồi dưỡng các em thành các thợ toán, thợ văn dễ xảy ra.
* Tổ chức trong lớp học bình thường
Giáo viên phải chỉ đạo các giáo viên lựa chọn, điều chỉnh nội dung dạy
học trên lớp để có sự phân hoá, phù hợp với nhu cầu nhận thực của học sinh giỏi.
- Ưu điểm:
Việc cung cấp kiến thức để bồi dưỡng học sinh giỏi ngay trên lớp học bình
thường là trách nhiệm của mỗi giáo viên.
Sự phát triển nhân cách của học sinh luôn có sự thay đổi nên lớp học bình
thường là chỗ dựa tốt nhất để tiếp nhận sự biến đổi đó và để bồi dưỡng sự phát triển
toàn diện.
Tính toán nhanh nhẹn, sáng tạo và tư duy linh hoạt của học sinh giỏi có
tác dụng kích thích tốt đến chất lượng của học sinh toàn lớp.
Học sinh giỏi có nhận thức sâu sắc, sáng tạo hơn học sinh bình thường,

mài phấn đấu không ngừng của đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường và của các
cấp các ngành Với quan điểm chỉ có phát triển học sinh giỏi trên cơ sở, nền tảng chất
lượng đại trà vững chắc và có đội ngũ giáo viên dạy giỏi, môi trường xã hội giáo dục
sâu rộng. Việc lập kế hoạch phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi ngay từ đầu mỗi năm
học là việc làm cần thiết của nhà trường. Trường tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi từ
lớp 1, chỉ đạo từng giáo viên đưa vào kế hoạch giảng dạy và phụ trách lớp, công tác
bồi dưỡng học sinh giỏi đã trở thành công việc thường xuyên ở tất cả các lớp và cũng
là trách nhiệm của mỗi giáo viên đứng lớp. Hơn nữa để có đội tuyển học sinh giỏi và
chất lượng cao, tuy không có hình thức lớp chọn nhưng cứ vào đầu năm học nhà
trường chủ động làm công tác tư tưởng cho phụ huynh, cộng tác với phụ huynh để có
được sự đầu tư về vật chất cũng như tinh thần cho con em học tập. Tham gia bồi
dưỡng đội tuyển là những giáo viên có trình độ kiến thức vững vàng, nắm chắc chuyên
môn nghiệp vụ, có tâm huyết trong việc giáo dục giảng dạy, có điều kiện đầu tư cho
nghề dạy học, có kinh nghiệm trong việc rèn luyện, bồi dưỡng học sinh giỏi. Bên cạnh
đó Ban giám hiệu đã cùng các tổ khối chuyên môn xây dựng nội dung, chọn lọc tài
liệu bồi dưỡng sao cho phù hợp và hiệu quả đối với công tác bồi dưỡng học sinh.

II. MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC
1. Nội dung và biện pháp nâng cao nhận thức
Toàn thể cán bộ giáo viên, cha mẹ học sinh đặc biệt là giáo viên được
phân công bồi dưỡng đội tuyển phải hiểu và phân biệt rõ các khái niệm: Năng lực, tài
năng, năng khiếu, thông minh, thiên tài ... đồng thời phải có hiểu biết về cơ sở khoa
học của các giai đoạn phát triển của một tài năng. Mặt khác phải hiểu một cách sâu sắc
các tiêu chuẩn của năng khiếu tài năng... Bên cạnh đó phải hiểu tâm lý của học sinh
giỏi, học sinh năng khiếu. Từ đó nhận thức được vị trí của học sinh giỏi. Giúp phụ