PHẦN MỞ ĐẦU( ĐẶT VẤN ĐỀ)
I. Lý do chọn đề tài:
Trong quá trình phát triển của xã hội loài người thì con người là nhân vật
trung tâm tạo nên sự phát triển của xã hội. Loài người đã trải qua 5 hình thái
kinh tế xã hội. Từ thời kỳ công xã nguyên thuỷ đến nay con người đã luôn khẳng
định mình qua các cuộc đấu tranh giai cấp để phát triển xã hội.Vì vậy chiến lược
phát triển con người được coi là vấn đề quan trọng trong xu thế phát triển của xã
hội. Để có thể phát triển tiềm năng con người phục vụ cho sự nghiệp phát triển
đất nước thì giáo dục là một khâu cực kỳ quan trọng. Chỉ có giáo dục mới đạo
tạo ra nhân lực có chất lượng cao, đáp ứng được yêu cầu của xã hội. Để có
nguồn nhân lực có chất lượng cao thì ngành giáo dục có trọng trách rất lớn trong
việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo bằng nhiều giải pháp phù hợp như
đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp, đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy
học, nâng cao chất lượng đội ngũ, trong đó từng giáo viên, từng nhà trường phải
bắt tay vào cuộc.Việc bồi dưỡng học sinh giỏi góp phần vào việc nâng cao chất
lượng giáo dục của nhà trường. Bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường tiểu học là nền
móng cho chiến lược đào tạo nhân tài cho đất nước cần được quan tâm. Ngay từ
bậc học này chúng ta cần bồi dưỡng và tạo điều kiện cho học sinh được phát huy
trí tuệ nhằm làm cho học sinh có tư chất thông minh được phát triển tốt, tạo đà
cho cho học sinh giỏi ở bậc trung học cơ sở và trung học phổ thông. Huyện Than
Uyên là huyện nghèo, kinh tế xã hội còn gặp nhiều khó khăn, trình độ dân trí
thấp ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Việc nâng cao chất lượng giáo dục là
vấn đề hết sức quan trọng. Đặc biệt là việc nâng cao chất lượng mũi nhọn cần
đựơc quan tâm hơn nữa. Vì vậy bồi dưõng học sinh giỏi là một nhiệm vụ trọng
tâm, yêu cầu về chất lượng bồi dưỡng ngày càng cấp bách hơn. Do đó tôi chọn
đề tài “ Một số giải pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường tiểu học” làm
đề tài nghiên cứu trong năm học này.
II. Phạm vi, đối tượng nghiên cứu:
1. Phạm vi:
1
Nghiên cứu chức năng tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi của một số trường

là niềm tự hào của cha mẹ, thầy cô giáo mà còn của cả cộng đồng. Hiệu trưởng
trường tiểu học là người chỉ đạo việc bồi dưỡng học sinh giỏi phải biết tác động
đến các yếu tố của quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi như giáo viên giỏi, chương
trình bồi dưỡng, sao cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi của trường đạt kết quả.
2. Đặc điểm của việc bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường tiểu học.
Trong quá trình quản lý giáo dục thì quá trình tổ chức gồm 5 hoạt động
sau:
- Xác định cơ cấu tổ chức hợp lý của đối tượng quản lý. Trong nhà trường là
giáo viên và học sinh.
- Xác định bộ máy quản lý và lãnh đạo trường học.
- Tạo một mạng lưới các quan hệ tổ chức giữa những người trong hệ quản lý.
- Tuyển lựa, sắp xếp, bồi dưỡng, đào tạo cán bộ trong hệ quản lý và hệ được
quản lý.
- Tổ chức lao động một cách khoa học nhằm nâng cao hiệu quả việc giáo dục.
Quản lý phải phù hợp với đối tượng quản lý với đặc điểm của tổ chức. Bồi
dưỡng học sinh giỏi sẽ nảy sinh từ hoạt động tổ chức trong quản lý giáo dục.
3. Một số khái niệm cơ bản:
* Năng lực: Năng lực là những đặc điểm tâm lý cá biệt của mỗi con người, tạo
điều kiện quy định tốc độ, chiều sâu, cường độ của việc lĩnh hội tri thức, kỹ
năng, kỹ xảo để đáp ứng yêu cầu và hoàn thành xuất sắc một hoạt động nhất
định. Năng lực chỉ tồn tại trong quá trình vận động và phát triển của một hoạt
động tương ứng cụ thể.
* Tài năng: Trình độ cao của năng lực là tài năng. Ở trình độ tột đỉnh là thiên
tài.
* Năng khiếu: Năng khiếu là mầm mống của tài năng, là tín hiệu của tài năng
trong tương lai. Nó chưa là bậc nào của năng lực. Nhưng nếu nó được phát hiện,
bồi dưỡng kịp thời, có phương pháp và có hệ thống thì sẽ phát triển đạt tới đỉnh
cao của năng lực. Ngược lại mầm mống ấy không được phát hiện và bồi dưỡng
thì sẽ bị thui chột.
- Các giai đoạn phát triển của một tài năng:

diễn, quy nạp, khái quát hoá, trừu tượng hoá. Họ thường hiếu sâu, rộng nhiều
4
vấn đề, nhất là những vấn đề có liên quan tới chuyên môn của mình. Trước vấn
đề họ phản xạ, giaỉ quyết vấn đề nhanh, linh hoạt, đạt kết quả.
- Sáng tạo: Họ có tư duy độc lập, có óc phê phán, không suy diễn theo đường
mòn, luôn luôn muốn đi vào bản chất, tìm ra quy luật của hiện tượng sự kiện, có
khả năng dự báo, sáng tạo ra nhiều phương pháp mới độc lập, tối ưu.
- Một số phẩm chất nổi bật: Say mê, tò mò, hoạt động có mục đích, trung thực,
kiên trì, vượt khó, lao vào cái mới, giàu lòng vị tha và tính nhân văn. Có ý trí
phấn đấu vươn lên tự hoàn thiện với tinh thần tự chủ cao.
Ba mặt thông tuệ, sáng tạo, một số phẩm chất nổi bật với các biểu hiện cụ thể
nêu trên tạo nên cấu trúc của năng khiếu. Ba tiêu chuẩn nêu trên đều phải có
đồng thời ở mức độ cao, không dưới 75% yêu cầu về từng tiêu chuẩn trong một
con người.
II. Thực trạng việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở một số trường tiểu học
của huyện Than Uyên:
1. Thực trạng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của các trường tiểu học của
huyện Than Uyên:
*, Thuận lợi:
Qua nghiên cứu thực tế cho thấy việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi
được các trường quan tâm ngay từ đầu năm học. Ban giám hiệu các trường giao
cho giáo viên trực tiếp đứng lớp phát hiện và bồi dưỡng. Một số trường chuẩn
Quốc gia đã tổ chức phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi đạt kết quả khá như
trường tiểu học thị trấn Than Uyên, trường tiểu học Mường Cang, Mường Than.
Đội ngũ giáo viên tiểu học đã đủ về số lượng và được đào tạo chuẩn về trình độ
chuyên môn. Ban giám hiệu các trường đã biết cách phát hiện và dạy học sinh
giỏi. Kết quả thi học sinh giỏi cấp huyện đã đạt kết quả cao hơn các đơn vị khác.
*, Khó khăn: Các trường thuộc khu vực mường Kim, Ta Gia, khoen on, Mường
Mít có nhiều học sinh tham gia dự thi nhưng số học sinh đạt giải còn rất ít.
Phòng học và trang thiết bị dạy học của một số trường còn thiếu và không đảm

găp nhiều khó khăn. Đời sống vật chất thiếu thốn, gia đình các em không quan
tâm đến việc học của con em mình nên chất lượng học tập của học sinh thấp,
không đáp ứng được yêu hiện nay.
6
- Về cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học: Phòng học tạm của các trường tiểu
học còn chiểm tỷ lệ cao gần 30%. Không có phòng học dành riêng cho bồi
dưỡng học sinh giỏi của các nhà trường. Một số trường tập trung được học sinh
hiệu trưởng phải thuê nhà dân để cho học sinh ngồi học.Trang thiết bị phục vụ
cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi còn thiếu thốn. Tài liệu để bồi dưỡng cho
học sinh không có, hầu hết là do giáo viên tự sưu tầm và các trường tự mua để
làm tài liệu bồi dưỡng cho học sinh. Vì vậy công tác bồi dưỡng học sinh giỏi
chưa thực sự có kết quả.
Kết quả nghiên cứu thực tế công tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở một số
trường như sau:
STT Tên trường
HS đạt
giải cấp
trường
Tỉ lệ
%
HS đạt
giải cấp
huyện
Tỉ lệ
%
Ghi chú
1 TH thị trấnThan Uyên 62 80 26 42
2 TH Hua Nà 15 71 5 33
3 TH Mường Cang 38 86 16 42
4 TH Mường Than 34 69 19 56

học sinh có xếp loại học lực giỏi. Cho nên làm thế nào để phát hiện được học
sinh có năng khiếu từ đó tuyển chọn và tiến hành bồi dưỡng học sinh giỏi cho
từng khối lớp là công việc quan trọng. Phát hiện và tuyển chọn đúng mang ý
nghĩa định hướng phát triển đúng đắn cho một nhân cách. Đồng thời nó mang ý
nghĩa giáo dục rất lớn.
Để tổ chức phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi trường tiểu học, hiệu
trưởng cần có kế hoạch rõ ràng, chi tiết về hoạt động giáo dục này. Xây dựng kế
hoạch thành lập đội tuyển và bồi dưỡng đội tuyển. Việc này phải được chỉ đạo
để từng giáo viên đưa vào kế hoạch giảng dạy và chủ nhiệm.
Trong kế hoạch cần nêu rõ số học sinh vào đội tuyển, nội dung tuyển
chọn, ai sẽ thực hiện việc tuyển chọn. Để tuyển chọn học sinh được chính xác
phải căn cứ vào thông tin và xét cả quá trình học tập của học sinh. Phát hiện và
tuyển chọn học sinh giỏi qua các tình huống diễn ra trong giờ khi nêu câu hỏi
nâng cao, bài tập nâng cao. Phát hiện và tuyển chọn qua các bài kiểm tra trên
lớp. Mỗi bài kiểm tra môn toán, Tiếng Việt do khối trưởng ra đề có các loại bài
phân hoá được học sinh. Trên cơ sở phát hiện đánh giá, tuyển chọn nhà trường
8
tổ chức thi, khảo sát lại. Việc khảo sát lại được tiến hành theo hai vòng:
- Vòng 1: Lấy kì thi giữa kì I làm kỳ thi học sinh giỏi của trường. Mỗi lớp lấy từ
3 đén 5 học sinh giỏi nhất lớp.
- Vòng 2: Sau thi vòng 1 nhà trường cử giáo viên bồi học sinh giỏi trong một
thời gian ngắn. sau đó tổ chức cho học sinh thi vòng 2 để chọn đội tuyển chung
của trường. Để tạo nguồn cho việc thành lập đội tuyển giỏi khối 3,4,5 ngay từ
lớp 1 giáo viên phải có trách nhiệm phát hiện, bồi dưỡng những em có thiên
hướng học tốt môn toán và môn tiếng Việt. Việc phát hiện và tuyển chọn được
kéo dài trong suốt mấy năm học. Mỗi năm học phải làm vòng tuyển chọn để bổ
sung hoặc loại những học sinh mới phát hiện có năng khiếu hoặc bị hạn chế ở
những mặt nào mà thấy không đạt được thành tích.
Một căn cứ để phát hiện và tuyển học sinh giỏi là từ dư luận cộng đồng,
gia đình học sinh. Căn cứ này được dựa vào sự di truyền gien thông minh của

của người giáo viên thể hiện ở khả năng giao tiếp, khả năng truyền thụ kiến thức
giữa giáo viên và học sinh. Đây chính là nghệ thuật của người giáo viên trước
mỗi vấn đề cần chuyển tải đến học sinh. Họ phải xác định cái gì nói trước, cái gì
nói sau cho phù hợp với quy luật tư duy của học sinh. Hay vấn đề này cần gợi
mở cho học sinh từ đâu, cần huy động những hiểu biết vận dụng vào giải quyết
những vấn đề mới. Bản chất của nghệ thuật sư phạm chính là phương pháp sư
phạm mà người giáo viên sử dụng để dẫn dắt học sinh đi từ cái chưa biết đến cái
đã biết, chiếm lĩnh cái mới.Tổ chức bồi dưỡng năng lực sư phạm cho đội ngũ
giáo viên có thể thông qua các hình thức sau:
- Hình thức hội giảng chuyên đề: Đây là dịp để thể hiện kỹ năng sư phạm cao
nhất của giáo viên, để giáo viên tham khảo ý kiến đồng nghiệp, tích luỹ vốn kinh
nghiệm cho mình.
- Hình thức dự giờ thăm lớp là hoạt động thường xuyên của người giáo viên để
tự nâng cao chất lượng giờ dạy của mình, nhờ học hỏi đồng nghiệp. Thông qua
dự giờ thăm lớp giáo viên được bồi dưỡng về phương pháp giảng dạy cũng như
kiến thức cần truyền thụ cho học sinh đã phù hợp với từng đối tượng học sinh
khá giỏi chưa.
- Hình thức câu lạc bộ ứng xử sư phạm là hình thứ hấp dẫn, cuốn hút được sự
10
tham gia của nhiều giáo viên. Qua các buổi sinh hoạt câu lạc bộ giáo viên được
học cách đối xử với học sinh, xử lý các tình huống xảy ra. Giúp cho giáo viên có
thêm kinh nghiệm về năng lực sư phạm. Tổ chức câu lạc bộ cần có nhiều giáo
viên có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy xây dựng nội dung cho từng buổi
sinh hoạt.
- Hình thức tự bồi dưỡng của giáo viên là quá trình giáo viên tự đọc, soạn giảng,
chấm bài chu đáo, tỷ mỷ cho học sinh. Việc tự tìm hiểu qua sách báo bổ sung
thêm kiến thức sư phạm của mình là rất cần thiết. Để hoạt động tự bồi dưỡng đi
vào nền nếp cũng cần có sự kiểm tra, đánh giá của ban giám hiệu nhà trường.
Trong năm học 2011- 2012 đã tổ chức bồi dưỡng cho 578 lượt giao viên tham
gia bồi dưỡng hè và tổ chức 578 lượt giaó viên tham gia hội thảo các chuyên đề

viên dạy bồi dưỡng học sinh giỏi. Trong buổi này có nội dung trao đổi thảo luận
những bài khó và thống nhất phương pháp dạy một số bài cụ thể. Chẳng hạn đưa
ra một tiến trình dạy bồi dưỡng học sinh giỏi như sau:
* Bước 1: Cho học sinh thông báo kết quả làm bài tập ở nhà, giáo viên nhận xét
và sửa chữa.
* Bước 2: Giáo viên đưa ra những bài toán hoặc bài tiếng Việt cho học sinh giải
quyết.
* Bước 3: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu đề bài và khái quát cách giải.
* Bước 4: Cho học sinh tự giải và giáo viên chữa bài tập. Nhận xét rút ra cách
làm hay, khái quát hoá cách giải một loại bài tập hay những điều cần ghi nhớ.
* Bước 5: Giao bài tập về nhà.
6. Huy động cộng đồng tham gia việc bồi dưỡng học sinh giỏi:
Phát triển giáo dục đại trà đã khó nhưng để làm tốt việc bồi dưỡng học
sinh giỏi lại càng khó hơn.Vì thế huy động cộng đồng tham gia vào việc bồi
dưỡng học sinh giỏi là việc làm cần thiết. Đối với cha mẹ học sinh huy động quỹ
khuyến học. Ngoài ra những cha mẹ học sinh có kiến thức có thể góp ý cho nhà
trường xây dựng nội dung bồi dưỡng và phương pháp bồi dưỡng học sinh giỏi.
Đối với chính quyền địa phương và các đoàn thể nhà trường thường xuyên thông
báo tình hình bồi dưỡng học sinh giỏi, những khó khăn cần tháo gỡ để tranh thủ
sự giúp đỡ của họ. Việc huy động các nguồn lực sẽ tạo điều kiện cho nhà trường
12
tổ chức
IV. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Sau khi triển khai các phương pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi thì hiệu
trưởng các trường đều nắm được cách thức tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi và
xây dựng được kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi cho trường mình. Trong khi
xây dựng kế hoạch đã tính đến điều kiện của nhà trường để triẻn khai thực hiện
có kết quả. Kết quả tất cả các trường trong toàn huyện đã tổ chức bồi
dưỡng được đội tuyển học sinh giỏi tham gia dự thi các cấp. Một số trường đã có
học sinh dự thi đạt giải cao như trường Tiểu học thị trấn Than Uyên, tiểu học xã

I. Những bài học kinh nghiệm:
Thông qua triển khai công tác tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi rút ra một
số bài học kinh nghiệm sau:
- Nhà trường phải xây dựng được một kế hoạch tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi
cho tất cả các khối lớp. Kế hoạch phải tính đến điều kiện của nhà trường như cơ
sở vật chất, giáo viên, học sinh nội dung và hình thức bồi dưỡng và việc huy
động các nguồn lực cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Cần phải có đội ngũ giáo viên vững vàng về chuyên môn để tham gia bồi
dưỡng học sinh giỏi. Muốn vậy hiệu trưởng nhà trường cần tổ chức tốt khâu bồi
dưỡng giáo viên trong từng năm học. Chọn những giáo viên có đủ năng lực để
bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Ban giám hiệu cần tổ chức tốt việc kiểm tra đánh giá học sinh trong quá trình
bồi dưỡng để kịp thời điều chỉnh phương pháp dạy học.
- Xây dựng được chương trình bồi dưỡng và nội dung bồi dưỡng để triển khai
bồi dưỡng đạt kết quả.
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm:
Sáng kiến kinh nghiệm triển khai góp phần nâng cao chất lượng bồi
dưỡng học sinh giỏi của các trường tiểu học của huyện Than Uyên.
III. Khả năng ứng dụng triển khai: Sáng kiến kinh nghiệm có khả năng áp
dụng cho việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở các trường tiểu học.
14
IV. Những kiến nghị, đề xuất:
Đối với uỷ ban nhân dân huyện Than Uyên: Đầu tư phòng học và các
trang thiết bị cho công tác tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi của các trường tiểu
học của huyện Than Uyên. Vì cơ sở vật chất nhất là các phòng học tạm còn
chiếm khá cao ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học nói chung và chất lượng
bồi dưỡng học sinh giỏi nói riêng.

16

17