PHÒNG GD & ĐT QUẬN SƠN TRÀ
TRƯỜNG TH TIỂU LA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài:


Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích cho học sinh qua phân
môn Vẽ theo mẫu.

GV: Nguyễn Trung Hiếu


CM: Mĩ Thuật

Năm học: 2009 – 2010


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài:
Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích cho học sinh qua phân
môn Vẽ theo mẫu.


GV: Nguyễn Trung Hiếu
CM: Mĩ Thuật
Trường TH Tiểu La



có rất nhiều học sinh không thực hiện bước quan sát, phân tích mẫu trước khi vẽ
mẫu. Một số học sinh tự ý sắp xếp bố cục không đúng với góc nhìn của mình,
hoặc không quan sát, không so sánh tỉ lệ giữa các vật mẫu. Từ đó dẫn đến vẽ sai
mẫu, không phát triểnđược khả năng vẽ mẫu qua các bài vẽ, hoặc không có tính
khoa học trong quá trình vẽ mẫu. Dĩ nhiên mĩ thuật là một ngành nghệ thuật,
không phải là khoa học,nhưng nếu muốn phát triển được năng khiếu thì cần phải
ứng dụng các kiến thức khoa học, phải có quá trình rèn luyện – vì nghệ thuật
chính là sự sáng tạo của con người thông qua cảm xúc nghệ thuật, sự quan sát
tinh tế và đôi bàn tay khéo léo.
Mẫu vẽ thường sơ sài, đơn điệu, không tạo được hứng thú quan sát cho học

sinh.
Nhiều trường chưa có phòng học dành riêng cho môn mĩ thuật làm giảm hiệu
quả của các tiết vẽ theo mẫu.


Một số giáo viên không chuẩn bị hình hướng dẫn các bước vẽ mẫu.
B. Giải quyết vấn đề

Vậy để phát triển tốt nhất cho học sinh những kĩ năng này, giáo viên cần phải có
những phương pháp cụ thể và hiệu quả như sau:
1. Chuẩn bị mẫu vẽ:
Đối với phân môn Vẽ theo mẫu thì nhất thiết phải chuẩn bị mẫu vẽ. Giáo viên tự
chuẩn bị mẫu vẽ hoặc giao cho các nhóm học sinh chuẩn bị. Mỗi lớp học phải có
ít nhất 4 mẫu cho 4 nhóm. Lựa chọn mẫu vẽ phải có sự đa dạng, phong phú về
kiểu dáng, màu sắc, kích thước...nhằm tạo hứng thú cho học sinh, tránh sự đơn
điệu, nhàm chán. Đặc biệt đối với mẫu vẽ tĩnh vật cần chọn các loại hoa quả có
hình dáng đẹp, màu sắc phong phú.
Ví dụ: Trong một mẫu vẽ cần có cả các loại quả tròn, quả hình bầu dục, hoặc
các hình thù khác như: cà chua, chuối, ớt, táo, đu đủ...

- Lọ hoa bao gồm những phần nào?


- So sánh tỉ lệ giữa các phần của lọ hoa?
- So sánh tỉ lệ giữa chiều ngang và chiều cao của quả?
- Có những nguồn sáng nào chiếu tới mẫu?
- Hướng ánh sáng nào mạnh nhất?
- Phân biệt các độ sáng - trung gian - đậm...thay đổi trên mẫu?

v.v.....
Giáo viên yêu cầu học sinh đo, dọi, ước lượng trước khi trả lời. Như thế bắt
buộc các em phải quan sát mẫu thì mới có thể phân tích cấu trúc mẫu và đưa ra
những nhậnxét chính xác. Các bước vẽ theo mẫu là một chuỗi logic, nếu không
thực hiện tốt bước thứ nhất thì sẽ không thể thực hiện tốt bước tiếp theo. Chẳng
hạn, không quan sát kĩ thì sẽ không thể hiểu cấu trúc mẫu, không nhìn ra các độ
đậm nhạt, không nắm được tỉ lệ...thì không thể phác hình chính xác.
Trong quá trình phân tích mẫu, giáo viên có thể đặt các câu hỏi mang tính suy
luận như:


- Vẽ theo mẫu khác với vẽ trang trí như thế nào?
- Lọ hoa là đồ vật được biến dạng từ hình khối nào?
- Vì sao miệng ấm lại phải ngang với vòi ấm?
- ánh sáng thay đổi trên khối lập phương khác với trên khối cầu như thế nào?
b. Quan sát mẫu:
* Quan sát từ bao quát đến chi tiết, không sa vào chi tiết, bộ phận để nhận ra:
- Hình dáng bề ngoài của mẫu(chiều cao, chiều ngang, và những nét cơ bản).
- Đặc điểm chính của mẫu(qua cấu trúc và các kích thước).
- Các mảng đậm nhạt lớn.
* Quan sát mẫu để suy nghĩ về bố cục:

Hình hướng dẫn cần vẽ chính xác, đẹp, đúng yêu cầu...nếu sơ sài sẽ phản tác
dụng. Bên cạnh sử dụng hình hướng dẫn đ• chuẩn bị trước, giáo viên cần vẽ minh
hoạ thêm những phần cần nhấn mạnh để học sinh lưu ý. Chẳng hạn: cách phác
nét thẳng, cách gạt nét chì khi vẽ các độ đậm nhạt, cách vẽ nền...
Trước khi học sinh vẽ mẫu, giáo viên cho các em tham khảo một số bài vẽ hoàn
chỉnh của các học sinh khoá trước. Bài vẽ sử dụng làm bài mẫu tham khảo phải là
các bài vẽ được chọn lọc, đạt yêu cầu về hình, bố cục, đậm nhạt...


Sau khi hướng dẫn xong, giáo viên xoá các hình minh họa và cất bài mẫu, tránh
để học sinh bắt chước bài tham khảo mà không nhìn vào mẫu thật để vẽ.
6. Hướng dẫn học sinh nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm cuối tiết vẽ.
Sau khi học sinh thực hành vẽ mẫu, cuối tiết học giáo viên chọn một số bài vẽ
đạt yêu cầu và chưa đạt yêu cầu để các em nhận xét.
Giáo viên có thể đánh số cho các bài vẽ đ• chọn và đặt các câu hỏi như:
- Em thích nhất bài số mấy?
- Theo em bài vẽ này đạt ở điểm nào và chưa đạt ở điểm nào?
- Theo em bài nào cần chỉnh sửa? Chỉnh sửa ở những phần nào?
- Qua tiết vẽ này em rút ra được những kinh nghiệm gì?
- Qua nhận xét, em thấy bài vẽ của mình cần phải chỉnh sửa ở những phần nào?

- v.v...
C. Kết thúc vấn đề


Qua một thời gian áp dụng phương pháp dạy học trên, tôi nhận thấyb hiệu quả
dạy học khá cao và cần phát huy. Cụ thể:
- Học sinh hứng thú hơn với các tiết học vẽ theo mẫu.
- Học sinh tiến hành bài vẽ đúng trình tự các bước, quan sát, nhận xét kĩ trước
khi vẽ.