SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“RÈN KỸ NĂNG GIAO TIẾP CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN TRONG
GIỜ HOẠT ĐỘNG GÓC”
I. Đặt vấn đề
Với trẻ mầm non, bằng từ duy và ngôn ngữ giao tiếp với những người xung quanh, trẻ
thu lượm những kinh nghiệm, kiến thức mới, kết hợp với kiến thức vốn có của trẻ để qua
đó phát triển ngôn ngữ nói chung và góp phần hoàn thiện nhân cách.
Hoạt động vui chơi là một trong các loại hình hoạt động của trẻ ở trường mầm non mà trẻ
sử dụng ngôn ngữ giao tiếp nhiều nhất. Đây là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo được
giáo viên tổ chức, hướng dẫn nhằm giúp trẻ thoả mãn những nhu cầu vui chơi và nhận
thức, đồng thời nhằm giáo dục và phát triển toàn diện cho trẻ ở lứa tuổi này. Vì vậy việc
tổ chức tốt các hoạt động góc giúp trẻ học được rất nhiều điều, trẻ phản ánh những gì
mình quan sát được ở thế giới xung quanh, qua đó kích thích sự giao tiếp của trẻ.
Trong quá trình chơi giáo viên đóng vai trò rất quan trọng: là người trung gian kích thích
trẻ giao tiếp và cùng trẻ nhập vào cuộc chơi, qua đó uốn nắn kịp thời kỹ năng giao tiếp
cho trẻ. Hoạt động góc thật sự là môi trường có nhiều cơ hội cho trẻ giao tiếp và đặc biệt
ở lứa tuổi mẫu giáo lớn, kỹ năng giao tiếp của trẻ cần hoàn thiện hơn để chuẩn bị cho môi
trường mới đó là trường tiểu học.
Vì hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo giúp trẻ phát triển toàn diện về ngôn ngữ, tư
duy, trí tưởng tượng, óc sáng tạo của trẻ nên tôi đã chọn và đi sâu nghiên cứu đề tài:
“Rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo lớn trong giờ hoạt động góc”.
II. Giải quyết vấn đề
1. Thuận lợi:
- Phòng nhóm có diện tích rộng rãi nên việc bố trí, sắp xếp các góc hợp lý, tạo thuận lợi
cho trẻ khi tham gia chơi.
- Đồ dùng đồ chơi ở các góc đa dạng về chủng loại, số lượng nhiều, hình thức hấp dẫn
trẻ.
T:
6 = 12,5%
T:
K:
20 = 41,7% K:
25 = 52%
K:
20 = 37,5% K:
8 = 16,7%
22 = 45,8%
TB: 20 = 41,7% TB: 16 = 33,3%
TB: 20 = 43,8% TB: 17 = 35,4%
Y:
Y:
2 = 4,1%
Y:
+ Góc xây dựng
+ Góc văn học
+ Góc thiên nhiên
+ Góc phân vai (bác sĩ, gia đình, siêu thị).
Tuy nhiên tôi xác định góc phân vai, âm nhạc, góc văn học, góc xây dựng là nơi trẻ sử
dụng kỹ năng giao tiếp nhiều nhất, nên tôi quan tâm và thực hiện việc rèn từng kỹ năng
như sau:
* Kỹ năng nghe, hiểu: Góc âm nhạc
- Chuẩn bị đầy đủ các dạo cụ, không gian để trẻ tham gia hoạt động âm nhạc: phông, sân
khấu, đàn, cát sét...
- Giới thiệu và cho trẻ nghe giai điệu, nhịp điệu, âm thanh từ cát sét, đàn, các bạn biểu
diễn.
- Sau khi trẻ lắng nghe cô đặt ra các câu hỏi:
+ Bạn hát bài gì?
+ Bài hát đó nói gì?
+ Bài hát đó có giai điệu như thế nào?
+ Góc làm quen văn học, chữ viết
+ Sắp xếp góc ở nơi yên tĩnh, trẻ không bị phân tán.
+ ở góc chơi cô nên gợi ý trẻ luân phiên nhau đọc thơ, kể chuyện, đóng kịch và khi có
bạn biểu diễn thì các khán giả luôn nghe xem nội dung là gì đẻ cùng nhận xét.
+ Cô rèn cho trẻ cách đọc kể nối tiếp khi tham gia chơi, đó cũng là biện pháp hướng trẻ
lắng nghe.
+ Cần thay đổi các hình thức nghe để trẻ bị thu hút, không nhàm chán. Tăng cường hình
thức đóng kịch và hình thức này kích thích trẻ nghe rất tốt và rèn trẻ mạnh dạn tự tin.
- Góc phân vai (phòng khám đa khoa)
không lời, ánh mắt, cử chỉ, hành động như ở góc “phòng khám đa khoa”, bác sĩ có thể thể
hiện sự lo lắng với bệnh nhân qua ánh mắt nheo lại một chút, sự ân cần qua ánh mắt trừu
mến hoặc góc “gia đình” mẹ yêu con có thể thể hiện qua những động tác vuốt ve, âu
yếm...
- Biết cách trao đổi gián tiếp thông qua người thứ ba.
* Với trẻ giao tiếp hạn chế hơn
- Cô kích thích trẻ nhút nhát cô có thể đặt câu hỏi như:
Bác làm gì thế? Bác mua những thứ này cho ai. Hay động viên khen ngợi: Tôi biết bác kể
chuyện rất giỏi, bác quả là người đầu bếp giỏi.
- Cho trẻ có đủ thời gian suy nghĩ và làm được một việc gì đó ở góc, không thúc ép trẻ.
3. Biện pháp thứ 3: Nhận xét đánh gí quá trình chơi
Giáo viên cần đánh giá trẻ liên tục trong khi quan sát trẻ chơi để làm được khả năng giao
tiếp hiện tại của tẻ bằng cách đặt câu hỏi.
- Trẻ đang thích thú, giận giữ, ghen tức hay sợ hãi?
- Trẻ có sử dụng ngôn ngữ một cách hiệu quả không?
- Các ý tưởng của cuộc chơi có phong phú không?
- Trẻ giải quyết vấn đề có tốt không?
- Trẻ thu nhận được những khái niệm nào khi chơi?
- Trẻ có tìm ra những điều diễn tả mới không? (cử chỉ, lời nói, điệu bộ)
- Những trẻ nhút nhát có tìm ra được cách nhập vào cuộc chơi đóng kịch không?
- Những trẻ quá hiếu động có chia sẻ ý tưởng và hợp tác trong khi chơi không?
Sau thời gian tiến hành các biện pháp trên, thật đáng mừng kỹ năng giao tiếp của trẻ lớp
tôi đã tăng rõ rệt.
Kỹ năng chia sẻ
6=12,5%
T:
8=16,7%
K:
K:
K:
20=41,7% 30=62,4% 25=52%
T:
9=18,8%
K:
K:
K:
30=62,4% 18=37,5% 25=52%
T:
9=18,8%
K:
K:
22=45,8% 27=56,2%
TB:
TB:
20=41,7% 9=18,8%
TB:
Với kết quả trên đã rút ra bài học như sau:
- Cần phải tổ chức tốt các hoạt động góc gì hoạt động vui chơi này trẻ học được rất nhiều
điều, trẻ được phản ánh về thế giới xung quanh, qua đó kích thích sự giao tiếp.
- Cô đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình chơi của trẻ: là người trung gian kích
thích trẻ giao tiếp và cùng trẻ nhập vào cuộc chơi, qua đó uốn nắn kịp thời kỹ năng giao
tiếp của trẻ.
- Cô là người đặt tình huống và giao nhiệm vụ để trẻ thể hiện.
- Việc trang trí các góc chơi, đầu tư các trang thiết bị, phương tiện, vật liệu, đồ dùng đồ
chơi sáng tạo tại các góc đóng vai trò không nhỏ trong việc rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ.
- Việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ mẫu giáo lớn góp phần
quan trọng vào việc hình thành nhân cách cho trẻ, là sự chuẩn bị cần thiết cho trẻ vào học
trường tiểu học.
Trên đây là một số kinh nghiệm tôi đã thu được trong quá trình giảng dạy của mình tại
trường mầm non, xin mạnh dạn trình bày trong khuôn khổ bài viết. Tôi rất mong được
nhận được ý kiến đóng góp của các đồng chí lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp để tôi có điều
kiện được học hỏi nhiều hơn nữa trong chuyên môn nghiệp vụ.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Phụ lục
Góc
Trang thiết bị
Phương tiện, vật liệu
Góc xây Các giá, kệ thấp, dễ - Các khối có nhiều hình dạng, kích
- Một số dụng cụ gia đình (kìm, búa loại
nhỏ)
- áo choàng và dụng cụ y tế
- Chậu, khăn để tắm cho búp bê.
- Búp bê, quần áo búp bê.
Góc
sáchtruyện
- Giá sách thấp để bày - Các loại sách cho trẻ em:
sách
+ Phục vụ chủ đề
- Các gối, nệm mềm + Chất lượng tốt
sạch, trải thảm, chiếu,
+ Phù hợp với tâm lý trẻ
bộ bàn ghế.
- Ghế tựa to (để trẻ có + Thể hiện vai trò giới
thể ngồi đọc sách).
+ Các loại tạp chí, báo cũ (như Hoạ mi,
Nhi đồng), lịch treo tường đã dùng để
trẻ có thể xem, cắt dán ảnh làm các
cuốn sách theo chủ đề đang học, sách
do trẻ tự làm.
Góc
Trang thiết bị
- Sách bài hát, thơ
- Đầu video
- Giấy màu, hoa giấy hoặc hoa vải.
- Quần áo, khăn, mũ biểu diễn
Góc
- Chậu to (để đựng
thiên
nước), chậu, hộp đựng
nhiên - đất để trồng cây, dụng
khoa
cụ chơi khoa học.
học
- Cốc thìa đong đo.
- Các thứ thu lượm như khuy áo, sỏi, vỏ
cây, vỏ sò ốc, lá cây, hoa...
- Tranh, ảnh thiên nhiên, động vật, thực
vật trang trí.
- Một số loại cây cảnh.
- Dụng cụ trồng cây, tưới cây
- Chậu gieo hạt (cho trẻ quan sát sự nảy
mầm và lớn lên của cây).