MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY KỸ NĂNG LÀM BÀI TẬP ĐỌC HIỂU MÔN TIẾNG
ANH CHO ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI

Trong đọc hiểu có rất nhiều dạng bài tập được thiết kế để kiểm tra kỹ năng
đọc và hiểu bài đọc của học sinh. Tuy nhiên trong bài viết này tác giả chỉ đề cập
đến các dạng chủ yếu là:
+ True/False/Not Given
+ Matching Headings/ summarizing
+ Gapped Text
+ Multiple choices
+ Fill in the blank with a suitable word
1.1.1. Dạng 1: True/False/Not Given
Đây là dạng đọc khó vì nó tạo ra sự phân loại thực sự trong khả năng đọc
hiểu. Vậy làm thế nào để vượt qua dạng bài này?
Trước tiên, giáo viên cần phải cho học sinh biết có 2 dạng câu hỏi cho loại
bài này:
True/False/Not Given: đây là dạng học sinh cần dựa vào thực tế (facts) có
trong bài.
Yes/No/Not Given: đây là dạng học sinh cần suy luận ý kiến của tác giả.
Trong mỗi dạng học sinh cần xác định mối quan hệ giữa thông tin trong bài
và thông tin trong câu hỏi. Cần chú ý rằng khi làm dạng Yes/No/Not Given, học
sinh cần xác định xem ý kiến của tác giả như thế nào, chứ không phải là tìm kiếm
facts.
Chiến lược
Để hoàn thành tốt dạng bài này, học sinh cần phải diễn giải được bài đọc và
câu hỏi. Do đó giáo viên phải cho học sinh đọc kỹ và cố gắng hiểu rõ ý tứ của tác
giả. Đối với dạng này, skimming & scanning là một chiến thuật không thực sự phù
hợp.
Vấn đề lớn nhất – Not Given



Khi gạch chân key words, chúng ta có thể sẽ trả lời là “Yes” vì chúng ta sẽ có xu
hướng kết nối các cụm trên với các cụm có trong bài đọc: “women who take
maternity leave”, “women in two minds about what to do” và “Would I
benefit from doing a second degree?”.
Câu trả lời trên là sai. Các bạn có thể thấy không có thông tin nào trong bài
đọc trên chỉ ra rằng tác giả “cho rằng” (claim) những người phụ nữ đó “thường”
(often) làm những điều trên. Tác giả nói rằng những người này “cần” (need) làm.
Để trả lời đúng, cách duy nhất là bạn đọc kỹ toàn bộ câu hỏi.
Answer: Not Given.
Một vài thủ thuật
- Đọc kỹ và hiểu toàn câu hỏi, không chỉ tập trung vào key words
- Rất cẩn thận với Adverbs of Frequency (often, sometimes…), Adverbs of
Possibility (probably, likely…), Quantifiers (some, many…) và Modal Verbs (can,
should, must…) vì chúng có thể thay đổi hoàn toàn ý nghĩa câu hỏi so với bài đọc.
- Cẩn thận với các câu hỏi dạng “The author says/believes…”, lúc này chúng
ta không xét đến các facts có trong bài mà cần nghĩ đến ý kiến của tác giả
- Các câu hỏi sẽ theo thứ tự xuất hiện trong bài đọc (ít nhất là cho tới thời
điểm này). Nếu bạn không tìm thấy thông tin cho câu 2, bạn có thể ước lượng
khoảng thông tin giữa câu 1 và 3
- Không mất quá nhiều thời gian cho 1 câu hỏi. Nếu câu trả lời là ‘Not
Given’, nhiều khi chẳng có thông tin gì hết. Do đó, nếu bạn mất hơn 2 phút, hãy
thử điền ‘Not Given’
Trình tự làm bài
- Đọc bài một lượt. Hãy bảo đảm rằng mắt bạn có thể lướt qua mọi từ. Điều
này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian trong việc xác định khoảng thông tin
- Đọc một lượt toàn bộ câu hỏi phần T/F/NG để xác định khoảng cần tìm
kiếm thông tin


- Đọc kỹ câu hỏi, chú ý phân biệt khi bạn được hỏi về “facts” hay “opinions”

All the main languages have been studied prescriptlvely, especially in the
18th century approach to the writing of grammars and dictionaries. The aims of
these early grammarians were threefold: (a) they wanted to codify the principles of
their languages, to show that there was a system beneath the apparent chaos of
usage. (b) they wanted a means of settling disputes over usage, and (c) they wanted
to point out what they felt to be common errors, in order to ‘improve' the language.
The authoritarian nature of the approach is best characterized by its reliance on
'rules' of grammar Some usages are prescribed; to be learnt and followed
accurately; others are proscribed to be avoided. ln this early period, there were no
half-measures: usage was either right or wrong. and it was the task of the
grammarian not simply to record alliterative but to pronounce judgement upon
them.
These attitudes are still with us, and they motivate a widespread concern that
linguistic standards should be maintained. Nevertheless, there is an alternative
point of view that is concerned less with standards than with the facts of linguistic
usage. This approach ls summarized in the statement that it is the task of the
grammarian to describe not prescribe to record the facts of linguistic diversity, and
not to attempt the impossible tasks evaluating language variation or halting
language change. In the second half of the 18 th century, we already find advocates
of this view, such as Joseph Priestley, whose Rudiments of English Grammar
(1761) insists that ‘the custom of speaking is the original and only just standard of
any language. `Linguistic issues, it is argued, cannot be solved by logic and
legislation. And this view has become the tenet of the modem linguistic approach
to grammatical analysis.
In our own time, the opposition between ‘descriptivists' and 'prescriptivists'
has often become extreme. with both sides painting unreal pictures of the other.
Descriptive grammarians have been presented as people who do not care about
standards, because of the way they see all forms of usage as equally valid.
Prescriptive grammarians have been presented as blind adherents to a historical
tradition. The opposition has even been presented in quasi-political terms - of

- Đọc 1 lượt các headings để nắm được nội dung toàn bài nói về cái gì. Học
sinh có thể loại bỏ những headings có vẻ vô duyên (dựa vào cảm giác). Tuy nhiên
sự loại bỏ này chỉ có xác suất đúng là 50% thôi nhé.
- Sau đó học sinh nên quay lại đọc từng paragraph, tìm topic sentence/ý
chính của đoạn. Topic sentence và ý chính khác nhau thế nào? Topic sentence là
một câu chủ đề, có thể nằm ở đầu hoặc cuối đoạn. Tuy nhiên không phải khi nào
cũng có topic sentence bày ra sẵn cho chúng ta ăn 1 cách dễ dàng. Nó có thể bị ẩn
đi hoàn toàn. Đó là lúc chúng ta tìm ý chính. Ý chính của đoạn là những từ quan
trọng, những từ được lặp đi lặp lại nhiều lần. Những câu nêu lên kết quả, bắt đầu
bằng As a result, Consequently, Therefore có thể là ý chính của đoạn. Nếu bạn cho
rằng cái được nói đến dài nhất là ý chính của đoạn thì hãy coi chừng, đó có thể chỉ
là ý phụ mà thôi.
Lưu ý: Câu Topic Sentence có thể bị paraphrased hoàn toàn trong khi ý phụ
bị paraphrased nửa vời mà thôi.
- Học sinh có thể dựa vào các từ nối để xác định Topic Sentence.
- Trong trường hợp học sinh bị nhầm lẫn và định chọn 1 heading cho 2
paragraphs trong khi đề bài không có câu "you may use any headings more than
once" thì hãy chọn như vậy. Bởi vì người đọc sẽ có được ít nhất 1 câu đúng.
Exercise 2: You should spend about 15 minutes on Questions 1 – 6
which are based on Reading Passage below.
The History of Paper
A


When we think of the origins of paper, our minds might wander back over 5000
years ago to the Nile river valley in Egypt. It was there that a marsh grass called
Cyperous Papyrus flourished. The Egyptians cut thin strips from the plant’s stem
and softened them in the muddy waters of the Nile. These strips were then layered
in right angles to form a kind of mat. The mat was then pounded into a thin sheet
and left in the sun to dry. The resulting sheets were ideal for writing on. Since they

fibres of softwoods such as spruce have become the most suitable source of pulp
for mass production.
E
The demand for paper also created the need for greater efficiency in production. In
the late 18th century the labours of Nicholas Luis Robert resulted in the creation of
a machine that could produce a seamless length of paper on an endless wire mesh
with squeeze rollers at one end. Perfected and marketed by the Fourdrinier
brothers, the new machine made papers that soon replaced traditional single sheets
made by hand. In Europe and America, the mass-production of paper became a
thriving industry supplying huge volumes of paper for a huge variety of purposes.
F
Papermaking in essence is a simple process. Whether using recycled materials or
fresh organic matter, the process starts as the material is shredded into small strips
and soaked overnight to loosen the fibres. Next, the fibres are boiled for 2 to 6
hours, being turned every so often. When finished, the fibres are washed with fresh
water to remove impurities and then small particles or specks are removed by hand.
The fibres are beaten in a blender creating a creamy pulp. At this stage, dyes can be
added to create coloured papers. The pulp is then poured into a large tub and the
fibres are suspended in the water. Framed screens are lowered into the water and
then lifted to the surface catching the fibres onto the screen. The screens are then
dried, pressed and smoothed.
G


In the west, as industrial paper production boomed, the art of hand paper-making
has been driven nearly to extinction - being practiced only by a few fine artists and
crafts people. However, in small areas throughout Asia, the tradition has lived on
through regular and rice paper made by hand. Incidentally, the traditional Asian
paper which is often referred to as “rice paper” is not made from rice fibres at all.
More commonly it is made from the versatile mulberry tree - varieties of which are

vi The Journey to the West
vii The Prospects for Paper
viii The Age of Experimentation
ix The Father of Modern Paper
x The Modern Process
xi A Change of Material


1. Paragraph B
2. Paragraph C
3. Paragraph D
4. Paragraph E
5. Paragraph F
6. Paragraph G
7. Paragraph H
(From: ACADEMIC READING PRACTICE TEST)
Suggested answer:
1. Paragraph B

VI

2. Paragraph C

XI

3. Paragraph D

VIII

4. Paragraph E

hotel in a tiny village.
B ln order to get some idea of life in the country, he arranged to spend a few
weeks working on a farm.
Sentence A fits in quite well with the first sentence of the paragraph - by
staying at a hotel in a tiny village he would be able to learn something about the
countryside. However, there is no suggestion that he did any work when he was
there; this clearly does not fit in with the idea of the work being hard, as mentioned
in the final sentence of the paragraph. However, sentence B fits in with both the
first and last sentence - the mention of John working in B is connected with his
finding work hard in the final sentence.
Từ khóa (key words)
Mặc dù học sinh sẽ cần phải đọc đoạn văn và các câu cần điền để hiểu nghĩa,
nhưng việc tìm ra một số từ key word cũng rất quan trọng vì đó thường là những từ
nối một câu của chủ đề này với một câu của đoạn văn. Những từ đó thường là: this,
that, these,those
Ví dụ: In the next four exercises, a sentence has been removed from the
passage. Choose from the four suggested sentences A, B, C, D, which best fills the
gap.
A chaotic situation developed yesterday when traffic lights failed to work at
a busy junction near Leeds. (5) .... Although police were on the scene within ten
minutes, a queue over four kilometres long had already built up.
A Fortunately, only two or three vehicles were on the road at the time.
B The morning rush hour had just begun when lights on the road to Leeds
became stuck on red.


C Fortunately, a passing policeman was immediately able to bring the
situation under control.
D The problem became worse when the lights stopped working.
Suggested answer:

These additions give a new dimension (5) ________, increasing enjoyment and
motivation. They widen a student’s focus and help to convince some of the less
confident students that there are many ways in which they can actively contribute
towards their (6) ________.
A those not mattering so much
B self-confidence and self-esteem
C by increasing self-confidence
D relying on my expertise alone
E to a student’s revision
F but a real desire
G while knowledge and examination techniques
H but bigger and more important
I drawing on my teaching experience and sports psychology skills
(Đề thi học sinh giỏi Tỉnh Bắc Ninh 2013-2014)
Suggested answer:
Exercise 3: 0. I 1. H 2. C 3. G 4. E 5. B
1.1.4. Dạng 4: Multiple choices
Kỹ năng chính mà các em phải sử dụng trong dạng bài này là “SKIMMING
và SCANNING”.
- Gạch chân hoặc đánh dấu các từ khóa trong câu hỏi hay câu chưa hoàn
chỉnh.
- Ghép các từ khóa với các từ có trong bài văn, vì vậy học sinh có thể tìm
đúng vị trí chính xác cho câu trả lời.


- Đọc kỹ các phần của bài văn mà người đọc đã đánh dấu và xem họ có thể
tìm thấy có từ hay cụm từ nào trùng với sự lựa chọn không. Sau đó cần đọc kỹ
đoạn thông tin liên quan tìm thấy để hiểu nội dung của nó và đưa ra câu trả lời
đúng.
- Đối với dạng bài này thì từ khóa thường gặp sẽ là Wh – question words

apparent in these artworks is unfamiliar, as is the artist, Eva Hesse”.
Vì vậy, B không đúng vì từ “unfamiliar” mới là từ đúng theo thông tin trong
bài đọc (tương ứng là False); C thì không được nhắc đến trong đoạn văn (tương
ứng là Not Given), còn D thì dùng để chỉ những người mà biết công việc của cô ấy,
không phải bản thân cô ấy (tương ứng là False).
Vì vậy, A là đáp án đúng hay True.
2. B
Từ khóa trong câu hỏi là writer và conclude.
Câu trả lời nằm ở câu cuối của đoạn văn: “It must be an inescapable
inevitably, therefore, that her work was read in the context of its time where it has,
until recently, been largely abandoned“.
Dễ dàng thấy B là gần như là một cụm từ được viết trong bài. A và D thì
không được nhắc đến (tương ứng là Not given) trong khi C thì chỉ có phần đầu là
đúng (tương ứng là False)
Vì vậy, B là đáp án đúng.
Exercise 4: Read the following text carefully and then choose the best
answer (A, B, C or D) for Questions 1-8 according to the text.
MIND READING
Whether we know it or not, we all practice the skill of guessing people’s thoughts
and feelings


If a baby starts to cry several hours after drinking his last bottle, his mother
knows he’s hungry. But suppose a woman’ eyes brim with tears while she watches
a DVD. Her husband wonders what she is so upset about. She might tell him
directly: “This movie is all about a doomed romance.” That may be true but she
could be thinking about how the story reminds her of her own marital troubles.
Maybe she’s feeling hurt because she thinks her husband should realize what’s
bothering her. Or may be she isn’t even aware that her real-world concerns are
intensifying her reaction to the fictional couple. Quickly he searches his mental

Our ability to mind read has an ancient roots, says Ross Buck, a professor of
communication sciences at the University of Connecticut. Over thousands of years
of evolution, human systems of communication grew more sophisticated, as living
and working arrangements became more complex. Mind reading became a tool
which to “create and maintain the social order,” as Buck puts it. It helped to know
when to affirm a commitment to a mate or defuse a dispute with a neighbor Of
course, in order to advance our own interests, we still needed to conceal feelings at
times, and even to lie. “ We didn’t always want to show exactly what we were
thinking, because others could use that to gain the upper hand,” says Buck. Our
merely adequate mind sight, then can be thought of “as the product of a
compromise between the need to show and the need to hide our true selves”


This delicate balance between perceiving and concealing has served humans
well, but Siegel worries that mind-reading ability is now on the decline in our
culture. Today’s obsessed-with-success parent spend so much time stimulating
their children with structured activities, noisy toys, and “Baby Einstein’s DVDs,
they are not sitting still and being “present” with their kids. As a result, they deny
children the opportunity to learn how to get in tune with another person, physically
and emotionally – that is, to develop mind sight. A reasonable degree of mind sight
is required, he says, for a civil society in which adults are kind to one another.
Reading body language is a core component of mind reading. Researchers
have shown that when watching a body’s movements reduced to points of light on
a screen, observers can still read sadness, anger, joy, fear and romantic love. After
so many years of mind-reading evolution, we’re primed to read emotion into
movement, even when there’s very little to go on. Facial expressions are also cues.
Despite the 3,000 different expressions we may deploy each day, it’s the fleeting
micro-expressions that betray many feelings. Unfortunately, the vast majority of us
are terrible at detecting them. Still we tent to focus on other’s eyes, and that helps
us. The many surrounding muscles make them a richer source of clues than other

A. The ability to mind read probably developed before speech.
B. Communities could function effectively because of mind reading.
C. Mind reading is a form of dishonesty which is unique to humans.
D. Good mind readers tend to reveal little about themselves.
5. According to Daniel Siegel, people are loosing their ability to read
minds because modern parents
A. fail to interact effectively with their children.
B. do not spend enough time with their children.
C. expect greater academic achievement from their children.
D. are often too stressed to be positive role models.


6. What are we told about the influence of visual information on our
ability to read minds?
A. People are instinctively able to interpret the meaning of gestures.
B. Some people have difficulty interpreting the full range of human
expression.
C. Eye movement is the most significant source of information for mind
reading.
D. It is harder for a person to fake their body language than the tone of their
voice.
7. In these paragraphs, the writer is
A. demonstrating ways to improve our mind-reading ability.
B. suggesting when mind reading is most valuable.
C. explaining how the ability to read someone’s mind works.
D. expressing doubt about people’s claims to be good mind readers.
Suggested answer:
Exercise 4: 1C, 2B, 3D, 4B, 5A, 6A, 7C
(From: Amanda French, Ready for CAE teacher’s book Peter Sunderland,
Cambridge Universiry Press)