Một số kinh nghiệm dạy kỹ năng viết Tiếng Anh 11
MỤC LỤC
PHẦN A. ĐẶT VẤN ĐỀ .......................................................................
I. Cơ sở lý luận .......................................................................................
II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu ..................................................
1. Thực trạng ...........................................................................................
2. Kết quả của thực trạng nghiên cứu ......................................................
PHẦN B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ .......................................................
I. Tìm hiểu và phân loại các dạng bài viết Tiếng Anh lớp 11 cơ bản...
1. Định nghĩa về dạy viết .........................................................................
2. Nguyên tắc dạy học kỹ năng viết ........................................................
3. Phân loại, xác định mục đích, tính chất của phần writing trong sách
giáo khoa Tiếng Anh lớp 11 cơ bản ........................................................
II. Tiến trình dạy kỹ năng viết và một số hoạt động đã áp dụng ..........
1. Chuẩn bị viết (Pre - writing) ...............................................................
2. Tiến hành viết (While - writing) ..........................................................
3. Sau khi viết (Post - writing) ...............................................................
III. Biện pháp giải quyết những khó khăn thường gặp trong giờ dạy
học viết ...................................................................................................
1. Đối với những khó khăn mà giáo viên thường gặp .............................
2. Đối với những khó khăn từ phía học sinh ...........................................
IV. Gợi ý một số dàn ý (outline) cho bài dạy viết Tiếng Anh 11 ..........
V. Kiểm nghiệm ......................................................................................
PHẦN C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT .................................................
I. Kết luận ...............................................................................................
II. Đề xuất ...............................................................................................
PHẦN: TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................

Vũ Thị Khuyên

Trang 2

trường học thì việc nâng cao chất lượng dạy học là vấn đề được quan tâm hàng
đầu. Chương trình cải cách đã được áp dụng một thời gian, đồng thời nảy sinh
hàng loạt vấn đề về phương pháp dạy học. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để học
sinh lĩnh hội được toàn bộ kiến thức và sử dụng nó một cách thành thạo?
Học Tiếng Anh đơn thuần là học một ngôn ngữ. Muốn sử dụng thành thạo
ngôn ngữ đó thì học sinh cần phải rèn luyện bốn kỹ năng cơ bản: nghe, nói, đọc,
viết. Trong đó viết là kỹ năng quan trọng đầu tiên mà người học cần phải nắm
vững nếu họ thật sự muốn thành công trong giao tiếp.
Viết là một kỹ năng mà mọi người dù làm bất cứ nghề nghiệp nào cũng sử
dụng hàng ngày. Là học sinh các em đã, đang và sẽ gặp rất nhiều dạng bài viết
để hoàn thiện quá trình học của mình. Tuy nhiên, trong quá trình học các em có
một bài viết bằng Tiếng Anh mạch lạc, trôi chảy và gợi mở là rất hiếm. Vậy làm
thế nào để giúp học sinh có thể phát triển kỹ năng viết? Nếu chỉ theo hướng dẫn
trong sách giáo viên mà không có sự sáng tạo đổi mới trong phương pháp giảng
dạy thì liệu giờ dạy viết có thật sự hiệu quả? Qua quá trình giảng dạy ở trường
THPT, với kinh nghiệm ít ỏi, tôi xin đưa ra đề tài “Một số kinh nghiệm dạy kỹ
năng viết Tiếng Anh 11” với mong muốn giúp đồng nghiệp và học sinh thân
yêu của mình có kết quả cao nhất trong giờ dạy và học kỹ năng viết.
II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu ở trường THPT Vĩnh Lộc
1. Thực trạng
Ngay từ khi bắt đầu học Tiếng Anh, học sinh đã được tiếp xúc với 4 kỹ
năng cơ bản của ngôn ngữ là: Nghe, nói, đọc, viết. Trong đó kỹ năng viết là một
trong những kỹ năng khó nhất, bởi lẽ nó là phần hội tụ và hoàn thiện từ vựng,
cấu trúc ngữ pháp của Tiếng Anh. Nó đòi hỏi học sinh phải có vốn từ vựng
phong phú, hiểu rõ các cấu trúc ngữ pháp cũng như các ý tưởng để lập dàn ý khi
viết bài. Kỹ năng viết giúp cho học sinh tái hiện lại những gì đã được học, giúp
các em thực hành sử dụng ngôn ngữ một cách hiệu quả và truyền đạt cho người
nghe hiểu được ý tưởng của mình. Bên cạnh đó kỹ năng viết còn phát huy khả
năng sáng tạo của học sinh, nó phản ánh kết quả của quá trình nghe, nói, đọc
ngữ pháp, từ vựng của học sinh. Nó thể hiện được mặt mạnh, mặt yếu đồng thời

sinh mà tôi giảng dạy ở năm học trước, các em đều có chung một tâm sự:
“Trong giờ học Tiếng Anh tụi em ngại nhất là tiết học viết vì em chưa bao giờ
hoàn thành bài viết đúng yêu cầu và thời gian quy định. Nhiều bài tập viết em
không biết bắt đầu từ đâu, viết cái gì. Nếu bài viết mà có mẫu thì em chỉ viết
được vài câu là dừng vì em không nghĩ ra được từ gì để viết. Có một số bài viết
em hoàn thành và cảm thấy hài lòng nhưng kết quả bài viết không được điểm
cao vì viết sai lỗi chính tả, dùng từ sai hoặc không đúng cấu trúc ....”. Những
lời tâm sự này mới là khó khăn lớn nhất của cá nhân tôi và của hầu hết các giáo
viên trong trường thường gặp phải. Tuy rằng các em đã có 4 năm học Tiếng Anh
ở trung học cơ sở nhưng những hạn chế về kiến thức Tiếng Anh của các em thì
vô cùng lớn như:
- Không có đủ từ vựng hoặc cấu trúc câu để diễn đạt ý.
- Có khuynh hướng sử dụng Tiếng Anh nói khi viết.
- Sự hiểu biết về kiến thức xã hội hạn chế.
- Có khuynh hướng dịch từ Tiếng Việt sang Tiếng Anh khi viết.
- Sử dụng sai các mục đích, yêu cầu của bài viết khác nhau.
Vũ Thị Khuyên

3


Một số kinh nghiệm dạy kỹ năng viết Tiếng Anh 11
- Diễn đạt các ý kiến, thông tin trong cùng một câu hoặc trong cùng một
đoạn văn dài.
- Không có đủ tư liệu, thông tin và những hiểu biết nhất định về các chủ
đề viết, vì thế không thể viết đúng sự thật.
- Học sinh thường chán nản với giờ học viết.
Từ thực trạng của vấn đề này ngay từ đầu năm học 2012 -2013 tôi đã tiến hành
kiểm tra kỹ năng viết của học sinh hai lớp 11A3 và 11A4 với chủ đề “Write
about your birthday party (or one of your friends’)” trong vòng 20 phút và thu


SL

%

SL

%

SL

%

6

13.0

22

47.8

14

30.5

4

8.7

0

những bước này của phương pháp dạy viết học sinh được tạo nhiều cơ hội tương
tác trong lớp học hơn, các em được yêu cầu phải thảo luận, tìm ý, viết nháp
trước khi viết chính thức và bời vì tuân theo quy trình chặt chẽ như vậy cho nên
sản phẩm viết cuối cùng của các em thường hoàn chỉnh hơn và thường có chất
lượng tốt hơn. Nó chứng tỏ ưu thế của môi trường lớp học lấy người học làm
trung tâm so với môi trường dạy học truyền thống. Để đạt được một giờ dạy viết
thành công như vậy thì giáo viên phải giải quyêt những vấn đề gì?
I. Tìm hiểu và phân loại các dạng bài viết Tiếng Anh lớp 11 cơ bản
1. Định nghĩa về dạy viết

Vũ Thị Khuyên

4


Một số kinh nghiệm dạy kỹ năng viết Tiếng Anh 11
Viết là một kỹ năng. Bởi vì để dạy cho học sinh hiểu được sẽ viết cái gì
(loại bài viết)? Viết về ai/cái gì? Viết như thế nào? Viết bao lâu? Làm thế nào để
bài viết có hiệu quả và có giá trị?... Điều này đòi hỏi không chỉ ở mặt kiến thức
phong phú mà còn ở kỹ năng hóa kiến thức thành sản phẩm viết. Vậy khi thực
hiện một bài viết chúng ta cần có những bước nào?
Thứ nhất, trước khi viết cần phải xác định mục đích sẽ viết. Xác định được
mục đích sẽ giúp học sinh lựa chọn được loại bài viết phù hợp và ngôn ngữ thích
hợp. Điều này rất quan trọng bởi vì học sinh sẽ quyết định được cấu trúc câu và
ngôn ngữ sẽ được sử dụng. Hơn thế nữa cũng phải lưu ý học sinh cần nghĩ đến
nội dung, cấu trúc hoặc học sinh sẽ thiết lập ý kiến hay sự kiện của bài viết.
Tiếp theo, học sinh sẽ viết theo tiến trình một bài dạy viết: Pre-writing (Lập
dàn ý), while-writing(viết nháp) và post-writing (sửa lỗi và hoàn thiện). Quá
trình này không đơn giản, nó có ý nghĩa cho học sinh lập dàn ý, nháp chuẩn bị
rồi đưa ra sản phẩm cuối cùng. Quá trình này sẽ được tìm hiểu sâu hơn ở phần

Text types

Letters

Narrative

Description

Examples

Units

Features

- expressing gratitude

- Unit 4

- Language: formal

- reply

- Unit 6

- expressing satisfaction
or dissatisfaction

- Unit 9

- Logical ordering of

- Logical ordering of
ideas

- a report

- Unit 16

- a celebration’s activities

- Unit 8

- a location

- Unit 10

- the preparations for the
coming Asian Games

- Unit 12

- Language: friendly,
descriptive
- Place/ time or
generalization - to
- Specific ordering of
ideas

Exposition
(explaining)


của giáo viên có thể chi tiết hoặc đơn giản phụ thuộc vào trình độ của học sinh.
Để thực hiện một bài viết dưới dạng này giáo viên cần thực hiện các bước sau:
1. Chuẩn bị viết (Pre - writing)
Nhìn chung các bài viết thường bắt đầu bằng một dàn ý (outline), một bài
viết mẫu hoặc những từ, cụm từ gợi ý. Giáo viên giới thiệu từ vựng hoặc tình
huống thông qua tranh ảnh hoặc qua hoạt động đọc hiểu, học sinh nắm được
cách trình bày một bài viết theo mục đích hay yêu cầu nhất định. Sau đó học
sinh sẽ thực hiện bài viết theo yêu cầu đề ra, có hướng dẫn, gợi ý cụ thể đối với
học sinh yếu, trung bình hoặc viết mở rộng mang tính tự do sáng tạo đối với học
sinh khá, giỏi.
Đây là giai đoạn tưởng chừng như đơn giản nhưng nó lại góp phần quan
trọng cho một giờ dạy viết thành công. Qua thực tế đi dự giờ thăm lớp các đồng
nghiệp tôi nhận thấy phần này các giáo viên chưa thực sự đầu tư về ý tưởng,
thông tin cũng như cấu trúc ngữ pháp và các từ vựng cần thiết để thu hút sự chú
ý của học sinh vào nội dung bài dạy. Giáo viên chỉ hướng dẫn qua theo sách
giáo khoa. Điều này gây ra một số khó khăn cho học sinh khi viết vì học sinh
thường thiếu vốn từ, thiếu ý tưởng khi diễn đạt câu văn. Vì vậy tôi đã tìm tòi và
đưa ra một số hoạt động trong phần Pre - writing ở các tiết dạy của mình.
* Các hoạt động đã áp dụng
a. Guided questions or questionaire
Thông qua chủ đề bài viết hoặc một bài viết mẫu, giáo viên đưa ra một
số câu hỏi gợi mở liên quan đến chủ đề bài sắp viết để dẫn dắt học sinh vào nội
dung chính của bài viết.
b. Brainstorming
Hoạt động này giáo viên yêu cầu học sinh luyện theo nhóm, liệt kê các ý
có liên quan đến chủ đề đang thảo luận. Sau đó giáo viên tổng hợp ý lên bảng
hoặc yêu cầu đại diện của các nhóm trình bày.
c. Ordering
Phần này giáo viên đưa ra một bài mẫu nhưng đảo lộn trật tự của nó và
yêu cầu học sinh sắp xếp lại các câu, các đoạn văn cho đúng trật tự của một đoạn

a. Transformation
Giáo viên đưa ra cho học sinh một bài viết mẫu. Học sinh đọc bài và tìm
hiểu bài viết. Sau đó giáo viên yêu cầu học sinh thay đổi một số thông tin được
giáo viên đưa ra và viết lại bài viết.
b. Question – answer writing
Trong hoạt động này giáo viên đưa ra những câu hỏi liên quan đến chủ
đề sắp viết, học sinh trả lời câu hỏi. Sau đó học sinh sắp xếp lại các câu trả lời và
dùng các biện pháp kết hợp câu để viết thành bài văn mạch lạc.
c. Writing based on a text
Học sinh đọc qua một bài viết mẫu, sử dụng một dàn ý có thay đổi một
số chi tiết để viết thành một bài viết hoàn chỉnh tương tự như bài viết mẫu.
Các hoạt động trên tôi đã áp dụng cho đối tượng học sinh yếu kém hoặc
những lớp cơ bản của trường chúng tôi. Tuy hình thức bài tập này chưa mang lại
tính sáng tạo cho học sinh nhưng nó cũng phần nào giúp học sinh rèn luyện kỹ
năng viết.
3. Sau khi viết (Post- writing)
Sau khi các em đã viết xong bài hoặc hết thời gian được ấn định cho bài
viết, giáo viên kiểm tra bài của các em bằng nhiều hình thức khác nhau. Theo
cách truyền thống là giáo viên thu bài và đọc rồi sửa lỗi cho tất cả học sinh trong
Vũ Thị Khuyên

8


Một số kinh nghiệm dạy kỹ năng viết Tiếng Anh 11
lớp. Có nhiều cách sửa lỗi, nhưng tốt nhất là gợi ý để học sinh tự nhận ra lỗi của
mình và tự sửa. Giáo viên có thể chỉ gạch chân lỗi để học sinh tự sửa, có thể ghi
cạnh lề loại lỗi (dùng sai - tense, dùng giới từ sai - pre, lỗi chính tả - spell...) để
học sinh tự tìm ra lỗi và sửa. Theo một cách khác là gọi học sinh đọc bài viết
của chính mình hoặc của bạn mình viết (bài viết được viết vào handout để cầm

bạn mình. Cuối cùng giáo viên cho các em chuyển sang bước đánh giá chất
lượng bài viết. Một phương pháp đánh giá chất lượng bài viết hữu hiệu đó chính
Vũ Thị Khuyên

9


Một số kinh nghiệm dạy kỹ năng viết Tiếng Anh 11
là sử dụng một danh mục các tiêu trí đánh giá cho sẵn. Danh mục này giúp học
sinh tìm ra những phần cụ thể trong bài viết có hiệu quả, như câu chủ đề, các chi
tiết bổ trợ trong bài viết, các dấu hiệu chuyển tiếp câu hay phần kết luận, các
phương tiện liên kết: Quy chiếu, tĩnh lược, liên kết từ vựng, dấu chấm câu.....
Tất cả các hoạt động tôi đã và đang sử dụng ở phần pre - writing, while writing và post - writing trong các tiết giảng dạy giờ viết Tiếng Anh ở lớp 11 đã
tạo động cơ học tập cho các em học sinh. Nó chứng tỏ được ưu thế của phương
pháp dạy viết theo quá trình so với phương pháp dạy viết truyền thống tập trung
vào sản phẩm.
III. Biện pháp giải quyết những khó khăn thường gặp trong giờ dạy học
viết
Thực tế trong quá trình dạy và học kỹ năng viết bản thân giáo viên cũng
như học sinh đều gặp phải những khó khăn ở mỗi giờ dạy mà tôi đã đề cập ở
phần “Kết quả của thực trạng nghiên cứu”. Chính những khó khăn đó là
nguyên nhân gây nên giờ học nhàm chán, đơn điệu và ảnh hưởng rất lớn đến kết
quả của giờ học. Vậy chúng ta nên khắc phục khó khăn đó bằng cách nào? Theo
quan điểm và sáng kiến của tôi, chúng ta nên giải quyết những vấn đề đó như
sau:
1. Đối với những khó khăn mà giáo viên thường gặp
- Với lớp học đông trên 40 học sinh, thì giáo viên nên phân chia lớp thành
các nhóm (groups), hoặc các cặp (pairs) rõ ràng tùy theo yêu cầu, nhiệm vụ của
bài học và đối tượng học sinh. Trong khi học sinh làm việc, giáo viên phải đi
xung quanh lớp để kịp thời giúp đỡ các em nếu cần thiết.

- Giáo viên nên dẫn dắt học sinh bước vào bài viết một cách cẩn thận và
hướng cho học sinh những nhiệm vụ đơn giản, cụ thể phù hợp với khả năng của
học sinh.
- Giáo viên nên sử dụng những gợi mở không chỉ bằng ngôn ngữ mà còn
bằng tranh ảnh, giáo cụ trực quan và những bài viết mẫu.
- Thiết lập cho học sinh ý thức và suy nghĩ bằng Tiếng Anh để có thể giảm
tối thiểu sự ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ trong quá trình viết.
- Giáo viên nên làm cho học sinh quen với process writing bằng việc sử
dụng stages khác nhau nhằm gợi ý cho học sinh những bài viết mang tính thiết
thực.
- Giúp học sinh tìm ra những mục đích của bài viết. Nếu yêu cầu của bài
viết chưa rõ ràng thì giáo viên cần phải có sự giải thích cụ thể dưới nhiều hình
thức khác nhau nhưng cần hướng vào phát huy tính chủ động và tư duy sáng tạo
của học sinh để học sinh tìm ra mục đích của bài viết.
- Giúp học sinh sử dụng thành thạo các liên từ, từ nối ý trong câu, bài để
làm ngắn bớt câu hoặc đoạn văn mà ý nghĩa vẫn rõ ràng, mạch lạc.
- Cố gắng sử dụng những thông tin, kiến thức mang tính thiết thực, gần gũi
với cuộc sống hàng ngày như trong các thể loại bài viết thư, điền vào đơn, miêu
tả các hoạt động của ngày lễ,....
- Tổ chức cho học sinh những hoạt động viết phong phú như: games,
designing posters, creative writing, poems,..... nhằm gây không khí sôi nổi, vui
vẻ, mang tính sáng tạo trong giờ học.
IV. Gợi ý một số dàn ý (outline) cho bài dạy viết Tiếng Anh 11 cơ bản
Để một giờ dạy viết mang lại hiệu quả nhất định thật sự là công việc khó
khăn đối với cả giáo viên và học sinh. Đi theo cách tiếp cận của Tiếng Anh 10,
Tiếng Anh 11 thường bắt đầu tiết dạy viết một bài mẫu về chủ đề hay thể loại cụ
thể như viết thư, miêu tả một người bạn, miêu tả các thông tin trong biểu bảng,
Vũ Thị Khuyên

11

- Describe his / her character, habit, hobby
3. Conclusion (Kết luận)
- What you feel about this person or say what you like about her / him.
Unit 3. Part D. Writing
* Writing an informal letter of invitation
* Outline:
1. Your address and date of writing
Vũ Thị Khuyên

12


Một số kinh nghiệm dạy kỹ năng viết Tiếng Anh 11
2. Greeting (Dear John,)
3. Body:
- The announcement and a general invitation.
- A friendly reason for invitation
- The precise arrangement suggested
- A request for confirmation
4. Closing (Best wishes / yours / Regards,)
5. Signature
Unit 5, 7, 11. Part D. Writing
* Describing information from a table / chart
* Outline
1. Introduction (Mở đầu)
- Describe what the chart is about, its date, location, and say what overall
trends you see.
+ The chart shows / describes / illustrates .....
2. Body (Thân bài)
- Describe trends at different times or significant points of change.

What sorts of ceremonies / celebrations take place?
+ Paragraph 4: Conclusion
- How do people feel about the festival? Is the festival still popular these days?
Why / Why not?.
Unit 10. Part D. Writing
* Deccribing a location
* Outline
+ Paragraph 1: General introduction
- Name and location of the place.
- Why should visitors come to the place?
- Where is it situated?
+ Paragraph 2
- A general description of the place. Population? Surrounding attractions?
Appearance?
+ Paragraph 3
- Why is the place particular worth visiting? Is it famous for its landscape /
people / historic features?
+ Paragraph 4: Conclusion
- Feelings and final thoughts about the place...... plus recommendation.
- Write a few lines encouraging tourists to come to the place.

Vũ Thị Khuyên

14


Một số kinh nghiệm dạy kỹ năng viết Tiếng Anh 11
Unit 15. Part D. Writing
* Writing a biography
* Outline


9 - 10

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

11A3 46

0

0

7


21.0

1

2.1

Vũ Thị Khuyên

15


Một số kinh nghiệm dạy kỹ năng viết Tiếng Anh 11
PHẦN C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
I. Kết luận
Viết là một trong những kỹ năng ngôn ngữ quan trọng với người học Tiếng
Anh nên hoàn thiện kỹ năng này đòi hỏi rất nhiều thời gian và nỗ lực. Để có một
tiết học đạt hiệu quả cao, ngoài những tài liệu hướng dẫn sẵn có trong sách giáo
khoa, sách giáo viên thì việc đổi mới phương pháp dạy học cho phù hợp với
trình độ học sinh là rất cần thiết. Để có một phương pháp dạy học phù hợp, khâu
chuẩn bị bài là rất quan trọng, việc chuẩn bị câu hỏi, các hoạt động nhằm thu
hút, lôi cuốn học sinh vào các hoạt động luyện tập, phải kích thích được tính chủ
động sáng tạo và năng lực tự học của học sinh. Chính vì điều này bản thân tôi đã
cố gắng tự học, tự bồi dưỡng, học hỏi đồng nghiệp nhất là phải tìm tòi những
phương pháp dạy học phù hợp với từng đơn vị kiến thức, từng dạng bài viết. Với
việc tiến hành nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học như vậy, tôi nghĩ
phương pháp của mình phần nào đó đã đáp ứng được mục tiêu giáo dục hiện nay
và nó là phù hợp với đối tượng học sinh trường THPT Vĩnh Lộc. Sau một thời
gian áp dụng sáng kiến vào công tác giảng dạy của mình, tôi đã thu được những
kết quả rất khả quan. Giờ học viết đối với các em không còn căng thẳng như

Vĩnh Lộc, ngày 10 tháng 5 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết, không sao chép nội
dung của người khác.

Vũ Thị Khuyên

Vũ Thị Khuyên

17


Một số kinh nghiệm dạy kỹ năng viết Tiếng Anh 11
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo khoa Tiếng Anh 11 cơ bản – Hoàng Văn Vân (Tổng Chủ biên kiêm
chủ biên) – Hoàng Thi Xuân Hoa – Đào Ngọc Lộc – Vũ Thị Lợi – Đỗ Tuấn
Minh – Nguyễn Quốc Tuấn – Nhà xuất bản giáo dục.
2. Sách giáo viên Tiếng Anh 11 – Hoàng Văn Vân (Tổng Chủ biên kiêm chủ
biên) – Hoàng Thi Xuân Hoa – Đào Ngọc Lộc – Vũ Thị Lợi – Đỗ Tuấn Minh –
Nguyễn Quốc Tuấn – Nhà xuất bản giáo dục.
3. Tài liệu bồi dưỡng Tiếng Anh 10, 11 – Hoàng Văn Vân (Tổng Chủ biên) –
Nhà xuất bản giáo dục
4. Những bài viết mẫu Tiếng Anh trung học phổ thông – Trần Thị Ái Thanh Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội.
5. Giáo trình học pháp – Nguyễn Khánh Khang – Nhà xuất bản giáo dục
6. Tiếng Anh thông dụng – Trần Anh Tuấn (Chủ biên) - Mai Thị Vân - Nhà xuất
bản Đại học quốc gia Hà Nội.
7. Techniques of teaching language skills of English – Vinh university
department of foreign languages.

Vũ Thị Khuyên