SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm”
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
1
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Stt Hình thức viết tắt Hình thức đầy đủ
1 CTC Chương trình chuẩn
2 HS Học sinh
3 GV Giáo viên
4 PTTH Phổ thông trung học
5 SGK Sách giáo khoa
6 TƯ Trung ương
hỏi người học bắt buộc phải trải qua bốn bước nghe, nói, đọc và viết. Nếu bỏ
qua một trong bốn kỹ năng này thì không thể cung cấp cho người học một
ngôn ngữ chính xác. Trong bốn kỹ năng trên đọc và nghe được xếp vào nhóm
kỹ năng lĩnh hội; nói và viết được xếp vào nhóm kỹ năng truyền thụ. Các kỹ
năng này có mối quan hệ tương hỗ với nhau. Trong đó, đọc là phương tiện hữu
hiệu và thiết yếu để học sinh có thể nắm vững, củng cố kiến thức ngôn ngữ, mở
rộng vốn từ vựng cũng như hiểu thêm văn phong, cách sử dụng ngôn ngữ mà
mình đang học.
1.2. Cơ sở thực tiễn của việc chọn đề tài.
Trường THPT Phong Thổ đặt trên địa bàn thị trấn Phong Thổ huyện
Phong Thổ là huyện khó khăn nhất của Tỉnh Lai Châu. Học sinh người dân tộc
chiếm khoảng 84,2%. Đa số các em sinh sống ở các xã vùng sâu, vùng xa như:
Lản Nhì Thàng, Huổi Luông, Ma Ly Pho của huyện Phong Thổ, xã Pa Tần của
huyện Sìn Hồ sự hiểu biết của các em về môn học còn nhiều hạn chế, tư duy
trìu tượng của các em hầu như không phong phú thường bị động và hiểu vấn đề
rất sơ sài đặc biệt việc vận dụng các phương pháp đọc để nắm bất thông tin rất
chậm. Do đó hằng năm học sinh có học lực khá, giỏi bộ môn chiếm khoảng 30%
còn lại là trung bình, yếu. Bởi vì, trong thực tế giảng dạy các tiết dạy đọc hiểu
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm”
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
3
vẫn còn gặp nhiều khó khăn bởi đa phần các giáo viên hoặc là chưa hiểu rõ bản
chất của việc dạy kỹ năng đọc hiểu hoặc là chưa làm chủ được các thủ thuật dạy
đọc hiểu. Thông thường các giáo viên thường biến những tiết dạy đọc hiểu thành
tiết dạy đọc "Thành tiếng" không truyền tải được nội dung và ngữ liệu mới dẫn
đến tình trạng học sinh chán nản, thụ động.
Theo quan điểm giáo dục hiện nay, mục tiêu của môn tiếng Anh là nhằm
II. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
2.1. Đối tượng được nghiên cứu.
Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn tiếng Anh lớp
10 hệ 7 năm.
Các bài đọc hiểu trong chương trình SGK tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm.
2.2. Phạm vi nghiên cứu.
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm”
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
4
Học sinh lớp 10 trường THPT Phong Thổ, huyện Phong Thổ, Tỉnh Lai
Châu.
III. Mục đích nghiên cứu.
Mục đích của nghiên cứu đề tài là nghiên cứu thực trạng của việc dạy kỹ
năng đọc hiểu môn tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm ở trường THPT Phong Thổ từ đó
đưa những giải pháp hữu hiệu trong giảng dạy phù hợp với từng bài, từng đối
tượng học sinh, giúp học sinh có hiểu biết thêm về lịch sử, đất nước, con người,
nền văn hóa không những của đất nước mình mà còn của các nước khác trên
toàn thế giới, đồng thời còn hỗ trợ thêm cho học sinh củng cố kiến thức của môn
Ngữ Văn, môn Địa Lý và các môn học có liên quan khác góp phần vào việc thực
hiện mục tiêu giáo dục và phát triển con người Việt Nam trong thời kỳ công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và cũng là góp phần nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực cho đất nước trong trong quá trình hội nhập nền kinh tế thế giới.
Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
IV. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu.
Đọc là kỹ năng cơ bản được chú trọng trong quá trình dạy và học ngoại
ngữ tuy nhiên thực tế giảng dạy kỹ năng đọc chưa thực sự đạt được hiệu quả tối
ưu do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó nguyên nhân chủ yếu đó là giáo
I. Cơ sở lý luận
1.1. Khái niệm đọc hiểu
Đọc là một kỹ năng cơ bản được chú trọng trong quá trình dạy và học ngoại
ngữ. Đọc vừa là mục đích, vừa là phương tiện hữu hiệu và thiết yếu để học sinh
có thể nắm vững, củng cố kiến thức ngôn ngữ mở rộng vốn từ vựng cũng như
hiểu thêm văn phong, cách sử dụng ngôn ngữ mà mình đang học. Trải qua các
giai đoạn nghiên cứu khác nhau, nhiều nhà ngôn ngữ học đưa ra các quan niệm
khác nhau về định nghĩa về đọc hiểu:
Đầu tiên, đọc hiểu được coi là quá trình người đọc, nhìn, giải mã và hiểu
các ký tự được viết ra William (1984). Tuy nhiên, quan điểm này không được
nhiều nhà ngôn ngữ tán thành do nó coi đọc hiểu là một quá trình thụ động và
chưa nhận thức được tầm quan trọng của người học và kiến thức nền mà họ có.
Vào năm 1989, Dorit Sasson định nghĩa đọc hiểu là: Sự phỏng đoán
mang tính ngôn ngữ tâm lý trong đó người đọc chủ động sử dụng kiến thức nền
và phỏng đoán của mình, để “tương tác” với văn bản thay vì dựa hoàn toàn vào
việc dựng nghĩa từ các ký tự sẵn có trong văn bản. Quan điểm này đã nhận được
sự ủng hộ của nhiều độc giả cũng như nhiều nhà ngôn ngữ học tuy nhiên khái
niệm này đã phủ định hoàn toàn tầm quan trọng của các yếu tố ngôn ngữ như từ
vựng, cú pháp và cấu trúc câu.
Đầu những năm 1990, một định nghĩa rất mới về đọc hiểu được coi là
bước tư duy đột phá của ngành ngôn ngữ và nhận được nhiều sự đồng tình nhất
“đọc hiểu là quá trình trong đó người đọc vận dụng linh hoạt các kiến thức
dưới đây để có thể đọc tốt”:
1.3. Mục đích
Phát triển kỹ năng đọc hiểu cho HS thông qua đọc lướt, đọc quét để lấy
thông tin (thông tin chính, thông tin chi tiết), v.v., cung cấp ngữ liệu và giúp học
sinh làm quen với chủ đề và những nội dung ngôn ngữ để dựa vào đó các em có
thể nói, nghe, và viết được về những vấn đề liên quan đến chủ đề bài học ở các
tiết học sau.
1.4. Cấu trúc
Một bài đọc trong chương trình môn tiêng Anh lớp 10 hệ 7 năm thường
bao gồm một đoạn văn (độc thoại hay đối thoại) có độ dài khoảng 190 - 230 từ.
1.5. Tầm quan trọng của việc dạy kĩ năng đọc hiểu
Việc dạy đọc ở những lớp Trung học phổ thông có tầm quan trọng đặc
biệt đối với các mục tiêu dài hạn sau này. Việc dạy đọc mang lại nhiều lợi ích
thiết thực cho HS như: đọc hiểu những lời hướng dẫn viết bằng tiếng Anh trong
khi vận hành máy móc, thiết bị, sử dụng các vật dụng thường ngày, dùng máy
tính, truy cập mạng Internet, đọc các tài liệu thông tin khoa học, đọc sách, báo,
truyện, v.v., nắm bắt thông tin, để kiểm tra lại các dữ liệu để tìm câu hỏi trả lời
cho những câu hỏi hoặc làm sáng tỏ một số vấn đề nào đó. Nếu không đọc được
thì học sinh sẽ khó tiếp thu và ghi nhớ được dữ liệu và thông tin lâu dài;
Học đọc có nghĩa là người học được rèn luyện để nhận ra mặt chữ và ý
nghĩa của thông tin đang được đọc. Do đó, khi dạy đọc hiểu không chỉ đơn
thuần giúp học sinh hiểu được ngữ liệu trong một đoàn văn nào đó mà còn phải
tạo ra những hoạt động luyện tập giúp học sinh thực hành các kỹ năng đọc giúp
học sinh hiểu được những đoạn văn khác nhau cho những mục đích khác nhau.
Vì vậy giáo viên không trình bày giới thiệu nội dung mà học sinh phải tự đọc để
nắm bắt nội dung, vai trò giáo viên chỉ là hỗ trợ, gợi ý, hướng dẫn, ra yêu cầu.
1.6. Các loại đọc cơ bản
Để phương pháp dạy đọc đạt được hiệu quả tối đa, giáo viên cần giúp
người học phân biệt được những loại đọc cơ bản và mục đích của từng loại. Có
rất nhiều quan điểm khác nhau về các loại đọc cơ bản, nhưng nếu dựa trên tiêu
chí cách thức đọc người ta phân thành các loại như sau:
qua các truyện ngắn được viết lại phù hợp với trình độ của học sinh.
1.6.6. Đọc sâu (Intensive reading)
Là các dạng bài tập chuyển dịch thông tin; ghi lại diễn tiến sự việc xảy ra
trong văn bản; trả lời câu hỏi đúng - sai. (True-False question); đọc để bổ sung
cho nhau (Jigsaw reading).
Ngoài các kỹ năng trên khi dạy đọc hiểu giáo viên cần quan tâm một số
loại đọc khác như: kỹ năng đọc to thành lời để rèn phát âm, kỹ năng phán đoán
để xác định nội dung chính, kỹ năng đoán từ chưa biết qua ngữ cảnh của bài
đọc, kỹ năng sử dụng từ điển
1.7. Qui trình dạy đọc hiểu
Quy trình dạy đọc theo 3 giai đoạn (The Three-stage process) thể hiện ở
các cách:
Cách1: Pre-task (introduction to topic and task) → Through-task
(language analyisis and task) → Post-task (application);
Cách2: Pre-task (introduction to topic and task) → Task cycle (task and
planning report) → Language focus (analysis and practice).
Quan điểm này được thể hiện trong SGK qua các tiêu đề Before you read,
While you read, và After you read. Đây gọi là ba giai đoạn của tiết dạy kỹ năng
Đọc hiểu.
Mục đích chung từng giai đoạn:
Before you read nhằm cho học sinh làm quen với chủ đề và nội dung bài
đọc, giới thiệu một số từ ngữ mới các em có thể gặp phải trong khi đọc bài khoá;
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm”
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
8
While you read nhằm phát triển các kĩ năng đọc hiểu của học sinh. Mục
này thường gồm từ 2 đến 3 nhiệm vụ, yêu cầu học sinh đọc và thực hiện các
nhiều khó khăn trong việc trao đổi kinh nghiệm, phương pháp dạy học
Đa số các em học sinh ở trường THPT Phong Thổ là người dân tộc
(chiếm tỉ lệ trên 80%), hoàn cảnh gia đình khó khăn. Có những học sinh vừa học
vừa lo làm kinh tế để phụ giúp gia đình hoặc kiếm tiền chi cho việc học. Một số
phụ huynh chưa quan tâm đến việc học của con em mình mà phó thác cho nhà
trường.
2. Thực trạng việc dạy kỹ năng đọc hiểu môn tiếng Anh lớp 10 hệ 7
năm tại trường THPT Phong Thổ
2.1. Ưu điểm
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm”
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
9
Giáo viên tổ chức hoạt động dạy học theo hướng dạy học tích cực. Điều
chỉnh một số bài tập trong sách giáo khoa sao cho phù hợp với đối tượng học
sinh đang giảng dạy, bổ sung các bài tập thực hành phù hợp với chương trình
nhằm đáp ứng các đối tượng học sinh khác nhau và cập nhật nội dung kiến thức
và phương pháp dạy học.
Sử dụng có hiệu quả các phương tiện hổ trợ dạy học, các thiết bị nghe
nhìn phục vụ việc rèn luyện kỹ năng ngoại ngữ là yêu cầu bắt buộc trong giờ
học ngoại ngữ. Tích cực đầu tư vào việc sáng tạo sử dụng đồ dùng thật chung
quanh môi trường sống để phục vụ bài dạy, từng bước ứng dụng công nghệ
thông tin trong giảng dạy. Việc sử dụng có hiệu quả các đồ dùng dạy học được
coi là một trong những tiêu chí để đánh giá chất lượng của các giờ dạy.
Đã tổ chức vận dụng có hiệu quả nội dung các chuyên đề được bồi dưỡng.
Mỗi tháng bố trí ít nhất một buổi sinh hoạt chuyên môn, từng bước rút kinh
nghiệm, bàn biện pháp để thực hiện tốt nội dung chương trình sách giáo khoa và
dạy học tự chọn để có phương pháp giảng dạy phù hợp và đạt hiệu quả.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
10
Từ những vẫn đề đã được nêu trên, đa số học sinh lớp 10 không thể đọc
được một bài đọc. Một số em nhìn vào bài đọc đã sợ hoặc đọc mà không hiểu
nội dung, không làm được bài tập dẫn đến học sinh sợ phải học môn Anh văn.
3. Chất lượng bộ môn tiếng Anh
Sau đây là kết quả khảo sát về mức độ đọc hiểu của học sinh lớp 10 trong
tiết học hiểu chưa được áp dụng sáng kiến kinh nghiệm vào giảng dạy:
Điểm kiểm tra kỹ năng đọc (Reading skill)
đầu năm học 2012-2013
0 - 2 3 - 4 5 - 6 7 - 8 9 - 10
Lớp
Sĩ
số
SL % SL
% SL
% SL % SL %
10 120
6
6
0
0
1
1
,
,
7
7
%
%4
43
3
,
,
3
3
0 0Qua các bài kiểm tra về kỹ năng đọc hiểu chúng tôi thấy học sinh còn biểu
hiện non yếu về kiến thức ngôn ngữ, kỹ năng. Đặc biệt những yếu kém về kỹ
năng đọc và làm các bài tập sau khi đọc. Qua thực tiễn chỉ đạo và giảng dạy, quá
trình trao đổi với đồng nghiệp và học sinh đã đi đến kết luận một số nguyên
nhân cơ bản sau:
3. Nguyên nhân
3.2. Về phía học sinh
Đa số học sinh trường THPT Phong Thổ là người dân tộc miền núi vốn
tiếng Việt các em vẫn còn rất hạn chế, theo như một số phụ huynh đã phản ánh:
"học tiếng Việt còn chưa song huống hồ học tiếng nước ngoài". Thế nên việc
tiếp nhận một ngoại ngữ mới là điều rất khó khăn đối với học sinh. Hầu hết các
em còn hạn chế hiểu biết về thế giới quan xung quanh, ít có khả năng khái quát
hóa kiến thức do vậy thường gặp khó khăn trong việc xác định nội dung chính
của bài đọc, chỉ có khả năng hiểu được những vấn đề cụ thể còn nhiều hạn chế
trong tư duy trìu tượng, thường hay dập khuôn, máy móc, ít sáng tạo. Các em
thường có tâm lý ngại và thiếu tích cực khi gặp loại bài đọc dài, nhiều chữ in
dày đặc với những từ ngữ không quen thuộc xuất hiện trong bài đọc, cách sử
dụng ngữ pháp phức tạp và khó hơn các dạng bài đã học trước. Hầu hết các em
có khuynh hướng tập trung nỗ lực vào giải nghĩa các từ đơn lẻ và hạn chế sự tập
trung vào việc xác định nghĩa của toàn bài đọc. Bởi vậy, đối với học sinh để đạt
được mục tiêu của bài học là một vấn đề khó khăn. Điều này là do các nguyên
nhân chính sau:
Một là, vốn từ vựng của học sinh quá ít, đặc biệt vốn hiểu biết về lịch sử,
đất nước con người, về nền văn hóa xã hội của chính đất nước mình và của các
nước khác còn hạn chế.
Hai là, kiến thức về ngữ pháp của học sinh yếu, việc hiểu bản chất và vận
dụng ngữ pháp theo ngữ cảnh thường hay nhầm lẫn.
Ba là, học sinh còn bị ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ dẫn đến hiểu sai và sử
dụng sai tiếng Anh; khả năng nhận thức tư duy trìu tượng còn hạn chế.
Bốn là, Chất lượng đầu vào thấp. Trình độ nhận thức của học sinh rất hạn
chế, lại bị hổng kiến thức từ những cấp học dưới. Nhiều em chưa xác định được
mục đích cũng như động cơ học tập không thể hiện được ý trí phấn đấu, vươn
lên nên còn lười học và bỏ học nhiều.
Bên cạnh đó do hạn chế trong khả năng suy luận, khả năng nghiên cứu
tình huống, vốn hiểu biết về các khái niệm như từ, cụm từ, câu, âm, và các khái
niệm khác dẫn đến việc nhận biết mẫu câu, ngữ liệu mới xuất hiện trong bài đọc
3.5. Nguyên nhân xã hội.
Một số học sinh bị ảnh hưởng tiêu cực của nhóm bạn bè xấu: Bỏ học đi
chơi dẫn đến việc nhận thức và tiếp thu các kiến thức còn rời rạc, không hiểu
bản chất.
Tác động hai mặt của cơ chế thị trường tạo sự phân hoá giàu, nghèo trong
xã hội, một số gia đình học sinh các em nghèo hay mặc cảm tự ty trong học tập.
Các cấp chính quyền địa phương chưa thực sự quan tâm đến sự nghiệp
giáo dục của nhà trường.
Việc phối kết hợp và giúp đỡ của các ban ngành, tổ chức đoàn thể và cá
nhân trong huyện rất ít.
IV. Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh
lớp 10 hệ 7 năm
Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng, tác giả nhận thấy rằng nếu giáo viên có
phương pháp giảng dạy hiệu quả, phù hợp với đối tượng học sinh, kết hợp với
việc chuẩn bị nội dung bài giảng đúng với trọng tâm, thật chu đáo thì trong quá
trình giảng dạy sẽ khơi dậy được niềm say mê và hứng thú học tập, góp phần
tích cực vào việc xác lập động cơ học tập đúng đắn cho học sinh.
Bởi vậy, trong thời gian vừa qua tôi đã thực hiện một số giải pháp khá
hiệu quả trong quá trình giảng dạy kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 10 hệ 7
năm đó là: thay đổi phương pháp dạy đọc hiểu sao cho người học có thể đoán
được nghĩa một số từ mới, đọc lướt để tìm thông tin mà mình cần hoặc vẫn hiểu
được ý nghĩa của đoạn văn trong khi không biết hết nghĩa các từ mới. Khi dạy
kỹ năng đọc hiểu thực hiện qua ba bước chính: Before you read (trước khi đọc),
While you read (trong khi đọc), After you read (sau khi đọc). Mỗi phần đều có
mục đích rõ ràng, phương pháp cụ thể được liên kết chặt chẽ với nhau nhằm
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm”
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
taxi driver
architecture
singer actor
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm”
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
14
VD: Dạy bài đọc Unit 6: AN EXCURSION (SGK tiếng Anh 10 - trang 63)
Giáo viên sử dụng trò chơi Networks: Yêu cầu học sinh làm việc theo
cặp, liệt kê các địa danh nổi tiếng ở Việt Nam trong 2 phút. Cặp nào liệt kê được
nhiều nhất sẽ giành chiến thắng. Sau đó giáo viên có thể hỏi học sinh một số câu
hỏi: Have you ever gone on an excursion? When? Where? Do you think that
excursion was very interesting?
VD: Dạy bài đọc Unit 7: THE MASS MEDIA (SGK tiếng Anh 10 – trang 75)
Giáo viên sử dụng trò chơi: Guessing Game
Giáo viên yêu cầu học sinh làm việc theo cặp dựa vào các bức ảnh đoán
hai từ gồm 9 chữ cái liên quan đến các phương tiện thông tin đại chúng.
M
A S S M
E D I A Giáo viên giới thiệu nội dung bài mới: Today, we are having a lesson
about one of the most popular mass media. Do you want to know what it is?
4.2.1. Mục đích chung
Giai đoạn before you read được thực hiện trước khi học sinh bắt đầu đọc
đoạn văn, giai đoạn này nhằm các mục đích sau:
Thứ nhất, giúp học sinh làm quen với chủ đề và nội dung chính được đề
cập trong bài đọc; gây hứng thú, thu hút học sinh vào bài đọc;
Thứ hai, chuẩn bị hoặc trang bị một số hiểu biết, kinh nghiệm của học
sinh có liên quan đến nội dung của bài đọc như giới thiệu một số từ vựng và cấu
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm”
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
16
trúc khó xuất hiện trong bài đọc; giải quyết các khó khăn về ngôn ngữ hoặc kiến
thức văn hoá, đất nước học;
Thứ ba, giúp học sinh phát triển kỹ năng phán đoán (thông qua một số
hoạt động trước khi đọc yêu cầu học sinh đoán nội dung chính của bài đọc)
Thứ 4, kích thích hứng thú đọc của học sinh
4.1.2. Cách thực hiện
Bước 1, Giáo viên giới thiệu tổng quát về đề tài sắp đọc, dùng các dữ kiện
có liên quan đến kinh nghiệm sống của học sinh qua một số hoạt động như: Đặt
câu hỏi gợi mở và giúp học sinh đoán trước được nội dung tổng quát của bài
khóa. Giáo viên đặt các câu hỏi gợi mở theo trình tự các diễn biến của sự kiện
hay trình tự lý luận trong bài khóa. Các câu hỏi này thể hiện cấu trúc cơ bản của
bài đọc và là phương tiện để giúp học sinh đoán trước được nội dung của bài
đọc, từ đó các em chuyển sang việc đọc bài văn một cách tự nhiên hơn thông
qua một số dạng bài tập trước khi đọc: Ordering statements/pictures; True/False
statements prediction; Pre questions; Open prediction; Picture dictation/Listen
and draw; Jigsaw dictation…(Giáo viên nêu yêu cầu, nhiệm vụ của bài đọc để
các em dự đoán trước (prediction), tạo lý do cần thiết để đọc khi có chủ định.
động không thể thiếu được trong một tiết đọc. Phần này giúp học sinh sẽ đọc
hiểu bài một cách dễ dàng hơn, giúp các em tập chung được vào vấn đề mình sẽ
đọc gì. Tuy nhiên chúng ta không cần thiết phải giới thiệu tất cả các từ mới
trong bài đọc trước khi học sinh đọc bài. Các em có thể đoán nghĩa của từ vựng
phụ thuộc vào văn cảnh. Giáo viên chỉ cần dạy những từ quan trọng trong bài
liên quan trực tiếp đến nội dung của bài đọc.
VD: Dạy bài đọc Unit 1: A DAY IN THE LIFE OF (SGK tiếng Anh 10 -
trang 12)
*Mục đích: Tạo hứng thú cho HS chuẩn bị vào bài đọc với chủ đề: “A day in
the life of ”; Dạy những cấu trúc mới cần thiết giúp học sinh hiểu bài hơn
* Thời gian: 10 phút
* Phương pháp:
Activity 1: Complete the table
GV phát cho học sinh các tờ phiếu có mẫu sau hoặc chép lên bảng:
Questions You Your friend
1. What time do you get up?
2. What time do you have breakfast?
3. What time do you do to school?
4. What time do you have lunch?
5. What time do you have lunch?
6. What time do you go to bed?
7. What do you often do in the morning?
8. What do you often do in the afternoon?
9. What do you often do in the evening?
GV yêu cầu HS tự điền câu trả lời vào phiếu của mình sau đó hỏi bạn
những câu hỏi tương tự về một ngày bình thường của bạn. HS ghi câu trả lời của
bạn vào bảng của mình.
GV có thể gọi một vài học sinh nói về sự khác biệt trong ngày giữa mỗi
học sinh đó.
của HS giáo viên có thể sử dụng một số thủ thuật như: Rub out and remember;
slap board; what and where
VD: Dạy bài đọc Unit 6: AN EXCURSION (SGK tiếng Anh 10 - trang 63)
Activity 1: Matching
Giáo viên yêu cầu học sinh làm việc theo cặp, đọc những thông tin cho
sẵn và xếp đúng thông tin vào đúng tranh (Giáo viên có thể giải thích từ và các
thông tin được ghi một cách vắn tắt). Học sinh nêu tên các địa danh đó.
a. Built in 1049, in the shape of a lotus
b. Picturesque site, wonder of the world, 165 kilometres from Hanoi
c. Mountain resort (altitude: 1,500 m) with some wonderful places to visit: Xuan
Huong Lake, pine forests, waterfalls
d. On the left bank of the Huong River, 6 kilometres from Hue City
Activity 2: Q &A (Hỏi và trả lời)
Giáo viên một số cặp trả lời. GV chữa bài, đưa đáp án đúng (nếu cần
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm”
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
19
thiết) rồi yêu cầu học sinh nghiên cứu thông tin về những địa danh trên, đặt câu
về những địa danh đó:
Example: Number 1 is Thien Mu pagoda. It's on the left bank of the river
Huong, 6 kilometres from Hue City.
Với đối tượng học sinh khá, giáo viên có thể hỏi thêm một số câu hỏi:
(nếu có thời gian)
1. In what cities are they located?
2. What more do you know about these places?
KINDS OF
MUSIC
Classical
(Nhạc cổ điển)
Pop
Rock ’n’ roll
Jazz
Folk (Dân ca)
Suggested answers:
Watch the video and answer these questions:
1. How many kinds of music in this video?
2. What are they?
Activity 3: Matching: Giáo viên yêu cầu HS làm việc theo cặp ghép tên các thể
loại nhạc ở cột A (đã được nêu ở hoạt động 2) với các mô tả ở cột B.
GV gọi một số HS ở các cặp lên bảng ghi câu trả lời. GV kiểm tra đáp án,
sau đó có thể giúp HS dịch nhanh các mô tả các loại âm nhạc nếu cần.
Activity 4: Vocabulary pre-teach: GV giới thiệu một số từ và cấu trúc khó trong
bài để chuẩn bị cho việc dạy đọc hiểu cho học sinh
DDE SO
Vocabulary:
1. communicate (v): giao tiếp
2. funeral (n): đám tang, lễ tang
5. integral (adj): thiết yếu, cần thiết
4. Emotion (n): tình cảm, cảm xúc
6. delight (v) : làm vui
7. lull (v): ru (ngủ)
3. mournful (adj): tang tóc, đau buồn
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Activity 4: Vocabulary pre-teach: GV giới thiệu một số từ và cấu trúc khó trong
bài để chuẩn bị cho việc dạy đọc hiểu cho học sinh
Vocabulary:
decade (n) = 10 years Thập kỷ
discover (v)
Eg: Columbus discovered America
audience (n)
scene (n)
character (n)
motion (n)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số giải pháp giảng dạy hiệu quả kỹ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 10 hệ 7 năm”
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
22
4.3. Giai đoạn 2: While you read
4.3.1. Mục đích chung
Đây là giai đoạn quan trọng nhất trong quá trình dạy kỹ năng đọc hiểu.
Nunan (1993) đã khẳng định mục đích của giai đoạn này nhằm:
Một là, giúp học sinh hiểu được các từ/cụm từ có trong bài và ý nghĩa bài
học được tác giả gửi gắm trong đoạn văn.
Hai là, giúp học sinh hiểu sâu nội dung bài đọc thông qua việc vận dụng
linh hoạt tất cả các kiến thức mà mình có để phát triển toàn diện nhất kỹ năng
đọc hiểu.
Ba là, giúp học sinh hiểu bao quát nội dung bài đọc thông qua việc hoàn
thành các nhiệm vụ, học sinh có thể mở rộng vốn từ vựng, cấu trúc ngữ pháp.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị: Trường THPT Phong Thổ - Huyện Phong Thổ - Tỉnh Lai Châu
23
GV chữa bài cho HS và giải thích thêm nghĩa của các từ nếu thấy cần
thiết.
VD: Dạy Task 1 bài đọc 4: SPECIAL EDUCATION (SGK tiếng Anh 10 - trang
45)
* Mục đích: Luyện kỹ năng từ vựng: đoán nghĩa từ/cụm từ qua ngữ cảnh
* Thời gian: 10 phút
* Phương pháp: GV hướng dẫn HS đọc một lượt các từ ở cột A, nhắc HS rằng
các từ này sẽ gặp trong bài học và họ sẽ phải dựa vào ngữ cảnh để đoán nghĩa
các từ đó. HS đọc bài
khóa, khi đọc chú ý đến các từ vừa đọc ở cột A.
GV hướng dẫn HS cách đoán nghĩa: Ví dụ tìm mối liên hệ với nghĩa của
các từ trong câu 4 ở đoạn một: từ disable ở câu 4 “Some are deaf, some dumb
and ”. Vậy có thể đoán disable bao gồm deaf , dumb, vv. = unable to use a
part of the body in the normal way. Tương tự như vậy đoán nghĩa các từ khác
để hoàn thành bài tập ở Task 1.
Sau khi làm cá nhân, GV yêu cầu HS làm việc theo cặp (2 phút) để so
sánh và thảo luận đáp án trước khi GV kiểm tra đáp án của cả lớp.
VD: Dạy bài Task 1 đọc Unit 11: NATIONAL PARKS (SGK tiếng Anh 10 –
trang 113)
* Mục đích: Luyện kỹ năng từ vựng: đoán nghĩa từ/cụm từ qua ngữ cảnh, tìm
định nghĩa của từ.
* Thời gian: 10 phút
* Phương pháp: GV yêu cầu HS đọc các định nghĩa để đảm bảo HS hiểu hết
các định nghĩa đó. GV yêu cầu HS chú ý đến từ loại của các từ cần tìm.
GV yêu cầu HS không nhìn vào bài đọc, thử tìm các từ tương đương với
các định nghĩa đó. GV kiểm tra câu trả lời của HS và viết các từ lên bảng.
đã cho sẵn sau đó đọc kỹ các câu có chứa các từ hoặc cụm từ đó, cũng nên đọc
các câu trước và sau đó để dựa vào ngữ cảnh đoán nghĩa của các từ. Với dạng
bài tìm các từ, cụm từ trong bài có nghĩa giống như các từ, cụm từ cho sẵn, giáo
viên nên yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm, giải thích nghĩa các từ, cụm từ
cho sẵn sau đó đọc kỹ đoạn văn để tìm ra từ, cụm từ đồng nghĩa với các từ, cụm
từ đã cho sẵn.
Dạng bài 2: Hoàn thành đoạn tóm tắt, trả lời câu hỏi hoặc xác định các
câu cho sẵn là đúng hay sai theo nội dung của bài hoặc lựa chọn đáp án đúng
nhất. Dạng bài này giúp người học hiểu sâu nội dung chính của bài học thông
qua kỹ năng skimming (đọc lướt tìm ý chính của đoạn văn) và scanning (đọc kỹ
từng từ và tìm ý).
VD: Dạy Task 2 bài đọc Unit 1 (SGK tiếng Anh 10 - trang 13)
* Mục đích: Luyện kỹ năng đọc tìm thông tin để điền vào bảng.
* Thời gian: 7 phút
* Phương pháp: GV yêu cầu HS đọc qua lại bài đọc và ghi tóm tắt một ngày
làm việc của Ông Vy và Bà Tuyết vào bảng.
in the morning
4.30: The alarm goes off and Mr. Vy gets up.
in the afternoon
after dinner
* Mục đích: Luyện tập kỹ năng đọc quét tìm thông tin, trả lời câu hỏi
True/False.
* Thời gian: 6 phút
* Phương pháp: GV yêu cầu học sinh đọc kỹ yêu cầu của bài, sau đó đọc các
câu trong bài tập. GV hướng dẫn HS chú ý đến các thông tin cần tìm kiếm trong
từng câu: (1) new, (2) comedy, (3) the ature of Language, (4) Punishment, (5)
VTV1, starts, end.
HS đọc lướt để tìm thông tin cần tìm, không dừng lại ở những từ mới
hoặc những thông tin không cần thiết.
GV yêu cầu một HS lên bảng trình bày đáp án, một HS khác nhận xét.
GV nhận xét và đưa đáp án đúng.
VD: Dạy bài đọc Unit 11: NATIONAL PARKS (SGK tiếng Anh 10 - trang 112)
* Mục đích: Luyện tập kỹ năng đọc thông tin cần tìm, trả lời câu hỏi.
* Thời gian: 10 phút
* Phương pháp: GV hướng dẫn HS đọc câu hỏi, xác định từ chính trong câu
hỏi và xác định nhanh vị trí cụ thể tìm được thông tin cho ý chính đó. Ví dụ, Câu
1 : What is the area of the rainforest in Cuc Phuong National Park? HS có thể
xác định từ chính là area, rainforest, Cuc Phuong; Câu 2: Why would
November be a suitable time to visit this park? HS có thể xác định từ chính là
Why, November, suitable, visit.
HS làm việc theo cặp, tìm câu trả lời cho các câu hỏi ở Task 2.
GV gọi một số HS lên trả lời, mỗi HS một câu để số lượng HS nói nhiều