I HC QUC GIA H NI
TRNG I HC GIO DC

Đặng thị bích liên

Mễ HèNH QUN Lí C S O TO,
BI DNG CHNH TR CP HUYN
TRONG GIAI ON HIN NAY

Luận án tiến sĩ quản lý giáo dục

Chuyên ngành : Quản lý giáo dục
Mã số : 62140501

Ng-ời h-ớng dẫn khoa học

PGS TS ng Quc Bo

-

TS Nguyn Vn Sỏu

H Ni, nm 2009


Mục lục
M U ...............................................................................................................4
1. Lý do chn ti ........................................................................................................... 5
2. Mc ớch nghiờn cu .................................................................................................... 7
3. Cõu hi nghiờn cu, gi thuyt nghiờn cu ................................................................ 7
4. Nhim v nghiờn cu ................................................................................................... 8

........................................................................................ Error! Bookmark not defined.
1.3.9. C s o to bi dng chớnh tr cp huyn vi nhim v xõy dng xó hi hc tp
........................................................................................ Error! Bookmark not defined.
TIU KT CHNG 1 ...................................................... Error! Bookmark not defined.

CHNG 2 ....................................................... Error! Bookmark not defined.
C S THC TIN V Mễ HèNH QUN Lí C S O TO, BI
DNG CHNH TR CP HUYN .............. Error! Bookmark not defined.

2


2.1. Ni dung kho sỏt v phng phỏp kho sỏt ............. Error! Bookmark not defined.
2.2 Thc trng mụ hỡnh qun lý Trung tõm bi dng chớnh tr cp huyn hin nay:Error!
Bookmark not defined.
2.2.1.Chc nng, nhim v ca Trung tõm bi dng chớnh tr cp huyn:Error! Bookmark
not defined.
2.2.2. Qun lý t chc b mỏy nhõn s ca Trung tõm bi dng chớnh tr cp huynError!
Bookmark not defined.
2.2.3. Qun lý ging viờn ............................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Qun lý ni dung chng trỡnh ............................ Error! Bookmark not defined.
2.2.5. Cụng tỏc qui hoch, k hoch chiờu sinh ............ Error! Bookmark not defined.
2.2.6. Qun lý ging dy, hc tp .................................. Error! Bookmark not defined.
2.2.7. Qun lý c s vt cht ......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.8. Xõy dng c ch qun lý v vn hnh qun lý .... Error! Bookmark not defined.
2.2.9. Xỏc lp mi quan h gia Trung tõm vi cỏc ngnh, cỏc cpError! Bookmark not
defined.
2.2.10. ỏnh giỏ chung v mụ hỡnh qun lý Trung tõm bi dng chớnh tr cp huyn hin
nay .................................................................................. Error! Bookmark not defined.
TIU KT CHNG 2: .................................................... Error! Bookmark not defined.

3.4.2.Giải pháp 2: Quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên ở cơ sở, tạo nguồn
tuyển sinh cho các trung tâm đúng đối tượng, đúng ngườiError! Bookmark not defined.
3.4.3. Giải pháp 3: Đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học .. Error!
Bookmark not defined.
3.4.4. Giải pháp 4: Phát triển đội ngũ giáo viên .......... Error! Bookmark not defined.
3.4.5. Giải pháp 5: Đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất và hiện đại hoá phương tiện dạy và học
........................................................................................ Error! Bookmark not defined.
3.4.6. Giải pháp 6: Cải tiến cơ chế quản lý và quy trình vận hành quản lý ....... Error!
Bookmark not defined.
3.4.7. Giải pháp 7: Sửa đổi bổ sung các chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho người dạy,
người học ....................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.5. Thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các giải phápError! Bookmark not defined.
3.6. Thử nghiệm giải pháp trong thực tiễn ........................ Error! Bookmark not defined.
TIỂU KẾT CHƢƠNG 3 ...................................................... Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ................... Error! Bookmark not defined.
I- KẾT LUẬN ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
ii- KhuyÕn nghÞ: ........................................................... Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC CÔNG TRÌNH TÁC GIẢ ......... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................ Error! Bookmark not defined.
Phô lôc ........................................................... Error! Bookmark not defined.

4


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đảng cộng sản Việt Nam lấy Chủ nghĩa Mác – Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí
Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng, của Cách

đó, chất lượng quản lý các mặt hoạt động của Trung tâm đóng vai trò then chốt.
Từ thực trạng mô hình quản lý Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện
hiện nay: Trường Đảng cấp huyện trước đây ( 1973 - 1994) và Trung tâm bồi
dưỡng chính trị cấp Huyện sau này (1995 đến nay), trải qua 36 năm hoạt động, đào
tạo, bồi dưỡng cho hàng triệu lượt cán bộ, đảng viên ở cơ sở, và lực lượng này đã
có những đóng góp to lớn vào thắng lợi của sự nghiệp chống Mỹ cứu nước, xây
dựng chủ nghĩa xã hội, hàn gắn vết thương sau chiến tranh. Trong quá trình hoạt
động, các yếu tố của mô hình quản lý Trung tâm đã từng bước hình thành và thu
hút được một số kinh nghiệm có giá trị.
Tuy nhiên, trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, việc quản lý Trung tâm bồi
dưỡng chính trị cấp huyện đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập, đòi hỏi phải được giải
quyết . Đó là:
Sứ mệnh, mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ chưa bao quát được nhu cầu bồi
dưỡng nguồn nhân lực cho cơ sở trong giai đoạn hiện nay; tổ chức các nguồn lực
còn nhiều bất cập, chương trình còn trùng lắp chưa phù hợp với từng đối tượng;
Các văn bản pháp quy về cơ chế quản lý còn thiếu nghiêm trọng;

Cơ

chế

quản lý, quy trình vận hành quản lý chưa được xác lập bao quát các điều trên là
6


thit ch ny cũn thiu mt mụ hỡnh qun lý cú tớnh hiu qu v mt t chc s
phm.
Vi nhng lý do nờu trờn, tỏc gi ó la chn nghiờn cu ti : Mụ hỡnh
qun lý c s o to, bi dng chớnh tr cp huyn trong giai on hin nay
nhm gúp phn i mi cụng tỏc qun lý trung tõm bi dng chớnh tr cp huyn

Giả thuyết nghiên cứu
C s o to bi dng chớnh tr cp huyn l thit ch giỏo dc c thự cú
s mnh gúp phn thc hin mc tiờu phỏt trin v nõng cao nng lc cụng tỏc ca
i ng cỏn b lónh o, qun lý cp c s ca ng Nh nc cỏc a phng.
nõng cao hiu qu cụng tỏc qun lý i vi thit ch c thự ny, cn
trin khai hot ng ca nú tuõn th c tớnh quy lut ca quỏ trỡnh giỏo dc, cn
qun lý mt cỏch khoa hc, va bỏm sỏt cỏc yờu cu ca mụ hỡnh chung nh cỏc
thit ch o to bi dng khỏc, song phi chỳ ý nhng yu t c thự ca c s
o to bi dng chớnh tr cp huyn.
Nếu xây dựng một mô hình quản lý bao quát các thành tố của quá trình đào
tạo và thực hiện các giải pháp thích hợp sẽ nâng cao chất l-ợng hiệu quả hoạt
động của thiết chế này .
4. Nhim v nghiờn cu
H thng húa, nhng vn v lý lun giỏo dc v qun lý giỏo dc, lm
cn c khoa hc cho vic xõy dng mụ hỡnh qun lý c s o to, bi dng
chớnh tr cp huyn.
Kho sỏt, ỏnh giỏ thc trng ca mụ hỡnh qun lý c s o to, bi dng
chớnh tr cp huyn hin nay.

8


Đề xuất sự hoàn thiện mô hình quản lý với các yếu tố cấu thành đồng bộ và
mối quan hệ logic giữa các yếu tố qua hệ thống giải pháp bao quát các vấn đề tổ
chức sư phạm gắn với chức năng quản lý thực hiện mô hình. Tiến hành lấy ý kiến
chuyên gia và thử nghiệm một số giải pháp.
5. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu: Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng chính trị cấp huyện.
Đối tƣợng nghiên cứu: Mô hình quản lý cơ sở đào tạo, bồi dưỡng chính trị
cấp huyện, với các yếu tố cấu thành và mối quan hệ giữa các yếu tố.

hoá các tư liệu, tài liệu, các văn bản, các số liệu thống kê có liên quan đến đề tài
nghiên cứu tài liệu quản lý giáo dục đào tạo bồi dưỡng cán bộ nói chung trong đó
cán bộ cấp cơ sở cả trong nước và một số nước lân cận nhằm kế thừa, vận dụng lý
luận, kinh nghiệm trong quản lý mô hình đặc thù và tìm ra các giải pháp phù hợp.
Phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn: Khảo sát điều tra thông qua bộ phiếu
hỏi và phỏng vấn lấy ý kiến chuyên gia hội thảo tổng kết kinh nghiệm thực nghiệm
về các giải pháp quản lý mô hình quản lý cơ sở đào tạo bồi dưỡng chính trị cấp
huyện trong giai đoạn hiện nay và phân tích, xử lý, thống kê số liệu thực
nghiệm…nhằm không chỉ mô tả bức tranh trong hiện thực, mà còn tìm ra bản chất,
những yếu tố cơ bản, cốt lõi chi phối quá trình vận động của Trung tâm Bồi dưỡng
chính trị cấp huyện.
9. Đóng góp mới của đề tài
a) Xác lập cơ sở lý luận cho việc đánh giá thực trạng và đề xuất việc hoàn
thiện mô hình quản lý cơ sở đào tạo bồi dưỡng chính trị cấp huyện. Đặc biệt là
10


những căn cứ và yêu cầu xây dựng các yếu tố cấu thành mô hình quản lý, mối quan
hệ biện chứng giữa các yếu tố và tính chỉnh thể của hệ thống quản lý.
b) Phân tích được thực trạng mô hình quản lý cơ sở đào tạo bồi dưỡng cán
bộ cấp huyện hiện nay chỉ ra những hạn chế bất cập có tính trọng yếu đang kìm
hãm chất lượng và sự phát triển bền vững của Trung tâm.
c) Đề xuất các giải pháp thực tiễn cho việc hoàn thiện mô hình quản lý cơ
sở đào tạo bồi dưỡng chính trị cấp huyện. Các giải pháp tập trung vào những vấn
đề cốt lõi, những vấn đề bức xúc và coi trọng phát huy sức mạnh tổng hợp bên
trong và bên ngoài của mô hình quản lý.
10. Cấu trúc của đề tài :
Luận án này có dung lượng 168 trang bao gồm:
Phần mở đầu : 7 trang
Chương 1: Cơ sở lý luận về mô hình quản lý cơ sở đào tạo bồi dưỡng chính

b mỏy nhõn s, ging viờn, ni dung chng trỡnh, c s vt cht, kinh phớ ...),
quan h qun lý ( s lónh o ca ng, trỏch nhim qun lý ca chớnh quyn)...
tc l cỏc i tng ca qun lý m cha cú cỏc vn bn xỏc nh ni dung, quy
trỡnh qun lý i tng .
V chc nng, nhim v ca Trung tõm: Cú nhim v t chc bi dng lý
lun Mỏc Lờnin, T tng H Chớ Minh, cỏc Ngh quyt ca ng, chớnh sỏch,
phỏp lut ca Nh nc; chuyờn mụn, nghip v v cụng tỏc xõy dng ng, chớnh
quyn, on th; phm cht o c; thi s, chớnh sỏch cho i ng cỏn b, ng
viờn, hi viờn ca cỏc t chc trong h thng chớnh tr c s:
T chc b mỏy nhõn s ca Trung tõm: Cú t cỏch phỏp nhõn nh Ban
ng cp huyn, cú con du, ti khon riờng, cú Ban giỏm c v cỏc b phn
chc nng .
12


Nội dung chương trình: Có các chương trình bồi dưỡng sơ cấp lý luận chính
trị; bồi dưỡng cấp uỷ, cán bộ chính quyền, đoàn thể, bồi dưỡng đối tượng kết nạp
Đảng, Đảng viên mới, các chương trình chuyên đề; cập nhật thông tin, thời sự,
chính sách.
Cơ sở vật chất, kinh phí: Trung tâm có trụ sở riêng, có các bộ phận chức
năng với các phương tiện, trang bị, tài liệu cần thiết phục vụ làm việc, giảng dạy và
học tập. Kinh phí hoạt động do ngân sách Nhà nước cấp. Song quy chế quản lý cơ
sở vật chất, kinh phí chưa được ban hành.
Về cơ chế quản lý: Trung tâm chịu sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của cấp
uỷ cấp huyện; chịu sự quản lý của chính quyền cấp huyện về cơ sở vật chất, kinh
phí và các chế độ, chính sách; chịu sự quản lý của Ban Tuyên giáo cấp trên về nội
dung, chương trình, chuyên môn nghiệp vụ sư phạm. Song, các văn bản pháp quy
về cơ chế quản lý chưa ban hành.
Về quy trình vận hành quản lý: chưa có văn bản hướng dẫn
Sau hơn 15 năm thành lập Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện cho đến

dưỡng chính trị có tính điển hình trên địa bàn cả nước và tỉnh Hải Dương. Kinh
nghiệm quản lý của các Trung tâm, chủ yếu tập trung vào ba vấn đề cấp thiết mà
thực tiễn quản lý thường xuyên đặt ra cho các Trung tâm bồi dưỡng chính trị, đó là
:
Cần mở rộng chức năng, nhiệm vụ
Kiện toàn các yếu tố tổ chức sư phạm - đối tượng của quản lý.
Xây dựng cơ chế quản lý và quy trình vận hành quản lý .
1. Mở rộng chức năng nhiệm vụ
Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện là địa chỉ duy nhất trên địa bàn có
nhiệm vụ truyền thụ tri thức chính trị cho mọi đối tượng không phải là cán bộ chủ
chốt ở cơ sở ( cán bộ đầu ngành thuộc diện đối tượng của trường chính trị tỉnh).
Nếu Trung tâm chỉ làm chức năng bồi dưỡng ( với quan niệm “ bổ sung thêm kiến
14


thức”) thì chưa thể đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho cơ
sở. Vì vậy, trong thực tế hầu hết các Trung tâm bồi dưỡng chính trị đã bổ sung
thêm chức năng “ đào tạo”, như liên kết mở các lớp đào tạo chương trình Trung
cấp lý luận tại chức, chương trình đại học quản lý kinh tế tại chức, chương trình
Đại học nông nghiệp tại chức v.v... cho cán bộ cơ sở. Với các lớp đào tạo, Trung
tâm chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý và đảm bảo các điều kiện vật chất, kinh phí,
nội dung chương trình và giảng viên do các Trường Đại học và Trường Chính trị
tỉnh đảm nhiệm .
Mặc khác, theo quy định của Trung ương, chức năng nhiệm vụ của Trung
tâm có sự giới hạn về đối tượng và nội dung chương trình ( đối tượng là cán bộ,
Đảng viên trong các tổ chức của hệ thống chính trị; nội dung chương trình tập
trung vào các bộ môn: Lý luận Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Nghị quyết
của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chuyên môn, nghiệp vụ xây dựng
Đảng, chính quyền, đoàn thể, xây dựng đạo đức cách mạng) là chưa đáp ứng nhu
cầu về tri thức chính trị cho nhiều loại đối tượng ở cơ sở. Vì vậy, nhiều Trung tâm