1/ PHẦN MỞ ĐẦU
1.1/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật được trẻ mầm non rất ưa thích.
Đây là loại hình được xem như phương tiện góp phần giáo dục trẻ phát triển toàn
diện về “ Đức, trí, thể, mỹ, lao động” cho trẻ.
Hiện nay thực tế việc giáo dục âm nhạc ở các trường mầm non thường tập
trung dạy trẻ hát múa những ca khúc thiếu nhi được chú trọng đến việc dạy múa
dân ca cho trẻ.
Vì vậy những âm điệu dân ca, những sáng tác mang sắc thái dân tộc cần
phải được đếnn sớm với tuổi thơ lưa tuổi hồn nhiên trong sáng nhạy cảm, tức là
vào tuổi mẫu giáo tiép xúc với dân ca quá muộn hoặc không đựơc nghe dân ca
thì lớn lên sẽ thờ ơ với dân ca.
Vì những lời ra những làn điệu dân ca ấy ban đầu như vô tri vô giác được
trẻ nghe và nhớ theo quy luật cơ học thông thường, đến khi lớn lên trẻ được vui
đùa cùng chúng bạn trong những đêm trăng sáng, dưới mỗi bữa trưa hè bằng
những trò chơi, bài hát ca dao dân ca ngộ nghĩnh thắm tươi đượm tình dân tộc,
được củng cố nhận thức trẻ bắt đầu hiểu và lưu giữ trong bộ nhớ của trẻ, góp
phần nuôi dưỡng và phát triển những giá trị nhân văn và tâm hồn dân tộc trong
tâm hồn trẻ thơ một cách tích cực.
Vì vậy việc dạy trẻ hát múa dân ca ở trong truờng mầm non hiện nay là
việc làm thiết thực góp phần giáo dục trẻ ý thức gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc.
xuất phát từ nhận thức trên, tôi chọn đề tài “ một số biện pháp dạy trẻ hát mẫu
giáo 5-6 tuổi múa hát dân ca”.

1


a. Lý do khách quan:
Ở Việt Nam đã có một số trừơng sư phạm sưu tầm nghiên cứu đưa dân ca
vào chương trình giáo dục phổ cập.
Thí dụ: chương trình hát nhạc của giáo dục tiểu học học sinh được hát

âm nhạc hát, vận động tập thể, 3 bài hát dân ca mà chúng tôi lựa chọn đó là:
1. Lý bánh ít

- Dân ca Nam Bộ

2. Gọi bạn

- Dân ca Êđê

3. Xoè hoa

- Dân ca Thái

1.5. Phương pháp nghiên cứu:
- Đọc và nghiên cưu tài liệu.
- Thực nghiệm.
- Điều tra thực trạng.
- Kết hợp quan sát mức độ tiếp thu của trẻ trong chương trình dạy trẻ.
2. PHẦN NỘI DUNG:
2.1. Cơ sở lý luận:
Ở mẫu giáo phát triển rất mạnh tâm hồn nhạy cảm của trẻ nhìn thế giới
xung quanh bằng cặp mắt trong sáng, dễ xúc cảm với những vẻ đẹp xung quanh
mình và biết cảm thụ cái đẹp, trẻ thích học hát và hát rất nhanh bằng cách bắt
chước. Cho nên qua tuổi mẫu giáo nếu không dạy múa hát sau này sẽ khó phát
triển.
Trong khi hát dân ca, trẻ thường được sắm các vai như trong bài “Bà
còng” trẻ được đóng vai bà Còng, trẻ được trang bị bộ quần áo bà già, gậy, nón
và khăn đen, trẻ làm điệu bộ không ngượmg ngùng chính là cơ sở để giáo dục ở

3



Bên cạnh những thể loại trong quá trình thực nghiệm tôi còn gạp một số
khó khăn sau: giáo viên đa phần còn nặng nề áp đạt trẻ, chưa phát huy được khả
năng tư duy và khơi dậy được năng lực hoạt động của trẻ, một số trẻ chưa tự tin.
2.2.2.Thành công, hạn chế:
Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của ngành giáo dục, phòng giáo dục và
nhà trường tổ chức các chuyên đề ( qua các hội thi ) được sự phối hợp của phụ
huynh và đồng nghiẹp có kinh nghiệm trong khi thực hiện đề tài.
Trong quá trình thực hiện đề tài một số trẻ khả năng cảm thụ âm nhạc còn
hạn chế nên két quả trên trẻ chưa cao. một số giáo viên có thói quen của chương
trình cũ nên chuyển tiếp các bước chưa đựơc nhẹ nhàng.
2.2.3. Mặt mạnh, Mặt yếu:
Qua các bài hát múa dân ca trẻ được cảm thụ tất cả các làn điệu dân ca các
vùng miền và giáo dục trẻ hiểu được nét đẹp văn hoá truyền thống của người
việt.
Còn hạn chế trong trang thiết bị phục vụ cho việc dạy hát múa dân ca chua
được phong phú. một số giáo viên vẫn chưa có khả năng truyền thu tất cả các thể
loại dân ca của các vùng miền.
2.3 phần phân tích và thực nghiệm các bài dân ca tuyển chọn làm thực
nghiệm:
2.3.1. Quan điểm lựa chọn:
Đối với trẻ mẫu giáo đặc biệt là trẻ MG lớn, dân ca là nguồn cảm hứng
nuôi dưỡng tâm hồn của trẻ. Vì vậy việc đưa những bài dân ca đến với trẻ nhằm
giúp trẻ khám phá ra nhiều hấp dẫn, những vẻ đẹp trong nội dung của mỗi bai
dân ca.
Quan điểm khi lựa chọn các bài hát dân ca, phải có cấu trúc ngắn gọn, viết
về một thể loại âm vực của bài hát, phải phù hợp với tiếp thu của trẻ. những bài
hát mà tôi đã lựa chọn là những bài tiêu biểu trong các làn điệu dân ca phù hợp
5

6


các động tác của mình để biễu diễn, có biễu diễn cá nhân hoặc biễu diễn tập thể,
bài hát ở giọng fa thứ.

Bài 2 :bài “ gọi bạn ” dân ca Êđê :
- Dân ca Ê Đê được ra đời dựa theo phong tục tập quán của

đồng bào

dân tộc Ê đê ,nội dung bài hát “ gọi bạn ” ca ngợi vẽ đẹp quê hương tây
nguyên,ca ngợi tinh thần đoàn kết,cần cù lao động của người nông dân lời bài
hát sâu sắc,thể hiện rỏ nét tình đoàn kết của con người làm cho rừng giàu nương
xanh.
Qua nội dung bài hát giáo dục trẻ hiểu nhờ đoàn kết ,lao động cần cù làm
cho quê hương tươi sáng giàu đẹp.
7


Bài gọi bạn được viết nhịp 2/4 tiết tấu có lúc chậm rải khoan thai có lúc
hối hả dồn dập,quảng 6 trưởng ( la si ) đây là quảng đơn bài hát phù hợp với trẻ
mẫu giáo lớn để hát minh họa.

Bài 3 : ‘‘ xòe hoa ”
Đất nước Việt Nam hiện có rất nhiều anh em sinh sống rất là đoàn
kết yêu thương nhau,mỗi dân tộc đều có mootij dân tộc truyền thống riêng ,bài
hát “xòe hoa” nói lên niềm vui của các em nhỏ dân tộc Thái được vui sống trong
độc lập tự do ,các em cùng nhau múa vui để ca ngợi ghi nhớ công ơn Bác Hồ
người để đem lại cho dân tộc Việt Nam hòa bình độc lập.

- Quần áo bà ba màu gụ ,mỗi trẻ một thanh tre dài 80cm làm đò gánh cho
nam
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
- HOẠT ĐỘNG 1 : giới thiệu
* cho trẻ xem video chiếu một số bài múa hát dân ca vùng quê Nam Bộ,
có bài “ lý bánh ít ’’
* sau đó giới thiệu lại bài hát bằng cách cho nghe nhạc,gợi ý trò chuyện
với trẻ về bài hát “ lý bánh ít ”
Hoạt động 2 : dạy hát
• cô hát cho trẻ nghe bài “ lý bánh ít ’’dân ca Nam Bộ.khi nghe hát cô
thể hiện nét mặt, điệu bộ bưng rổ làm động tác bán bánh, giúp trẻ tập trung chú ý
vào bài hát
Giang giải nội dung : bài hát “ lý bánh ít ’’ dân ca Nam Bộ giới thiệu tinh
thần hăng say lao động của người nông dân vùng quê gạo trắng,xứ dừa,tôm thịt

10


miền sông nước,đã làm ra loại bánh ngon,ngọt,nghe tên bánh ít vừa vui,ăn càng
ngon càng thích
* cô cho trẻ hát cùng cô 2-3 lần
* cô cho lớp hát vận động theo nhịp gõ dụng cụ âm nhạc,tổ ,nhóm ,cá
nhân
* cho cả lớp hát một lần cô chú ý lắng nghe sửa sai những chổ luyến
( bánh ,hội ,ngọt )
* Chú ý : khi dạy trẻ hát cô luôn quan tâm đến đặc điểm cá nhân một số
trẻ cá biệt .Cô phải gần gũi khuyến khích trẻ hát vùng cô và các bạn nhiều lần
hơn.
* Chú ý : Khi dạy trẻ hát cô luôn quan tâm đến đặc điểm cá nhân một số trẻ
đặc biệt. Cô phải gần gũi khuyến khích trẻ hát cùng cô và các bạn nhiều lần hơn.

cho) làm động tác đưa tay đến bạn nam
Nam : Hai tay chống hông làm động tác
nhún ký đến từ (hit hit bán cho ) làm
động tác gật đầu

Nữ : Hai tay cầm rổ đưa qua phải ,qua

11


Đoạn 2

* * * * * *

trái

0 0 0 0 0 0

Nam : Hai tay vỗ vào nhau ,chân đá

*

Nhân tôm nhân
thịt nhân dừa á lu
hội ngọt ngon

0

đưa ,di chuyển đội hình hàng ngang


thịt nhân dừa á lu
hội ngọt ngon
( hit hit ngọt

hit) bán cho

*0
*0 *0
*0 *0

*0

Nữ hai tay cầm rổ chạy lên phía trước
*0

*0

*0

*0

*0
*0 *0

đưa rổ về phía trước,khi chạy lùi lại đưa
rổ về phía sau
Nam hai tay vác đòn gánh chạy lên chạy
xuống theo ban nữ
Nam nữ năm tay nhau di chuyển đội


*0

*0

*0

*0

*0

*0
*0 *0

Đoạn 2

Cả nam và nữ ngồi khụy gối nghiêng
12


*0

Nhân tôm nhân
thịt nhân dừa á lu
hội ngọt ngon
( hit hit ) ngọt
ngon

*0

đầu vào nhau đến đoạn ( hit hit ngọt

: Váy thổ cẩm , của người dân tộc êđê
- Đồ dùng của cháu : Bộ gõ, phách tre, lon sỏi.
Váy áo dân tộc cho một số cháu nữ, nam
Váy thổ cẩm buộc trên đầu cho cháu gái.
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
- Hoạt động 1: trò chuyện giới thiệu.
- Cho trẻ đọc bài thơ: “ Quê em”.
Tây nguyên quê chúng em
Bốn mùa cây xanh thắm
13


Trên núi non trùng điệp
Thắm thiết tình cao nguyên
- Cô có thể gợi ý .
- Qua bài thơ vừa đọc các con thấy Tây nguyên có những gì? ( Cô trò
chuyện cùng trẻ và cho trẻ xem tranh phong cảnh sinh hoạt của đồng bào tây
nguyên)
- Các con ạ ! Tây nguyên quê hương chúng ta có rất nhiều đồng bào dân
tộc cùng chung sống , mỗi dân tộc có những phong tục, tập quán khác nhau,
trong đó có dân tộc Ê đê . Họ đã tự hào về vẻ đẹp của quê hương mình ,bằng tinh
thần đoàn kết cần cù lao động xây dựng Tây nguyên qua bài hát “Gọi bạn” dân
ca ê đê.
- Hoạt động 2 :
+ Cô mở đàn đệm nhạc , cô hát mẫu cho trẻ nghe ,khi hát cô thể hiện nét
mặt ,điệu bộ.
+Giảng nội dung : Với giai điệu mượt mà , thiết tha , bài hát “ Gọi bạn” đã
nói lên vẻ đẹp của Tây nguyên ,tình đoàn kết của con người Ê đê,nhờ có lao
động cần cù mà quê hương tươi sáng .
+ Cô mở đàn đệm cho trẻ nghe giai điệu bài “Gọi bạn”

Cho quê hương sáng tươi ,vang câu ca khắp nơi”
Cùng nhau nhảy theo điệu xoay ,tay cầm tay, chân bước lên bước xuống
theo lời của bài hát đến từ “ vang câu ca khắp nơi” tất cả cung đua hai tay lên
cao và lắc lư cổ tay.
Sau khi phân tích làm mẫu cô giáo xây dựng đội hình múa cho trẻ theo
bảng sau : Ký hiệu “*”dùng cho nam, “0” dùng cho nữ.

Âm nhạc

Nhạc dạo

Đoạn 1
Ơ ta cùng nhau
vào rừng
Đoạn 2
Ơ ta cùng lên
nương

Đoạn 3
Rừng giàu đang
còn chờ ta

Đội hình
*
0
*
0
*
0
*

0

0

Hai tay vẫy nhẹ hai bên chân bước về
phía phải đầu lắc theo nhịp bài hát ,tay
vẫy nhẹ kết hợp bước chân

0

0
0
0

0
0

0

Hai tay đua sang phải,vẫy tay theo nhịp
bài hát đổi sang trái kết hợp chân bước
chuyển đội hình từ hai hàng dọc di
chuyển thành đội hình vòng tròn xen kẽ
nam nữ, đầu nghiêng theo nhịp bước
15


*
0


*

0
0

Nam nữ đứng xen kẽ nhau nhảy theo
điệu xoay ,tay cầm tay chân bước lên
bước xuống theo lời bài hát đến từ
“Vang câu ca khắp nơi” tất cả đều đưa
hai tay lên cao và lắc cổ tay.

*
*

0

- Cô cho lớp hát múa theo cô từng động tác 2 lần
- Cô và trẻ hát múa theo đàn đệm
- Cho tổ múa các tổ khác là khán giả ( Cô chú ý sữa sai cho trẻ)
- Cho nhóm múa cô gọi trẻ có năng khiếu máu cùng với những trẻ múa chưa
chính xác .
- Cá nhân chú ý đến các cháu nhút nhát, động viên khuyến khích cháu mạnh
dạn thực hiện theo bạn và cô.
Bài 3 : “ Xòe hoa” dân ca Thái
Bài hát “ Xòe hoa” được viết ở nhịp 2/4, giai điệu nhịp nhàng , bài hát có cấu
trúc gọn gàng, lời dễ nhớ dễ thuộc,rất phù hợp cho trẻ mẫu giáo . Khi dạy trẻ bài
hát này chúng tôi thực hiện các bước sau:
I / MỤC TIÊU BÀI DẠY :
II/ CHUẨN BỊ : Ti vi ,đầu đĩa, băng hình.
+ Đàn organ có cài nhạc đệm bài hát “ Xòe hoa”

- Hai tay cuộn tròn đưa lên cao, kết hợp chân bước theo nhịp
- Đoạn 3 : “Ơn Bác Hồ ghi nhớ muôn đời”
- Hai tay cuộn tròn trước ngực,kết hợp chân bước theo nhịp
- Đoạn 4 : “ Vui sống trong đọc lập tự do”
- Hai tay vỗ vào nhau chân đá chéo về phía trước.
- Lần 2 :
- Đoạn 1 : “Cùng nhau múa vui,chân em bước nhịp câu ca,em múa vui
mừng cuộc đời”
- Các bạn nữ 2 tay cầm ô xoay trên vai,các bạn nam cầm khèn nhảy xen
giữa các bạn gái.
- (Chuyển đội hình từ 2 hàng ngang thành vòng tròn)
- Đoạn 2 : “Ơn Bác Hồ ghi nhớ muôn đời, vui sống trong đập lập tự do”
- Các bạn nữ quay mặt ra để ô trươc mặt,2 tay xòe đưa ra trước mặt làm xòe
hoa.
- Mỗi bạn nam cầm khèn nhảy chân sáo xung quanh 1 bạn nữ
- Lần 3 :
- Đoạn 1 : “ Cùng nhau múa vui,chân em bước nhịp câu ca,em múa vui
mừng cuộc đời”
- Các ban nữ cầm ô đưa qua phía tay phải xoay tròn ô chân đi theo nhịp bài
hát di chuyển đội hình vòng tròn thành hàng ngang phía trước.
- Các bạn nam thổi kèn đi theo bạn nữ dàn hàng ngang phía sau lưng bạn
nữ.
- Đoạn 2 : “ Ơn Bác Hồ ghi nhớ muôn đời, vui sống trong độc lập tự do”
- Các bạn nữ ngồi xuống đưa ô ra phía trước xoay ô
17


- Các bạn nam tay phải cầm khèn đưa cao lên co 1 chân xoay tròn người 1
vòng phía sau lưng bạn nữ.
- Đến đoạn “ Độc lập tự do” các bạn nam nghiêng người về phía trước bên


*

*
*
*
*
*

Đoạn 2 : “ Em
múa vui em
mừng cuộc đời”

Hai tay cuộn tròn đưa đưa lên cao
kết hợp chân bước theo nhịp

*

*

*
*
*
*
*

Đoạn 3 : “ Ơn
Bác Hồ ghi nhớ
muôn đời”


*

*
*
18


Lần 2
Đoạn 1 : “ Cùng
nhau múa
vui,chân em bước
nhịp câu ca, em
múa vui mừng
cuộc đời”
Đoạn 2: “ Ơn Bác
Hồ ghi nhớ muôn
đời vui sống
trong đọc lập tự
do”
Lần 3
Đoạn 1: “ Cùng
nhau múa
vui,chân em bước
nhịp câu ca,em
múa vui mừng
cuộc đời”
Đoạn 2: “ Ơn Bác
Hồ ghi nhớ muôn
đời,vui sống
trong độc lập tự

0

0

0

*
0

*
0

*
*

0

* * * * *
0 0 0

Các bạn nữ quay mặt ra để ô trước
mặt hai tay xòe ra trước ngực làm
xòe hoa
Mỗi bạn nam cầm khèn nhảy chân
sáo xung quanh một bạn nữ
Các bạn nữ cầm ô đưa qua phía
phải xoay tròn ô chân đi theo nhịp
bài hát di chuyển đội hình vòng
tròn thành hàng ngang phía trước
Các bạn nam cầm khèn đi sau dàn


*Kt qu chỳng tụi ó thu c trong quỏ trỡnh lm thc nghim d theo
dừi chỳng tụi túm tt cỏc kt qu trờn bng cỏc bng sau:
Bi 1: Lý bỏnh ớt
Bi 2: Gi bn
Bi 3: Xũe hoa
*Bng 1: Quan sỏt s hng thỳ, tp trung chỳ ý ca tr:
Quan sỏt
Bi
S lng chỏu
Kt qu %

Hng thỳ tp trung chỳ ý
1
2
3

Khụng tp trung chỳ ý
1
2
3

25

23

24

5


90
Bng 3 :Quan sỏt k nng vn ng

Không tập trung chú ý
1
2
3
3
5
3
10
17
10

Hứng thú tập trung chú ý
1
2
3
25
23
26
83
76
86

Không tập trung chú ý
1
2
3
5

6

6

5

Kt qu %
80
80
83
20
20
17
s
Bảng 5: Quan sát sự thể hiện diễn cảm khi hát cùng vận minh hoạ:
Quan sát
Hứng thú tập trung chú ý
Không tập trung chú ý
Bài
1
2
3
1
2
3
Số lợng cháu
24
22
23
6

tâm hồn.
Từ các kết quả trên thu được chúng tôi khẳng định rằng dân ca cần
phải đến được với trẻ thơ, qua đó giúp trẻ có lòng yêu thích âm nhạc dân gian
thẩm mỹ âm nhạc dân tộc và từ đó nảy sinh tấm lòng yêu nước yêu quê hương.
PHẦN KẾT LUẬN
Qua việc phân tích nội dung âm nhạc của bài dân ca chúng tôi thấy cách
thể hiện dân ca rất phù hợp với hoạt động nghệ thuật tổng hợp của trẻ ngay từ
trong một bài hát,múa,vui chơi với các biện pháp khác nhau trong việc đưa các
bài dân ca đến với trẻ mẫu giáo ít nhiều làm tăng vốn bài hát của trẻ ,làm phong
phú thêm chương trình hiện hành, làm tăng vốn từ cho trẻ góp phần vào việc
phát triển trí tuệ và ngôn ngữ.
Về thực nghiệm, qua quan sát và phân tích kết qủa đã thực nghiệm chúng
tôi thấy việc đưa những biện pháp dạy trẻ các bài hát dân ca khiến trẻ rất thích
21


hát những bài này và hào hứng vào vận động minh họa.khi đưa bài hát này đến
với trẻ bằng nhiều hình thức khác nhau,trẻ sẽ tiếp xúc với bài hát một cách nhẹ
hàng, thoải mái và tự tịn,do nội dung của các bài dân ca gần gủi với đời sống tâm
lý của trẻ nên trẻ thuộc khá nhanh. Đáng lưu ý là phần dạy trẻ vận động minh
họa trẻ rất hào hứng tham gia nhất là trò chơi vận động giao lưu mua bán “ lý
bánh ít ’’.
Việc cho trẻ hát những bài hát dân ca chính là xây dựng ở trẻ những nét
văn hóa dân tộc của từng vùng miền và đó cũng chính là sự lưu truyền văn hóa
từ thế hệ này sang thế hệ khác,đặc biệt đối với trẻ mẫu giáo đây là một hình thức
tiếp thu bản sắc dân tộc qua hình tượng nghệ thuật mà trong đó âm nhạc được trẻ
yêu thích.
Chính vì vậy mà việc đưa các bài hát dân ca vào chương trình vào giáo
dục âm nhạc mẫu giáo là rất cần thiết. Cùng với những bài hát dân ca mới đó là
những biện pháp, phương pháp tổ chức dạy trẻ phù hợp với phương hướng giáo