SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Biện pháp duy trì sĩ số cho giáo viên
chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Công việc của giáo viên chủ nhiệm (GVCN) là một trong những
“khâu” quan trọng góp phần vào sự nghiệp giáo dục toàn diện cho học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm phải đề ra được kế hoạch, phương pháp giáo dục thích
hợp cho từng trường hợp đặc biệt bằng cả tấm lòng yêu thương, nhân ái của
người Thầy.
Bác Hồ đã từng nói: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu, nếu
không có kiến thức thì không có thể bình đẳng với các dân tộc khác được”.
Trước yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ hội nhập khu vực và
quốc tế, đồng thời nhằm thực hiện chính sách “Bình đẳng, đoàn kết, tôn
trọng, giúp đỡ nhau cùng phát triển giữa các dân tộc”, xóa dần khoảng cách
chênh lệch về giáo dục giữa “miền ngược và miền xuôi”, Đảng và Chính
phủ rất quan tâm và chú trọng đến công tác giáo dục cho đồng bào các dân
tộc thiểu số. Để lấp dần khoảng cách trên thì khâu duy trì sĩ số là rất quan
trọng. Công tác chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông, việc duy trì sĩ số học
sinh là một trong những nhiệm vụ trọng yếu. Duy trì tốt sĩ số học sinh
không những nâng cao được hiệu quả giáo dục mà đặc biệt hơn là tránh
được tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng. Những học sinh thất học là
một mối nguy hại lớn cho xã hội: Các em dễ dàng dính vào các tệ nạn xã
hội, đặc biệt dễ bị kẻ xấu lôi kéo vào các tổ chức phản động. Bên cạnh đó
duy trì tốt sĩ số học sinh còn gắn liền với chất lượng dạy học và hiệu quả
giáo dục. Đây cũng là một trong những tiêu chí quan trọng trong việc đánh
giá, nhận xét chất lượng hoạt động của mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp và của
tập thể nhà trường. Đối với trường có nhiều con em dân tộc thiểu số muốn
có được kết quả như vấn đề nêu trên đòi hỏi phải có rất nhiều yếu tố như:
Năng lực của giáo viên trong thực hiện công tác phối kết hợp tốt giữa nhà

và đồng nghiệp làm tốt hơn trong công tác chủ nhiệm lớp.
III. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Trong đề tài này, tôi đã nguyên cứu nguyên nhân, tình trạng bỏ
học của học sinh dân tộc thiểu số ở trường THPT Đinh Tiên Hoàng và áp
dụng các biện pháp duy trì sĩ số lớp để có kết quả cao trong việc đảm bảo sĩ
số lớp.

Trang 2


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Biện pháp duy trì sĩ số cho giáo viên
chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

B. PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
Xây dựng tập thể lớp vững mạnh là yêu cầu giáo dục bắt buộc
của tất cả các trường trung học phổ thông, đó cũng là nhiệm vụ quan trọng
của giáo viên chủ nhiệm. Một tập thể lớp vững mạnh sẽ là động lực thúc
đẩy mọi hoạt động khác nhất là hoạt động học tập của nhà trường. Bên
cạnh đó khi giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm và có phương pháp tốt thì
sẽ tạo điều kiện và có thời gian để bồi dưỡng và hoàn thành tốt chuyên môn
của mình.
Song song với việc đổi mới ấy, việc quản lí giáo dục học sinh
cũng rất quan trọng, đặc biệt vai trò của GVCN trong công tác giáo dục học
sinh. GVCN được coi như người mẹ, người cha thứ 2 của học sinh, người
mà luôn được học sinh gửi gắm tâm tư nguyện vọng của mình khi mà cả
cha và mẹ đều không biết đến việc học của con mình như ở địa bàn nơi tôi
đang công tác.
Đối với học sinh THPT, lứa tuổi mà ở đó đặc điểm tâm sinh lí

lớp mình phụ trách là người chịu toàn bộ trách nhiệm trước Ban giám hiệu
và nhà trường về mọi vấn đề thuộc lớp mình.
- Giáo viên chủ nhiệm là người thay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà
trường và cha mẹ học sinh quản lý toàn diện học sinh lớp mình phụ trách.
Điều này đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm vừa quản lý tập thể học sinh, vừa quan
tâm đến từng cá nhân trong lớp về mọi phương diện: Tư tưởng, học tập, tu
dưỡng, lao động và sinh hoạt tập thể.
- Giáo viên chủ nhiệm lớp là người lãnh đạo, tổ chức, điều hành,
kiểm tra mọi hoạt động và các mối quan hệ ứng xử thuộc lớp mình phụ
trách theo đúng chương trình và kế hoạch của nhà trường.
- Giáo viên chủ nhiệm là nhân vật chủ đạo để hình thành nhân
cách cho từng học sinh trong tập thể lớp.
- Giáo viên chủ nhiệm lớp là cầu nối là nhân vật trung gian thiết
lập các mối quan hệ hai chiều: Nhà trường - tập thể học sinh, tập thể học
sinh - xã hội. Như vậy một mặt giáo viên chủ nhiệm lớp vừa là đại diện cho
nhà trường để giáo dục học sinh, vừa đại diện cho tập thể học sinh để liên
lạc với nhà trường. Mặt khác, giáo viên chủ nhiệm phải làm cho quan hệ
giữa tập thể học sinh với xã hội trở nên gắn bó hơn.
Trang 4


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Biện pháp duy trì sĩ số cho giáo viên
chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

2. Chức năng của giáo viên chủ nhiệm lớp:
- Giáo viên chủ nhiệm xây dựng, tổ chức tập thể lớp mình thành
đơn vị vững mạnh.
- Giáo viên chủ nhiệm tổ chức điều khiển, lãnh đạo các hoạt động
giáo dục của tập thể lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.


- GVCN cần tự trang bị cho mình nhiều thủ thuật lôi cuốn đa
dạng để khi cần có thể tung ra trước học sinh nhằm tạo sự gần gũi, thân mật
giữa cô và trò, giữa trò với trò.
- Có sự thành thạo trong các kỹ năng sư phạm như:
+ Giao tiếp sư phạm trước đám đông hay đối xử cá biệt.
+ Biểu lộ và kiềm chế các cảm xúc, tình cảm khi cần thiết.
+ Diễn đạt, trình bày các vấn đề có logic, tính truyền cảm có
thuyết phục của một nhà giáo, tri thức khoa học liên môn, tri thức xã hội.
+ Ứng xử các tình huống sư phạm.
+ Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo các hoạt động trong công tác
chủ nhiệm.
II. THỰC TRẠNG CỦA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
1. Thực trạng
Năm học 2009 - 2010 đến năm học 2014 - 2015, tôi được sự phân
công của Ban giám hiệu nhà trường làm công tác chủ nhiệm đa phần các
lớp cơ bản ở khối 12, về học lực của các em lớp tôi chủ nhiệm không có
học sinh giỏi, số học sinh có học lực trung bình, khá chỉ khoảng 30% lớp,
còn lại là học lực yếu, 85% hoặc 100% là học sinh thuộc diện chính sách:
hộ nghèo, cận nghèo, các em đều là con của gia đình nông dân, người dân
tộc thiểu số gồm 3 xã trong huyện (IaHdreh, IaRmok, Krông Năng) còn
một số em cha mẹ đi làm ăn xa hoặc cha, mẹ ly thân, ly dị ở với Ông bà, đa
số cha mẹ không biết tiếng phổ thông, không quan tâm đến việc học của
con em mình. Vì vậy, đối với học sinh còn thiếu sự quan tâm của các bậc
phụ huynh.
2. Thuận lợi, khó khăn
a. Thuận lợi
Một bộ phận học sinh có ý thức kỷ luật cao, ngoan, lễ phép với
thầy cô, biết vâng lời cha mẹ. Tích cực tham gia hoạt động phong trào do
Đoàn trường, lớp tổ chức.

sức quan trọng.
Từ những thuận lợi và khó khăn trên, sau khi nhận lớp chủ nhiệm
tôi mạnh dạn cải tiến nội dung, biện pháp duy trì sĩ số học sinh lớp chủ
nhiệm để định hướng kết quả tốt hơn.
III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP DUY TRÌ SĨ SỐ LỚP CHỦ
NHIỆM
Trang 7


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Biện pháp duy trì sĩ số cho giáo viên
chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

1. Nắm hoàn cảnh và đặc điểm gia đình từng học sinh
Sau ngày tập trung học sinh, tôi cho học sinh làm lí lịch ghi rõ họ
tên, nghề nghiệp cha mẹ, hoàn cảnh sinh sống, nơi ở của gia đình, số điện
thoại (nếu có) của gia đình: Nắm xem bao nhiêu em có hoàn cảnh gia đình
khá giả, bao nhiêu em hộ khó khăn, bao nhiêu em có sổ hộ nghèo, cận
nghèo, bao nhiêu em con gia đình chính sách, con dân tộc, công việc
thường ngày của học sinh ở nhà và là đứa con thứ mấy. Ngoài ra, tôi còn
trao đổi với giáo viên chủ nhiệm của lớp năm trước để nắm rõ hơn về hoàn
cảnh gia đình của từng học sinh. Sau đó, tôi tập hợp thành một quyển sổ
theo dõi, phân loại đối tượng học sinh, đặc biệt học sinh có hoàn cảnh khó
khăn có nguy cơ bỏ học.
Việc làm này giúp tôi nắm rõ hơn hoàn cảnh từng em để có biện
pháp giáo dục thích hợp.
2. Nắm chất lượng học tập và hạnh kiểm năm trước
Trong tuần đầu ôn tập, tôi cho các em ôn lại những bài tập bám
sát theo kiến thức cơ bản, đồng thời tôi còn xem lại học bạ của các em năm
trước kết hợp trao đổi với giáo viên để nắm sức học của từng em. Việc làm

em thuộc diện trung bình, yếu. Tôi phân công một em giỏi hoặc khá kèm
một em trung bình hoặc yếu và sắp xếp cho 2 em ngồi cùng một bàn. Tôi
phân công em học khá hơn làm bàn trưởng, chịu trách nhiệm của bàn mình.
Tôi hướng dẫn cho em giỏi, khá cách kèm bạn học: Nhắc nhở bạn học bài,
xem lại bài; trao đổi kinh nghiệm học tập; cách học bài dễ thuộc; cách vận
dụng kiến thức đã học vào làm bài tập; hướng dẫn bạn làm bài tập hoặc
củng cố kiến thức mà bạn chưa hiểu,…
Trong lớp, tôi phân công cho từng học sinh phụ trách mỗi bộ môn mà
mình học tốt nhất (cán sự bộ môn) để giải đáp các vấn đề mà các bạn
không hiểu mà có liên quan đến bộ môn đó, nếu học sinh phụ trách này vẫn
chưa rõ thì đại diện lớp để hỏi giáo viên bộ môn. Khi học sinh về nhà thì
tôi phân công một số học sinh ở gần nhà học theo nhóm, mỗi nhóm phải
xây dựng kế hoạch học tập của nhóm mình một cách cụ thể và nộp lại cho
GVCN xem, nhóm này cũng theo dõi và báo cáo lý do vắng học hoặc nguy
cơ bỏ học của các bạn trong nhóm của mình.
Bản thân GVCN thường xuyên lên lớp 10 phút đầu giờ, để kiểm tra
tập vở, bài làm ở nhà của những học sinh trung bình, yếu; xem cách thực hiện
của đôi bạn học tập như thế nào để có những điều chỉnh cho phù hợp hơn.
Trang 9


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Biện pháp duy trì sĩ số cho giáo viên
chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

Qua việc làm trên, tôi thấy tình cảm giữa thầy trò đã gắn bó nhau
hơn. Những em trung bình, yếu thường hay nhút nhát, rụt rè nay không còn
nữa mà trở nên mạnh dạn, tự tin hơn, xây dựng “trường học thân thiện, học
sinh tích cực”. Từ đó các em càng ham thích đến lớp để hòa nhập với bạn
bè, việc học của các em ngày càng tiến bộ hơn.


- Vắng học không phép (bố, mẹ không gặp GVCN): - 5đ/buổi/hs.
- Trốn học (cúp tiết): -5đ/buổi/hs.
- Vắng có phép: - 3đ/buổi/hs.
2. Học tập
- Điểm kiểm tra miệng kém 0; 1; 2: - 10đ và điểm 3; 4: -5đ.
- Quay cóp khi làm bài kiểm tra: -10đ/lần.
- Không chép bài: -10đ.
3. Đạo đức, tác phong...
- Học sinh làm lớp bị giờ: Khá: -5điểm/tiết, Trung bình: -10điểm/tiết.
- Không áo đồng phục: -10điểm/1lần vi phạm.
- Mất trật tự trong giờ học, ngoại khóa, giờ chào cờ, bị ghi tên trong sổ ghi
đầu bài: -10điểm/1lần vi phạm.
- Không tham gia lao động, trực nhật vệ sinh lớp học, các hoạt động tập thể
của lớp: -20điểm/1lần vi phạm.
- Vi phạm an toàn giao thông: -10đ/lần
- Xả rác trong lớp, trường, mang đồ ăn nước uống vào lớp: -5đ/lần
- Viết, vẽ bậy lên tường, bàn: -5đ/lần,
- Ngồi lên bàn hoặc xô đổ bàn ghế: -5 điểm/1lần vi phạm
- Nói tục, chửi thề: - 5 điểm/1lần vi phạm
Giáo viên chủ nhiệm
Đối với những trường hợp học sinh tự ý bỏ học (vì cha mẹ đi làm
không có ở nhà), hết giờ dạy, tôi lập tức đến ngay nhà những em này gặp
phụ huynh hay điện thoại trực tiếp gặp phụ huynh để tìm hiểu nguyên nhân
và trao đổi cách khắc phục, nếu không liên lạc được thì tôi cho HS có nhà ở
gần nhà đó về thông báo lại với bố mẹ. Chính nhờ thế mà những học sinh ở
lớp tôi chủ nhiệm chỉ nghỉ học 1 ngày không phép thì đến hôm sau đi học
lại bình thường, suốt nhiều năm liền có rất ít hiện tượng học sinh bỏ học
giữa chừng, ngoài ra nó còn là cơ sở để có biện pháp xử lý học sinh quy


mặt đầy đủ là lòng tôi rất vui. Nhất là những hôm thời tiết khắc nghiệt như:
mưa, bão, … Những hôm ấy, tôi cho lớp hoan nghênh bằng một tràng pháo
tay để động viên khích lệ tinh thần các em. Trong giờ dạy, tôi đầu tư soạn
giảng phân hóa theo đối tượng học sinh sao cho phù hợp với trình độ mọi
học sinh trong lớp - nhất là những em trung bình, yếu nhằm kích thích học
sinh hứng thú học tập, tiếp thu bài nhanh hơn.
Trang 12


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Biện pháp duy trì sĩ số cho giáo viên
chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

Tôi cũng thật sự hòa nhập cùng các em trong giờ dạy bộ môn của
mình hay trò chơi của lớp, của trường tổ chức, tôi luôn tìm cách đề các em
luôn đoàn kết, tạo ra một thể thống nhất để giải quyết mọi vấn đề và kết
quả là lớp đứng thứ ba của khối sáng ở học kỳ I, mặc dù lớp có học sinh có
học lực yếu, kém quá nhiều. Đôi khi, tôi đóng vai là một người bạn, người
anh, người chị để các em thoải mái hoạt động tốt không tạo áp lực. Tôi
cũng thông báo trước lớp là tôi sẽ luôn luôn lắng nghe và tâm sự với những
em có tâm sự, đặc biệt lớp tôi chủ nhiệm năm nay là lớp 12 nên tôi luôn
hướng dẫn các em chọn môn thi, ngành thi, cách làm hồ sơ,… sao cho phù
hợp nhất với từng em, luôn tìm mọi cách để các em tin tưởng mình và xem
minh như người cha thứ hai của các em. Tôi đã xây dựng một hộp thư góp
ý của lớp để học sinh nào có yêu cầu, thắc mắc gì,… thì viết thư cho vào
thùng thư để GVCN xem thư và giải quyết, hoặc trong tương lai, khi nhà
trường có mạng internet thì tôi sẽ lập một tài khoản facebook riêng của lớp
để em nào cần tâm sự và chia xẻ nội dung gì thì lên face viết tâm sự đó,
thông qua đó học sinh sẽ nhận được nhiều chia xẻ có ích, và lúc này GVCN
cũng có bài học bổ ích, đoán được suy nghĩ của học sinh để có biện pháp

theo dõi.
b. Thành lập sơ đồ tổ chức lớp học của lớp 12A1
BGH

HỘI
PHHS

LỚP
PHÓ HỌC
TẬP

Tổ
trưởng.
TỔ 1

ĐOÀN
TN

GVCN

LỚP
TRƯỞNG

Tổ
trưởng.
TỔ 2

BT ĐOÀN
LỚP


c: Thành lập sơ đồ cơ cấu ban cán sự lớp

GIÁO VIÊN
CHỦ NHIỆM

LỚP
TRƯỞNG

LỚP
PHÓ
LAO
ĐỘNG

LỚP
PHÓ
VĂN
THỂ

TỔ
TRƯỞNG
TỔ 1

BÍ THƯ
CHI ĐOÀN LỚP

LỚP
PHÓ
HỌC
TẬP


ĐOÀN

TỔ
TRƯỞNG
TỔ 4

d. Giao nhiệm vụ cụ thể
- Lớp trưởng: quản lý, điều hành toàn bộ các hoạt động của lớp
dưới sự chỉ đạo của GVCN, chủ trì các cuộc họp lớp, sinh hoạt lớp cuối
tuần, báo cáo mọi hoạt động trực tiếp GVCN.
- Lớp phó học tập: lên danh sách học sinh học tốt nhất cho từng
bộ môn phân công phụ trách giúp đỡ bạn học yếu hơn, phải là học sinh học

Trang 15

ỦY
VIÊN
BAN
CHẤP
HÀNH


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Biện pháp duy trì sĩ số cho giáo viên
chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

tốt, báo cáo việc học tập của học sinh trong lớp, duy trì truy bài 10 phút đầu
giờ.
- Lớp phó lao động: đôn đốc vệ sinh lao động của lớp, trực ban,
phân công đem ghế tiết chào cờ, phân công học sinh mang dụng cụ lao

chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

- Biện pháp thực hiện.
- Kết quả đạt được.
- Nhận xét, rút kinh nghiệm.
11. Liên hệ với già làng, người có uy tín trong địa phương, xin
số điện thoại của đại diện phụ huynh, già làng, trưởng buôn, …
Có những học sinh đặc biệt mà GVCN đã dùng tất cả các biện
pháp trên mà không giải quyết được vấn đề thì GVCN có thể liên hệ với
già làng, người có uy tín trong địa phương, xin số điện thoại của cha mẹ,
đại diện phụ huynh, già làng, trưởng buôn, … để nhờ những người này
giúp đỡ trao đổi với em đó, gia đình em đó hiểu hơn về việc mình đang
làm. Đặc biệt là người dân tộc thiểu số, họ có lòng tự trọng rất cao và tin
tưởng vào già làng, nên GVCN phải nhờ già làng giúp đỡ. Ngoài ra, GVCN
có thể yêu cầu với trưởng buôn, trong các cuộc họp của buôn thì nêu ra vi
phạm của những HS đặc biệt này để mọi người trong buôn tìm cách giúp
đỡ (xin nhắc lại là biện pháp này nên áp dụng cuối cùng vì người dân tộc
thiểu số thì có lòng tự trọng rất cao, nếu họ không hiểu thì học sinh đó vì tự
ái mà bỏ học).
12. Kết hợp với Đoàn trường
Bí thư Đoàn trường luôn là người sát cánh cùng giáo
viên chủ nhiệm trong mọi hoạt động phong trào của lớp. Do
vậy, trong công tác duy trì sĩ số giáo viên chủ nhiệm cần
phải biết và phối hợp để theo dõi, nắm bắt, giáo dục kịp thời
những hiện tượng tiêu cực trong học sinh, những tệ nạn
ngoài xã hội xâm nhập vào trường học, lớp học như: mâu
thuẫn dân tộc, bè phái, lớn bắt nạt bé, chơi game, hút
thuốc, uống rượu, đầu tóc, ăn mặc không phù hợp,… Từ đó,
cùng tìm ra các biện pháp ngăn chặn giúp các em đi học
đều góp phần duy trì sĩ số từng ngày, từng tuần, từng tháng

toàn thể mọi người tập trung và chia sẽ về một vấn đề gì đó. Ví dụ: người
Jrai (dân tộc thiểu số chiếm số đông nơi tôi đang công tác) có lễ hội bỏ mã,
lễ hội lúa mới,… Nếu GVCN mà biết các lễ hội này mà đến dự chung với
người Jrai thì họ rất quý trọng GVCN và qua đó GVCN có thể tuyên truyền

Trang 18


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Biện pháp duy trì sĩ số cho giáo viên
chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

cho tất cả mọi người về lợi ích của việc đi học, đồng thời cũng nhờ mọi
người nên cho con cháu của mình nên đi học đầy đủ, không được bỏ học.
Mặt khác, người dân tộc thiểu số lại có ngôn ngữ riêng của từng
dân tộc đó. Nếu GVCN mà biết được thông thạo ngôn ngữ đó thì việc giao
tiếp với họ rất thuận lợi trong việc tuyên truyền việc học, việc duy trì sĩ số
vì đa số cha mẹ của học sinh là người không biết tiếng Việt. Bản thân tôi đã
tự học tiếng Jrai bằng cách học qua từ điển, qua giao tiếp với học sinh,
người dân địa phương. Do năng lực có hạn nên tôi chưa hiểu hết tiếng Jrai
nên khi vận động học sinh bỏ học để đến trường lại tôi thường dẫn theo học
sinh người dân tộc thiểu số, tôi sẽ cố gắng hơn nửa để tiếp thu tốt hơn tiếng
Jrai.
Đây cũng là điểm mới mà tôi chưa thấy sáng kiến kinh nghiệm
nào đưa ra nên tôi đã tự suy nghĩ và áp dụng cho trường của tôi và kết quả
rất khả quan.
IV. BIỆN PHÁP THỰC HIÊN NHẰM GIÁO DỤC HỌC
SINH ĐẶT BIỆT. TRÁNH TÌNH TRẠNG HỌC SINH BỎ HỌC.
1. Thực trạng:
Mặc dù đã áp dụng các biện pháp trên nhưng lớp do tôi chủ

đánh con trước mặt giáo viên và đưa con về, điều đó cho thấy chính phụ
huynh đã bất lực với con mình. Vì thế chính các em là nạn nhân của cách
giáo dục gia đình.
Có những trường hợp các em bị sa ngã khi không cưỡng lại được
những ham muốn, cám dỗ của môi trường xã hội (mê chơi games, hát
karaoke, uống rượu, bia, hút thuốc,...).
Đôi khi các em có bạn khác giới nếu không được giáo dục đúng
thì cũng dễ sa đà để lại hậu quả không tốt.
Học sinh bỏ học, do em học kém, ham chơi cảm thấy chán, do
hoàn cảnh gia đình khó khăn. Mặc cảm với bạn bè.
3. Giải pháp:
Đối với học sinh chưa đạt yêu cầu, chưa ngoan tôi tìm hiểu
nguyên nhân, đặt ra câu hỏi cho mình. Vì sao học sinh lại hành động như
vậy? Gần gũi các em nhiều hơn. Phải biết lắng nghe, thấu hiểu điều các em
nói bằng trái tim của mình, phải biết dang rộng cánh tay ôm tất cả những
điều mà tôi không muốn vào lòng, rồi tìm cách tháo gỡ, gần gũi, thân thiện,
bao dung, vị tha với các em hơn.
Trang 20


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Biện pháp duy trì sĩ số cho giáo viên
chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

Thuyết phục bằng lời nói rõ ràng, dứt khoát, có lý, bằng tình cảm
và nguyên tắc tác động lên nhận thức và tình cảm của học sinh như: giành
thời gian trò chuyện nói về học tập, về cuộc sống, nêu gương người tốt việc
tốt cụ thể trong nhà trường, bằng các câu chuyện giáo dục về đạo đức (với
bản thân tôi phải là tấm gương để các em noi theo như qui định về đồng
phục, lời nói phải đi đôi với việc làm và phải đối xử thật công bằng với mọi

các con. Trước tình huống đó, tôi phải làm gì để giúp đỡ cho học sinh của
mình?
Giải pháp:
Tôi bàn bạc với lớp, trao đổi thêm với phụ huynh học sinh, động
viên gia đình tạo điều kiện cho em học tiếp. Phân tích lợi ích của việc đi
học và tác hại của việc bỏ học một cách tỉ mỉ để phụ huynh thấy rõ tác hại
của việc bỏ học. Phối hợp với hội phụ huynh của lớp, trường và địa
phương để giúp đỡ gia đình em vượt qua khó khăn. GVCN hứa là sẽ nhờ
sự giúp đỡ của các giáo viên bộ môn phụ đạo em này, nhờ học sinh của lớp
đến giúp gia đình của em này nhổ mỳ vì gia đình này đang trong giai đoạn
thu hoạch mỳ. Vậy là hôm sau, em đó đi học đúng giờ và học ngày càng có
tiến bộ. Tôi thường xuyên trao đổi, động viên em đó cố gắng vượt qua khó
khăn để học ra trường tìm công việc phụ giúp cho mẹ và các em.
Trường hợp 2
Trong lớp tôi chủ nhiệm năm học 2011-2012 có một em học sinh
nữ học khá nhưng có một thời gian lại thường xuyên nghỉ học không phép,
có tuần em nghỉ học không phép hai lần. Khi tôi đến nhà ở buôn Tối xã
Krông Năng gặp phụ huynh của em ấy, thực chất em ấy ở chung nhà Ông
bà Ngoại nhằm trao đổi về tình hình nghỉ học không phép của em để phối
hợp với gia đình tìm ra nguyên nhân cho em đi học tốt hơn. Lý do là vì bố,
mẹ em ly dị, thấy cha mẹ nó như vậy nên cháu buồn muốn nghỉ học. Ông
bà của cháu cũng có khuyên cháu đi học nhưng mà em vẫn nghỉ học. Trước
tình hình như vậy, tôi trao đồi với Ông (bà) của em như sau:
Giải pháp:
Trước hết, tôi dẫn học sinh người dân tộc thiểu số trong lớp theo
để làm nhiệm vụ phiên dịch viên vì Ông (Bà) không biết tiếng phổ thông,
tôi trao đổi thêm với Ông (Bà) của em học sinh đó, động viên gia đình tạo
điều kiện cho em học tiếp, chỉ ra hậu quả sau này nếu mình không có trình
độ, kiến thức, xã hội ngày càng phát triển, gia đình ông bà có đủ điều kiện
Trang 22

lớp, Hội phụ huynh học sinh, Hội khuyến học của địa phương, của Trường
có biện pháp giúp đỡ cụ thể. Kết quả em đó được nhà trường xét tặng học
bổng hai lần với số tiền là: 2.500.000đ do các nhà từ thiện tài trợ, HS của
lớp cũng thường xuyên đến giúp đỡ công việc nhà của em đó, với số tiền đó

Trang 23


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Biện pháp duy trì sĩ số cho giáo viên
chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

và sự giúp đỡ của các bạn, em đó hứa với tôi sẽ cho cha mẹ một ít còn lại
chi vào học tập. Tôi cảm thấy rất vui.
V. Kết quả đạt được:
Sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm tôi áp dụng cách làm trên.
Từ năm học 2009 – 2010 đến hết học kì I năm 2014 – 2015, ở lớp tôi chủ
nhiệm đạt kết quả như sau:
Bảng so sánh kết quả duy trì sĩ số qua các năm như sau:
Tổng
Năm

TT

Lớp

số

1
2


SL

TL%

SL

TL%

36
44
45
43

100
100
100
100

36
44
42
42
44

100
100
93
97,6



Lớp

Tổng
số
HS
12A1 46
12A2 47
10A1 48
10A2 48
10A3 47
10A4 46
làm trên, tôi đã

Đầu năm

SL
46
47
48
48
47
46
đem

Cuối tháng 3 Ghi
năm 2015
chú
TL (%) SL
TL (%)

Biện pháp duy trì sĩ số cho giáo viên
chủ nhiệm ở lớp có nhiều học sinh là người dân tộc thiểu số

C. PHẦN KẾT LUẬN
I. KẾT LUẬN:
Trong nhiều năm làm GVCN, tôi đã áp dụng các biện pháp trên
và đạt nhiều kết quả khả quan, hoàn thành nhiệm vụ duy trì sĩ số lớp được
giao.
Tuy nhiên, việc duy trì sĩ số lớp không phải là rập khuôn, GVCN
phải linh hoạt, luôn học hỏi kinh nghiệm của người khác để có nhiều biện
pháp hữu hiệu nhất.
II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Nhìn chung nội dung và phương pháp công tác giáo viên chủ
nhiệm nhằm duy trì sĩ số lớp là hết sức phong phú và phức tạp. Đòi hỏi
ngoài những phẩm chất và năng lực của giáo viên bình thường thì giáo viên
chủ nhiệm lớp còn phải có lòng nhiệt tình, yêu nghề, yêu trẻ sâu sắc, chấp
nhận gian khó và rèn luyện năng lực hoạt động xã hội, đoàn thể, chính trị,...
để làm tốt công tác chủ nhiệm của mình.
Trong công tác này giáo viên chủ nhiệm không nên nóng vội, áp
đặt, mà cần có lòng kiên nhẫn, có nghệ thuật giao tiếp với học sinh, luôn
đặt quyền lợi của học sinh lên trên hết, đối xử và xếp loại công bằng, công
khai, minh bạch, giành nhiều thời gian và tâm sức thì khi đó công tác chủ
nhiệm sẽ không còn khó khăn phức tạp mà sẽ là niềm vui cho mỗi giáo
viên khi đến trường.
Có được kết quả này là sự chỉ đạo của Ban giám hiệu kết hợp mối
quan tâm đồng lòng hiệp sức của GVCN, giáo viên bộ môn, Đoàn thể, và
Trang 25