1
A. PHẦN MỞ ĐẦU
Qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy ở trường tiểu học Kim Đồng, đặc biệt
là chương trình lớp 4. Tôi đã đi sâu nghiên cứu việc bồi dưỡng phát huy năng
lực kể chuyện cho học sinh. Theo tôi, đây là một phân môn tương đối khó. Với
học sinh tiểu học vốn kiến thức, vốn sống, ngôn ngữ giao tiếp trong cả hai hình
thức nói – viết đều còn rất hạn chế. Học sinh muốn kể tốt thì các em phải có kĩ
năng quan sát tinh tế, ghi nhớ, sắp xếp các chi tiết, năng lực diễn đạt suy nghĩ
của mình bằng lời nói và thái độ tự tin, tự nhiên nhập vai,… Nhưng thực tế cho
thấy, trong giờ kể chuyện thì các em lại tỏ ra lúng túng chưa phát huy hết khả
năng và tính chủ động của mình trong học tập, khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ
văn học của các em còn nhiều hạn chế, chưa biết diễn đạt ý mình bằng những
câu văn hay, sử dụng từ chưa hợp lý, ý văn còn khô khan, rời rạc, chưa kết hợp
được lời kể với cử chỉ, điệu bộ, nét mặt, giọng kể, …
Mặt khác, việc dạy và học phân môn này đang gặp nhiều khó khăn, không
chỉ đối với học sinh mà cả đối với giáo viên cũng rất lúng túng trong việc rèn kĩ
năng, truyền cảm hứng, hứng thú, sự tự tin, cử chỉ điệu bộ tự nhiên, giọng kể
truyền cảm,…cho học sinh.
Từ những lý do nêu trên, tôi đã chọn đề tài: “ Một số biện pháp giúp học
sinh phát huy năng lực kể chuyện ở lớp 4”.


2
B. PHẦN NỘI DUNG
I. Thực trạng
1.Về phía giáo viên: Qua quá trình trực tiếp giảng dạy, làm công tác
khối đã tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn trao đổi với đồng nghiệp cũng
như thường xuyên dự giờ- thăm lớp tôi nhận thấy rằng đa số giáo viên dạy phân
môn kể chuyện còn có những hạn chế như sau:
- Một số giáo viên chưa thường xuyên chuẩn bị các đồ dùng dạy học để
minh hoạ cho câu chuyện. Giáo viên chỉ sử dụng tranh trong sách giáo khoa

những nguyên nhân sau:
- Các em chưa nắm chắc yêu cầu của đề bài.
- Kiến thức văn học, vốn từ ngữ, kĩ năng giao tiếp bằng ngôn ngữ (lời kể,
giọng điệu, diễn cảm), hình thể (cử chỉ, điệu bộ, nét mặt, ánh mắt,…)còn hạn
chế.
- Bản thân học sinh chưa ham học nên chưa chú trọng tích lũy vốn từ,
rèn luyện kỹ năng.
- Chưa biết cách liên kết câu, ý, đoạn, bài làm cho câu chuyện kể bị rời
rạc, không hấp dẫn người nghe.
- Chưa chú trọng việc tự học, tự đọc sách để học tập lời hay, ý đẹp.
- Do phương pháp dạy của giáo viên vẫn còn ảnh hưởng theo lối dạy cũ
chưa linh hoạt thay đổi hình thức, phương pháp, xử lí tình huống nảy sinh,…
khiến học sinh thụ động tiếp thu, giáo viên chưa phát huy được học sinh.
- Do điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị của nhà trường còn hạn chế
chưa đáp ứng được yêu cầu giảng dạy và học tập.
III. Một số biện pháp
Một số biện pháp giúp học sinh phát huy năng lực kể chuyện ở lớp 4 cụ
thể như sau:
1. Nắm bắt đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh tiểu học:
Chúng ta đã biết đặc điểm tư duy của học sinh tiểu học còn mang tính
trực quan cụ thể, nó được chuyển dần từ trực quan cụ thể sang trừu tượng, khái


4
quát. Vì thế khi dạy giáo viên cần chú ý đến các đồ dùng trực quan, phát huy tối
đa vai trò của thiết bị dạy học.
Dạy tốt phân môn kể chuyện, rèn kĩ năng kể chuyện tốt ở các em, giáo
viên sẽ tạo điều kiện tốt cho sự phát triển năng khiếu ở học sinh tạo điều kiện
ươm mầm cho những nhân tài mai sau. Trong giai đoạn ở tiểu học, nếu các em
được nghe và học kể chuyện đầy đủ thì các em được bồi dưỡng nhận thức, tình

khởi rất lớn cho bạn được đóng vai kể và giúp người xem bớt nhàm chán.
4. Tác phong sư phạm của giáo viên:
Trong tiết dạy giáo viên cần gần gũi, nhẹ nhàng và trực tiếp theo dõi giúp
đỡ các em với thái độ niềm nở. Đặc biệt là đối với môn kể chuyện thì vấn đề này
giáo viện lại càng phải quan tâm hơn. Vì trong mỗi tiết kể chuyện thường có
không ít em có thói quen rụt rè , ngại nói sẽ nói nhỏ và nói ấp a ấp úng, diễn đạt
kém. Những lúc này nếu giáo viên có nét mặt nhăn nhó, khó chịu thì lại càng
cho các em rụt rè hơn và thậm chí còn hoảng sợ không nhớ đến nội dung chuyện
và lần sau sẽ không dám kể nữa. Nếu khi kể chuyện nối tiếp đoạn trong nhóm
những học sinh trung bình không nhớ được nội dung thì giáo viên nhẹ nhàng gợi
mở cho học sinh những câu hỏi gợi ý… Dần dần giúp các em tự tin, mạnh dạn
hơn. Tác phong sư phạm của giáo viên là yếu tố quan trọng trong việc tiếp xúc,
tổ chức học tập và truyền thụ kiến thức cho học sinh.
5. Tạo không khí thoải mái, tự nhiên cho tiết học:
Tổ chức cho học sinh khởi động vào đầu tiết học vừa tạo không khí dễ
chịu giữa cô và trò, vừa khơi dậy những kiến thức có sẵn của học sinh có liên
quan cần thiết đến câu chuyện sắp kể . Giáo viên chỉ cần cho học sinh làm khởi
động đơn giản như trò chơi " Xem hành động đoán nhân vật" hoặc khởi động
bằng cách thi sắp xếp tranh đúng và nhanh theo trình tự câu chuyện hay thi tìm
những bài thơ, bài hát, bài văn liên quan đến nội dung câu chuyện…Sẽ giúp cho
tiết học diễn ra tự nhiên, thoải mái, nhẹ nhàng hơn.


6
6. Luyện kể chuyện phân biệt lời nhân vật:
Giáo viên cần tiến hành luyện cho học sinh đọc diễn cảm trong bước
luyện đọc phân vai. Việc này có vai trò rất quan trọng trong việc luyện cho học
sinh kể phân vai. Học sinh biết kể giọng phù hợp với từng nhân vật trong truyện
và giúp học sinh dễ thuộc nội dung câu chuyện, thuộc lời của mỗi nhân vật hơn.
Trước hết giáo viên cho học sinh luyện đọc phân vai theo theo nhóm. Sau đó

10. Thường xuyên tổ chức hoạt động:
Dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động của học sinh, học sinh cùng
tranh luận, hợp tác để giải quyết vấn đề. Tổ chức cho học sinh luyện kể theo
nhóm là luyện cho tất cả học sinh đều được kể chỉ trong một thời gian ngắn và
tạo điều kiện để những học sinh có tính rụt rè, e ngại khắc phục dần dần. Từ chỗ
kể cho 2- 4 bạn nghe rồi dần dần sẽ mạnh dạn kể cho nhiều người nghe. Giáo
viên tiến hành cho học sinh kể theo nhóm trong hoạt động kể từng đoạn câu
chuyện theo tranh. Yêu cầu trưởng nhóm phân công mỗi em kể một đoạn
chuyện. Nên chia nhóm nhỏ 4 em là hợp lý nhất. Sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh
sao cho các đối tượng học sinh xen kẽ nhau: Học sinh khá- giỏi với học sinh
trung bình- yếu. Học sinh nam với học sinh nữ. Học sinh mạnh dạn tự tin với
học sinh nhút nhát, tự ti. Học sinh có khả năng diễn đạt tốt, năng khiếu kể
chuyện hay với học sinh có khả năng diễn đạt yếu, khả năng kể chuyện kém. Để
học sinh tự giúp đỡ, học tập lẫn nhau.
11. Phát huy học sinh, giúp học sinh kể sáng tạo:
Giúp học sinh kể sáng tạo là một yêu cầu cao, tương đối khó đối với học
sinh. Nhưng làm được điều này thì câu chuyện kể không những trở nên sinh
động hơn mà còn làm giàu thêm vốn từ cho học sinh. Đặc biệt đối với những
câu chuyện kể có yêu cầu kể phân vai dựng lại câu chuyện thì điều này lại là yếu
tố hết sức quan trọng. Để luyện được cho học sinh biết kể sáng tạo đòi hỏi giáo
viên phải có hệ thống câu hỏi gợi mở, dẫn dắt tỉ mỉ, đồng thời trong quá trình
học sinh kể, giáo viên yêu cầu học sinh theo dõi bạn kể phải tìm ra được những


8
chi tiết nào sáng tạo trong lời kể, trong điệu bộ, trong cử chỉ,... của bạn. Đồng
thời có thể đưa ra những ý kiến của bản thân làm mới câu chuyện.
12. Tạo động lực thi đua:
Thường xuyên tạo không khí thi đua giữa các cá nhân và giữa các nhóm
với nhau. Trong quá trình cho học sinh kể thi giáo viên nhận xét cụ thể từng em.

Đầu năm học 2014 - 2015
Cuối năm học 2014 - 2015
SL
%
SL
%
Số HSHT
21
61,76
33
97,06
Số HS chưa HT
13
38,24
1
2,94
II. Bài học kinh nghiệm:
Với vai trò là người giáo viên, qua thực tế giảng dạy nhiều năm, tôi nhận
thấy rằng muốn dạy tiết kể chuyện đạt hiệu quả cao, người giáo viên cần:


10
- Có lòng nhiệt tình, tâm huyết của người thầy, nhận thức đúng và đầy đủ về
tầm quan trọng của tiết học, không ngừng học tập, tìm tòi nâng cao chất lượng
giảng dạy, luôn cải tiến phương pháp dạy học theo hướng lấy học sinh làm
trung tâm, phát huy tính tích cực của học sinh.
- Giáo viên cần phải chú trọng phần chuẩn bị, đầu tư trí tuệ và thời gian cho
mỗi tiết day. Xây dựng giáo án chu đáo, chi tiết với hệ thống câu hỏi gợi mở
thích hợp nhằm phát huy tính tích cực học tập, mạnh dạn tham gia phát biểu ý,
kể chuyện, diễn đạt bằng ngôn ngữ (lời kể, giọng điệu, diễn cảm), hình thể (cử