SỞ GD & ĐT GIA LAI
TRƯỜNG THPT LÊ HOÀN
TỔ SỬ - ĐỊA - GD

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ KINH NGHIỆM CỦA BẢN THÂN
NHẰM GIÁO DỤC HỌC SINH CHƯA NGOAN
Ở LỚP CHỦ NHIỆM.

Người thực hiện : Trần Thị Yến
Chức vụ

: Tổ trưởng

Năm thực hiện: 2015


Sáng kiến kinh nghiệm
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong quá trình công tác, mỗi người thầy đều từng bước đúc kết cho
mình những kinh nghiệm bổ ích để nâng cao hiệu quả công tác. Bản thân
tôi cũng đã rất để tâm đến việc rút ra các kinh nghiệm riêng của mình,
những điều liên quan đến việc giảng dạy, công tác chủ nhiệm.
Có thể nói rằng, công tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường nói chung
và trường trung học phổ thông (THPT) nói riêng hiện nay là công việc
nhiều giáo viên hay né tránh vì có lẽ đây là một nhiệm vụ mà người thầy
gặp nhiều khó khăn trong hoàn cảnh đạo đức xã hội có nhiều diễn biến
phức tạp, trong khi đó bạo lực học đường đang là mối quan tâm không
riêng của Ngành giáo dục, mà đã trở thành vấn đề cả xã hội đều phải lo
lắng trăn trở. Vấn đề ngăn chặn bạo lực học đường được bàn đến trong cả

Lớp

TS

2009-2010 12A5

HS
39

2010-2011 11C1

41

Nam

Nữ

28
19

Dân tộc Dân tộc

Ghi chú

11

kinh
39

khác

-Thống kê, đọc và nghiên cứu các tài liệu liên quan.

2


Sáng kiến kinh nghiệm
PHẦN II. NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ TÍNH THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
Học sinh chưa ngoan đều có chung nhưng biểu hiện đó là: học tập
sa sút, ý thức tổ chức kỉ luật kém, có những hành vi vô lối với giáo viên và
bạn bè....
Sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, tôi nhận thấy học sinh thích
khuyên bảo nhẹ nhàng hơn là trách phạt. Giáo viên chủ nhiệm(GVCN) phải
biết khi nào cứng rắn và khi nào mềm dẻo để xử lý các tình huống. Vì thế,
ngoài năng lực chuyên môn GVCN còn là một nhà tâm lý, hiểu thấu đáo
những suy nghĩ, tâm tư của học trò. Nhiều lúc, GVCN phải tự đặt mình vào
vị thế của học sinh để hiểu được hành vi và thái độ của các em với cương
vị là người trong cuộc. Và cũng có những lúc, GVCN đóng vai trò như một
quan tòa có lập luận sắc bén, biết cầm cân nảy mực và đặc biệt là phải
quang minh chính đại, không thiên vị một ai...
Nếu trước đây học sinh rất chăm ngoan, luôn nghe lời thầy cô thì bây
giờ có nhiều em ngỗ ngược, luôn muốn tự khẳng định mình. Vì thế, một
GVCN muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình trước hết phải thực sự
thương yêu học sinh, coi các em như người thân của mình. Khi đã có tình
yêu thương thì người thầy sẽ hiểu và biết cách dạy học sinh, ngược lại các
em quý mến giáo viên của mình hơn. Chỉ khi tình yêu thương đặt đúng chỗ,
học sinh mới cảm nhận được tình cảm từ trái tim thầy cô. Nói cách khác,
giữa thầy và trò luôn có sự đồng điệu về tâm hồn.
Trên thực tế, cùng một học sinh chưa ngoan nhưng đối với thầy cô
này thì em chống đối còn với thầy cô khác lại phục tùng và nghe lời, rõ

3. Họ và tên cha:…………………………………………...
4. Nghề nghiệp:……………………………………………
5. Họ và tên mẹ:…………………………………………...
6. Kết quả học tập bậc THCS:……………………………..
7. Sở thích:…………………………………………………
……………………………………………………………..

4


Sáng kiến kinh nghiệm
8. Bạn thân nhất:…………………………………………..
…………………………………………………………….
9. Môn học em yêu thích nhất:……………………………
10. Môn học em cảm thấy khó nhất:………………………
11. Em mong muốn gì ở giáo viên chủ nhiệm năm nay:…..
……………………………………………………………..
……………………………………………………………..
……………………………………………………………..
12. Địa chỉ nhà em:…………………………………….…..
……………………………………………………………...
……………………………………………………………..
13. Khi cần liên lạc SĐT:………………………………….
Thông qua phiếu này, kết hợp với tìm hiểu thực tế, tìm hiểu qua hồ sơ tôi
có được những thông tin chính xác và đầy đủ nhất để ghi vào sổ chủ nhiệm
và quan trọng hơn là tôi đã hiểu một phần về những học sinh mà sắp tới tôi
sẽ quản lý.
2. Xác định nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh chưa ngoan
a. Nguyên nhân khách quan
Đức Cơ là huyện biên giới nằm phía Tây của tỉnh Gia Lai, có vị trí

Từ việc xác định được nguyên nhân chủ yếu, tôi tin rằng phần việc còn lại
hoàn toàn không khó khăn với một thầy cô tâm huyết với nghề, có tấm lòng
yêu thương các em... nhằm giúp các em có thể khắc phục những khó khăn,
thay đổi được những suy nghĩ chưa đúng.
3. Chủ động phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường
a. Với Ban giám hiệu, Đoàn trường, Hội đồng khen thưởng, kỉ luật.
Trong một số trường hợp đặc biệt, GVCN cần phối hợp với Ban
giám hiệu nhà trường để cùng nhau có biện pháp giáo dục các em. Chúng
ta không nên tự tin cho rằng chỉ một mình thôi sẽ có đủ bản lĩnh cảm hóa,
giáo dục các em chưa ngoan, hậu quả sẽ khôn lường nếu như chúng ta rơi
vào trạng thái bất lực, khi đó sẽ là quá muộn để có thể sự phối hợp giáo dục

6


Sáng kiến kinh nghiệm
các em này và lúc này chính chúng ta sẽ là người đẩy các em ra xa hơn môi
trường giáo dục phổ thông.
Nhằm giáo dục học sinh trên tinh thần dân chủ, công bằng, bản thân
các em học sinh nói chung và các em học sinh chưa ngoan nói riêng rất
cần được khích lệ kịp thời hay có thể là những biện pháp răn đe hợp lí. Mọi
hình thức khen thưởng, kỉ luật thiếu khách quan đều làm giảm sự nỗ lực
phấn đấu của học sinh, thậm chí đưa học sinh đến chỗ tự do vô kỉ luật hơn
nữa. Chẳng hạn, khen thưởng không công bằng sinh ra ganh tị, nhụt chí
phấn đấu, suy nghĩ sai về nhà trường, nương tay trước những sai trái của
học sinh, không đưa ra Hội đồng kỉ luật sẽ làm cho các em coi thường mọi
kỉ cương của nhà trường, tiếp tục thao túng làm ảnh hưởng xấu đến những
học sinh khác.
Chính từ những phân tích trên mà sự phối hợp với Ban giám hiệu,

GVCN còn cần phải rèn luyện cho chính mình đạt những phẩm chất đạo
đức có tính chuẩn mực để trên cơ sở đó, mới có thể nhắc nhở, uốn nắn học
sinh. Từ hành vi, ngôn ngữ, cách cư xử, cách suy nghĩ, đánh giá những sự
việc trong cuộc sống, những thói quen trong sinh hoạt… tất cả luôn cần
được người GVCN tự xem xét, điều chỉnh để có thể không ngừng hoàn
thiện mình trong mắt học trò. Trước mọi sai lầm, vi phạm của học sinh,
GVCN cần hết sức bình tĩnh, bao dung và độ lượng để xem xét, giải quyết,
xử lý vấn đề. Với một học sinh lười, một học sinh chưa ngoan… chúng ta
không nên ảo tưởng là các em sẽ tiến bộ ngay sau vài lần nhắc nhở hay xử
phạt của GVCN. Có khi, các em vẫn tiếp tục lười, tiếp tục phạm lỗi lầm với
mức độ liên tục hơn, nghiêm trọng hơn - như một cách thách thức, một
cách khẳng định mình với bạn bè, thầy cô và mọi người. Chính ở những
khoảnh khắc này, người GVCN cần thể hiện rõ bản lĩnh và năng lực sư
phạm của mình.
b. Yêu cầu về kỹ năng
Các em học sinh cấp III đang ở lứa tuổi còn nhiều biến đổi tâm sinh
lý. Không còn là trẻ con để cần được vỗ về chăm sóc, nhưng cũng chưa là
người lớn để tự mình giải quyết mọi tình huống. Để khẳng định mình, các
em dễ có những hành xử bột phát, bất ngờ mà chính các em cũng chưa ý
8


Sáng kiến kinh nghiệm
thức một cách đầy đủ hậu quả sẽ đến. Vì vậy, một sự định hướng đúng đắn
để giúp các em hình thành tính cách của mình sau này, là điều hết sức quan
trọng khi các em còn ngồi trên ghế nhà trường. Không chỉ truyền đạt kiến
thức trong học tập, các em cần được trao đổi mọi điều về chính bản thân,
về những gì chân - thiện - mỹ trong cuộc sống. Đằng sau tất cả mọi kiến
thức, kỹ năng… cần trang bị và rèn luyện,.
Ngoài những yêu cầu trên, còn một yêu cầu tuy không được đặt ra


Tổn

học

g số

Giỏi
S
L

2009-

39H

2010
2010-

s
41H

2011
2011-

s
41H

2012
2014-


3
1

%
0

7
1

%
26,8

4
2

%
68,3

%

1

%

8

%

7



59%
34,2

Kém
S

TL

L
1

L

28,2

1

%

0

0%

0

2

4,9%



1
3

%

9

%

0

3

97,1

%

4

%

71,8
%
100%
95,1

Trong các năm học học sinh lớp chủ nhiệm luôn đạt giải cao trong các kì
thi học sinh giỏi cấp tỉnh như: 01 giải KK môn Tiếng Anh qua mạng, 08
giải KK giải Toán, Vật Lý, Hóa Học trên máy tính cầm tay, 01 giải Ba môn

3

%
95,1

2011
2011-

s
41H

9
3

%
87,8

2012
2014-

s
35hs

6
3

%
85,7

0


Yếu
S

TB trở lên

TL

SL

TL

0

0%

39

100%

L

0

0%

0

0%




Sáng kiến kinh nghiệm

Các hoạt động khác
Năm học
Vị thứ
2009-2010
03/ 28 lớp
2010-2011
01/ 30 lớp
2011-2012
03/30 lớp
2014-2015
02/26 lớp
- Bốn năm lớp chủ nhiệm được nhà trường tặng danh hiệu tập thể tiên tiến
- Tích cực tham gia các hoạt động phong trào và công tác xã hội từ thiện
như: Đạt 01 huy chương vàng và 01 huy chương bạc tại kì Đại hội TDTT
toàn Huyện, 01 giải nhì tiết mục văn nghệ trong đêm hội diễn văn nghệ
chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20-11, 01 giải nhì làm báo ảnh, tham
gia ngày thứ 7 tình nguyện với môi trường, dọn vệ sinh nghĩa trang liệt sĩ
Huyện. Tham gia ủng hộ quỹ khuyến học, quỹ vì miền Trung, quỹ những
người khuyết tật, nạn nhân chất độc màu da cam, đàn em thân yêu, quỹ đèn
đom đóm, quỹ hội chữ thập đỏ, quỹ khuyến học, tham gia hiến máu nhân
đạo, quyên góp sách vở cũ….
b. Một số học sinh tiêu biểu
* Bùi Anh Tuấn ( 12 A5- NH 2009-2010): Từ một học sinh hư hỏng, lưu
ban của năm học 2007-2008, năm học 2008- 2009 tham gia đánh nhau, bị
bắt tạm giam ở công an Huyện Đức Cơ, nhà trường đã tiến hành kỉ luật tạm
đình chỉ một năm đến năm học 2009-2010 em được phân vào lớp tôi chủ

tận nhà tôi để nói lời xin lỗi dù em biết rằng em đã đánh mất chính em,
đánh mất một khoảng thời gian cũng như một lượng kiến thức đáng quý
của năm học cuối cấp này và em cũng nhận ra rằng: “Dù thế nào đi nữa ,
lời xin lỗi của em vẫn là không muộn phải không cô” và chính tôi cũng
nhận ra rằng, kể từ lần “xin lỗi” ấy, em đã dần trở lại với chính bản thân
mình, em đã làm được điều mà cả gia đình, bạn bè và bản thân tôi mong
đợi. Em đã tốt nghiệp khoa Toán trường Đại học Quang Trung- Thành phố
Quy Nhơn- Tỉnh Bình Định.
* Lê Xuân Hùng ( lớp 11C1- NH 2010-2011), em là học sinh có điều kiện
khó khăn, nhà ở xa trường, năm đó mẹ em bị tai nạn phải nằm điều trị dài
ngày ở bệnh viện Tỉnh, là anh cả trong gia đình, trong hoàn cảnh như vậy
em đóng vai trò vừa là người mẹ chăm sóc cho các em, vừa là người bố trụ
12


Sáng kiến kinh nghiệm
cột trong gia đình, bản thân em sức khoẻ lại yếu nên trong năm học em
phải thường xuyên nghỉ học, có tuần em nghỉ đến năm ngày, nhiều lúc em
dường như muốn bỏ học nhưng với sự động viên kịp thời của GVCN và
các bạn trong lớp, em đã dần hồi phục về tâm lí và trở nên học tập tốt hơn.
* Nguyễn Thị Thùy Linh ( lớp 12C4- NH 2014-2015). Đầu năm học khi
mới nhận lớp chủ nhiệm tôi tìm hiểu qua giáo viên chủ nhiệm năm trước
biết em là học sinh trong lớp hay quậy phá, thường xuyên không học bài và
làm bài tập về nhà cá biệt trong năm lớp 11 có lần em tham gia đánh nhau
ở trong trường cùng với các bạn khác hậu quả em bị xếp hạnh kiểm yếu
phải rèn luyện trong hè mới được lên lớp 12. Sau khi biết những thông tin
chính xác về em Linh qua GVCN năm trước bản thân tôi cũng rất lo lắng
và lưu tâm đến học sinh này. Thời gian cứ trôi và tôi cứ tiếp cận em dần
dần và tìm hiểu ra mới biết bản thân em là học sinh có ước mơ và lý tưởng
cao đẹp, em đã tâm sự với tôi sau khi tốt nghiệp 12 em muốn thi vào ngành

từ thực tiễn làm công tác chủ nhiệm trong các năm qua.. Vấn đề giáo dục
học sinh chưa ngoan trong nhà trường luôn luôn là đề tài nóng hổi, được sự
quan tâm của hầu hết thầy cô, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm. Để có thể
giáo dục tốt các em học sinh chưa ngoan, cần phải có sự phối hợp cả gia
đình, xã hội và nhà trường. Vai trò giáo dục của gia đình và xã hội giữ vị trí
quan trọng, tuy nhiên vai trò giáo dục của nhà trường mang yếu tố quyết
định giúp các em có thể có những định hướng đúng đắn, để sau này trở
thành những người con hiếu thảo trong gia đình và người công dân có ích
cho xã hội.
Trong lớp, thầy cô chủ nhiệm như là cha mẹ của các em, có tiếng nói
điều chỉnh kịp thời các hành vi chưa đúng của các em, là tấm gương cho
các em noi theo. Thầy cô giáo dục các em không chỉ bằng lời nói mà bằng
cả hành động, cử chỉ, thái độ, tác phong hàng ngày... Hãy cảm hóa, giáo
dục các em bằng cả tấm lòng của người thầy, người cha, người chị, người
mẹ... Hãy nhìn các em với ánh mắt nhìn về tương lai, không nên dựa vào
các hành vi nhất thời của các em mà đánh giá cả bản chất con người các
em. Học sinh chúng ta chỉ là những cành cây non, đang muốn vươn lên trở
thành cành cây vững chắc, hãy tạo điều kiện cho các em thể hiện mình,
vươn lên nơi có ánh sáng vững bền, hãy giáo dục các em bằng thái độ thân
thiện và tích cực. Có thể nói rằng chỉ có người giáo viên nào luôn ý thức sẽ
cống hiến cả cuộc đời mình cho sự nghiệp đào tạo và giáo dục thế hệ trẻ,
lấy việc hy sinh phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ đào tạo con người làm hạnh
phúc cao cả của đời mình thì mới có thể thực hiện được chức năng “người
kỹ sư tâm hồn” một cách xứng đáng.

15


Sáng kiến kinh nghiệm
Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong hội đồng khoa học nhà

I. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ TÍNH THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI........................................3
II. CÁC GIẢI PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN............................................................4
3. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC CỦA ĐỀ TÀI...................................................................10
a. Kết quả chung..........................................................................................................10
PHẦN III. KẾT LUẬN...................................................................................................15
TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................................17
MỤC LỤC.......................................................................................................................18

18