SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:

MỘT SỐ KINH NGHIỆM
LỒNG GHÉP NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI

1


Phần 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU
Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tƣơng lai của Đất nƣớc.
Những ngƣời làm cha, làm mẹ sẽ hạnh phúc biết bao khi con của họ là những
đứa trẻ khỏe mạnh, thông minh và ngoan ngoãn, biết lễ phép, kính trọng, vâng
lời ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo. Tƣơng lai của Đất nƣớc sẽ rạng rỡ vô cùng khi
xã hội của chúng ta có một thế hệ trẻ sau này là những con ngƣời có sức khỏe,
vừa có đức, vừa có tài. Rồi mai đây những ngƣời con ấy sẽ là lớp kế cận, tiếp
tục gánh vác sự nghiệp của cha ông ta dựng nƣớc và giữ nƣớc, thực hiện lòng
mong mỏi của Bác Hồ “Non Sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân
tộc Việt Nam có đƣợc sánh vai với các cƣờng quốc năm châu hay không chính
là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu”
Vậy chúng ta những ngƣời làm công tác nuôi dƣỡng, chăm sóc và giáo
dục trẻ cần phải làm gì để giáo dục trẻ phát triển toàn diện cả vể thể chất lẫn tinh
thần. Nhất là trong thời kỳ đổi mới hiện nay Đảng và Nhà nƣớc ta đã khẳng định
Giáo dục không chỉ là một bộ phận khăng khít của nền kinh tế mà còn là động
lực hàng đầu thúc đẩy sự phát triển của xã hội.
1. 2. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1.2.1. Cơ sở lý luận:
Đạo đức là cái gốc trong nhân cách toàn diện của mỗi con ngƣời. Từ xƣa
đến nay vai trò của đạo đức đã đƣợc nhiều nhà giáo dục, nhiều triết gia quan tâm

kích thích trẻ đầu tiên. Còn chúng ta mỗi thầy giáo, cô giáo sẽ là ngƣời cha,
ngƣời mẹ thứ hai của trẻ chịu trách nhiệm giáo dục trẻ thành những đứa trẻ có
những đức tính tốt để sau này chở thành ngƣời có ích cho xã hội.
1.2.2. Cơ sở thực tiễn:
Về mặt thực tiễn của kết quả rèn luyện giáo dục con ngƣời, cha ông ta đã
đúc kết thành kinh nghiệm.
“Uốn cây từ thủa còn non
Dạy con từ thủa con còn ngây thơ”
Rõ ràng, về mặt lý luận cũng nhƣ thực tiễn không phải hiện nay, mà từ lâu
ngƣời ta đã khẳng định vai trò của giáo dục, tác động to lớn của giáo dục trong
3


quá trình hình thành và phát triển nhân cách bằng những nhận định đề ra rất súc
tích “Con ngƣời muốn trở thành con ngƣời cần phải có giáo dục”
Trên thực tế hiện nay, thì việc lồng ghép nội dung giáo dục đạo đức cho
trẻ thông qua các hoạt động trong ngày, qua các tiết học, qua các tác phẩm âm
nhạc, văn học mới chỉ dừng lại ở việc giúp trẻ thuộc và hiểu nội dung bài hát,
bài thơ, câu chuyện, chƣa gợi lên tình cảm, xúc cảm của trẻ. Để làm tốt điều đó,
đòi hỏi ngƣời giáo viên phải không ngừng học hỏi, rèn luyện tu dƣỡng phẩm
chất đạo đức, nâng cao trình độ chuyên môn, sự hiểu biết và cảm thụ các tác
phẩm một cách sâu sắc hơn. Việc giáo dục tình cảm đạo đức cho trẻ có đề cập
đến trong nhiều năm nay nhƣng thƣờng ở phạm vi cuối tiết học. Cô giáo chỉ dặn
dò, giáo dục trẻ một cách áp đặt, máy móc mà chƣa gợi đƣợc những cảm xúc
tình cảm của trẻ một cách từ từ và tự nguyện.
Với tình hình nhƣ hiện nay thì bản thân tôi cảm thấy phần lớn học sinh chỉ
ngoan ngoãn, lễ phép nghe lời cô giáo khi đến lớp còn khi về nhà thì không nghe
lời, ông bà, cha mẹ, anh chị…Đó phải chăng phần lớn là do những ngƣời làm
cha, làm mẹ không dạy bảo, uốn nắn con cái thƣờng xuyên, còn nhiều gia đình
thì bố mẹ phải đi làm xa lên để con ở nhà cho ông bà nuôi dƣỡng, ông bà cũng

- Phƣơng pháp điều tra, khảo sát thống kê thực tế.
- Phƣơng pháp sử dụng lời nói, giáo dục bằng tình cảm và khích lệ.
- Phƣơng pháp thực hành - so sánh đối chứng.
- Phƣơng pháp nêu gƣơng -đánh giá.
1. 6. MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Nhƣ chúng ta đã biết, trong điều kiện kinh tế phát triển, đang trên con
đƣờng hội nhập, đất nƣớc chúng ta phải giao lƣu với nhiều nền văn hóa khác
nhau. Làm thế nào để cho trế hệ trẻ của chúng ta “Hòa nhập mà không hòa tan”
trong mỗi chúng ta vẫn giữ đƣợc những gì gọi là vốn văn hóa của dân tộc Việt
trong thời đại mới thì việc giáo dục cho trẻ phát triển về trí tuệ thôi không đủ mà
phải giáo dục trẻ biết giữ đƣợc truyền thống văn hóa vốn có của cha ông từ ngàn
xƣa là nhiệm vụ cần cập nhật nhất trong các mục tiêu phát triển con ngƣời toàn
diện hiện nay. Chính vì vậy việc giáo dục đạo đức cho trẻ cần phải đƣợc thực
hiện thƣờng xuyên, nhất là trong các hoạt động học, các hoạt động vui chơi…
ngoài ra còn phải giáo dục đạo đức cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi. Từ đó sẽ hình
thành cho những thói quen đạo đức đúng đắn ngay từ lúc còn nhỏ.
5


Phần 2: NỘI DUNG
2.1. CƠ SỞ KHOA HỌC, LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
Giáo dục đạo đức là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức từ nhiều
phía với những hình thức khác nhau nhằm hình thành cho con ngƣời những hành
vi phù hợp với chuẩn mực đạo đức của xã hội. Đối với trẻ thơ, giáo dục đạo đức
là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch nhằm trang bị cho trẻ những hiểu
biết sơ đẳng về những yêu cầu của chuẩn mực hành vi đạo đức trong các mối
quan hệ ứng xử hàng ngày. Trên cơ sở đó hình thành cho trẻ những phẩm chất
đạo đức những nét tính cách của con ngƣời Việt Nam mới.
Mỗi chúng ta lớn lên đều đƣợc nghe những lời ru ngọt ngào của ông bà,
cha mẹ bằng những câu chuyện thần tiên đầy giá trị nhân ái cao đẹp. Từ đó làm

nên họ có ý thức cho con đi học đều, đƣa đón đúng giờ quy định.
Song bên cạnh những thuận trên bản thân thấy vẫn còn một số khó khăn
sau:
- Thời gian để cho giáo viên sƣu tầm các tƣ liệu để dạy trẻ học tập làm
theo tấm gƣơng đạo đức Hồ Chí Minh chƣa đƣợc nhiều.
- Thời gian đầu trẻ đến lớp với thói quen tự do, chƣa có ý thức nề nếp, trả
lời câu hỏi chƣa đầy đủ câu.
- Vẫn còn một số phụ huynh chƣa nhận thức rõ tầm quan trọng của việc
giáo dục đạo đức cho con em mình nên thƣờng mặc kệ cho cô giáo.
- Thiết bị, đồ dùng phục vụ cho việc giảng dạy các môn học vẫn còn hạn
chế, chƣa phong phú.
* Kết quả khảo sát chất lƣợng trên trẻ:
Năm học Tổng
2011-2012 số trẻ

Đầu năm

35

Tốt

Khá

Đạt yêu cầu

Chƣa đạt
yêu cầu

Số trẻ


5

14%

Kết quả khảo sát cho thấy số cháu đạt ở mức khá, tốt còn ít, vẫn còn cháu
xếp loại ở mức chƣa đạt yêu cầu. Từ đó tôi mạnh dạn đƣa ra một số biện pháp
để áp dụng lồng ghép nội dung giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
nhằm nâng cao chất lƣợng trẻ đặc biệt là đối với trẻ của lớp tôi.
2. 3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
7


2.3.1. Tự rèn luyện tu dƣỡng đạo đức và nâng cao trình độ chuyên môn cho
bản thân.
Năm học 2011 - 2012 tôi đã đƣợc phân công phụ trách lớp 5 - 6 tuổi. Để
trình độ chuyên môn của mình đƣợc vững vàng hơn, tôi đã tự nâng cao trình độ
chuyên môn bằng nhiều hình thức:
- Nghiên cứu kỹ các loại chƣơng trình nuôi dƣỡng, chăm sóc và giáo dục
trẻ, đặc biệt là trẻ 5 - 6 tuổi. Xây dựng kế hoạch soạn giảng cụ thể, lựa chọn nội
dung lồng ghép, tích hợp, sao cho phù hợp với từng chủ điểm, từng tiết học.
- Tham dự và ghi chép đầy đủ nội dung các buổi bồi dƣỡng chuyên môn
do các cấp tổ chức.
- Thực hiện tốt sự chỉ đạo chuyên môn của nhà trƣờng.
- Học hỏi kinh nghiệm và tiếp thu ý kiến đóng góp của chị em đồng
nghiệp.
- Luôn luôn rèn luyện tu dƣỡng đạo đức và học tập “ Làm theo tấm gƣơng
đạo đƣc Hồ Chí Minh”
Với những biện pháp tự rèn luyện đạo đức, học tập nâng cao chuyên môn
này đã giúp cho trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân đƣợc nâng lên.
2.3.2. Giáo dục trẻ có những hành vi, thói quen đạo đức đúng đắn.

không? Cây xanh có ích lợi gì cho chúng ta và cho môi trƣờng? muốn có nhiều
cây xanh chúng ta phải làm gì? Muốn cho cây đƣợc xanh tốt thì cần phải làm gì?
Qua lợi ích của cây xanh, cô giáo dục các con phải biết yêu quý, chăm sóc
bảo vệ cây xanh, tƣới nƣớc cho cây thƣờng xuyên, không đƣợc ngắt hay bẻ cành
cây để tạo nhiều bóng mát cho sân trƣờng góp phần làm cho môi trƣờng trong
lành hơn.
+ Qua tiết học Thể dục:
Cô dạy trẻ biết yêu quý và giữ gìn các bộ phận trên cơ thể, ăn uống đủ
chất, siêng năng luyện tập thể dục thể thao theo lời kêu gọi của Bác Hồ để có
một cơ thể phát triển khỏe mạnh, hài hòa, cân đối. Dạy trẻ biết cách xếp hàng
theo hiệu lệnh của cô, trong lúc tập không đƣợc chen lấn, hay xô đẩy nhau. Biết
cách ăn mặc gọn gàng, giản dị khi đến lớp. Đó cũng là cách dạy trẻ học theo
phong cách dản dị của Bác dù ở nhà hay đi đâu.
+ Qua tiết học tạo hình “Vẽ ngƣời thân trong gia đình”

9


Cô đàm thoại cùng trẻ: Gia đình các con gồm có những ai? Nhà con có tất
cả mấy ngƣời? Thuộc gia đình lớn hay nhỏ? Các con có yêu quý gia đình của
mình không? Mọi ngƣời sống trong gia đình phải nhƣ thế nào với nhau? Các con
phải làm gì để thể hiện tình yêu của mình đến gia đình mình?
Với những câu hỏi đàm thoại nhẹ nhàng nhƣ vậy cô giáo dục trẻ phải biết
yêu thƣơng, kính trọng ông bà, cha mẹ, anh chị…Vì đó là những ngƣời sinh ra
mình, luôn yêu thƣơng chăm sóc cho mình. Ngoài ra còn phải dạy trẻ biết thể
hiện hành động yêu thƣơng, kính trọng đến ông bà, cha mẹ nhƣ: đi hỏi, về chào,
lễ phép nghe lời, chăm ngoan học giỏi, biết giúp đỡ ông bà cha mẹ làm những
việc nhỏ, biết quan tâm khi thấy ông bà, cha mẹ ốm đau, rót nƣớc mời cha mẹ
uống khi đi làm về…
+ Giờ làm quen với Văn học: Qua chuyện: “Tấm Cám”

lớn thì phải dùng 2 tay, và phải biết nói lời cảm ơn.
2.3.4. Giáo dục đạo đức cho trẻ qua các hoạt động vui chơi.
Đối với trẻ ở lứa tuổi này, trẻ học mà chơi, chơi mà học, trong giờ vui
chơi, trẻ đƣợc thực hành trải nghiệm nhiều vai chơi khác nhau trong cuộc sống.
Trẻ lớn lên, học hành và khám phá thông qua các trò chơi. Các hành động chơi
đòi hỏi trẻ phải suy nghĩ, giải quyết các vấn đề, thực hành các ý tƣởng.
Trong khi trẻ chơi, cô là ngƣời quan sát và hƣớng dẫn trẻ biết cách giao
lƣu với các bạn trong nhóm, biết chào hỏi lễ phép, cảm ơn bạn khi đƣợc bạn
giúp đỡ, xin lỗi bạn khi mình mắc lỗi, khi đƣợc nhận quà, nhận đồ chơi từ bạn
khác thì phải biết nhận bằng 2 tay. Cô luôn là ngƣời theo sát trẻ, uốn nắn trẻ kịp
thời khi có biểu hiện chƣa chuẩn mực. Từ đó sẽ giúp trẻ hình thành những thói
quen, hành vi văn minh trong giao tiếp.
* Ví dụ1:
+ Qua trò chơi phân vai: Y tá, bác sĩ.
Trẻ đã biết tự thảo luận nhận vai chơi, nhiệm vụ của từng vai phải làm
công việc gì?
- Bác sĩ biết thăm hỏi bệnh nhân ân cần, xƣng hô: Cô, chú, bác, cháu đau
ở chỗ nảo? đau ra sao?
- Y tá phát thuốc dặn dò bệnh nhân uống thuốc ngày mấy lần? Còn bệnh
nhân biết nhận thuốc bằng 2 tay và nói lời cảm ơn đối với bác sĩ, y tá.
* Ví dụ 2:
11


+ Qua trò chơi bán hàng:
- Ngƣời bán hàng: Luôn luôn tƣơi cƣời, niềm nở, mời chào khách hàng:
Cô, chú mua gì ạ?
- Ngƣời mua hàng: Bao nhiêu tiền một mớ rau vậy cô?
Qua các hoạt động vui chơi trẻ đƣợc tự mình trải nghiệm, tự mình làm
ngƣời lớn, trẻ thấy mạnh dạn tự tin hơn trong giao tiếp, trong ứng xử, luôn luôn

không làm rơi vãi cơm, thức ăn xuống đất hoặc trên bàn. Từ đó hình thành cho
trẻ thói quen ăn uống có văn hóa nhƣ:
- Rửa tay sạch trƣớc khi ăn
- Cách sử dụng những đồ dùng, vận dụng trong ăn uống một cách đúng
đắn.
- Ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn,
không nói chuyện, ăn hết suất.
- Biết mời cô và các bạn trƣớc khi ăn.
- Biết tự dọn, cất đò dùng, bát, đĩa, thìa… đúng nơi quy định hoặc biết
giúp cô chuẩn bị giờ ăn.
- Ngồi ngay ngắn, không làm ảnh hƣởng đến ngƣời xung quanh.
- Trong giờ học hoạt động nêu gương.
Khi dạy trẻ lúc nào cũng phải trung thực trong lời nói và việc làm, tập cho
trẻ cách biết tự nhận xét hôm nay mình có ngoan hay không ngoan và lí do vì
sao chƣa ngoan.
Từ đó cô quan sát lời nói, hành vi cử chỉ của trẻ xem những điều trẻ nói
có đúng với ngày hôm đó hay không, nếu đúng cô cho cả lớp tuyên dƣơng vì trẻ
đó đã nhận ra khuyết điểm của mình rất đáng đƣợc khen và thƣởng. Còn nếu trẻ
nào vi phạm lỗi, bị cô nhắc nhở mà vẫn không tự giác nhận lỗi, đợi cô và các
bạn nhắc thì trẻ đó chƣa ngoan, cô có thể phạt bạn đó không đƣợc cắm cờ bé
ngoan vè cuối tuần không đƣợc bé ngoan.
2.3.6. Giáo dục đạo đức thông qua ngày hội, ngày lễ.
Nhƣ chúng ta đã biết truyền thống của ngƣời Việt Nam ta luôn Tôn sƣ
trọng đạo. Vì vậy thông qua các hoạt động tổ chức ngày giỗ Tổ Hùng Vƣơng,
ngày 20/11, Tết cổ truyền… Từ ý nghĩa của những ngày lễ lớn, tôi đã tổ chức
các hoạt động văn nghệ để chào mừng, đồng thời ôn luyện truyền thống của dân
tộc để giáo dục trẻ lòng tự hào dân tộc.
13





Năm học
2011-2012

Tổng
số trẻ

Tốt

Số trẻ

Tỉ lệ
%

Khá

Đạt yêu cầu

Số trẻ

Tỉ lệ
%

Số trẻ

Tỉ lệ
%

Chƣa đạt

37%

15

47%

7

20%

0

0

Tóm lại: Với kết quả trên tôi thấy học sinh của lớp rất ngoan, lễ phép
hơn, trẻ đƣợc hình thành những thói quen, hành vi văn minh, biết chào hỏi khi
có khách đến, biết trao và nhận bằng 2 tay, biết quan tâm giúp đỡ bạn bè, cô
giáo, ông bà, cha mẹ… Các bạn trong lớp chơi với nhau rất đoàn kết, không
tranh dành đồ chơi của nhau, biết chia sẻ tình cảm với mọi ngƣời, luôn yêu quý
kính trọng cô giáo và ngƣời lớn.
2. 5. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Trong quá trình thực hiện đề tài, bản thân tôi đã rút ra một số kinh nghiệm
sau:
- Giáo viên cần phải tích cực học tập, tự bồi dƣỡng chuyên môn cho bản
thân, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp và biết lắng nghe ý kiến đóng góp của
mọi ngƣời.
- Luôn luôn tự rèn luyện tu dƣỡng đạo đức cho bản thân.
- Phải có tâm huyết với nghề, khi tổ chức các hoạt động cần lấy trẻ làm
trung tâm và luôn lắng nghe ý kiến của trẻ.
- Cần tìm hiểu rõ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để đƣa ra những yêu cầu

biết phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trƣờng trong việc nuôi dƣỡng,
chăm sóc và giáo dục trẻ.
Tóm lại: Chúng ta là những ngƣời làm công tác giáo dục cần tạo cho trẻ
đƣợc sống trong môi trƣờng sƣ phạm lành mạnh, tạo điều kiện cho trẻ đƣợc phát
huy tính tích cực, sáng tạo của bản thân. Cần có lƣơng tâm trách nhiệm, thƣơng
yêu trẻ nhƣ con của mình. Yêu nghề gƣơng mẫu, tạo cho trẻ bầu không khí gần
gũi, yêu thƣơng ấm áp, thân thiện khi đến lớp. Cần tổ chức các hoạt động giáo
dục trên lớp theo chƣơng trình quy định, ngoài ra, cần phải phối kết hợp cùng
với gia đình để giáo dục đạo đức cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi.
3. 2. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ

16


Khi nghiên cứu và thực hiện đề tài, tôi xin mạnh dạn đề xuất một số ý
kiến sau:
* Đối với các cấp lãnh đạo:
- Cần tạo điều kiện, hỗ trợ đầu tƣ kinh phí để nhà trƣờng xây dựng cơ sở
vật chất, mua sắm trang thiết bị đồ dùng phục vụ công tác nuôi dƣỡng, chăm sóc
và giáo dục trẻ.
* Đối với phòng giáo dục:
- Tham mƣu với các cấp lãnh đạo, các ban ngành đoàn thể quan tâm hơn
nữa về đầu tƣ kinh phí cho các trƣờng để nhà trƣờng mua sắm trang thiết bị
phục vụ cho các môn học đạt hiệu quả cao.
- Thƣờng xuyên mở các lớp bồi dƣỡng chuyên môn cho giáo viên trực
tiếp tham dự.
* Đối với nhà trường:
- Cần tổ chức cho giáo viên tham gia học tập, trao đổi kinh nghiệm với
các đồng nghiệp ở các trƣờng điểm để củng cố về phƣơng pháp, hình thức tổ
chức các hoạt động giáo dục đạo đức cho trẻ ở trƣờng mầm non.

1. 4. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU
1. 5. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. 6. MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Phần 2: NỘI DUNG
2. 1. CƠ SỞ KHOA HỌC, LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
2. 2. KHẢO SÁT THỰC TRẠNG
2. 3. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
2.3.1. Tự rèn luyện tu dƣỡng đạo đức và nâng cao trình độ chuyên môn
cho bản thân.
2.3.2 Giáo dục trẻ có những hành vi, thói quyen đạo đức đúng đắn.
2.3.3. Giáo dục đạo đức cho trẻ thông qua các tiết học.
2.3.4. Giáo dục đạo đức cho trẻ qua các hoạt động vui chơi.
2.3.5. Giáo dục đạo đức cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi.
2.3.6. Giáo dục đạo đức thông qua ngày hội, ngày lễ.
2.3.7. Phối hợp với các bậc phụ huynh.
2.4. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƢỢC
2.5. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Phần 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3. 1. KẾT LUẬN CHUNG
3. 2. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ

18