I H C QU C GIA H N I
KHOA LU T

PH M TH VI T

TáI HòA NHậP Xã HộI
ĐốI VớI NGƯờI CHƯA THàNH NIÊN PHạM TộI MãN HạN Tù
THEO PHáP LUậT THI HàNH áN HìNH Sự VIệT NAM
(Trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bàn tỉnh Hà Giang)

LU NV NTH CS LU T H C

HN I- 2016


I H C QU C GIA H N I
KHOA LU T

PH M TH VI T

TáI HòA NHậP Xã HộI
ĐốI VớI NGƯờI CHƯA THàNH NIÊN PHạM TộI MãN HạN Tù
THEO PHáP LUậT THI HàNH áN HìNH Sự VIệT NAM
(Trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bàn tỉnh Hà Giang)
Chuyờn ngnh: Lu thỡnhs vt t nghỡnhs
Mó s : 60 38 01 04

LU NV NTH CS LU T H C

Ng


i ch a thƠnh niên ph m t i

mƣn h n tù ................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.

T m quan tr ng c a các ch

ng trình tái hòa nh p đ i v i ng

i ch a

thƠnh niên ph m t i mƣn h n tù .................. Error! Bookmark not defined.
1.3.

Chu n m c qu c t v tái hòa nh p xƣ h i cho ng

i ch a thƠnh niên

ph m t i ....................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.

Ch

ng trình tái hòa nh p cho ng

i ch a thƠnh niên ph m t i mƣn

h n tù ........................................................... Error! Bookmark not defined.
1.5.


Xĩă H Iă

Iă V Iă NG

Iă CH Aă THĨNHă NIÊNă PH Mă T I

MĩNăH NăTỐăC AăT NHăHĨăGIANG Error! Bookmark not defined.
2.1.

ánh giá chung v tình hình đ a lý, dơn c , xƣ h i vƠ tình hình t i
ph m c a t nh HƠ Giang .............................. Error! Bookmark not defined.

2.2.

Nh ng k t qu đ t đ

c vƠ nh ng t n t i trong vi c áp d ng pháp lu t

1


v tái hòa nh p xƣ h i đ i v i ng

i ch a thƠnh niên ph m t i mƣn

h n tù trên đ a bƠn t nh HƠ Giang ............... Error! Bookmark not defined.
2.2.1.

Nh ng k t qu đ t đ



IăCH AăTHĨNHăNIÊNăPH MăT IăMĩNăH NăTỐError! Bookmark not

Nh ng gi i pháp hoƠn thi n pháp lu t v tái hòa nh p xƣ h i đ i v i
ng

3.2.

Iă V Iă

i ch a thƠnh niên ph m t i mƣn h n tùError! Bookmark not defined.

M t s gi i pháp, đ xu t nh m nơng cao hi u qu c a vi c áp d ng các
quy đ nh v tái hòa nh p xƣ h i đ i v i ng

i ch a thƠnh niên ph m t i

mƣn h n tù ................................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.

Các gi i pháp khác ...................................... Error! Bookmark not defined.

3.3.1.

T ng c

ng s lƣnh đ o c a các c quan, ng

công tác tái hòa nh p xƣ h i đ i v i ng
ch p hƠnh xong hình ph t tù tr v đ a ph


2


ă

U

1.ăTínhăc păthi tăc aăvi cănghiênăc uăđ ătài
Tái hoƠ nh p xƣ h i đ i v i ng

i ch a thƠnh niên ph m t i mƣn h n tù lƠ

m t công tác g n li n v i vi c th c thi các bi n pháp hoƠ nh p c ng đ ng cho ng
ch a thƠnh niên ph m t i sau khi đ
vƠ t o đi u ki n cho nh ng ng
s ng bình th

c tr v v i xƣ h i t c s giam gi . Giúp đ

i đƣ ch p hƠnh xong án ph t tù xơy d ng m t cu c

ng đ ng th i giáo d c h tr thƠnh nh ng công dơn có ích cho xƣ

h i, h n ch t i đa nh ng tr
đ

i

ng h p tái ph m không ch lƠ m c tiêu chung mƠ còn

i ch a thƠnh niên ph m t i mƣn h n tù lƠ

m t ho t đ ng có liên quan đ n nhi u c quan, ban, ngƠnh vƠ toƠn xƣ h i. Kho n 2
i u 39 Lu t Thi HƠnh án Hình s n m 2010 quy đ nh:
Tr i giam, tr i t m giam, c quan thi hƠnh án hình s Công an c p
huy n ph i h p v i gia đình ph m nhơn, chính quy n đ a ph

ng, c

quan, t ch c, cá nhơn quan tơm đ ng viên ph m nhơn tích c c h c t p,
lao đ ng, rèn luy n đ đ

ch

ng s khoan h ng c a NhƠ n

c; h tr

các ho t đ ng giáo d c, d y ngh cho ph m nhơn vƠ chu n b các đi u
ki n c n thi t đ ph m nhơn tái hoƠ nh p c ng đ ng sau khi ch p hƠnh
xong án ph t tù [40, i u 39].
Tuy nhiên c ng c n nh n th c m t cách đ y đ r ng đơy v a lƠ quy n v a lƠ
trách nhi m c a các c quan có th m quy n nh m góp ph n đ a ng
l i cu c s ng l
ch ng cho ch tr

i ph m t i tr

ng thi n, góp ph n n đ nh an ninh, tr t t t i đ a ph
ng đúng đ n c a

th c, th t c đ giao cho t ch c không ph i lƠ c quan nhƠ n

c th c

hi n m t s công vi c thi hƠnh án.
Th c ti n đƣ cho th y tình hình t i ph m ngƠy cƠng ph c t p, s l
ph m t i mƣn h n tù hƠng n m có chi u h
h i cho các đ i t
l

ng các đ i t

ng nƠy c n đ

ng ng

i

ng gia t ng, do đó vi c tái hoƠ nh p xƣ

c quan tơm m t cách đúng đ n. Vi c ti p nh n s

ng đƣ b cách ly v i xƣ h i trong m t th i gian dƠi lƠ m t thách

th c không nh trong công tác tái hoƠ nh p xƣ h i.
Trong nh ng n m v a qua th c ti n công tác tái hoƠ nh p xƣ h i có nh ng
bi n chuy n tích c c vƠ đ t đ
nh p xƣ h i đ
ch



nay các v n b n v tái hoƠ nh p xƣ h i còn ch a đ ng b vƠ th ng nh t. Th c t
hi n nay cho th y, các quy đ nh v vi c tái hoƠ nh p xƣ h i đ i v i ng
n m r i rác

i ph m t i

các v n b n pháp lu t khác nhau nh Lu t hình s , Lu t thi hƠnh án

ph t tù ho c trong các v n b n Ch th , Ngh quy t c a Chính ph vƠ ngƠnh Công an

4


nh Ch

ng trình qu c gia phòng ch ng t i ph m, ch

ng trình phòng ch ng vƠ

ki m soát ma tuý. NgoƠi ra công tác tái hoƠ nh p xƣ h i cho ng
th c s đ

i ph m t i ch a

c quan tơm đúng m c c ng góp ph n lƠm cho công tác tái hoƠ nh p xƣ

h i ch a th c s phát huy h t vai trò c a nó trong quá trình giáo d c, c m hoá
ng


i ph m t i nói chung vƠ ng

i ch a thƠnh niên ph m t i

mƣn h n tù nói riêng. C th lƠ các công trình nh : Phan Xuơn S n, Xây d ng môi
tr

ng giáo d c ph m nhân trong các tr i giam - C s lý lu n, th c tr ng, gi i

pháp,

tƠi khoa h c c p c s , HƠ N i, n m 2000; PGS.TS Nguy n Qu c Nh t,

Th.S Ph m Trung HoƠ, Th.S Tr n H i Âu (2001), Giáo d c, giúp đ ng
tái hoà nh p c ng đ ng
D

i tù tha

Vi t Nam, NXB Công an nhơn dơn, HƠ N i, n m 2001;

ng Thanh Mai, Nguy n H u Duy n, Ngô V n Thơu, Nguy n HoƠng HƠ,

Nguy n V n Hi n, Nguy n Quang H ng. M t s v n đ lý lu n và th c ti n v tái
hòa nh p c ng đ ng c a công dân sau th i gian c i t o, giam gi . Thông tin khoa
h c pháp lý. Vi n nghiên c u khoa h c pháp lý, B T pháp. Tháng 4/2001; V
pháp lu t hình s hƠnh chính, B T pháp - Rà soát, đánh giá pháp lu t, chính sách
và th c ti n tái hoà nh p c ng đ ng đ i v i ng
lu t



c các m c tiêu trên, đ tƠi có các nhi m v sau:

M tălà, lƠm rõ h n các v n đ lý lu n vƠ th c ti n v công tác tái hoƠ nh p
xƣ h i nh : Khái ni m tái hoƠ nh p xƣ h i đ i v i ng

i ch a thƠnh niên ph m t i;

các quy đ nh c a pháp lu t hình s , t t ng hình s ; thi hƠnh án hình s vƠ các lu t
có liên quan v tái hoƠ nh p xƣ h i đ i v i ng

i ch a thƠnh niên ph m t i.

Haiălà, đánh giá đúng th c tr ng công tác tái hoƠ nh p xƣ h i c a t nh HƠ
Giang trong nh ng n m g n đơy đ tìm ra nh ng thi u sót, t n t i vƠ nguyên nhơn
c a th c tr ng trên, t đó xác đ nh đúng b n ch t c a v n đ .
6

ng th i tác gi đ a


ra m t s gi i pháp cho phù h p, ti n t i hoƠn thi n các quy đ nh c a pháp lu t v
tái hoƠ nh p xƣ h i đ i v i ng

i ch a thƠnh niên ph m t i hi n nay.

4.ăPh măviănghiênăc uăc aăđ ătài
Công tác tái hoƠ nh p đ i v i ng
đo n khác nhau v i nh ng đ i t
ng

t t ng hình s n m 2003, B lu t thi hƠnh án n m 2010, các v n b n h
hƠnh vƠ m t s v n b n h
nh p xƣ h i đ i v i ng

ng d n thi

ng d n c a các c quan chuyên môn v công tác tái hoƠ

i ph m t i.

C s th c ti n: Th c ti n công tác tái hoƠ nh p xƣ h i đ i v i ng

i ch a

thƠnh niên ph m t i t i t nh HƠ Giang. NgoƠi ra lu n v n còn d a trên các công
trình nghiên c u c a các nhƠ lu t h c, các công trình nghiên c u c a các nhƠ
chuyên môn trong l nh v c t i ph m h c vƠ các quy đ nh c a pháp lu t Vi t Nam v
l nh v c nƠy.
6.ăPh

ngăphápănghiênăc u

Lu n v n đ

c nghiên c u d a trên c s ph

k t h p v i m t s ph
h c; ph

ng pháp bi n ch ng khoa h c

ng công tác

c nói chung vƠ t nh HƠ Giang nói riêng.

8.ăC ăc uăc aălu năv n
NgoƠi ph n m đ u, k t lu n vƠ danh m c tƠi li u tham kh o, lu n v n
có 3 ch
Ch

ng:
ng 1: M t s v n đ chung v tái hòa nh p xƣ h i đ i v i ng

i ch a

thƠnh niên ph m t i mƣn h n tù.
Ch

ng 2: Th c ti n áp d ng pháp lu t v tái hòa nh p xƣ h i đ i v i ng

i

ch a thƠnh niên ph m t i mƣn h n tù c a t nh HƠ Giang.
Ch

ng 3: M t s gi i pháp hoƠn thi n pháp lu t vƠ nơng cao hi u qu tái

hòa nh p xƣ h i đ i v i ng

i ch a thƠnh niên ph m t i mƣn h n tù.


5.

B N i v , B Qu c phòng, B TƠi chính, B giáo d c vƠ Ơo t o, B lao
đ ng th ng binh vƠ xƣ h i (1993), Thông t liên t ch s 11- TTLB ngày
20/12/1993 h ng d n vi c giáo d c pháp lu t, giáo d c công dân, d y v n
hóa, d y ngh , ch đ sinh ho t gi i trí cho ph m nhân, HƠ N i.

6.

B TƠi chính - B Công an - B Qu c phòng (2010), Thông t liên t ch s
04/2010/TTLT-BTC-BCA-BQP ngày 12/10/2010 h ng d n th c hi n ch đ
lao đ ng và s d ng k t qu lao đ ng, d y ngh c a ph m nhân trong các
tr i giam, HƠ N i.

7.

Chính ph (2000), Ngh đ nh s 59/2000/N -CP ngày 30/10/2000 quy đ nh
vi c thi hành bi n pháp giáo d c t i xã, ph ng, th tr n đ i v i ng i ch a
thành niên ph m t i, HƠ N i.

8.

Chính ph (2000), Ngh đ nh s 60/2000/N -CP ngày 30/10/2000 quy đ nh
vi c thi hành hình ph t c i t o không giam gi , HƠ N i.

9.

Chính ph (2000), Ngh đ nh s 61/2000/N -CP ngày 30/10/2000 quy đ nh
vi c thi hành hình ph t tù cho h ng án treo, HƠ N i.


14.

n, m c, , sinh ho t, ch m sóc y t

Chính ph (2012), Ngh đ nh s 10/2012/N -CP ngày 17/2/2012 quy đ nh
chi ti t thi hành bi n pháp giáo d c t i xã, ph
ch a thành niên ph m t i, HƠ N i.

15.

i ch p hành

Ch t ch n

c (2000), Quy t đ nh s 35/Q

ng, th tr n đ i v i ng

i

- CTN ngày 23/2/2000 v đ c

xá, HƠ N i.
16.

Công an t nh HƠ Giang (2002 - 2012, 2013, 2014), Báo cáo đi u tra kh o sát
tình hình ng

17.


gia ký k t n m 1982.

23.

Nguy n V n C (2011), “D y ngh cho ph m nhơn vƠ b o đ m vi c lƠm cho
ng i mƣn h n tù”, T p chí Nhân quy n, (1+2).

24.

ng C ng s n Vi t Nam (2002), Ngh quy t s 08-NQ/TW ngày 02/01/2002
c a B Chính tr v m t s nhi m v tr ng tâm công tác t pháp trong th i
gian t i, HƠ N i.
10


ng C ng s n Vi t Nam (2005), Ngh quy t s 49-NQ/TW ngày 2/6/2005

25.

c a B Chính tr v chi n l
26.

c c i cách t pháp đ n n m 2020, HƠ N i.

H i đ ng th m phán Tòa án nhơn dơn t i cao (2007), Ngh quy t s
01/2007/NQ-H TP ngày 02/10/2007 h ng d n m t s quy đ nh c a B lu t
hình s v th i hi u thi hành b n án, mi n ch p hành hình ph t, gi m th i
h n ch p hành hình ph t, HƠ N i.

27.

Nguy n L i (2009), "Th c tr ng vƠ gi i pháp trong công tác qu n lý, giúp đ
ng i đ c đ c xá, mƣn h n tù trên đ a bƠn qu n Ng HƠnh S n ậ Ơ N ng",
K y u h i th o khoa h c: Pháp lu t và th c ti n v tái hòa nh p xã h i c a
nh ng ng i mãn h n tù Vi t Nam và Na Uy, Vi n NhƠ n c vƠ Pháp lu t
vƠ Norwegian Center for Human Rights t ch c t i H Long ậ Qu ng Ninh,
ngƠy 26 - 27/11.

32.

Ph m V n L i (2006), “Th c tr ng pháp lu t thi hƠnh án ph t tù vƠ h
hoƠn thi n”, T p chí Nhà n c và pháp lu t, (2).

33.

D

ng

ng Thanh Mai, Nguy n H u Duy n, Ngô V n Thơu, Nguy n HoƠng HƠ,

Nguy n V n Hi n, Nguy n Quang H ng (2001), "M t s v n đ lý lu n vƠ
th c ti n v tái hòa nh p c ng đ ng c a công dơn sau th i gian c i t o, giam
gi ", Thông tin khoa h c pháp lý, (Chuyên đ ).

11


34.

Nguy n Qu c Nh t, Ph m Trung Hòa, Tr n H i Âu (2001), Giáo d c, giúp

Qu c h i (2009), B lu t hình s , HƠ N i.

40.

Qu c h i (2010), Lu t thi hành án hình s , HƠ N i.

41.

Qu c h i (2013), Hi n pháp, HƠ N i.

42.

Qu c h i (2015), B lu t t t ng hình s , HƠ N i.

43.

Qu c h i (2015), B lu t hình s , HƠ N i.

44.

S Lao đ ng Th

ng binh vƠ xƣ h i t nh HƠ Giang (2015), Báo cáo k t qu

tri n khai th c hi n Ngh đ nh s 80/N -CP và K ho ch s 71/KH-UBND,
HƠ Giang.
45.

Phan Xuơn S n (2000), Xây d ng môi tr


t ch c t i H Long - Qu ng Ninh, ngƠy 26 - 27/11.

48.

Tr n Quang Ti p (2002), M t s v n đ thi hành án hình s , Nxb Công an
Nhơn dơn.
12


49.

Tòa án nhơn dơn t nh HƠ Giang (2011 - 2015), Báo cáo th ng kê s li u xét
x , HƠ Giang.

50.

Tòa án nhơn dơn t nh HƠ Giang (2012), B n án s 31/2012/HSST, HƠ Giang.

51.

Tòa án nhơn dơn t nh HƠ Giang (2013), B n án 23/HSST, HƠ Giang.

52.

UBND t nh HƠ Giang (2011), Báo cáo k t qu tri n khai th c hi n Ngh đ nh
s 80/N - CP quy đ nh các bi n pháp b o đ m tái hòa nh p c ng đ ng đ i
v ing

53.



Tr n Th Quang Vinh (2009), “Phòng ng a tái ph m t i đ i v i ng
án tù c a

ib k t

i h c Lu t thƠnh ph H Chí Minh”, K y u h i th o khoa h c:

Pháp lu t và th c ti n v tái hòa nh p xã h i c a nh ng ng
Vi t Nam và Na Uy, Vi n NhƠ n

i mãn h n tù

c vƠ Pháp lu t vƠ Norwegian Center for

Human Rights t ch c t i H Long - Qu ng Ninh, ngƠy 26 - 27/11.
59.

Võ Khánh Vinh, Nguy n M nh Kháng (2006), Pháp lu t thi hành án hình s
Vi t Nam – Nh ng v n đ lý lu n và th c ti n, Nxb T pháp.

60.

V Pháp lu t hình s hƠnh chính - B T pháp (2007), Rà soát, đánh giá
pháp lu t, chính sách và th c ti n tái hòa nh p c ng đ ng đ i v i ng
ch a thành niên vi ph m pháp lu t
13

Vi t Nam, HƠ N i.


Special

Needs

Education.

Retrieved

from,

/>65.

United Nations Basic Principles for the Treatment of Prisoners. General
Assembly resolution 45/111, annex.

66.

Wolfendale, S. (1997), Meeting Special Needs in the Early Years: Directions
in Policy and Practice. London: David Fulton Publishers.

14