I H C QU C GIA H N I
KHOA LU T

INHSNGH I

Các hình thức đồng phạm
trong Luật hình sự Việt Nam
(trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Hà Giang)

LU NV NTH CS LU T H C

HN I- 2016


I H C QU C GIA H N I
KHOA LU T

INHSNGH I

Các hình thức đồng phạm
trong Luật hình sự Việt Nam
(trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Hà Giang)
Chuyờn ngnh: Lu thỡnhs vt t nghỡnhs
Mó s : 60 38 01 04

LU NV NTH CS LU T H C

Ng

ih


M CăL C
Trang
Trang ph bìa
L i cam đoan
M cl c
Danh m c các t vi t t t
Danh m c các b ng
M ă
Ch

U .......................................................................................................... 4
ngă 1: M Tă S ă V Nă

ă Lụă LU Nă V ă CỄCă HÌNHă TH Că

NGăPH M ................................ Error! Bookmark not defined.
1.1.

Kháiăni măđ ngăph m,ăhìnhăth căđ ngăph mError! Bookmark not defined

1.1.1.

Khái ni m đ ng ph m ...................... Error! Bookmark not defined.

1.1.2.

Khái ni m hình th c đ ng ph m ..... Error! Bookmark not defined.

1.2.


Quyăđ nhăc aăB ălu tăhìnhăs ăn mă1999 vàăB ălu tăhìnhăs ă
n mă2015 v ăcácăhìnhăth căđ ngăph mError! Bookmark not defined.

2


2.2.

Th căti năgi iăquy tăv ăánăhìnhăs vàăm tăs ăt năt iăv

ngă

m căđ iăv iăvi căxácăđ nhăcácăhìnhăth căđ ngăph măt iăt nhă
HàăGiang ......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1.

Th c ti n gi i quy t các v án hình s trên đ a bàn t nh Hà GiangError! Bookmar

2.2.2.

M t s t n t i trong vi c xác đ nh các hình th c đ ng ph m và
nguyên nhân ..................................... Error! Bookmark not defined.

2.3.

Cácăgi iăphápănângăcaoăhi uăqu ăápăd ngăquyăđ nhăc aăB ă
lu tăhìnhăs ăv ăcácăhìnhăth căđ ngăph mError! Bookmark not defined.

2.3.1.


hi n, đ ng ph m th

ng ng

i tham

ng trong cùng v án c ng nh t i

ng t i th c hi n). So v i t i ph m do m t ng
ng nguy hi m h n, vì khi m t nhóm ng

i th c

i cùng c ý

th c hi n hành vi ph m t i, tính nguy hi m cho xư h i c a hành vi ph m t i
s t ng lên đáng k , nh t là khi có s câu k t ch t ch v t ch c và cách th c
th c hi n, phát tri n thành “ph m t i có t ch c”, do đó vi c xác đ nh trách
nhi m hình s đ i v i nh ng ng
nh ng tr

i đ ng ph m có m t s đi m khác v i

ng h p ph m t i riêng l .

Trong khoa h c Lu t hình s , c n c vào các đ c đi m v m t ch quan
và khách quan c a t i ph m, đ ng ph m đ
ph m có thông m u tr

c chia ra nhi u hình th c: đ ng


th c v đ ng ph m nói chung và hình th c đ ng ph m nói riêng hi n nay
ch a đ

c th ng nh t gi a các c quan ti n hành t t ng, v n còn nhi u

quan đi m và ý ki n trái ng

c nhau. Nh ng ý ki n khác nhau này đư gây

khó kh n cho vi c gi i quy t v án. Trên đ a bàn t nh Hà Giang, do nh n
th c v b n ch t pháp lý c a các hình th c đ ng ph m còn h n ch nên vi c
phân đ nh gi a đ ng ph m th
nh t, nh h

ng và đ ng ph m có t ch c còn ch a th ng

ng đ n công tác xét x c a m t s Tòa án t i t nh Hà Giang.

ng ph m có thông m u tr

c là ph m t i có t ch c ho c ng

c l i. Có

nh ng b n án tuy không có d u hi u sai ph m v m t áp d ng pháp lu t,
nh ng vi c quy đ nh ch a rõ ràng v tình ti t ph m t i có t ch c t i kho n
3

i u 20 ph n Chung B lu t hình s (BLHS) đư d n t i nh n đ nh m t s

2. Tìnhăhìnhănghiênăc u
ng ph m c ng nh ph m t i có t ch c là nh ng v n đ có tính ph c
t p c v lý lu n và th c ti n, trong th i gian đư qua đ

c các lu t gia ít nhi u

đ c p đ n trong nh ng công trình nghiên c u c a mình d

i góc đ lu t hình

s , t i ph m h c ho c xư h i h c pháp lu t. Có nhi u nghiên c u v đ ng

5


ph m đ

c công b trên các sách, t p chí, lu n v n lu n án. Nh ng t u chung

l i thì các nghiên c u ch y u theo ba xu h

ng đó là: ti p c n d

i góc đ

t i ph m h c, lu t hình s và theo s xu t hi n các v n đ m i c a xư h i.
D

i góc đ khoa h c lu t hình s đư có khá nhi u các công trình nghiên c u


GS.TS. H Tr ng Ng đ ng trên t p chí L p pháp s 6/2009, bài nghiên c u
“

u tranh phòng, ch ng t i ph m có t ch c và t i ph m xuyên qu c gia

trong h i nh p kinh t qu c t ” c a PGS.TS Tr n H u

ng đ ng trên t p chí

C ng s n đi n t . M t s bài vi t c a TS.Nguy n Kh c H i: “

u tranh

phòng ch ng t i ph m có t ch c theo pháp lu t hình s Liên bang Nga”
trong t p chí Khoa h c – HQG Hà N i s 23/2007, “Nh n di n t i ph m có
t ch c” (K y u h i th o khoa h c v s a đ i B lu t hình s n m 1999) đư
c ng c thêm nh ng nh n th c c b n trong vi c tìm hi u v đ ng ph m có t

6


ch c. Thêm vào đó, còn có các công trình nh “T i ph m có t ch c – l ch s
và v n đ hôm nay” c a GS.TS.H Tr ng Ng tr l i cho câu h i: “t i ph m
có t ch c – nh n th c m i hay hi n t

ng xã h i m i?”, bài vi t “T i ph m

có t ch c và vi c b sung ch đ nh t ch c t i ph m trong B lu t hình s
Vi t Nam” c a TS.Lê Th S n trong t p chí Lu t h c s 12/2012, đ tài lu n
án c a Nguy n Trung Thành “Ph m t i có t ch c trong lu t hình s Vi t


trong lu t hình s Vi t Nam, ph m vi nghiên c u th c ti n c a đ tài gi i h n
trên đ a bàn t nh Hà Giang và th i gian là 5 n m g n đây (2011-2014).
4. M căđích,ănhi m v nghiênăc u c a lu năv n
T vi c phân tích nh ng v n đ lý lu n v các hình th c đ ng ph m,
v i các thông tin th c xét x trên đ a bàn t nh Hà Giang, lu n v n đ a ra m t
s ki n ngh hoàn thi n nh ng quy đ nh c a pháp lu t hình s v các hình
th c đ ng ph m và nâng cao hi u qu áp d ng các quy đ nh này.
đ t đ

c m c đích nghiên c u nêu trên, lu n v n đ t ra nh ng

nhi m v sau c n gi i quy t:
-

a ra khái ni m, c s , ý ngh a phân lo i các hình th c đ ng ph m;

- Xác đ nh các n i dung phân lo i hình th c đ ng ph m;

7


- Nghiên c u quy đ nh c a pháp lu t v các hình th c đ ng ph m;
- Nghiên c u th c ti n xét x và xác đ nh nh ng t n t i v

ng m c đ i

v i vi c xác đ nh các hình th c đ ng ph m t i t nh Hà Giang, nguyên nhân và
t đó đ a ra gi i pháp, bi n pháp kh c ph c.
5. C ăs ph


l ch s phân tích, th ng kê, kh o sát th c ti n, ph
đ a ra đ

ng pháp phân

ng pháp xư h i h c... đ

c nh ng k t lu n khoa h c, đ xu t các ph

ng án c th sao cho

phù h p nh m hoàn thi n các quy đ nh c a B lu t hình s có liên quan đ n
các hình th c đ ng ph m.
6.

óngăgópăm i v khoa h c c a lu năv n

Lu n v n có nh ng đóng góp m i trong vi c nghiên c u, c th là:
a. Góp ph n làm sáng t m t cách h th ng và toàn di n m t s v n đ
lý lu n v các hình th c đ ng ph m;
b. Làm rõ th c ti n xét x và m t s t n t i v

ng m c đ i v i vi c xác

đ nh các hình th c đ ng ph m t i t nh Hà Giang;
c.

a ra m t s đ xu t hoàn thi n thi n các quy đ nh c a B lu t hình


5.

Lê C m (1999), Hoàn thi n pháp lu t hình s Vi t Nam trong giai đo n
xây d ng Nhà n c pháp quy n (m t s v n đ c b n c a ph n chung),
Nxb Công an nhân dân.

6.

ng V n Doưn (1986), V n đ đ ng ph m, Nxb Pháp lý.

7.

ng C ng s n Viêt Nam (2001), V n ki n
l n th IX, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.

8.

ng C ng s n Viêt Nam (2002), Ngh quy t s 08-NQ/TW ngày 02/01
c a B Chính tr v m t s nhi m v tr ng tâm công tác t pháp trong
th i gian t i, Hà N i.

9.

ng C ng s n Viêt Nam (2005), Ngh quy t s 48-NQ/TW ngày 24/5
c a B Chính tr v chi n l c xây d ng và hoàn thi n h th ng pháp
lu t Vi t Nam đ n n m 2010, đ nh h ng đ n n m 2020, Hà N i.

10.

ng C ng s n Viêt Nam (2005), Ngh quy t s 49-NQ/TW ngày 2/6/2005


oàn V n H ng (2003), "
x ", Tòa án nhân dân, (4).

ng ph m và m t s v n đ v th c ti n xét

19. Nguy n Th Trang Liên (2009), Các hình th c đ ng ph m trong lu t
hình s Vi t Nam, Lu n v n th c s Lu t h c, Khoa lu t - i h c Qu c
gia Hà N i.
20. Lu t hình s c a m t s n
(S chuyên đ ).

c trên th gi i (1998), Dân ch và pháp lu t,

21. N c C ng hòa nhân dân Trung Hoa (1994), B lu t hình s , Nxb Chính
tr qu c gia, H.
22. Nh t B n (1995), B lu t hình s , Lu t s 91, ngày 12/5/1995.
23. P.I. Gri-sa-ép - G.A. Kri-te-r (1999),
vi t, Nxb Sách pháp lý, Mátxc va.

ng ph m trong lu t hình s Xô

24. Pari (1993), B lu t hình s m i, Nxb T ng h p a-lô-d , (ti ng pháp).
25. Pháp (1992), B lu t hình s , lu t s 92 - 683, ngày 23/7/1992.
26.

Ng c Quang (1997), "Phân biêt ph m t i có t ch c , t ch c ph m
t i và t i ph m có t ch c", Lu t h c, (3).

10

37. Tòa án nhân dân t i cao (1990), Các v n b n v hình s , dân s và t t ng.
38. Nguy n Trung Thành (1999), "Ph m t i có t ch c trong lu t hốnh s Viêt
Nam: M t s v n đ lý lu n và th c ti n", Nhà n c và pháp lu t, (9).
39. Nguy n Trung Thành (2002), "C s và nh ng nguyên t c truy c u
trách nhiêm hốnh s trong tr ng h p ph m t i có t ch c", Nhà n c
và pháp lu t, (6).
40. Ki u ình Th (1996), Tìm hi u lu t Hình s Vi t Nam, Nxb thành ph
H Chí Minh
41. Trung Qu c (1997), B lu t hình s .
42. Tr

ng cao đ ng ki m sát (1983), Hình lu t xã h i ch ngh a (Ph n

11


chung), H.
43. Tr ng đ i h c Lu t Hà N i (1998), Giáo trình lu t hình s Vi t Nam,
t p 1, Nxb Công an nhân dân.
44. Tr ng đ i h c Lu t Hà N i (2000), Giáo trình Lu t Hình s Vi t Nam,
Nxb Công an nhân dân.
45. Tr ng đ i h c pháp lý Hà N i (1993), Giáo trình Lu t hình s Vi t
Nam, ph n các t i ph m, t p 1, Hà N i.
46. Võ Khánh Vinh (1994), Nguyên t c công b ng trong lu t hình s Vi t
Nam, Nxb Công an nhân dân.

12