ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN ĐÌNH TRIẾT

CÁC TỘI PHẠM THAM NHŨNG
TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
(trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bàn tỉnh Đăk lăk)

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN ĐÌNH TRIẾT

CÁC TỘI PHẠM THAM NHŨNG
TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
(trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bàn tỉnh Đăk lăk)
Chuyên ngành: Luật hình sự và Tố tụng hình sự
Mã số: 60 38 01 04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS. TS. TRỊNH QUỐC TOẢN

HÀ NỘI - 2015



1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của các tội phạm tham nhũng trong LHS Việt NamError! Bookma
1.1.2. Ý nghĩa của việc quy định các tội phạm tham nhũng trong LHS
Việt Nam ............................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.

Khái quát lịch sử của các quy định về tội phạm tham nhũng
trong LHS Việt Nam từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945
đến khi ban hành BLHS năm 1999 . Error! Bookmark not defined.

1.2.1. Giai đoạn từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến trước khi
ban hành BLHS năm 1985 .................. Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Giai đoạn từ khi ban hành BLHS năm 1985 đến trước khi ban
hành BLHS Việt Nam năm 1999 ........ Error! Bookmark not defined.
1.3.

Các tội phạm tham nhũng trong Công ước quốc tế về chống
tham nhũng và LHS một số nước..... Error! Bookmark not defined.

1.3.1. Các tội phạm tham nhũng trong Công ước quốc tế về chống tham nhũngError! Bookma

1.3.2. Các tội phạm tham nhũng trong LHS một số nướcError! Bookmark not defined
Chương 2: CÁC QUY ĐỊNH VỀ TỘI PHẠM THAM NHŨNG
TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH VÀ

THỰC TIỄN XÉT XỬ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐẮK LẮKError! Bookmark n


2.1.


VỀ CÁC TỘI PHẠM THAM NHŨNG VÀ

NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNGError! Bookmark n
3.1.

Sự cần thiết của việc hoàn thiện và nâng cao hiệu quả áp dụng

quy định của BLHS Việt Nam về các tội phạm tham nhũngError! Bookmark
3.1.1. Về mặt lý luận ..................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Về mặt thực tiễn .................................. Error! Bookmark not defined.
3.1.3. Về mặt lập pháp .................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.

Hoàn thiện quy định của BLHS Việt Nam về các tội phạm
tham nhũng ........................................ Error! Bookmark not defined.


3.2.1. Nhận xét .............................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Nội dung hoàn thiện ............................ Error! Bookmark not defined.
3.3.

Những giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng quy định của
BLHS Việt Nam về các tội phạm tham nhũngError! Bookmark not defined.

3.3.1. Tăng cường năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho các Điều tra

viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán và Hội thẩm nhân dânError! Bookmark not def
3.3.2. Tăng cường công tác xét xử nghiêm minh, kịp thời các tội phạm
tham nhũng .......................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................... Error! Bookmark not defined.


Thanh tra Chính phủ

TANDTC

Tòa án nhân dân tối cao

XHCN

Xã hội chủ nghĩa


DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu

Tên bảng

Trang

bảng
Bảng 2.1: Số vụ án sơ thẩm về từng tội phạm tham nhũng
từ năm 2010 đến 2014

Error!
Bookmark
not
defined.

Bảng 2.2: Số bị cáo bị xét xử sơ thẩm về từng tội phạm
tham nhũng từ năm 2010 đến 2014

defined.



MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Theo báo cáo của tổ chức Liêm chính toàn cầu năm 2014 “Tội phạm và
nạn tham nhũng cướp đi gần 1000 tỉ USD mỗi năm từ các quốc gia nghèo và
có thu nhập trung bình. Số tiền này nếu được đầu tư vào các doanh nghiệp
nhỏ, dịch vụ y tế, giáo dục và hạ tầng thì đủ để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế,
tạo công ăn việc làm và tăng công quỹ”. Điều này có thể thấy tham nhũng có
hậu quả vô cùng lớn đối với kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia và ngày nay nó
đang là vấn đề chung của toàn cầu.
Ở Việt Nam, tham nhũng cũng đã gây ra những tác hại to lớn cho đời
sống chính trị, kinh tế, làm xói mòn giá trị đạo đức, văn hoá, gia đình, xã hội,
đặc biệt, tham nhũng làm giảm sút niềm tin của nhân dân, làm sai lệch các
chủ trương, chính sách của đảng. Trước tình hình đó, tham nhũng đã trở thành
vấn đề được Đảng, Nhà nước và toàn thể xã hội quan tâm. Điều này được thể
hiện trong quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước trong công tác đấu tranh
phòng, chống tham nhũng (PCTN) đến năm 2020 [13].
Để ngăn chặn và đẩy lùi quốc nạn này, Nhà nước ta đã lập Cục phòng
chống tham nhũng thuộc Chính Phủ theo quyết định 1424 ngày 31/10/2006,
Quốc hội đã thông qua Luật PCTN ngày 29/11/2005 được sửa đổi, bổ sung
năm 2012, rất nhiều nghị định, quyết định, thông tư, chỉ thị để cụ thể hóa Luật
PCTN, trong đó có các quy định về minh bạch tài sản, thu nhập; luân chuyển
cán bộ, công chức, viên chức; tiêu chuẩn, định mức trang thiết bị và phương
tiện làm việc của cơ quan và cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước; tặng
quà, nhận quà và nộp lại quà tặng; trả lương qua tài khoản đối với các đối
tượng hưởng lương từ ngân sách; danh mục người có nghĩa vụ kê khai tài sản,
thu nhập; chế độ phụ cấp trách nhiệm trong hoạt động PCTN; xử lý trách

tạo luật: 1) GS.TSKH. Lê Văn Cảm (Chủ biên), Giáo trình LHS Việt Nam

2


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.

Ban Bí thư Trung ương Đảng (1990), Chỉ thị số 64-CT/TW ngày 10-101990 về lãnh đạo đấu tranh chống tham nhũng, Hà Nội.

2.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Nghị
quyết Hội nghị lần thứ sáu (lần 2), khoá VIII, Hà Nội.

3.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Nghị
quyết Hội nghị lần thứ Ba, khoá X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

4.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Quy định số 47QĐ/TW ngày 01-11-2011 về những điều đảng viên không được làm, Hà Nội.

5.

Ban Chỉ đạo Tổng kết lý luận của Ban chấp hành Trung ương (2005),
Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận - thực tiến qua 20 năm đổi mới
1986-2006, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.


13. Chính phủ (2009), Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 12/5/2009 về ban
hành Chiến lược Quốc gia về phòng, chống tham nhũng đến năm 2020,
Hà Nội.
14. Chủ tịch Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2009), Quyết định
số 950/2009/QĐ-CTN về phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về
chống tham nhũng, Hà Nội.
15. Lê Cảm (2007), Giáo trình LHS Việt Nam (phần các tội phạm) nhà xuất
bản Đại học Quốc gia, Hà Nội.
16. Nguyễn Đăng Dung (1996), Nhà nước và pháp luật đại cương, Nxb
Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hồ Chí Minh.
17. Nguyễn Đăng Dung (2014), Giáo trình Lý luận và pháp luật về phòng,
chống tham nhũng, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội.
18. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc
lần thứ IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
19. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ X của Đảng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
20. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XI của Đảng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
21. Nguyễn Minh Đoan (2008), Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
22. Đinh Bích Hà (người dịch) (2007), BLHS nước Cộng hòa nhân dân
Trung Hoa, Nxb Tư pháp, Hà Nội.
23. Đào Thanh Hải (2005), Đảng và Nhà nước đối với công tác thực hành
tiết kiệm chống tham ô lãng phí, phát huy dân chủ ở cơ sở trong thời kỳ
đổi mới, Nxb Lao động Xã hội, Hà Nội.
24. Ngọ Duy Hiểu (2001), Đổi mới tư duy pháp lý về đấu tranh phòng
chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay, Luận văn Thạc sỹ Luật học,
Trường Đại học Luật Hà Nội.



5


38. Quốc hội (1998), Luật Khiếu nại, tố cáo ngày 11-12-1998, Hà Nội.
39. Quốc hội (1998), Pháp lệnh Chống tham nhũng ngày 9-3-1998, Hà Nội.
40. Quốc hội (1998), Pháp lệnh Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí ngày 93-1998, Hà Nội.
41. Quốc hội (1999), BLHS nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hà Nội.
42. Quốc hội (2000), BLHS ngày 4-1-2000, Hà Nội.
43. Quốc hội (2000), Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh
Chống tham nhũng ngày 12-5-2000, Hà Nội.
44. Quốc hội (2003), Bộ luật Tố tụng Hình sự ngày 10-12-2003, Hà Nội.
45. Quốc hội (2004), Luật Thanh tra ngày 15-6-2004, Hà Nội.
46. Quốc hội (2005), Luật Kiểm toán Nhà nước ngày 14-6-2005, Hà Nội.
47. Quốc hội (2005), Luật Luật phòng, chống tham nhũng ngày 29-11-2005,
Hà Nội.
48. Quốc hội (2005), Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí ngày 29-11-2005,
Hà Nội.
49. Quốc hội (2007), Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật phòng,
chống tham nhũng ngày 17-8-2007, Hà Nội.
50. Quốc hội (2010), Luật Thanh tra ngày 15-11-2010, Hà Nội.
51. Quốc hội (2011), Luật Khiếu nại ngày 11-11-2011, Hà Nội.
52. Quốc hội (2011), Luật Tố cáo ngày 11-11-2011, Hà Nội.
53. Quốc hội (2012), Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật phòng,
chống tham nhũng ngày 23-11-2012, Hà Nội.
54. Phan Xuân Sơn, Hoàng Thế lực (2010), Nhận diện tham nhũng và các
giải pháp phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội.

6

7


70. Đào Trí Úc (1996), “Tham nhũng nhận diện từ khía cạnh pháp lý và cơ
sở pháp lý mới của đấu tranh chống tham nhũng ở nước ta”, Tạp chí Nhà
nước và Pháp luật, tr.3-tr10.
71. Uỷ ban Kiểm tra Trung ương (2007), Giáo trình về công tác kiểm tra,
giám sát, kỷ luật của Đảng, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
72. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2006), Nghị quyết số 1039/NQUBTVQH11 ngày 28-8-2006 về tổ chức, nhiệm vụ quyền hạn và quy chế
hoạt động của Ban chỉ đạo Trung ương về PCTN, Hà Nội.
73. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2007), Nghị quyết số 294A/2007/UBTVQH12
ngày 27 tháng 9 năm 2007 về tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn và quy chế
hoạt động của Ban chỉ đạo Tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương về
Phòng, chống tham nhũng, Hà Nội.
74. V.I. Lênin (1978), Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Hà Nội.
75. Viện Khoa học Thanh tra (2004), Một số vấn đề cơ bản về phòng ngừa
và chống tham nhũng, Nxb Tư pháp, Hà Nội.
76. Viện Khoa học Thanh tra (2004), Việt Nam với Công ước của Liên hợp
quốc về chống tham nhũng, Nxb Tư pháp, Hà Nội.
77. Viện Khoa học Thanh tra (2006), Đánh giá thuận lợi và khó khăn của
Việt Nam trong việc thực hiện Công ước của Liên hợp quốc về chống
tham nhũng, Thông tin khoa học thanh tra và chống tham nhũng.
78. Viện Khoa học Thanh tra (2011), Những nghĩa vụ chủ yếu và vấn đề đặt
ra đối với Việt Nam sau khi phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về
chống tham nhũng, Thông tin khoa học thanh tra và chống tham nhũng.
79. Viện Khoa học Thanh tra và Ngân hàng thế giới, Đương đầu với tham
nhũng ở Châu Á - những bài học thực tế và khuôn khổ hành động, Nxb
Tư pháp, Hà Nội.
80. Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý (1994), Tài liệu chống tham nhũng,
Hà Nội.