Tạp chí Dạy và học ngày nay. Số tháng 2/2007
Tổ chức hoạt động ôn tập trong dạy học lịch sử ở tr-ờng THPT
ThS. Hoàng Thanh Tú Khoa S- phạm, ĐH Quốc gia Hà Nội
Trong dạy học lịch sử (LS) ở tr-ờng phổ thông, giáo viên (GV) h-ớng
dẫn cho học sinh (HS) tiếp thu hai loại tri thức: Thứ nhất, củng cố, bổ sung
những tri thức đã được tiếp nhậnThứ hai, cung cấp kiến thức mới(1).
Củng cố, ôn tập tri thức đã tiếp nhận một cách vững chắc sẽ là cơ sở cho học
sinh tiếp thu tri thức mới. Theo Jean-Marc Denommé và Madeleine Roy
trong cuốn Tiến tới một phương pháp sư phạm tương tác, ng-ời học khai
thác cái mà anh ta đã biết, với sự giúp đỡ của người dạy để nắm bắt và thu
lượm tri thức mới(2).
Các bài học trong ch-ơng trình môn Lịch sử ở tr-ờng THPT đ-ợc kết
cấu theo một hệ thống, có mối liên hệ lôgic với nhau. Việc tổ chức hoạt động
ôn tập một cách hiệu quả sẽ giúp HS không chỉ nhớ đ-ợc các sự kiện lịch sử
cơ bản trong mối quan hệ lôgic, biện chứng mà còn đ-ợc rèn luyện các kỹ
năng học tập bộ môn. Trong dạy học LS ở tr-ờng phổ thông, hoạt động ôn
tập th-ờng đ-ợc tổ chức ở phần sơ kết của từng bài học, sơ kết sau khi kết
thúc một ch-ơng và đặc biệt là trong các bài ôn tập, tổng kết riêng biệt.
Sơ kết bài học là một hình thức ôn tập th-ờng xuyên trong dạy học LS
ở tr-ờng phổ thông. Còn các bài ôn tập, tổng kết cuối mỗi ch-ơng hay một
giai đoạn lịch sử có vai trò đặc biệt quan trọng. Bài ôn tập là bài học được tổ
chức với mục đích là ôn lại, củng cố, hệ thống hóa những kiến thức đã
học(3) . Nhiệm vụ của loại bài này nhằm củng cố, hệ thống hóa những kiến
thức cơ bản của một giai đoạn lịch sử nhất định. Tuy nhiên trong thực tế
nhiều giáo viên còn bỏ qua hoặc tiến hành một cách vội vàng phần sơ kết bài
học. Khi dạy các bài ôn tập, tổng kết nhiều GV còn nhắc lại nội dung trong
SGK, sử dụng các ph-ơng pháp giảng dạy đơn điệu nên HS th-ờng không
hứng thú với những tiết học này. Việc GV ch-a chú ý đúng mức đến việc tổ
chức hoạt động ôn tập, ch-a h-ớng dẫn cách học bài cho HS đã dẫn đến một
thực trạng là các em ch-a ham thích học tập bộ môn và kết quả học tập còn
hạn chế.

Những quyết định quan trọng
Tiêu diệt chủ nghĩa phát
xít
Thành lập tổ chức Liên
hợp quốc
Thỏa thuận về việc đóng
quân, phân chia phạm vi
ảnh h-ởng

Hệ quả
Một trật tự thế giới mới
đ-ợc hình thành trật tự
hai cực I-an-ta

Trật tự thế giới mới sau
chiến tranh thế giới thứ
hai- Hội nghị I-an-ta và
Pôt-xđam

Hội nghị Pôt-xđam
Thời gian: tháng 7, 8 1945
Tham dự: Nguyên thủ
ba c-ờng quốc Liên Xô,
Mĩ, Anh (Xtalin, Truman
Sớcsin)
Địa điểm: Pôt-xđam
(Đức)

Quyết định
Giải quyết vấn đề n-ớc

Hậu quả là chế độ
XHCN ở Liên Xô sụp
đổ,
Liên
bang
CHXHCN Xô Viết tan
rã.
Trật tự hai cực I-an-ta
Trật tự thế giới đ-ợc Theo sự thỏa thuận của
thiết lập sau Chiến tranh ba n-ớc Liên Xô, Mĩ,
thế giới thứ hai, phân Anh tại Hội nghị I-anchia thành hai cực ta (tháng 2/1945), thế
đối lập nhau: Liên Xô giới chia thành hai phe,
(đại diện cho các n-ớc trật tự hai cực I-an-ta
XHCN) và Mĩ (đại diện đ-ợc thiết lập. Từ năm
cho các n-ớc TBCN).
1991, trật tự này bị sụp
đổ, trật tự thế giới mới
hình thành.
Chiến tranh lạnh
Là cuộc chiến tranh đối Tình hình thế giới luôn
đầu của các n-ớc đế căng thẳng từ sau Chiến
quốc đối với Liên Xô và tranh thế giới thứ hai do
các n-ớc XHCN từ sau chính sách chạy đua vũ
Chiến tranh thế giới thứ trang, lập các liên minh
hai.
quân sự của các n-ớc đế

3