ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

PHẠM VĂN CHUẨN

ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN QUY HOẠCH SỬ
DỤNG ĐẤT TẠI ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
ĐẾN NĂM 2015
Ngành: Quản lý đất đai
Mã số: 60.85.01.03

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Đặng Văn Minh

Thái Nguyên - 2016


i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan công trình nghiên cứu này là của riêng tôi. Những số liệu,
kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực, chưa từng được công bố trong
bất kỳ công trình nghiên cứu, báo cáo hay sử dụng để bảo vệ một học vị nào khác.
Tất cả những giúp đỡ trong khi thực hiện đề tài đều đã được cảm ơn, các
thông tin trích dẫn đều chỉ rõ nguồn gốc. Nếu có gì sai phạm tôi xin hoàn toàn chịu
trách nhiệm trước nhà trường và pháp luật.

Tác giả luận văn

Phạm Văn Chuẩn

LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC BẢNG....................................................................................... vii
MỞ ĐẦU .....................................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................................1
2. Mục tiêu đề tài .........................................................................................................3
2.1. Mục tiêu tổng quát của đề tài ...............................................................................3
2.2. Mục tiêu cụ thể của đề tài ....................................................................................3
3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.................................................................................3
3.1. Ý nghĩa khoa học .................................................................................................3
3.2. Ý nghĩa thực tiễn ..................................................................................................3
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU .....................................................................4
1.1. Cơ sở khoa học của đề tài ....................................................................................4
1.1.1. Cơ sở lý luận của đề tài .....................................................................................4
1.1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài ..................................................................................4
1.1.3. Cơ sở pháp lí của đề tài .....................................................................................9
1.2. Khái quát chung về quy hoạch sử dụng đất .......................................................12
1.2.1. Khái niệm và đặc điểm quy hoạch sử dụng đất ..............................................12
1.2.2. Tầm quan trọng của quy hoạch sử dụng đất ...................................................17
1.2.3. Các loại hình quy hoạch sử dụng đất ..............................................................17
1.2.4. Nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ...........................................19
1.2.5. Những căn cứ pháp lý của quy hoạch sử dụng đất .........................................24
1.2.6. Nhiệm vụ và nội dung của quy hoạch sử dụng đất .........................................27
1.3. Tình hình nghiên cứu kết quả quy hoạch sử dụng đất trong nước .....................28
1.3.1. Quy hoạch sử dụng đất cả nước ......................................................................28
1.3.2. Quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh ......................................................................28
1.3.3. Quy hoạch sử dụng đất cấp huyện ..................................................................28
1.3.4. Quy hoạch sử dụng đất cấp xã ........................................................................29
1.3.5. Công tác lập kế hoạch sử dụng đất..................................................................29


Đại học Thái Nguyên ................................................................................................53
3.3.1. Đánh giá việc thực hiện phương án Quy hoạch sử dụng đất tổng thể và đầu tư
bước I xây dựng Đại học Thái Nguyên .....................................................................53
3.3.2. Đánh giá việc thực hiện phương án điều chỉnh quy hoạch tổng thể Đại học
Thái Nguyên và đầu tư bước II, giai đoạn 2006-2015 ..............................................63


v

3.3.3. Đánh giá phương án thu hồi, bồi thường, hố trợ, tái định trong công tác
GPMB cho cả hai giai đoạn của dự án xây dựng Đại học Thái Nguyên ..................73
3.3.4. Đánh giá kết quả thực hiện công tác GPMB dự án xây dựng Đại học Thái
Nguyên cho hai giai đoạn bằng phương pháp điều tra..............................................75
3.4. Đánh giá thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp nâng cao tính khả thi của
phương án quy hoạch tổng thể Đại học Thái Nguyên. .............................................77
3.4.1. Thuận lợi .........................................................................................................77
3.4.2. Khó khăn .........................................................................................................78
3.4.3. Đề xuất các giải pháp nhằm mục đích nâng cao tính khả thi của phương án
quy hoạch sử dụng đất...............................................................................................81
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...................................................................................85
1.Kết luận ..................................................................................................................85
2.Kiến nghị ................................................................................................................86
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................................100
PHỤ LỤC 2 .............................................................................................................112
PHIẾU ĐIỀU TRA HỘ GIA ĐÌNH ........................................................................112


vi

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT


: Giải phóng mặt bằng

HSĐC

: Hồ sơ địa chính

NĐ

: Nghị định

TT

: Thông tư

QĐ

: Quyết định

TNMT

: Tài nguyên môi trường

CNH - HĐH
ĐHKT&QTKD

: Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá
: Đại học Kinh tế và quản trị Kinh doanh

ĐHKTCN


TTĐH

: Trung tâm Điều hành

TDTT

: Thể dục thể thao


vii

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1: Tình hình đất đai theo quy hoạch tại QĐ 821/QĐ-UBND năm 2009 ......36
Bảng 1.2: Tình hình quy hoạch chi tiết ở các đơn vị ................................................37
Bảng 3.1. Tổng hợp hiện trạng sử dụng đất tại Đại học Thái Nguyên .....................48
Bảng 3.2. Kết quả thu hồi, bồi thường các loại đất ...................................................57
Bảng 3.3. Kết quả thực hiện về hình thức bồi thường GPMB ..................................58
Bảng 3.4. Kinh phí bồi thường thực hiện GPMB .....................................................58
Bảng 3.5. Chính sách hỗ trợ của Nhà nước...............................................................59
Bảng 3.6. Kết quả các hộ đã nhận và chưa nhân tái định cư ....................................60
Bảng 3.7. Tổng hợp các trường hợp đền bù GPMB trong dự án ..............................61
xây dựng Đại học Thái Nguyên ................................................................................61
Bảng 3.8. Kết quả di chuyển các hộ trong khu vực đền bù GPMB dự án ................62
Xây dựng Đại học Thái Nguyên ...............................................................................62
Bảng 3.9. Tổng hợp các trường hợp chậm bàn giao mặt bằng .................................63
Bảng 3.10. Kết quả thu hồi, bồi thường các loại đất .................................................67
Bảng 3.11. Kết quả thực hiện về hình thức bồi thường GPMB ................................68
Bảng 3.12. Kinh phí bồi thường thực hiện GPMB ...................................................68
Bảng 3.13. Chính sách hỗ trợ của Nhà nước.............................................................69

chương 2, điều 17 quy định: ‘‘Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống
nhất quản lý”. Tại điều 18 quy định: ‘‘Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo quy
hoạch và pháp luật, đảm bảo việc sử dụng đất đúng mục đích và có hiệu quả”[24].
Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ
cho trước mắt mà cả lâu dài, việc thực hiện đúng phương án quy hoạch đóng vai trò
quyết định tính khả thi và hiệu quả của phương án quy hoạch sử dụng đất. Quản lý
thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai phải phù hợp với yêu cầu thực tế
phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương. Việc sử dụng đất phải triệt để, tiết
kiệm, tránh lãng phí quỹ đất, phân bổ quỹ đất cho nhu cầu sử dụng đất khác nhau
của nền kinh tế, đặc biệt ưu tiên đất đai cho nhiệm vụ đổi mới và phát triển của
nước ta hiện nay.
Đại học Thái Nguyên được thành lập theo Nghị định 31/CP ngày 04 tháng 4
năm 1994 của Chính phủ trên cơ sở tổ chức, sắp xếp lại các trường đại học trên địa


2
bàn tỉnh Thái Nguyên. Đại học Thái Nguyên là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực
cho các tỉnh, các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề
trên địa bàn, đồng thời thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công
nghệ, góp phần quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội của vùng trung du,
miền núi Bắc Bộ.
Trên cơ sở quy hoạch chung của Thành phố Thái Nguyên đã được Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt tại quyết định số 278/2005/QĐ-TTg ngày 02/11/2005
xác định rõ: Đại hoc Thái Nguyên giữ nguyên quỹ đất theo quy hoạch là 300ha
(theo quyết định 600/TTg) được phê duyệt và bổ sung thêm các cơ sở ngoài quy
hoạch chung được phê duyệt gồm: Trường Đại học Y khoa; Trường Cao đẳng
kinh tế kỹ thuật; trường Đại học kỹ thuật công nghiệp với diện tích 360ha. Sau đó
Đại học Thái Nguyên đã tiến hành điều chỉnh quy hoạch tổng thể, được UBND
tỉnh Thái Nguyên phê duyệt tại quyết định số: 821/QĐ-UBND ngày 21/4/2009 với
tổng dện tích 436,50ha trải rộng trên 5 khu, thuộc 6 xã, phường của Thành phố

3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
3.1. Ý nghĩa khoa học
- Sử dụng kiến thức đã học áp dụng vào thực tế nâng cao tính thực tiễn, chiều
sâu của kiến thức ngành học cho bản thân.
- Nghiên cứ những vấn đề còn tồn tại trong thực tiễn để tìm ra cái mới cho lý
thuyết từ đó vận dụng trở lại cho thực tiễn.
3.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Đóng góp những cơ sở khoa học minh chứng cho những thuận lợi, khó
khăn làm cơ sở đưa ra các giải pháp có tính thiết thực cho địa phương trên địa bàn
nghiên cứu quy hoạch và cho chủ dự án Đại học Thái Nguyên.
- Đóng góp cơ sở khoa học cho các cơ quan ban ngành của tỉnh Thái Nguyên
và của Đại học Thái Nguyên trong quá trình nghiên cứu xây dựng phương án quy
hoạch sử dụng đất trong giai đoạn tiếp theo.


4
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
1.1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
Bất kể một việc gì khi làm cũng cần tổng kết, đánh giá việc đó ở giai đoạn
trước hoặc những việc tương tự đã làm trước đây để rút kinh nghiệm. Trong quản lí
đất đai cũng vậy, khi lập quy hoạch sử dụng đất phải đánh giá việc quản lí và thực
hiện quy hoạch ở giai đoạn trước. Hơn nữa, quy hoạch sử dụng đất là việc sắp xếp,
phân bổ đất đai cho tương lai nên khó có thể thực hiện được đúng tất cả theo quy
hoạch đã đặt ra. Vì vậy, đánh giá công tác quản lí và thực hiện phương án quy
hoạch sử dụng đất là việc làm cần thiết ở tất cả các địa phương.
1.1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
Đại học Thái Nguyên được thành lập theo Nghị định 31/CP ngày 04 tháng 04
năm 1994 của chính phủ. Theo Nghị định này, Đại học Thái Nguyên là một trung

ý cho Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng một số trường đại học trọng điểm, trong đó
có Đại học Thái Nguyên. Đây là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước về
xây dựng và phát triển Đại học Thái Nguyên - Đại học khu vực đa lĩnh vực của
vùng trung du, miền núi phía Bắc Việt Nam [22].
* Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Đảng ta trong chiến lược phát
triển kinh tế xã hội đến năm 2010 là; Phấn đấu tăng trưởng kinh tế với nhịp độ cao
hơn, có chất lượng cao hơn, bền vững hơn và gắn kết với phát triển con người, chỉ
số phát triển con người so với quốc tế phải nâng lên đáng kể, tỉ lệ người lao động
được đào tạo khoảng 40%. Định hướng này đòi hỏi phải phát triển một nền giáo dục
đại học ngang tầm và đáp ứng thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước [22].
* Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2020 của Chính phủ chỉ rõ: Tạo
bước chuyển cơ bản về chất lượng giáo dục theo hướng tiếp cận với trình độ tiên
tiến của thế giới, phù hợp với thực tiễn Việt Nam… Ưu tiên nâng cao chất lượng
đào tạo nhân lực, đặc biệt chú trọng nhân lực khoa học công nghệ trình độ cao, cán
bộ quản lí, kinh doanh giỏi và công nhân kĩ thuật lành nghề trực tiếp góp phần nâng
cao sức cạnh tranh của nền kinh tế [22].
Để thực hiện được tư tưởng chỉ đạo, mục tiêu phát triển giáo dục, cần có
những giải pháp đồng bộ mà trong đó tăng cường nguồn lực, cơ sở vật chất kĩ thuật,


6
phát triển đội ngũ, hoàn chỉnh hệ thống giáo dục quốc dân…là những giải pháp hết
sức quan trọng.
* Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP ngày 02 tháng 11 năm 2005 của Chính phủ
về đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2001-2010
(Quyết định số 47/2000/QĐ-TTg ngày 24/4/2001). Đây là căn cứ trực tiếp quan
trọng để xây dựng và phát triển Đại học Thái Nguyên thành Đại học trọng điểm của
quốc gia, trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ của
khu vực trung du, miền núi Bắc Bộ Việt Nam.
Từ những bối cảnh chung về mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, chiến lược

10. Khoa Ngoại ngữ (khoa NN)
11. Khoa Quốc tế (khoa QT)
12. Trung tâm Giáo dục quốc phòng (trung tâm GDQP) [24].
1.1.2.2. Vai trò của Đại học Thái Nguyên.
Đại học Thái Nguyên đóng tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
Thái Nguyên là Thủ phủ của Khu tự trị Việt Bắc trước đây, ngày nay là một trong
các trung tâm chính trị - kinh tế, đào tạo, khoa học của vùng, là đầu mối giao lưu
giữa các tỉnh đồng bằng với các tỉnh miền núi phía Bắc.
Trong những năm qua, các trường thành viên của Đại học Thái Nguyên đã
đào tạo được hàng trăm ngàn kỹ sư cung cấp cho vùng. Chỉ tính riêng từ năm 1995
đến nay, Đại học Thái Nguyên đã cung cấp cho Vùng 36.037 cử nhân, kỹ sư, công
nhân lành nghề và 879 cán bộ có trình độ cao học (thạc sĩ, tiến sĩ), chiếm trên 50%
lực lượng lao động được đào tạo của vùng. Đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật này
đã đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng. Nhiều đồng chí
đã trưởng thành và giữ các cương vị lãnh đạo từ tỉnh đến Trung ương. Địa bàn
tuyển sinh của Đại học Thái Nguyên là vùng trung du và miền núi Bắc Bộ. Sinh
viên của Đại học Thái Nguyên là con em của 44 dân tộc sinh sống ở vùng này; tỷ lệ
sinh viên các dân tộc thiểu số chiếm gần 40%.[22]
1.1.2.3. Thực trạng Cơ sở vật chất nguồn tài chính của Đại học Thái Nguyên
- Nguồn đầu tư cơ sở vật chất của Đại học Thái Nguyên trong những năm qua
từ nhiều nguồn kinh phí khác nhau: vốn ngân sách, vốn vay, viện trợ, tự cân đối.
- Việc đầu tư của Nhà nước còn ít và chưa tương xứng với vị trí, vai trò của
Đại học cũng như quy mô đào tạo, do đó các trường còn thiếu phòng học, thư viện,
ký túc xá; trang thiết bị kỹ thuật còn thiếu, chưa đồng bộ và còn lạc hậu; chỗ ở của


8
học sinh, sinh viên chỉ đáp ứng được trên 10% so với tổng số sinh viên có nhu cầu ở
nội trú. Chính phủ đã có quyết định số 600/TTg ngày 01/8/1997 về việc phê duyệt
quy hoạch tổng thể và đầu tư bước 1 cho Đại học Thái nguyên, nhưng việc đầu tư

nhiều, bước đầu tập trung tăng cường cho một số dự án về cơ sở vật chất, bồi dưỡng
nâng cao năng lực cán bộ [22].
1.1.3. Cơ sở pháp lí của đề tài
Để đánh giá việc thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất tại Đại học
Thái Nguyên đến năm 2015 cần phải dựa vào các văn bản quy phạm pháp luật sau:
1.1.3.1. Nhóm các văn bản của trung ương
- Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992, Điều 17,18.
- Nghị định 31/CP ngày 04 tháng 4 năm 1994 của Thủ tướng Chính phủ về
thành lập Đại học Thái Nguyên.
- Quyết định số 658/TTg ngày 16 tháng 10 năm 1995 của Thủ tướng Chính
phủ về địa điểm quy hoạch xây dựng Đại học Thái Nguyên.
- Quyết định số 600/TTg ngày 01 tháng 8 năm 1997 của Thủ tướng Chính
phủ về việc quy hoạch tổng thể và đầu tư bước I - Đại học Thái Nguyên.
- Luật sửa đổi và bổ sung một số điều của luật đất đai năm 1998 và 2001
- Nghị định số 04/2000/NĐ-CP ngày 11 tháng 02 năm 2000 của Chính phủ
về thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đất đai 1993.
- Luật Đất đai ngày 26 tháng 11 năm 2003.
- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ
về thi hành Luật Đất đai 2003.
- Quyết định số 278/2005/QĐ-TTg ngày 02 tháng 11 năm 2005 của Thủ
tướng Chính phủ về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng chung
Thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020.
- Công văn số 479/VPCP-CN ngày 26 tháng 01 năm 2005 của văn phòng
Chính phủ về việc quy hoạch các cơ sở đại học và chuyên nghiệp thuộc Đại học
Thái Nguyên tại thành phố Thái Nguyên.
- Quyết định số 6053/QĐ-BGD&ĐT ngày 27 tháng 10 năm 2005 của Bộ
trưởng Bộ giáo dục và đào tạo về việc phê duyệt điều chỉnh dự án nghiên cứu khả
thi đầu tư xây dựng Trung tâm quốc phòng Thái Nguyên - Đại học Thái Nguyên.



11
1.1.3.2. Nhóm các văn bản của địa phương tỉnh Thái Nguyên
- Quyết định số 4059/QĐ-UB ngày 30 tháng 12 năm 2002 của UBND tỉnh
Thái Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết sử dụng đất và quy hoạch chia lô
đợt 1 Đại học Thái Nguyên.
- Quyết định số 2904/QĐ-UB ngày 25 tháng 12 năm 2006 của UBND tỉnh
Thái Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng trường Đại học kỹ thuật
công nghiệp - Đại học Thái Nguyên.
- Quyết định số 3366/QĐ-UB ngày 31 tháng 12 năm 2004 của UBND tỉnh
Thái Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng trường Đại học sư
phạm - Đại học Thái Nguyên.
- Quyết định số 04/QĐ-UBND ngày 06 tháng 01 năm 2012 của UBND tỉnh
Thái Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng trường Đại học Kinh tế
và quản trị kinh doanh - Đại học Thái Nguyên.
- Quyết định số 2147/QĐ-UBND ngày 24 tháng 9 năm 2012 của UBND tỉnh
Thái Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết Khoa Công nghệ thông tin - Đại
học Thái Nguyên.
- Quyết định số 2977/QĐ-UBND, ngày 24 tháng 11 năm 2011 của UBND
tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết Khoa Khoa học tự nhiên và
xã hội - Đại học Thái Nguyên.
- Quyết định số 1873/QĐ-UB ngày 11 tháng 8 năm 2004 của UBND tỉnh
Thái Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết tổng mặt bằng xây dựng Trường
Đại học Y khoa - Đại học Thái Nguyên.
- Quyết định số 2841/QĐ-UBND ngày 23 tháng 11 năm 2012 của UBND
tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt chi tiết trường Đại học Y Dược cơ sở 2-Đại học
Thái Nguyên.
- Quyết Định số 2583/QĐ-UBND ngày 12 tháng 11 năm 2014 của UBND tỉnh Thái
Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết Khoa Ngoại Ngữ - Đại học Thái Nguyên.
- Quyết định số 912/QĐ-UB ngày 29 tháng 4 năm 2008 của UBND tỉnh Thái
Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng Trường Cao đẳng Kinh tế kỹ

sử dụng đất. Mặc dù có rất nhiều cách diễn đạt khác nhau nhưng nhìn chung đều
cho rằng quy hoạch sử dụng đất phải đảm bảo sử dụng đất đai hợp lý, tiết kiệm,
hiệu quả và đảm bảo về mặt môi trường.


13
Trước kia QHSDĐĐ được hiểu chỉ là những công việc đơn thuần như: Đo vẽ
bản đồ, sắp xếp lại trật tự sử dụng đất. Ngày nay, quy hoạch sử dụng đất là một hiện
tượng kinh tế - xã hội có tính chất đặc thù. Đây là một hoạt động vừa mang tính
khoa học, vừa mang tính pháp lý của một hệ thống các biện pháp kỹ thuật, kinh tế,
xã hội được xử lý bằng các phương pháp phân tích tổng hợp về sự phân bố hợp lý
của các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, có những đặc trưng của tính phân dị giữa
các cấp vùng lãnh thổ theo quan điểm tiếp cận hệ thống để hình thành các phương
án tổ chức lại việc sử dụng đất đai theo pháp luật của Nhà nước. Bản thân nó được
coi là các giải pháp định vị cụ thể của tổ chức phát triển kinh tế, xã hội trên một
vùng lãnh thổ nhất định, cụ thể là đáp ứng nhu cầu mặt bằng sử dụng đất hiện tại và
tương lai của các ngành, các lĩnh vực cũng như nhu cầu sinh hoạt của mọi thành
viên xã hội một cách tiết kiệm, khoa học, hợp lý và có hiệu quả cao.
Quy hoạch sử dụng đất là một hoạt động vừa mang tính kỹ thuật kinh tế, vừa
mang tính pháp chế: [26]
- Tính kĩ thuật của quy hoạch sử dụng đất: Đất đai được đo đạc, vẽ thành bản
đồ, tính toán và thống kê diện tích, thiết kế phân chia khoảng thửa để giao cho các
mục đích sử dụng khác nhau.
- Tính pháp lí của quy hoạch sử dụng đất: Đất đai được Nhà nước giao cho
các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân sử dụng vào các mục đích khác nhau. Nhà nước
ban hành các văn bản pháp quy để điều chỉnh các mối quan hệ đất đai. Các đối
tượng sử dụng đất có nghĩa vụ chấp hành nghiêm chỉnh các chủ trương chính sách
về đất đai của Nhà nước. Khi giao đất cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cần xác
định rõ mục đích của việc sử dụng. Đây là biện pháp quan trọng nhất nhằm khai
thác một cách triệt để và có hiệu quả cao tiềm năng đất. Ở đây thể hiện rõ tính kinh

nông nghiệp.
- Quy hoạch sử dụng đất đề cập đến nhiều lĩnh vực khoa học như khoa học tự
nhiên, khoa học xã hội, kinh tế, dân số, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, môi
trường sinh thái…. Với đặc điểm này, quy hoạch sử dụng đất nhận trách nhiệm tổng
hợp toàn bộ nhu cầu sử dụng đất, điều hoà các mâu thuẫn về đất đai của các ngành,
các lĩnh vực. Xác định và điều phối phương hướng, phương thức phân bố sử dụng
đất phù hợp với mục tiêu kinh tế - xã hội, đảm bảo cho nền kinh tế quốc dân phát
triển ổn định, bền vững và đạt độ tăng trưởng cao.


15
* Tính dài hạn:
- Căn cứ vào các dự báo xu thế biến động dài hạn của những yếu tố kinh tế,
xã hội quan trọng như: sự thay đổi về dân số, tiến bộ kỹ thuật, đô thị hoá, công
nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, từ đó xây dựng các kế hoạch trung và dài hạn
về tổ chức sử dụng đất đai, đề ra các phương hướng, chính sách và biện pháp có
tính chiến lược, tạo căn cứ khoa học cho việc xây dựng kế hoạch sử dụng đất 5 năm
và hàng năm.
- Quy hoạch dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu về đất để phát triển kinh tế, xã hội
lâu dài. cơ cấu và phương thức sử dụng đất được điều chỉnh từng bước cho đến khi đạt
được mục tiêu dự kiến. Thời hạn của quy hoạch sử dụng đất được quy định là 10 năm.
* Tính chiến lược và chỉ đạo vĩ mô:
Với đặc tính trung và dài hạn, quy hoạch sử dụng đất chỉ dự báo được trước
các xu thế thay đổi phương hướng, mục tiêu, cơ cấu và phân bố sử dụng đất một
cách đại thể chứ không thể dự kiến được các hình thức và nội dung chi tiết, cụ thể
của những thay đổi đó. Vì vậy, quy hoạch sử dụng đất là quy hoạch mang tính chiến
lược, các chỉ tiêu của quy hoạch mang tính chỉ đạo vĩ mô, khái lược sử dụng đất của
các ngành như:
- Phương hướng, mục tiêu và trọng điểm chiến lược của việc sử dụng đất
trong vùng.

dụng đất đai. Mỗi hình thái kinh tế xã hội đều có một phương thức sản xuất xã hội
thể hiện ở 2 mặt: Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất. Trong quy hoạch sử dụng
đất đai, luôn nảy sinh quan hệ giữa người và đất đai cũng như quan hệ giữa người
với người. Quy hoạch sử dụng đất đai thể hiện đồng thời là yếu tố thúc đẩy phát
triển lực lượng sản xuất, vừa là yếu tố thúc đẩy các mối quan hệ sản xuất, vì vậy nó
luôn là một bộ phận của phương thức sản xuất của xã hội. Tuy nhiên, trong xã hội
có phân chia giai cấp, quy hoạch sử dụng đất mang tính tự phát, hướng tới mục tiêu
vì lợi nhuận tối đa và nặng về mặt pháp lý (là phương tiện mở rộng, củng cố, bảo
vệ quyền tư hữu đất, phân chia, tập trung đất đai để mua bán, phát canh thu tô…). Ở
nước ta, quy hoạch sử dụng đất đai phục vụ nhu cầu của người sử dụng đất và
quyền lợi của toàn xã hội, góp phần tích cực thay đổi quan hệ sản xuất ở nông thôn,
nhằm sử dụng, bảo vệ đất và nâng cao hiệu quả sản xuất xã hội. đặc biệt, trong nền
kinh tế thị trường, quy hoạch sử dụng đất góp phần giải quyết các mâu thuẫn nội tại


17
của từng lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường nảy sinh trong quá trình sử dụng đất
cũng như mâu thuẫn giữa các lợi ích trên với nhau [26].
1.2.2. Tầm quan trọng của quy hoạch sử dụng đất
Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ
cho trước mắt mà cho lâu dài. Căn cứ vào đặc điểm điều kiện tự nhiên, phương
hướng, nhiệm vụ và mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của mỗi vùng lãnh thổ, quy
hoạch sử dụng đất đai được tiến hành nhằm định hướng cho các cấp, các ngành trên
địa bàn lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đai chi tiết của mình, xác lập sự ổn
định về mặt pháp lý cho công tác quản lý nhà nước về đất đai, làm cơ sở để tiến hành
giao đất và đầu tư để phát triển sản xuất, đảm bảo an ninh lương thực, phục vụ các
nhu cầu dân sinh, văn hoá - xã hội. Mặt khác, quy hoạch sử dụng đất còn là biện pháp
hữu hiệu của Nhà nước nhằm tổ chức lại việc sử dụng đất đai đúng mục đích, hạn chế
sự chồng chéo gây lãng phí đất đai, tránh tình trạng chuyển mục đích tuỳ tiện, làm
giảm sút nghiêm trọng quỹ đất nông, lâm nghiệp; Ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực