Khóa luận tốt nghiệp:

Vũ Thị Hải Yến
LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn thầy cô trong khoa và ngoài khoa Thông tin
– Thư viện, Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân Văn đã giảng dạy và
tận tình giúp đỡ, chỉ bảo, cung cấp những kiến thức khoa học, những kĩ năng
cơ bản trong quá trình học tập và nghiên cứu tại trường.
Đặc biệt, Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Th.S Nguyễn Thị
Trang Nhung đã tận tình hướng dẫn, chỉ dẫn tôi trong suốt quá trình học tập
tại trường cũng như trong quá trình thực hiện Khóa luận Tốt nghiệp này.
Tôi xin chân thành cảm ơn tới GĐ Thư viện Tỉnh Thanh Hóa và các
Cán bộ Thư viện Tỉnh Thanh Hóa, đã tạo điều kiện giúp đỡ tận tình trong quá
trình tìm hiểu cà khảo sát thực tế tại Trung tâm.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình nghiên cứu, song điều kiện
thời gian và khả năng có hạn nên Khóa luận chắc không tránh khởi những
thiếu sót. Vì vậy rất mong sự đóng góp của quý thầy cô và các bạn cùng
chuyên ngành để được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 08 tháng 02 năm 2012
Sinh viên
Vũ Thị Hải Yến

Lớp: K53 Thông tin – Thư viện

1

Trường: ĐHKHXH&NV


GS

Giáo sư

KHXH

Khoa học xã hội

KHTH

Khoa học tổng hợp

UBND

Ủy ban nhân dân

TVTH

Thư viện Thanh Hóa

TS

Tiến sỹ

Lớp: K53 Thông tin – Thư viện

2

Trường: ĐHKHXH&NV


một vùng, là nơi tàng trữ, thu thập và phục vụ thông tin cho nhân dân; góp
phần nâng cao trình độ dân trí; giáo dục lòng yêu quê hương đất nước; góp
phần phát triển văn hóa – kinh tế - xã hội. Công tác địa chí có nhiệm vụ cung
cấp đầy đủ thông tin để giải quyết những công việc đó.Có thể khẳng định rằng
công tác địa chí là một hoạt động đặc trưng, tiêu biểu của thư viện tỉnh, thành
phố, thể hiện sự khác biệt của nó với các loại hình thư viện khác.
Nếu không có công tác địa chí thì mọi công tác tổ chức của thư viện sẽ
không hoàn chỉnh. Gần đây, ngày càng có nhiều công trình khoa học nghiên
cứu về một địa phương nhất định (toàn diện, hoặc từng mặt), những hoạt động
đó rất có ý nghĩa trong việc tìm hiểu, khai thác và phát huy tiềm năng nhiều
mặt của địa phương. Quá trình tìm hiểu, nghiên cứu và sử dụng tài liệu địa chí
về địa phương đã chứng minh vai trò: công tác địa chí trong hoạt động của
thư viện là cần thiết và có giá trị thực tiễn cao.
Thanh Hóa là một vùng đất “địa linh nhân kiệt”, có truyền thống lịch
sử, văn hóa lâu đời nên việc thực hiện tốt công tác địa chí sẽ góp phần bảo tồn

Lớp: K53 Thông tin – Thư viện

1

Trường: ĐHKHXH&NV


Khóa luận tốt nghiệp:

Vũ Thị Hải Yến

và phát huy các giá trị văn hóa, tiềm lực kinh tế - chính trị của địa phương.
Đó là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Thư viện Tỉnh. Nhận thấy tầm
quan trọng của công tác địa chí trong Thư viện, Thư viện Tỉnh Thanh Hóa từ

Khóa luận tốt nghiệp:

Vũ Thị Hải Yến

4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu:
- Nghiên cứu thực trạng công tác xây dựng và phát triển kho tài liệu
địa chí tại thư viện tỉnh Thanh Hóa.
- Đề xuất các giải pháp nâng cao công tác địa chí tại thư viện tỉnh
Thanh Hóa.
* Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Giới thiệu khái quát về TVTH.
- Làm sáng tỏ vai trò của công tác địa chí trong hoạt động của TVTH.
- Nghiên cứu công tác xây dựng và phát triển kho tài liệu địa chí tại
TVTH.
- Đưa ra được ưu điểm, nhược điểm và giải pháp để nâng cao công tác
địa chí tại TVTH.
5. Đóng góp thực tiễn của đề tài
- Kết quả nghiên cứu của khóa luận góp phần nâng cao chất lượng và
hiệu quả của công tác xây dựng và phát triện kho tài liệu địa chí TVTH.
- Khóa luận đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng của công tác
địa chí tại TVTH.
6. Cấu trúc của khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, khóa luận
gồm 3 phần:
Chương 1: Khái quát về Thư viện Tỉnh Thanh Hóa và Công tác địa chí
trong hoạt động thông tin thư viện Tỉnh Thanh Hóa.
Chương 2: Công tác xây dựng và phát triển kho tài liệu địa chí tại Thư
viện Tỉnh Thanh Hóa.
Chương 3: Nhận xét, đánh giá và một số giải pháp nâng cao công tác

Đến năm 1964, kho sách của Thư viện đã lên tới 50.000 bản, thu hút nhiều
bạn đọc đến với Thư viện. Các hoạt động tuyên truyền, giới thiệu sách báo
được đẩy mạnh, không khí hoạt động ở Thư viện sôi nổi, mạnh mẽ.
Năm 1970, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 178/CP công
tác Thư viện. Theo đó năm 1971, Ủy ban hành chính Tỉnh Thanh Hóa ra
Quyết định chuyển Thư viện Thanh Hóa từ “Thư viện đại chúng” lên “Thư
viện Khoa học Tổng hợp”. Vì vậy, Thư viện đã tiến hành bổ sung kho sách và
tăng cường thêm phòng địa chí, nhằm đáp ứng sự phát triển kinh tế - xã hội
của Tỉnh. Đồng thời, mở các lớp đào tạo trung cấp nghiệp vụ Thư viện để
cung cấp cán bộ chuyên môn.

Lớp: K53 Thông tin – Thư viện

4

Trường: ĐHKHXH&NV


Khóa luận tốt nghiệp:

Vũ Thị Hải Yến

Sau khi đất nước hoàn toàn thống nhất, ngày 21/01/1976, Thường vụ
Tỉnh ủy Thanh Hóa ban hành Nghị quyết 01/TU về việc phát triển sự nghiệp
văn hóa – văn nghệ trong giai đoạn mới. Biến Nghị quyết thành hiện thực,
Thư viện KHTH Tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với phòng văn hóa quần chúng
(Ty văn hóa), phát huy sức mạnh tổng hợp, cùng với các cấp, các ngành, dấy
lên phong trào đọc sách báo và xây dựng Thư viện xã.
Trong những năm 1990, cùng với cả nước chuyển đổi cơ chế mới, Thư
viện Thanh Hóa đã chú trọng phát triển các hoạt động tuyên truyền phổ biến

- Là trung tâm tàng trữ sách báo của địa phương, Thư viện Tỉnh có
nhiệm vụ: thu thập và tàng trữ các loại sách báo, tài liệu đáp ứng yêu cầu của
địa phương về các nhiệm vụ kinh tế, văn hóa, sự nghiệp giáo dục và phục vụ
lãnh đạo.
- Bổ sung các sách báo, tài liệu có liên quan đến ngành kinh tế, đến đặc
điểm và yêu cầu của địa phương.
- Thu thập đầy đủ và tàng trữ lâu dài các loại tài liệu địa chí bao gồm các
loại tài liệu in, viết tay, các tài liệu Hán Nôm có liên quan đến địa phương.
- Bổ sung có chọn lọc những sách báo của nước ngoài có nội dung phù
hợp với địa phương, đặc biệt là những sách báo về khoa học kỹ thuật, tài liệu
về nông – lâm – ngư nghiệp.
1.1.3.Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ của Thư viện tỉnh Thanh Hóa
Hiện nay, Thư viện có tổng số 26 cán bộ, có 24 biên chế chính thức, 2
hợp đồng. Trong đó:
- Trình độ cán bộ: 100% cán bộ có trình độ Đại học (trong đó tốt nghiệp
Đại học 12 người, các Đại học khác 14 người)
- Trình độ ngoại ngữ: 30% biết sử dụng tiếng Pháp, 45% biết sử dụng
tiếng Nga, 65% biết sử dụng tiếng Anh.

Lớp: K53 Thông tin – Thư viện

6

Trường: ĐHKHXH&NV


Khóa luận tốt nghiệp:

Vũ Thị Hải Yến



- Phòng đọc tài liệu địa chí

- Phong trào cơ sở

- Phòng đọc thiếu nhi

- Phòng máy

- Phòng tra cứu ngoại văn

-

1.1.4. Nguồn lực thông tin của Thư viện tỉnh Thanh Hóa
Từ vốn sách ít ỏi khi mới thành lập, cho tới nay Thư viện Tỉnh Thanh

Hóa có 335.000 bản sách, 270 loại báo và tạp chí. Cơ cấu vốn tài liệu trong
thư viện hết sức phong phú với nhiều môn loại khoa học và các loại hình
ngôn ngữ như: Việt văn, Nga văn, Pháp văn, Anh văn, Hán Nôm…Vốn tài
liệu tại thư viện không chỉ đơn thuần là sách, báo, tạp chí mà còn là các sản
phẩm công nghệ thông tin như băng từ, đĩa từ, đĩa CD – ROM, Microfilm, đĩa
quang…
- Sách tiếng Việt: có khoảng 19 vạn bản với khoảng 42. 857 tên sách.
Được phân chia thành các môn loại sau: Xã hội chính trị (8571 tên sách);
Ngoại ngữ (943 tên sách); Khoa học tự nhiên (4285 tên sách); Khoa học kỹ
thuật (3857 tên sách); Y học (900 tên sách); Nông nghiệp (686 tên sách);
Khoa học xã hội (6514 tên sách); Địa chí (473 tên sách); Tác phẩm văn học
(12857 tên sách); Thiếu nhi (3771 tên sách).

Lớp: K53 Thông tin – Thư viện

đất lâm nghiệp 375.439ha, đất chuyên dùng 55.304, đất ở 19.543ha, đất chưa
sử dụng 42.984ha. Trong đó, 60% đất thuận lợi trong lương thực [ 6, tr.4].
 Tài nguyên rừng: 405.700ha chiếm 36% tổng diện tích. Trong đó
rừng tự nhiên 322.000 ha chiếm 28%, rừng trồng 83.700ha chiếm 7%. Rừng ở
đây mang nhiều nét thảm thực vật, tổng trữ lượng gỗ 15,1 triệu m3; luồng 173
triệu cây; tre, nứa vầu 21.300 triệu cây. Rừng còn đang ở dạng tiềm năng
chưa được khai thác, sử dụng hợp lý [ 6, tr.7].
 Tài nguyên thủy sản: Vùng biển có diện tích khoảng 17.000km2
bằng 1,5 lần đất nổi của Thanh Hóa. Biển có nhiều bãi cá chứa tiềm năng về
khai thác. Tổng trữ lượng khai thác hải sản 100 tấn/ năm, khả năng khai thác
Lớp: K53 Thông tin – Thư viện

8

Trường: ĐHKHXH&NV


Khóa luận tốt nghiệp:

Vũ Thị Hải Yến

40 tấn/ năm. Ngoài ra, trữ lượng tôm biển lớn khoảng 2000 với khả năng khai
thác 1200 tấn/ năm. Diện tích nuôi thủy sản nước ngọt khoảng 9.593ha. Có
tổng diện tích đồng muối 344ha [6, tr.11].
 Tài nguyên khoáng sản: Phong phú và đa dạng gồm: quặng mỏ
cromit, sét cao lanh, quặng Canxi, đá ốp lát, đá quý. Tuy nhiên, công tác tìm
kiếm thăm dò chưa được nghiên cứu khai thác nên chưa thể đánh giá được
đầy đủ tiềm năng khoáng sản [6, tr.15].
 Về nhân lực: Thanh Hóa có số dân 3.467.609 người trong đó số
người ở độ tuổi lao động là: 1.652.000 người. Trình độ Đại học, Cao đẳng

1.3. Vai trò của công tác địa chí trong hoạt động Thư viện tỉnh
Thanh Hóa
1.3.1. Những vấn đề chung về Công tác địa chí
 Khái niệm Địa chí – địa phương:
Khái niệm địa chí với nội dung và ý nghĩa khoa học của nó, được các
cuốn từ điển, các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước giải thích như sau:
Theo “Từ điển Từ nguyên” do Nhà xuất bản Thượng Hải (Trung Quốc)
xuất bản năm 1914 thì địa chí là sách ghi chép về địa dư bao gồm hình thể,
núi sông, phong tục, sản vật của một vùng đất.
Theo “Giản yếu Hán Việt từ điển”, GS. Đào Duy Anh, quan niệm:
“địa” là đất, một khu vực trên mặt đất, miền, nơi chốn, địa phương. “Chí” là
ghi lấy, bài văn chép, sách biên chép của sự vật, ghi chép. “ Địa chí là sách
biên chép dân phong, sản vật, địa thế các địa phương”.
Theo từ điển Bách khoa Việt Nam thì địa chí là sách ghi chép, biên
soạn về địa dư, phong tục, nhân vật, sản vật hoặc giới thiệu địa lý, địa lý lịch
sử, văn hóa của một địa phương. Ngày nay địa chí được hiểu rộng ra là sách
chuyên khảo về địa lý, lịch sử kinh tế, văn hoá của một địa phương.
Theo GS. Trần Quốc Vượng, địa chí là một loại chuyên khảo về một
vùng có lãnh thổ và bản sắc văn hóa xác định.
Địa phương: là một phần nhất định của đất nước, được phân chia theo
khu vực hành chính – lãnh thổ hiện tại (tỉnh, thành phố)
 Tài liệu địa chí:
Tài liệu nghiệp vụ do thư viện Quốc gia biên soạn và xuất bản trong
“Công tác địa chí của Thư viện Tỉnh có đưa ra khái niệm về nay là thuật ngữ
“ tư liệu địa chí”: Tư liệu địa chí có nội dung đề cập đến lịch sử, hiện trình
thuộc lĩnh vực của địa phương, các nhân vật lỗi lạc của địa phương và những
triển vọng phát triển của nó.
Trong “Cẩm nang nghề thư viện” của TS. Lê Văn Viết định nghĩa tài
liệu địa chí: đó là tất cả các ấn phẩm tài liệu không công bố ( viết tay, đánh
máy, đồ họa), các tài liệu nghe nhìn, các vật mang tin đọc máy (băng từ, đĩa

bảo quản và khai thác tài liệu địa chí phục vụ cho nhu cầu nghiên cứu địa
phương; tuyên truyền, phổ biến những kiến thức địa phương cho người dân.
Mục đích của nghiên cứu địa phương là tìm ra nét riêng, đặc thù và độc đáo
của mỗi vùng đất. Công tác nghiên cứu địa phương chí cho người dân. Mục
đích của nghiên cứu địa phương là tìm ra nét riêng, đặc thù của mỗi vùng đất.
Công tác nghiên cứu của địa phương không chỉ có ý nghĩa quốc gia mà cả
quốc tế, vì thông qua hoạt động này, các địa phương có thể quảng bá về đất
nước, quê hương của mình đến với bạn bè khắp thế giới [13, 11.tr ].
 Theo nghĩa hẹp:

Lớp: K53 Thông tin – Thư viện

11

Trường: ĐHKHXH&NV


Khóa luận tốt nghiệp:

Vũ Thị Hải Yến

Công tác địa chí trong thư viện là một bộ phận của công tác địa chí,
được hình thành dựa trên hoạt động địa chí và công tác thư viện, có nhiệm vụ
phát hiện, sưu tầm, thu thập, xử lý, tổ chức và phổ biến rộng rãi vốn tài liệu
địa chí và xuất bản phẩm địa phương, khai thác, sử dụng và phổ biến rộng rãi
vốn tài liệu này tới các đối tượng bạn đọc, tuyên truyền kiến thức về địa
phương thông qua các phương tiện thư viện – thư mục,nghiên cứu khoa học
và hướng dẫn phương pháp công tác địa chí cho thư viện địa phương
[13, 12.tr].
1.3.2. Vai trò của công tác xây dựng và phát triển kho tài liệu địa chí

Tỉnh, góp phần giải quyết những yêu cầu và nhiệm vụ do hoạt động kinh tế,
văn hóa – xã hội của Tỉnh đặt ra. Cụ thể:
- Đóng vai trò phục vụ cho các chương trình xây dựng và phát triển
kinh tế, văn hóa – xã hội, nghệ thuật ở địa phương như: phân vùng quy
hoạch kinh tế, nhận biết và khai thác đúng mức những tiềm năng thiên nhiên,
đất nước, con người, bảo vệ môi trường…Cung cấp các tư liệu quý giá về địa
phương cho các nhà nghiên cứu, cho học viên cao học, sinh viện, học sinh
thực hiện các đề tài khoa hoc. Nhiều đề tài xoay quanh các vấn đề lịch sử đã
được thực hiện như:“ truyền thuyết về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ở Thanh
Hóa”, “Nhân vật nữ trong truyền thuyết dân gian người Việt xứ Thanh…
- Góp phần cho việc xây dựng, bảo tồn và khai thác các di sản văn
hóa địa phương: qua các tài liệu địa chí các nhà nghiên cứu về văn hóa, tín
ngưỡng dân gian sẽ có căn cứ để định ra giá trị văn hóa, giúp cho việc công
nhận “di tích lịch sử văn hóa” ở mỗi địa phương, hướng con người về với cội
nguồn văn hóa. Nhiều đề tài đã được thực hiện đóng góp cho địa phương như:
đề: “Tìm hiểu các di tích lịch sử - văn hóa huyện Triệu Sơn, Tỉnh Thanh
Hóa”(Nguyễn Hùng Vương, Học viên Cao học K18, Đại học Vinh); “Đặc
điểm ca dao xứ Thanh” (Vũ Thị Thanh Nhàn, Học viên Cao học K19,
ĐHSPHN); các công trình nghiên cứu: “Ca dao Thanh Hóa” và “ Mường
Thanh Hóa”…Gần đây nhất, nguồn tư liệu ít ỏi, quý giá tại thư viện Tỉnh
Thanh Hóa về “Thành Nhà Hồ” đã góp phần cung cấp cho nước ta hoàn
thành hồ sơ đệ trình lên UNESCO công nhận “Thành Nhà Hồ” là di sản văn
hóa thế giới…
- Giáo dục truyền thống địa phương, tình yêu quê hương, đất nước,
trách nhiệm nghĩa vụ đối với non sông, với Tổ quốc: Công tác này đã được
đẩy mạnh thông qua các cuộc triển làm sách như: “Thanh Hóa với chiến
thắng Hàm Rồng”, “Kỉ niệm Bác Hồ về thăm Thanh Hóa”… các cuộc thi tìm
hiểu về truyền thống của Tỉnh, noi gương các anh hùng lịch sử, có thể kể đến
Lớp: K53 Thông tin – Thư viện


Khóa luận tốt nghiệp:

Vũ Thị Hải Yến
CHƯƠNG 2

CÔNG TÁC XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN KHO TÀI LIỆU ĐỊA CHÍ
TẠI THƯ VIỆN TỈNH THANH HÓA

2.1. Nguồn tư liệu địa chí
Thanh Hóa là một tỉnh có bề dày lịch sử, văn hóa với nhiề dân tộc sống
chung từ xưa tới nay. Ngoài dân tộc Kinh (Việt) chiếm đa số, có các dân tộc
an em: Mường, Thái, Thổ, Dao, Khơ Mú, H.Mông. Diện mạo và sắc thái đều
chứa trong một kho tài liệu phong phú về địa chí. Từ trước tới nay, Sở Văn
hóa Thông tin Thanh Hóa đã có chủ trương sưu tầm, khai thác và phát huy
vốn tài liệu qua các đời đưa vào kho sách địa chí. Song so với nhu cầu thực tế
và nhu cầu tìm hiểu, sử dụng tài liệu của bạn đọc, cán bộ nghiên cứu thì sự cố
gắng nỗ lực Thư viện Tỉnh Thanh Hóa mới chỉ tái hiện được một phần nhỏ.
Kho tài liệu địa chí của Thư viện Tỉnh Thanh Hóa được hình thành từ
năm 1970 đến nay số lượng tài liệu có trên 15.000 bản, có nhiều dạng như:
sách, báo, tạp chí, bản rập văn bia, thư tịch Hán Nôm, tranh ảnh, bản đồ, nhân
vật địa phương, xuất bản phẩm địa phương…song số lượng tài liệu địa chí
vẫn còn nghèo so với thực tế.
 Sách tiếng Việt: 8000 bản sách, với 4000 đầu sách.
Sách tiếng Viết chiếm phần lớn trong kho tài liệu địa chí, có thể nói số
lượng sách chưa phải là nhiều, nhưng có thể nói đây là một kho tài liệu quý
giá, đáp ứng được nhu cầu tìm hiểu, nghiên cứu của bạn đọc. Sách tiếng Việt
bao gồm: tài liệu chỉ đạo, tài liệu tra cứu, sách địa lý, văn học, nghệ thuật, lịch
sử, y tế…
 Sách ngoại văn: có khoảng 400 tên sách.
Sách ngoại văn trong kho tài liệu địa chí TVTH chủ yếu có Pháp văn.

nước, với dân, ca ngợi tình cảm thiêng liêng hào hùng đối với dân tộc, quê
hương, đất nước, các văn bia có nội dung ca ngợi công xây dựng đất nước của
các vị vua, các văn bia của đình chùa Việt Nam.
- Sắc phong: có 120 cái như: tập sắc phong – văn cúng – của dòng họ
Lê Thế…
- Thần tích – thần sắc: có khoảng 10 cái.
Thanh Hóa là vùng đất “ địa linh sinh kiệt”, giàu truyền thống yêu
nước, anh dũng kiên cường. Khi nhớ về tổ tiên, người dân lại không quên
Lớp: K53 Thông tin – Thư viện

16

Trường: ĐHKHXH&NV


Khóa luận tốt nghiệp:

Vũ Thị Hải Yến

những người anh hùng đã anh dũng hy sinh, chiến đấu vì sự bình yên của họ.
Để thỏa nãm nhu cầu đó, nhân dân nhớ công ơn họ bằng việc xây dựng những
ngôi đình, ngồi đền, để thờ cúng họ. Thần tích là văn bia ghi chép lại sự tích
các thần linh, cùng với ngội đình làng thì đây chính là bằng chứng của tín
ngưỡng dân gian. Thần tích – thần sắc có trong kho tài liệu địa chí như: tập
thần Quản Gia Đô Bác Trịnh ra Quân khổ thời Cao Biền (Sưu tầm ở Vĩnh
Ninh – Vĩnh Lộc); tập thần phả sự tích cổ truyền ở trang Chân Lỡ - Sau đổi
Tân Ngữ (Sưu tầm ở Quán Láo, Huyện Yên Định )…
- Gia phả - tộc phả: có 30 bản.
Đây là một loại hình thư tịch có giá trị: nghiên cứu các nhân vật xưa, là
nguồn sử liệu quan trọng, nghiên cứu chế độ tông tộc…Gia phả - tộc phả là

các trường đại học, nghiên cứu sinh, các nhà nghiên cứu từ trung ương đến
địa phương và nước ngoài như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan.
2.2. Đối tượng sử dụng tài liệu địa chí
Để có thể phục vụ tốt và đáp ứng được nhu cầu tin của người dùng tin,
thư viện tỉnh Thanh Hóa phân loại bạn đọc kho tài liệu địa chí thư viện tỉnh
Thanh Hóa có thể chia thành bốn nhóm cơ bản như sau:
 Đối tượng làm công tác lãnh đạo, quản lý của tỉnh:
Đối tượng người dùng tin sử dụng tài liệu địa chí làm công tác lãnh đạo,
quản lý ở địa phương muốn đưa ra một quyết định đúng đắn phải nắm được
các thông tin địa chí – địa phương. Bởi mỗi một con người, một địa phương
có phong tục, tập quán riêng.
Đối tượng nhóm này gồm: các cán bộ lãnh đạo địa phương, các nhà
hoạch định chiến lược phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, các nhà đầu tư, các
Lớp: K53 Thông tin – Thư viện

18

Trường: ĐHKHXH&NV


Khóa luận tốt nghiệp:

Vũ Thị Hải Yến

doanh nhân. Đối tượng bạn đọc thuộc nhóm này cần tìm hiểu về địa phương,
những yếu tố liên quan đến địa phương và các vùng lân cận như: địa lý kinh
tế, văn hóa, xã hội…Họ cần các thông tin chiến lược có tính dự báo, đầy đủ,
cụ thể cũng như những biến động đang diễn ra tại Thanh Hóa.
Đối tượng nhóm này quan tâm đến: kết quả của các công trình nghiên
cứu khoa học, các đề tài đã và đang tiến hành, các công trình nghiên cứu

Vũ Thị Hải Yến

Nhu cầu sử dụng tài liệu địa chỉ của học rất đa dạng, không ổn định, họ
có thể đọc tất cả những tài liệu về mọi lĩnh vực nào của địa phương, nhưng
không chuyên sâu, thường là những thông tin mang tính chất phổ thông.
Nhằm mục đích chủ yếu mở mang tri thức và những vấn đề về địa phương
mình đang sống như: sự kiện diễn ra hang ngày trong đời sống xã hội địa
phương, những danh lam thắng cảnh, di tích văn hóa, điểm du lịch tại Thanh
Hóa. Cán bộ địa chí cần theo dõi, nắm bắt nhu cầu tin của họ để có thể điều
chỉnh, định hướng cho đối tượng bạn đọc này nâng cao trách nhiệm với địa
phương.
 Nhà nghiên cứu địa phương:
Đối tượng người dùng tin nghiên cứu địa phương là những chuyên gia
muốn nghiên cứu sâu về địa phương hoặc nghiên cứu để có kế hoạch đầu tư
phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội của Tỉnh. Các nhà nghiên cứu địa phương
đóng vai trò quan trọng trong việc khai thác có hiệu quả vốn tài liệu địa chí.
Số lượng bạn đọc nhóm này sẽ quyết định đến số lượng sản phẩm địa chí của
địa phương.
 Đối tượng ngoại tỉnh và một số ít bạn đọc nước ngoài:
Những tài liệu mà họ sử dụng có thể là những tài liệu tổng quát về tỉnh
Thanh Hóa nhằm giúp họ tăng thêm sự hiểu biết về Thanh Hóa. Đối tượng
ngoại tỉnh và người nước ngoài chủ yếu là: sinh viên các trường đại học,
nghiên cứu sinh, các nhà nghiên cứu trung ương và người nước ngoài như:
Nhật bản, Đài Loan, Hàn Quốc. Nhu cầu tin của bạn đọc đối tượng này cũng
khá phong phú và đa dạng bao quát tất cả các lĩnh vực như: phong tục, tập
quán, lễ hội dân gian truyền thống, các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh…
2.3. Hoạt động của công tác xây dựng và phát triển kho tài liệu địa chí
Nói đến Thanh Hóa, tiến sỹ người Pháp tên là Charles Robequain (1938)
đã từng viết: “ Thanh Hóa không phải một tỉnh, đó là một xứ” và cái tên xứ


2.3.1. Tiêu chí lựa chọn tài liệu
Dưới đây là một số tiêu chí được căn cứ vào nguyên tắc, tiêu chí chung
lựa chọn tài liệu của kho tài liệu địa chí:
 Theo ngôn ngữ và loại hình tài liệu: Tất cả các ngôn ngữ và loại
hình tài liệu có đề cập viết về Thanh Hóa.
 Theo ranh giới địa lý:
Khi lựa chọn tài liệu địa chí, lấy ranh giới địa lý – hành chính toàn bộ
nội dung nói về Thanh Hóa. Những tài liệu có liên quan đến Thanh Hóa đã
Lớp: K53 Thông tin – Thư viện

21

Trường: ĐHKHXH&NV


Khóa luận tốt nghiệp:

Vũ Thị Hải Yến

từng thay đổi tên gọi nhưng trước nay nhưng vẫn thuộc ranh giới hành chính
của địa phương. Những tài liệu có liên quan đến một vùng lãnh thổ rộng lớn
gồm nhiều Tỉnh, Thành phố trong đó có Tỉnh, thành phốThanh Hóa.
 Theo nội dung đề cập:
Theo nội dung đề cập có nghĩa là lựa chọn những tài liệu phải có nội
dung đề cập trực tiếp những vấn đề với địa chí đúng tên địa danh, của quê
hương đó.
- Các tài liệu có nội dung về tất cả hay phần lớn về khía cạnh của Tỉnh
Thanh Hóa: có thể là khía cạnh như kinh tế, văn hóa, xã hội…đặc biệt chú
trọng tới các tài liệu chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ đề cập về địa
phương. Tài liệu này hết sức quan trọng cho việc nghiên cứu về địa phương,