ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

VŨ THỊ NHƢ HẰNG

SO S¸NH PH¸P LUËT vÒ CHèNG B¸N PH¸ GI¸ HµNG HãA
GI÷A VIÖT NAM Vµ HOA Kú
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 60 38 01 07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN TIẾN VINH

HÀ NỘI - 2014


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của
riêng tôi. Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong
bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong
Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực. Tôi đã
hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ
tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội.
Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để
tôi có thể bảo vệ Luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
NGƢỜI CAM ĐOAN

Vũ Thị Nhƣ Hằng



Tế........................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.

CÁC BIệN PHÁP CHốNG BÁN PHÁ GIÁError! Bookmark not defined.

1.2.1.

CÁC BIệN PHÁP CAM KếT ........................................................... 21

1.2.2.

ÁP DụNG THUế CHốNG BÁN PHÁ GIÁ TạM THờI ................... 23

1.2.3.

ÁP DụNG THUế CHốNG BÁN PHÁ GIÁ CHÍNH THứCError! Bookmark not

TIểU KếT CHƢƠNG 1 ..................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÀ HOA KỲ VỀ ĐIỀU
TRA XỬ LÝ HÀNH VI BÁN PHÁ GIÁ HÀNG HÓA ............... 31
2.1.

MÔ HÌNH Tổ CHứC ĐIềU TRA VÀ TRÌNH Tự, THủ TụC ĐIềU TRA Xử

2.1.1.

MÔ HÌNH Tổ CHứC ĐIềU TRA HÀNH VI BÁN PHÁ GIÁ
HÀNG HÓA ..................................................................................... 31



3.2.

HOÀN THIệN PHÁP LUậT CHốNG BÁN PHÁ GIÁ
HÀNG HÓA NHậP KHẩU VÀO VIệT NAM .............................. 74

3.2.1.

HOÀN THIệN KHÁI NIệM BÁN PHÁ GIÁ TRONG PHÁP
LUậT HIệN HÀNH........................................................................... 74

3.2.2.

SửA ĐổI, Bổ SUNG CÁC QUY ĐịNH Về THủ TụC ĐIềU
TRA, Xử LÝ Vụ VIệC CHốNG BÁN PHÁ GIÁ ............................ 75

3.2.3.

HOÀN THIệN Bộ MÁY THựC THI CHốNG BÁN PHÁ GIÁ
CHO PHÙ HợP VớI ĐIềU KIệN HIệN NAY CủA VIệT NAM...... 78

3.3.

NHữNG BÀI HọC KINH NGHIệM CHO DOANH
NGHIệP VIệT NAM Để PHÒNG TRÁNH VÀ Xử LÝ CÁC
Vụ VIệC CHốNG BÁN PHÁ GIÁ ................................................. 79

3.3.1.

Chủ động phòng chống các vụ kiện bán phá giá của nƣớc ngoài

ADA

: Hiệp định chống bán phá giá của WTO

CITT

: Toà Thƣơng mại quốc tế Canada

DOC

: Bộ Thƣơng mại Hoa Kỳ

EU

: Liên minh Châu Âu

GATT

: Hiệp định chung về Thuế quan và Thƣơng mại

ITC

: Ủy ban thƣơng mại Quốc tế Hoa Kỳ

USITC

: Hội đồng Thƣơng mại Quốc tế Hoa Kỳ

VCAD



B

.

doanh

sản

o

1

xuất/xuất khẩu vào Việt

o

:

Nam

k

nghiệp

m
a
r
k
n



2

xuất/xuất khẩu vào Việt

o

:

Nam

k
m
a
r
k
n
o
t
d
e
fi
n
e
d
.

DANH MỤC SƠ ĐỒ
Số hiệu


o

:

k
m
a
r
k
n
o
t
d
e
fi
n
e
d
.

9


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, tự do thƣơng mại và liên kết kinh tế
thƣơng mại đang là trào lƣu nổi bật thì hội nhập kinh tế quốc tế không những ngày
càng trở thành một xu thế khách quan mà còn đóng vai trò là một công cụ hữu hiệu
để phát triển nhanh và bền vững nếu đƣợc nắm bắt và vận dụng một cách tích cực.

2.1. Mục tiêu tổng quát
Nghiên cứu một cách có hệ thống các vấn đề lý luận, các quy định pháp luật
về chống bán phá giá của Việt Nam và Hoa Kỳ để làm rõ các vấn đề pháp lý liên
quan. Từ sự so sánh với pháp luật của Hoa Kỳ rút ra bài học kinh nghiệm trong
việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam nói chung và cho các doanh nghiệp Việt Nam
nói riêng trong việc phòng tránh, giải quyết các biện pháp chống bán phá giá tại
Hoa Kỳ, giúp đẩy mạnh và thâm nhập vào thị trƣờng xuất khẩu hàng hóa của Việt
Nam.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Nghiên cứu lịch sử phát triển, các cơ sở kinh tế - pháp lý về chống bán phá
giá hàng hóa của Việt nam và Hoa Kỳ.
- Làm rõ các khái niệm bán phá giá và chống bán phá giá hàng hóa theo
pháp luật Việt Nam và Hoa Kỳ.
- Tìm hiểu, so sánh mô hình tổ chức điều tra và xử lý các hành vi bán phá
giá theo pháp luật Việt Nam và Hoa Kỳ.
- Đƣa ra nhƣng giải pháp, kiến nghị nhằm giải quyết những khó khăn mà
doanh nghiệp Việt Nam gặp phải khi tham gia giao kết thƣơng mại trong và ngoài
nƣớc.
3. Tình hình nghiên cứu
Pháp luật chống bán phá giá hàng hóa là đề tài không mới nhƣng cũng chƣa
11


bao giờ là cũ đối với những nhà nghiên cứu khoa học pháp lý, đã có rất nhiều các
đề tài nghiên cứu và bài viết về vấn đề này nhƣ “ Pháp luật chống bán phá giá
hàng hóa nhập khẩu và cơ chế thực thi tại Việt Nam” của tác giả Nguyễn Ngọc
Sơn, Luận án tiến sĩ Luật học, Trƣờng Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh năm
2005; “ Các vụ kiện chống bán phá giá và cơ chế giải quyết tranh chấp của
WTO” của tác giả Bùi Anh Thủy trong Tạp chí Nhà nƣớc và Pháp luật số 2, năm
2007…

- Hoàn thiện khái niệm về bán phá giá và chống bán phá giá;
- Làm rõ đặc điểm, ý nghĩa và vai trò của chống bán phá giá;
- Phân tích, đánh giá đúng thực trạng các quy định của pháp luật chống bán
phá giá và thực tiễn thực hiện;
- Đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện và thực hiện những quy
định của pháp luật chống bán phá giá tại Việt Nam.
- Kiến nghị giải pháp hoàn thiện pháp luật chống bán phá giá, đồng thời giúp
doanh nghiệp Việt Nam phòng và xử lý các vụ kiện chống bán phá giá ở nƣớc
ngoài, đặc biệt là ở Hoa Kỳ.
5. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
5.1. Đối tƣợng
Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận về bán phá giá và
biện pháp chống bán phá giá, là các quy định của pháp luật về biện pháp chống bán
phá giá của Việt Nam và Hoa Kỳ.
5.2. Phạm vi nghiên cứu đề tài
Do mức độ rộng lớn của vấn đề đòi hỏi phải có sự nghiên cứu của nhiều
ngành, nhiều cấp nên trong đề tài này chỉ đề cập đến một số nét tiêu biểu về bán
phá giá và chống bán phá giá, quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về
chống bán phá giá từ đó chỉ ra nguyên nhân, thực trạng và giải pháp nhằm hoàn
thiện pháp luật chống bán phá giá tại Việt Nam.
13


6. Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, thƣ mục tài liệu tham khảo và mục lục, nội
dung của luận văn bao gồm 3 chƣơng:
Chương 1: Pháp luật Việt Nam và Hoa Kỳ về khái niệm bán phá giá và các
biện pháp chống bán phá giá
Chương 2: Pháp luật Việt Nam và Hoa Kỳ về xử lý hành vi bán phá giá hàng
hóa

nƣớc ngoài. Và tùy thuộc vào khả năng cạnh tranh và mức độ phá giá, có thể trở
thành doanh nghiệp độc quyền, độc quyền nhóm, qua đó tận dụng lợi thế của
15


doanh nghiệp độc quyền để tăng lợi nhuận. Bán phá giá nhằm mục tiêu chính trị
thao túng các nƣớc khác [31]. Chẳng hạn nhƣ, Chính phủ Hoa Kỳ đặc biệt quan
tâm đến xuất khẩu gạo bởi vì cạnh tranh giá gạo bây giờ ảnh hƣởng lớn đến việc
đạt các mục tiêu quan trọng khác. Hoa Kỳ sẵn sàng bỏ ngân sách mua phần lớn số
gạo trên thị trƣờng thế giới rồi bán phá giá. Điều này làm cho nhiều nƣớc xuất
khẩu gạo phải lao đao và sẽ phải chịu vòng phong toả của Hoa Kỳ. Chẳng hạn, giá
xuất khẩu gạo của Hoa Kỳ khoảng 400USD/ tấn, nhƣng các nhà xuất khẩu gạo Hoa
Kỳ sẵn sàng mua với giá 500USD/ tấn, thậm chí cao hơn đến 800USD/tấn, và họ
cũng sẵn sàng bán ra thị trƣờng thế giới chỉ bằng 60 - 70%, thậm chí đến 40% giá
mua. Mức giá này thấp hơn nhiều so với giá thành của chính nông dân Mỹ sản xuất
ra. Nhƣ vậy, Hoa Kỳ có thể sẵn sàng bỏ ra 700 - 800 triệu USD/ năm để tài trợ giá
xuất khẩu gạo nhằm thực hiện mục tiêu của mình. Chính vì điều này mà mặc dù
sản lƣợng gạo của Mỹ hàng năm thấp nhƣng Hoa Kỳ lại thao túng giá gạo trên thị
trƣờng thế giới [12].
Thứ ba, trong một số trƣờng hợp, doanh nghiệp có mức tồn kho lớn, để giải
phóng hàng tồn kho, doanh nghiệp có thể bán phá giá để giải phóng hàng tồn kho
hoặc trong trƣờng hợp khan hiếm ngoại tệ hoặc tìm kiếm ngoại tệ trong trƣờng hợp
khẩn cấp, doanh nghiệp có thể thực hiện bán phá giá.
Nhƣ vậy, việc bán phá giá hàng hóa mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho doanh
nghiệp, giúp doanh nghiệp đạt đƣợc những mục đích kinh tế nhất đinh. Những
hành động bán phá giá không nhằm loại bỏ đối thủ cạnh tranh thì không bị coi là
bán phá giá (ví dụ: bán hàng tƣơi sống, bán hàng thanh lý, bán hàng hạ giá theo
mùa, bán hàng tồn kho đã lỗi thời về kiểu dáng và công nghệ nhƣng vẫn còn thời
hạn sử dụng; bán hàng sắp hết hạn sử dụng...).
Bán phá giá bị coi là hành vi thƣơng mại quốc tế không lành mạnh của

phải là bảo vệ ngƣời tiêu dùng mà là bảo vệ các nhà sản xuất… Thực chất,
17


chức năng của pháp luật chống bán phá giá là để bảo vệ cho các công ty và
những ngƣời lao động tham gia vào các hoạt động sản xuất ở Hoa Kỳ. Vì
vậy, chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi ngƣời hƣởng lợi từ các lợi ích kinh tế
này là các nhà sản xuất, ngƣợc lại các chi phí kinh tế sẽ do ngƣời tiêu dùng
gánh chịu [12].
Hơn nữa, các quy định chống bán phá giá là một biện pháp khắc phục
thƣơng mại mà các thành viên của WTO đã đồng ý rằng là cần thiết để duy trì hệ
thống thƣơng mại đa phƣơng. Động cơ kinh tế để sử dụng biện pháp chống bán
phá giá là nhằm để duy trì thƣơng mại công bằng. Tuy nhiên, theo một nghiên cứu
gần đây cho thấy có tới 90% các biện pháp này không nhằm bảo vệ cạnh tranh lành
mạnh hoặc thƣơng mại công bằng. Nói cách khác, biện pháp đƣợc coi là hợp pháp
của WTO, đến lƣợt nó, quay lại bóp méo dòng chảy thƣơng mại quốc tế và hạn chế
sự phát triển nội tại khách quan của hoạt động này, đi ngƣợc lại mục đích của
WTO.
Trong quá trình hội nhập vào nền kinh tế thế giới, với những ƣu thế về lực
lƣợng lao động trẻ, đông về số lƣợng, rẻ về giá thành, trong bối cảnh thực hiện
chính sách tăng cƣờng xuất khẩu. Việc hàng hóa Việt Nam là đối tƣợng chịu sự áp
đặt các biện pháp chống bán phá giá của nhiều thị trƣờng khác là điều không thể
tránh khỏi. Do đó các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động tìm hiểu đầy đủ các
quy định về bán phá giá, chống bán phá giá của WTO, cũng của nhƣ các quốc gia
nhập khẩu, để từ đó xây dựng các biện pháp đối phó một cách hữu hiệu và hiệu quả
hơn.
1.1.2. Bán phá giá dƣới góc độ pháp lý
Khái niệm pháp lý về bán phá giá lần đầu tiên đƣợc ghi nhận trong đạo luật
thuế hải quan Canađa đƣợc thông qua ngày 10 tháng 8 năm 1904. Sau khi đƣợc
ban hành, pháp luật chống bán phá giá của Canada đã tỏ ra có tác dụng của nó

19


References.
Tài liệu tiếng Việt
1. Andrew Hudson (2004), Tổng quan về các quy định Chống bán phá giá của
WTO, Hoa Kỳ, EU và Úc, Tài liệu Hội thảo Pháp lệnh chống bán phá giá do
Bộ Thƣơng mại phối hợp với Úc tổ chức tại TP. HCM.
2. Lý Vân Anh (2009), “Phƣơng pháp quy về không (zeroing) trong điều tra về
bán phá giá: sửa đổi các quy định của WTO và tác động đối với Việt Nam”,
Tạp chí nhà nước và pháp luật, (3), tr.38-46.
3. Bộ Thƣơng mại - Vụ CSTM Đa Biên (2000), Kết quả vòng đàm phán Uruguay
về hệ thống thương mại đa biên, NXB Thống kê, Hà Nội.
4. Bộ Thƣơng mại (2001), Chống bán phá giá: Mặt trái của tự do hóa thương
mại, Hà Nội.
5. Bộ Kinh tế và Công nghiệp Nhật Bản (2005), Báo cáo về sự không phù hợp với
WTO trong chính sách thương mại của một số nước đối tác 2005, Chƣơng V,
tr.255.
6. Bộ Công Thƣơng (2014), Quyết định áp dụng biện pháp chống bán phá giá số
7896/QĐ-BTC, ngày 5 tháng 9 năm 2014, Hà Nội.
7. Bộ Công Thƣơng Cục Quản lý Cạnh tranh (2012), Bản tin cạnh tranh và người
tiêu dùng số 34/2012, Hà Nội.
8. Bộ Tài chính (2014), Công văn hướng dẫn của Bộ Tài chính về việc áp dụng
thuế chống bán phá giá đối với một số mặt hàng thép không gỉ nhập khẩu vào
Việt Nam, Hà Nội.
9. CEG (2005), “Nâng cao năng lực chống bán phá giá cho Việt Nam trong quá
trình hội nhập kinh tế thế giới”, Tài liệu hội thảo của Dự án, Quỹ xây dựng
năng lực quản lý quốc gia có hiệu quả Việt Nam – Australia.
10. Chính phủ (2006), Nghị định của Chính phủ số 06/2006 ban hành ngày 09
20

18. Hội đồng tƣ vấn về phòng vệ thƣơng mại-Trung tâm WTO-Phòng thƣơng mại
và công nghiệp Việt Nam (2008), Kiện chống bán phá giá – Các biện pháp
khắc phục thương mại, Hà Nội.
19. Hội đồng tƣ vấn về phòng vệ thƣơng mại-Trung tâm WTO-Phòng thƣơng mại
và công nghiệp Việt Nam (2014), Bản tin Phòng vệ thương mại số 1 Quý
21


I/2014, Vụ điều tra chống bán phá giá đầu tiên của Việt Nam – Góc nhìn từ
Doanh nghiệp, Hà Nội.
20. Đỗ Tuyết Khanh (2004), “Tìm hiểu luật và chính sách chống bán phá giá
(antidumping) của Mỹ”, Thời đại mới, Tạp chí Nghiên cứu &Thảo luận, (1).
21. Đoàn Trung Kiên (2005), Pháp luật chống bán phá giá ở Việt Nam, Luận văn
thạc sỹ Luật học, Trƣờng Đại học Luật Hà Nội.
22. Đoàn Trung Kiên (2010), “Cơ quan chống bán phá giá hàng hóa nhập khẩu vào
Việt Nam - Thực trạng và hƣớng hoàn thiện”, Tạp chí Luật học, (6), tr.25-32.
23. Vũ Thị Phƣơng Lan (2009), “Lịch sử pháp luật chống bán phá giá trong
thƣơng mại quốc tế”, Tạp chí Luật học (11), tr.35-40.
24. Vũ Thị Phƣơng Lan (2010), “Xác định biên độ bán phá giá đối với hàng hóa bị
kiện bán phá giá theo quy định của Tổ chức thƣơng mại thế giới và Hoa Kỳ”,
Tạp chí Nhà nước và pháp luật, (11), tr.53-59.
25. Vũ Thị Phƣơng Lan (2010), “Xác định giá trị thông thƣờng của hàng hóa bị
kiện bán phá giá theo pháp luật WTO”, Tạp chí Luật học (5), tr.40-46.
26. Lindsey, Brink và Dan Ikenson (2002), Cải cách Hiệp định chống bán phá giá:
Con đường cho các đàm phán WTO, Phân tích chính sách thƣơng mại, số 21,
Viện Cato, Washington DC.
27. Phòng Thƣơng mại và Công nghiệp Việt Nam (2004), Pháp luật về chống bán
phá giá – Những điều cần biết, Hà Nội.
28. Phòng Thƣơng mại và Công nghiệp Việt Nam, Hội đồng tƣ vấn về các biện
pháp phòng vệ thƣơng mại (2010), Cẩm nang kháng kiện chống bán phá giá và

hóa vào Việt Nam – Điều kiện và thủ tục áp dụng”, Tạp chí Luật học, (4),
tr.44-51.
38. Đỗ Văn Trƣờng (2002), “Những biện pháp đối phó với các vụ kiện chống bán
phá giá ở nƣớc ngoài”, Tạp chí Nghiên cứu kinh tế, (12), tr.49-54.
39. Ủy ban quốc gia về hợp tác kinh tế quốc tế (2005), Tác động của các Hiệp
định WTO đối với các nước đang phát triển.
40. Ủy Ban Thƣờng vụ Quốc hội (2002), Pháp lệnh giá năm 2002 ngày 26 tháng 4
23


năm 2002 số 40/2002/PL-UBTVQH10, Hà Nội.
41. Ủy ban Thƣờng vụ Quốc hội (2004), Pháp lệnh chống bán phá giá hàng hóa
nhập khẩu vào Việt Nam số 20/2004/PL-UBTVQH11 ban hành ngày 29 tháng
4 năm 2004, Hà Nội.
42. Nguyễn Thị Quỳnh Vân (2004), Pháp luật về chống bán phá giá trong thương
mại quốc tế - một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Luận văn thạc sỹ Luật học,
Trƣờng Đại học Luật Hà Nội.
43. Hoàng Thị Vịnh (2009), “Một số vấn đề lý luận về thƣơng mại dịch vụ pháp
luật quốc tế”, Tạp chí Luật học, (5), tr.72-80.
44. Nguyễn Tiến Vinh (2003), “Bán phá giá và biện pháp chống bán phá giá trong
thƣơng mại quốc tế - Một vài liên hệ đối với Việt Nam”,Tạp chí Khoa học
ĐHQGHN, (1), Chuyên san Luật Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội.
45. WTO (2004), Hoa Kỳ - Các biện pháp chống bán phá giá tạm thời chống lại tôm của
Thái Lan, http://www.wto.org/english/tratop_e/dispu_e/cases_e /ds324_e.htm
46. Trinh Hải Yến (2008), “Sự đối xử đặc biệt và khác biệt của WTO danh cho các
nƣớc đang phát triển và nhƣng đề xuất sửa đổi Hiệp định về chống bán phá giá
hiện nay”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, (11), tr.75-83.
Tài liệu tiếng Anh
47. Agreement on implementation of article of the general agreement on tariffs and
rade 1994.

59. http://chongbanphagia.vn/.
60. http://www.jeita.or.jp/eiaj/english/news/pre18/pre18_2.htm.
61. http://www.wto.org/english/news_e/pres05_e/pr406_e.htm.
25