+ Sông Hồng là hệ thống sông lớn nhất miền Bắc nước ta và đứng thứ hai trên
toàn bán đảo Đông Dương sau Mê Công. Đây cũng có thể coi là một trong các
sông lớn trên thế giới với các đặc trưng hình thái và thủy văn của nó. Dòng
chính sông Hồng dài 1126 km, trong đó phần ở Việt Nam là 556 km, chiếm
49,3% tổng chiều dài. Diện tích toàn lưu vực là 155.000 km
2
và phân bố ở nước
ta là 70.700 km
2
, chiếm khoảng 45,6% toàn diện tích lưu vực
Dãy núi ngầm dưới biển
+ Sông Mê Công là hệ thống sông lớn nhất nước ta cũng như trên bán đảo Đông
Dương, đồng thời cũng là một sông lớn trên thế giới, đứng thứ 25 về diện tích
lưu vực, thứ 15 về chiều dài và thứ 10 về lượng nước. Diện tích toàn lưu vực là
795.000 km
2
và chiều dài dòng chính là 4.300 km. Tuy vậy, phần diện tích lưu
vực ở nước ta khoảng 71.000 km
2
phân bố khá phức tạp: Ở
+ Đồng bằng Nam Bộ là 36.200 km
2
, hệ thống Srê Pốc ở Tây Nguyên là 30.384
km
2
, phần thượng lưu của Sê Băng hiện là 491 km
2
và Nậm Rốm ở Tây Bắc là
1.650 km
2
… Phần dòng chính ở nước ta chảy qua Nam Bộ với tên gọi là Cửu

Chổi, sao Băng…
+ Sườn lục địa là bộ phận chìm dưới nước biển của rìa lục địa, nằm ở phía ngoài
thềm lục địa, kéo dài đến độ sâu khoảng -2500 m, có độ dốc tương đối lớn,
khoảng 7-8
0
, chiều rộng tương đối hẹp: khoảng từ 10 đến 100 km.
Sinh cảnh là toàn bộ các yếu tố khí hậu và đất đai đặc trưng cho môi trường
sống của một quần xã sinh vật.
+ Sinh quyển là một bộ phận của vỏ hành tinh chứa đầy vật chất sống (nghĩa là
toàn bộ các cơ thể sống) và các sản phẩm do hoạt động sống của chúng sinh ra.
Than đá là đá trầm tích có nguồn gốc thực vật hoá thạch màu đen, dễ cháy và
cho nhiệt độ cao. Các mỏ than đá lớn trên thế giới được hình thành chủ yếu
trong kỉ Cacbon thuộc đại Cổ sinh. Lúc này thảm thực vật trên bề mặt Trái Đất
rất phồn thịnh. Khi bị vùi lấp trong các đầm lầy và hồ, xác thực vật bị chuyển
hoá thành một lớp bùn hữu cơ. Dưới tác động phân giải của vi sinh vật, và bị vùi
sâu, nén chặt lâu
ngày trong các lớp đất sâu, lớp bùn này trở thành than đá. Than đá có nhiều loại,
tuỳ theo hàm lượng cacbon. Than antraxit chứa từ 92 đến 98%, than nâu từ 60
2
đến 75%. Than đá được dùng phổ biến làm nhiên liệu và nguyên liệu cho ngành
công nghiệp hoá chất.
+ Than bùn là loại than có chất lượng kém, hình thành ở các đầm lầy ẩm ướt do
sự tích luỹ xác thực vật được phân giải trong điều kiện thiếu ôxy. Hàm lượng
cacbon trong than bùn thường dưới 60%.
Tầng đối lưu là tầng không khí thấp nhất trong khí quyển có chiều dày từ 8 đến
18 km. Tầng đối lưu chứa gần 4/5 lượng không khí và hầu như toàn bộ lượng
hơi nước trong khí quyển. Nhiệt độ không khí trong tầng đối lưu giảm dần theo
độ cao, trung bình 100 m lại giảm đi 0,65
o
C. Hầu hết các hiện tượng khí tượng

đá mẹ.
+ Thảo nguyên là những đồng cỏ ở vùng ôn đới, có khí hậu hanh khô, ít mưa.
Thạch nhũ là sản phẩm hình thành trong các hang động do sự nhỏ giọt của dung
dịch đá vôi hoà tan trong nước có chứa axit cacbônic. Những giọt dung dịch này
có màu trắng giống sữa, khi bốc hơi, để lại chất đá vôi rắn gọi là thạch nhũ.
Thang Richte là thang chỉ cường độ động đất gồm 12 cấp do giáo sư Saclơ
Richte (Charles Richter), giáo sư trường Đại học Caliphoocnia đưa ra năm 1935.
Thời gian chiếu sáng (thời gian chiếu xạ) là thời gian có Mặt Trời. Thời gian
chiếu sáng ở một nơi nhất định thay đổi theo, mùa hạ ngày dài, mùa đông ngày
ngắn. Thời gian dài ngắn của ngày, đêm cũng thay đổi theo vĩ độ, ở xích đạo,
quanh năm thời gian ngày đêm dài bằng nhau, ở vĩ tuyến 70
o
B, mùa hạ có 70
ngày liền Mặt Trời không lặn, ở vĩ tuyến 80
o
B có 137 ngày liền và ở Bắc Cực có
189 ngày liền
+ Thời tiết là toàn bộ các hiện tượng vật lý và trạng thái lớp khí quyển gần sát
mặt đất diễn ra tại một nơi nào đó, trong một thời điểm xác định. Các hiện tượng
vật lý như mưa, nắng, giông, bão và các trạng thái của lớp không khí được đặc
trưng bởi các yếu tố như: nhiệt độ, độ ẩm, khí áp... thể hiện rõ nét đặc điểm thời
tiết. Các hiện tượng và trạng thái khí quyển luôn luôn biến động, vì vậy thời tiết
cũng biến đổi không ngừng.
+ Thiên thạch là khối vật chất có kích thước to, nhỏ khác nhau, chuyển động
trong không gian vũ trụ. Khi đi vào lớp khí quyển của Trái Đất, do hiện tượng
ma sát với không khí, thiên thạch bốc cháy tạo thành hiện tượng sao băng hoặc
sao đổi ngôi. Một số thiên thạch lớn có thể rơi được xuống bề mặt Trái Đất, còn
các khối nhỏ thường bị bốc hơi hết trước khi xuống đến mặt đất.
Thùng đo mưa là dụng cụ đơn giản để đo mưa tại các trạm khí tượng, gồm một
thùng tôn hình trụ, có kích thước quy định thống nhất và một ống thuỷ tinh có

thẳng nối Mặt Trời và Trái Đất – vào các ngày có trăng lưỡi liễm) thì thuỷ triều
nhỏ nhất
5