ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ MINH ĐỨC
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC XÃ KIM THÁI, HUYỆN VỤ BẢN,
TỈNH NAM ĐỊNH THEO HƢỚNG TIẾP CẬN
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Bùi Minh Hiền
HÀ NỘI – 2016
ỤC LỤC
Lời cảm ơn ......................................................................................................... i
Danh mục viết tắt .............................................................................................. ii
Mục lục............................................................................................................. iii
Danh mục bảng ............................................................................................... vii
Danh mục biểu đồ .......................................................................................... viii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP THEO HƢỚNG TIẾP CẬN PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở TRƢỜNG TIỂU HỌCError! Bookmark not de
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề .................. Error! Bookmark not defined.
phát triển năng lực học sinh của hiệu trưởng trường tiểu họcError! Bookmark not defin
1.5.1. Lập kế hoạch hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo tiếp cận
phát triển năng lực học sinh ........................ Error! Bookmark not defined.
1.5.2. Tổ chức bộ máy tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
theo tiếp cận phát triển năng lực học sinh ... Error! Bookmark not defined.
1.5.3. Chỉ đạo thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo tiếp
cận phát triển năng lực học sinh.................. Error! Bookmark not defined.
1.5.4. Kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo tiếp
cận phát triển năng lực học sinh.................. Error! Bookmark not defined.
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp theo tiếp cận phát triển năng lực học sinh Error! Bookmark not defined.
1.6.1. Yếu tố chủ quan ................................ Error! Bookmark not defined.
1.6.2. Yếu tố khách quan............................. Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chƣơng 1 .......................................... Error! Bookmark not defined.
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP THEO HƢỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC HỌC SINH Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC XÃ KIM THÁIError! Bookmar
2.1. Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục của xã Kim Thái và
huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định........................ Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Vài nét về tình hình kinh tế - xã hội huyện Vụ Bản, tỉnh Nam ĐịnhError! Bookm
2.1.2. Khái quát tình hình giáo dục và đào tạo huyện Vụ Bản, tỉnh
Nam Định .................................................... Error! Bookmark not defined.
100
2.1.3. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục của xã Kim Thái,
huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định.................... Error! Bookmark not defined.
101
NĂNG LỰC NGƢỜI HỌC Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC XÃ KIM THÁI,
HUYỆN VỤ BẢN, TỈNH NAM ĐỊNH ........ Error! Bookmark not defined.
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp............ Error! Bookmark not defined.
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo
hướng tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường tiểu học xã Kim
Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định .............. Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, học sinh, phụ huynh
học sinh, nhân viên về tầm quan trọng của hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp theo hướng tiếp cận phát triển năng lực người họcError! Bookmark not d
3.2.2. Đổi mới lập kế hoạch hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo
hướng tiếp cận phát triển năng lực học sinh Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Xây dựng và nâng cao năng lực của bộ máy quản lý trong tổ
chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo hướng tiếp cận phát
triển năng lực học sinh ................................ Error! Bookmark not defined.
3.2.4. Chỉ đạo đổi mới phương pháp, đa dạng hóa hình thức tổ chức
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo hướng phát triển năng lực
học sinh ....................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.5. Tăng cường điều kiện phục vụ cho hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp theo hướng tiếp cận phát triển năng lực học sinhError! Bookmark not define
3.2.6. Phối hợp chặt chẽ các lực lương giáo dục trong quản lý các hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp .................. Error! Bookmark not defined.
3.2.7. Thực hiện kiểm tra - đánh giá hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp theo hướng phát triển năng lực học sinhError! Bookmark not defined.
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp .............. Error! Bookmark not defined.
3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp
trò quan trọng trong việc giáo dục, hình thành và phát triển nhân cách của HS
nhất là HS TH. HĐGD NGLL là con đường gắn lý thuyết với thực hành, gắn
giáo dục của nhà trường với thực tiễn xã hội, HĐGD NGLL là các “giờ học
thực hành”, các giờ học đặc biệt này đòi hỏi HS không chỉ có kiến thức lý
103
luận học trong sách vở mà phải có vốn hiểu biết thực tế sống động, biết vận
dụng vào giải quyết các tình huống cụ thể.
Tâm lý lứa tuổi TH rất hiếu động, thích khám phá, do vậy các em rất
quan tâm và mong muốn được tham gia vào những hoạt động nhẹ nhàng, sinh
động, vui tươi, phù hợp với sở thích. Việc tham gia vào nhiều dạng HĐGD
NGLL phong phú sẽ tác động tích cực đến nhận thức, tình cảm, niềm tin và
hành vi của HS; tạo cơ hội cho các em được thể hiện, bộc lộ, tự khẳng định
bản thân; được giao lưu, học hỏi bạn bè. Từ đó các em được phát triển kĩ năng
sống, những phẩm chất tích cực như tinh thần đồng đội, khả năng hợp tác,
tính kỉ luật, tinh thần trách nhiệm, tình cảm nhân ái, sự cảm thông, tính mạnh
dạn, tự tin, kiên định, tư duy phê phán, tư duy sáng tạo…
Nghị quyết số 29-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 8 ban chấp hành Trung
ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu
công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ
phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ
động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của HS; khắc phục lối truyền
thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ,
khuyến khích tự học, tạo cơ sở để HS tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng,
PTNL. Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa
dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học. Đẩy
mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học.”
Thực hiện mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT theo Nghị
tổ chức, triển khai chương trình HĐGD NGLL cho HS ở một số nhà trường
nhất là trường TH vẫn chưa được chú trọng đúng mức, chưa được quan tâm
đầy đủ, khiến cho hiệu quả của HĐGD NGLL còn mờ nhạt. Vấn đề quản lý
HĐGD NGLL gặp nhiều khó khăn, lúng túng; hình thức tổ chức còn đơn
điệu, quy trình và cách thức tổ chức còn hạn chế, chưa phát huy hết vai trò tác
dụng của HĐGD NGLL trong việc hình thành những phẩm chất nhân cách
105
toàn diện của HS.
Thực tế vấn đề quản lý HĐGD NGLL ở huyện Vụ Bản tỉnh Nam Định
nói chung và ở trường TH xã Kim Thái huyện Vụ Bản nói riêng đặt ra câu
hỏi: Cần quản lý, tổ chức các hoạt động này như thế nào? Nội dung hoạt động
là gì? Hình thức tổ chức hoạt động ra sao?… để đảm bảo vừa thực hiện được
mục tiêu giáo dục TH và mục tiêu của HĐGD NGLL ở trường TH vừa phù
hợp với điều kiện thực tế tại trường TH xã Kim Thái.
Xuất phát từ những yêu cầu cả về mặt lý luận và thực tiễn trên, với tư
cách là GV và là Tổ trưởng tổ chuyên môn, Bí thư chi đoàn, Tổng phụ trách,
tôi băn khoăn về chất lượng hoạt động HĐGD NGLL trong nhà trường theo
hướng tiếp cận PTNL HS và mối quan hệ với công tác quản lý HĐGD NGLL
theo hướng tiếp cận PTNL HS.
Để đi tìm câu trả lời cho các câu hỏi trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu
luận văn thạc sĩ của mình với tiêu đề : “Quản lý hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp ở trường Tiểu học xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định
theo hướng tiếp cận phát triển năng lực học sinh”.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý HĐGD NGLL ở
trường TH xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định đề xuất một số biện
pháp quản lý HĐGD NGLL theo hướng tiếp cận PTNL HS nhằm nâng cao
hiệu quả thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho HS TH.
tiểu học xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định theo hướng tiếp cận
phát triển năng lực học sinh đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện
giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
6. Câu hỏi nghiên cứu
- Quản lý HĐGD NGLL ở trường TH theo tiếp cận PTNL HS bao gồm
những nội dung gì?
- Thực trạng quản lý HĐGD NGLL theo tiếp cận PTNL HS ở trường
TH xã Kim Thái huyện Vụ Bản tỉnh Nam Định thời gian qua như thế nào?
107
Điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của nó là gì?
- Cần có những biện pháp quản lý HĐGD NGLL như thế nào để đảm
bảo PTNL HS ở trường TH xã Kim Thái huyện Vụ Bản tỉnh Nam Định.
7. Giả thuyết khoa học
Nếu nghiên cứu đề xuất và áp dụng các biện pháp quản lý HĐGD NGLL
theo tiếp cận các chức năng quản lý cơ bản (Lập kế hoạch; Tổ chức; Chỉ đạo;
Kiểm tra/ Đánh giá) hướng vào việc PTNL cho HS và phù hợp với đặc điểm lứa
tuổi HS TH, phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường sẽ đảm bảo chất
lượng và hiệu quả các HĐGD NGLL, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện cho HS ở trường TH xã Kim Thái huyện Vụ Bản tỉnh Nam Định.
8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa lý luận: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý HĐGD NGLL
theo hướng tiếp cận PTNL HS ở trường TH.
Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng cho công
tác quản lý hoạt động HĐGD NGLL theo hướng tiếp cận PTNL HS ở trường
TH xã Kim Thái nói riêng cũng như ở các trường TH trong huyện Vụ Bản và
ở tỉnh Nam Định có cùng điều kiện.
9. Phƣơng pháp nghiên cứu
9.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận:
theo hướng tiếp cận phát triển năng lực học sinh tại trường tiểu học xã Kim
Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định.
Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
theo hướng tiếp cận phát triển năng lực học sinh tại trường tiểu học xã Kim
Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định.
109
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1
Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng, Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày
04 tháng 11 năm 2013 Hội nghị lần thứ tám, khóa XI về đổi mới căn
bản, toàn diện GD&ĐT.
2
Báo Nhân dân, Đổi mới giáo dục theo hướng tiếp cận năng lực người
học, Số ra ngày 23/12/2014.
3
Đặng Quốc Bảo, (2002), Ý tưởng của tiền nhân và thông điệp thời đại
về phát triển quản lý giáo dục, Nhà xuất bản Giáo dục.
4
Đặng Quốc Bảo, Bùi Tiến Phú, (2012), Một số góc nhìn về phát triển
và quản lí giáo dục. Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
Bộ GD&ĐT, (2005) Tài liệu bồi dưỡng cho giáo viên Tiểu học chu kỳ
III từ 2003 – 2007; Nhà xuất bản Giáo dục.
12
Bộ GD&ĐT, (2014)Tài liệu tập huấn Dạy học và kiểm tra, đánh giá
kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh, môn
Ngữ văn, cấp trung học cơ sở.
13
C. Mác và Ph.Ăngghen, (1993), C. Mác và Ph.Ăngghen toàn tập, Nhà
xuất bản Chính trị quốc gia.
14
Nguyễn Hải Châu (2007), Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục
110
trung học phổ thông. Nhà xuất bản Giáo dục, Hà nội.
15
Nguyễn Quốc Chí – Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2005), Đại cương khoa
học quản lý. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.
16
Nguyễn Đức Chính (chủ biên), (2015), Quản lý chất lượng trong giáo
đề cốt yếu của quản lý, NXB Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội.
23
Bùi Minh Hiền – Nguyễn Vũ Bích Hiền, (2015), Quản lý và Lãnh
đạo nhà trường, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm
24
Bùi Minh Hiền – Vũ Ngọc Hải – Đặng Quốc Bảo (2011), Quản lý
giáo dục, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm
25
Bùi Minh Hiền- Nguyễn Xuân Hải, Chân dung người hiệu trưởng
trong lãnh đạo và quản lý nhà trường phổ thông hiện nay ở nước ta.
Tạp chí Quản lý giáo dục, Học viện QLGD, số tháng 1/2010.
26
Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp ở trường Trung học phổ thông Ngô Thì Nhậm, thành phố
Hà Nội, luận văn Thạc sĩ quản lý giáo dục, năm 2010
111
27
Đặng Vũ Hoạt, (2001), Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở
Nguyễn Thị Mỹ Lộc – Đinh Thị Kim Thoa – Trần Văn Tính – Vũ
Phƣơng Liên (2010), Giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho học
sinh Trung hoc phổ thông. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội
34
Nguyễn Thị Mỹ Lộc (chủ biên) (2012), Quản lý giáo dục, một số vấn
đề lý luận và thực tiễn. Nhà xuất bản ĐHQG Hà Nội.
35
Nguyễn Kim Oanh, (2013), Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học Sơn Đồng, huyện Hoài Đức, thành
phố Hà Nội.
36
Phòng GD&ĐT huyện Vụ Bản, Báo cáo tổng kết thực hiện nhiệm vụ
năm học 2014 - 2015. Phương hướng nhiệm vụ năm học 2015 – 2016
37
Quốc hội nƣớc CHXHCN Việt Nam (2009), Luật giáo dục, Nhà xuất
bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
38
Lƣu Thu Thủy (2010) (Chủ biên), Hướng dẫn tổ chức các hoạt động
Văn phòng Giáo dục Hoa Kỳ (U.S Office of Education) Savage,
1993
113