ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP ĐẠI HỌC

ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN
LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG
CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA 1997 - 2010
Mã số: ĐH2013 - TN06 - 13

Chủ nhiệm đề tài: ThS. Nguyễn Minh Tuấn

THÁI NGUYÊN, 12/ 2016


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP ĐẠI HỌC

ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN
LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG
CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA 1997 - 2010

Mã số: ĐH2013 - TN06 - 13

Chủ nhiệm đề tài

Xác nhận của tổ chức chủ trì


Phòng Thống kê tỉnh Thái Nguyên

-

Thư viện tỉnh Thái Nguyên

-

Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên

-

Phòng Tư liệu khoa Lịch sử - Đại học KHXH&NV - ĐHQG Hà Nội


ii
MỤC LỤC
DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA THỰC HIỆN ĐỀ TÀI VÀ ĐƠN VỊ PHỐI
HỢP CHÍNH..................................................................................................................... i
MỤC LỤC .......................................................................................................................ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI ................................................ iv
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU .................................................................. 5
Chương 1. ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ .
NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000 ..................................................... 15
1.1. Những căn cứ để xác định chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp ............ 15
1.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên ............................... 15
1.1.2. Tình hình kinh tế nông nghiệp trên địa bàn Thái Nguyên (1986 - 1997) ... 21
1.1.3. Chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế nông nghiệp ............................ 24

3.1.2. Hạn chế ....................................................................................................... 90
3.2. Kinh nghiệm ............................................................................................... 95
3.2.1. Nhận thức đúng vai trò của kinh tế nông nghiệp từ đó lựa chọn hướng đi,
giải pháp phù hợp với điều kiện của địa phương .................................................. 95
3.2.2. Gắn chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp với công nghiệp chế biến và
nhu cầu của thị trường một cách hiệu quả ............................................................ 97
3.2.3. Phát triển kinh tế nông nghiệp gắn lợi ích của nông dân............................ 99
TIỂU KẾT .......................................................................................................100
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................... 104
PHỤ LỤC .................................................................................................................... 118


iv
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI
STT

Chữ viết tắt

Nghĩa của chữ viết tắt

1

CNH, HĐH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

2

HĐND


THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Thông tin chung:
- Tên đề tài: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp
theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa 1997 - 2010
- Mã số: ĐH2013 - TN06 - 13
- Chủ nhiệm: ThS Nguyễn Minh Tuấn
- Cơ quan chủ trì: Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên
- Thời gian thực hiện: 01/2013 - 12/2014
2. Mục tiêu:
Làm sáng tỏ sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với kinh tế nông
nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010; bước đầu rút ra một số kinh nghiệm lịch sử từ sự
lãnh đạo của Đảng bộ.
3. Tính mới và sáng tạo:
- Đề tài dựng lại một cách có hệ thống quá trình Đảng bộ Thái Nguyên quán
triệt, vận dụng những chủ trương, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với
kinh tế nông nghiệp vào thực tế địa phương từ năm 1997 đến năm 2010.
- Tạo dựng bức tranh sinh động về kinh tế nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên trong
những năm 1997 - 2010 dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh.
- Phân tích sự phát triển nhận thức của Đảng bộ trong quá trình lãnh đạo, chỉ
đạo thực hiện phát triển kinh tế nông nghiệp qua các giai đoạn 1997 - 2000, 2001 2010; góp phần tổng kết thực tiễn và lý luận, gợi mở những kinh nghiệm đúc kết trong
quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo kinh tế nông nghiệp.
4. Kết quả nghiên cứu:
- Đề tài góp phần tổng kết sự lãnh đạo của Đảng và Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên
đối với kinh tế nông nghiệp, một lĩnh vực chủ yếu của nền kinh tế Việt Nam trong
những năm đổi mới.
- Đề tài cung cấp một số dữ liệu có giá trị tổng kết thực tiễn để Đảng bộ tỉnh
Thái Nguyên tiếp tục hoạch định chủ trương và chỉ đạo đối với kinh tế nông nghiệp
trong thời kỳ mới đạt hiệu quả cao hơn.
- Kết quả nghiên cứu của đề tài là tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác giảng
dạy và nghiên cứu Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam ở các học viện, nhà trường.

nông thôn mới (2008 - 2015), Đề tài sinh viên nghiên cứu khoa học, Trường
Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên.
* Có 01 KLTN Đại học đã nghiệm thu:


vi
Bùi Văn Chương (2015), Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển kinh tế
nông nghiệp (2010 - 2015), Khóa luận tốt nghiệp Đại học, Trường Đại học Khoa
học, Đại học Thái Nguyên
* Đề tài là một phần của Luận án tiến sĩ của chủ nhiệm đề tài:
Tên đề tài: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm
1997 đến năm 2010.
6. Phương thức chuyển giao, địa chỉ ứng dụng, tác động và lợi ích mang lại của
kết quả nghiên cứu:
- Đề tài góp phần tổng kết sự lãnh đạo của Đảng và Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên
đối với kinh tế nông nghiệp, một lĩnh vực chủ yếu của nền kinh tế Việt Nam trong
những năm đổi mới.
- Đề tài cung cấp một số dữ liệu có giá trị tổng kết thực tiễn để Đảng bộ tỉnh
Thái Nguyên tiếp tục hoạch định chủ trương và chỉ đạo đối với kinh tế nông nghiệp
trong thời kỳ mới đạt hiệu quả cao hơn.
- Kết quả nghiên cứu của đề tài là tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác giảng
dạy và nghiên cứu Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam ở các học viện, nhà trường.

Cơ quan chủ trì
(ký, họ và tên, đóng dấu)

Ngày 22 tháng12 năm 2016
Chủ nhiệm đề tài
(ký, họ và tên)


leadership process of the Party in agricultural economy.
4. Research results:
The Project contributes to summarize the leadership of Vietnam Communist
Party of Vietnam and Thai Nguyen provincial Communist Party Committee in
agricultural economy which is considered as an main factor of Vietnam economy
system since Doi Moi.
The Project supplies valuable data for Thai Nguyen provincial Communist
Party Committee in continually planning and directing policies in agricultural
economy in renewal period.
The results of Project is an important reference which is provided for
researching and teaching activities about Communist Party of Vietnam in academies
and universities.


viii
5. Products:
5.1. Scientific publications
* There are 03 articles published on the journal of Science:
1. Nguyen Minh Tuan - Le Van Hieu (2014), “Demonstrating the role of Thai
Nguyen provincial Communist Party Committee in developing agriculture
oriented industrialization and modernization (1997 - 2005)”, Journal of
Science and Technology Thai Nguyen University, 121(07), pp. 29 - 33.
2. Nguyen Minh Tuan (2016), “Thai Nguyen provincial Communist Party
Committee’s leadership in developing agricultural economy (1997 2011)”, Journal of Vietnam Communist Party’s History, (303), pp. 87 - 90.
3. Nguyen Minh Tuan (2016), “Thai Nguyen provincial Party Committee’s
leadership in developing flagship industrial plants (1997 - 2010)”, Journal
of Vietnam Communist Party’s History, (311), pp. 98 - 101.
* There are 02 articles published at the seminar, conference:
1. Nguyen Minh Tuan - Nguyen Thi Lien (2014), “Management and use of
land resources in the process of promoting industrialization, agricultural

and universities.


1

MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Việt Nam là một quốc gia nông nghiệp. Phát triển kinh tế nông nghiệp là con
đường tất yếu để đưa Việt Nam thoát khỏi tình trạng yếu kém, lạc hậu. Vì vậy, xuyên
suốt trong các thời kỳ cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam hết sức coi trọng vấn đề
này. Thời kỳ đất nước đổi mới, hội nhập, vai trò của phát triển kinh tế nông nghiệp
được Đảng Cộng sản Việt Nam nhìn nhận thấu đáo hơn. Từ quan điểm đặc biệt coi
trọng CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn, phát triển toàn diện nông, lâm, ngư
nghiệp gắn với công nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản được đề ra tại Đại hội VIII
(1996) đến quan điểm đẩy nhanh CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn, tiếp tục phát
triển và đưa nông, lâm, ngư nghiệp lên một trình độ mới được đề ra tại Đại hội IX
(2001) và đẩy mạnh hơn nữa CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn, giải quyết đồng
bộ các vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân tại Đại hội X (2006) cho thấy xuất
phát từ thực tiễn và yêu cầu phát triển đất nước, nhận thức của Đảng và Chính phủ
Việt Nam là ngày càng quan tâm, chú ý tới phát triển nông nghiệp nông dân và nông
thôn [7]. Điều đó không chỉ bởi nông dân là lực lượng quan trọng trong xã hội, chiếm
tỷ lệ lớn trong dân số mà bởi chính nông nghiệp, nông dân Việt Nam luôn khẳng định
vai trò đóng góp hết sức to lớn trong sự nghiệp phát triển kinh tế của đất nước. Chính
nông nghiệp đã mở đường trong quá trình đổi mới, tạo nền tảng, động lực cho tăng
trưởng kinh tế và là nhân tố quan trọng, đảm bảo sự ổn định kinh tế, chính trị, xã hội
cho Việt Nam. Sau 25 năm đổi mới (1986 -2010), kinh tế đất nước đã phát triển khá
toàn diện, song sản phẩm nông nghiệp Việt Nam vẫn là những sản phẩm chủ yếu thể
hiện sự hội nhập của nền kinh tế Việt Nam với thế giới.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu có ý nghĩa lịch sử đó thì sản xuất nông
nghiệp Việt Nam vẫn gặp nhiều khó khăn như sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, chưa bền

bộ, lại được sinh ra và lớn lên từ làng quê Thái Nguyên, được hưởng thành quả trực
tiếp từ nông nghiệp đã thôi thúc tác giả chọn đề tài “Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh
đạo phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa (1997 –
2010)” làm đề tài nghiên cứu khoa học cấp Đại học.
2. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
Làm rõ quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển kinh tế nông
nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010, trên cơ sở đó nêu ra một số nhận xét và đúc rút
một số kinh nghiệm.
3. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Làm rõ những căn cứ để Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên xác định chủ trương phát
triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010.
Phân tích hệ thống chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với
kinh tế nông nghiệp, trong những năm 1997 – 2000 đề tài tập trung nghiên cứu chủ
trương của Đảng bộ tỉnh phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng CNH, HĐH;
những năm 2001 – 2010 đề tài nghiên cứu chủ trương của Đảng bộ tỉnh đẩy mạnh
CNH, HĐH.


3
Phân tích, đánh giá những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và rút ra những kinh
nghiệm của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong quá trình lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ
năm 1997 đến năm 2010.
4. NGUỒN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
4.1. Nguồn tài liệu của đề tài
Nguồn tư liệu chung:
- Văn kiện của Đảng và Chính phủ, Bộ NN&PTNT; các văn kiện của Đảng bộ
tỉnh Thái Nguyên và các đảng bộ cơ sở về kinh tế nông nghiệp…
- Tài liệu của các cấp, các ban ngành, cơ quan trong tỉnh Thái Nguyên về kinh
tế nông nghiệp, như: các báo cáo hằng năm, các đề án phát triển, các đề tài quy hoạch,
niên giám thống kê… được lưu trữ tại Văn phòng Tỉnh ủy, Ủy ban, Hội đồng Nhân


5
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
1. Nhóm nghiên cứu về nông nghiệp, nông thôn thời kỳ đổi mới
Năm 1991, tác giả Nguyễn Sinh Cúc đã biên soạn và xuất bản cuốn Thực trạng
nông nghiệp, nông thôn và nông dân Việt Nam 1976 – 1990 [24]. Tác phẩm đã phản
ánh một cách khách quan về thực trạng nông thôn và đời sống của người nông dân
Việt Nam. Những nội dung tác giả đã trình bày là những tư liệu cần thiết cho việc
hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn Việt Nam trong quá trình tiếp
tục thực hiện đường lối đổi mới của Đảng. Tuy nhiên, cuốn sách này vẫn còn phân
tích chưa sâu về chuyển biến của kinh tế nông nghiệp trước và sau đổi mới; chưa thấy
rõ được sự thay đổi của bộ mặt nông thôn và những chuyển biến tích cực của đời sống
nhân dân Việt Nam.
Năm 2004, Ban biên tập Lịch sử nông nghiệp Việt Nam đã viết cuốn Lịch sử
nông nghiệp Việt Nam [6]. Nội dung của cuốn sách tập trung vào những vấn đề: những
chặng đường phát triển lịch sử nông nghiệp của Việt Nam đã đi qua kể từ thời tiền sử
cho đến ngày nay; lịch sử phát triển các loại tài nguyên nông nghiệp; lịch sử các bộ
phận hợp thành nên nông nghiệp Việt Nam; lịch sử phát triển các biện pháp kỹ thuật,
phương thức canh tác trong nông nghiệp; lịch sử tổ chức, quản lý nông nghiệp qua các
thời đại; những bài học rút ra được từ lịch sử phát triển kinh tế nông nghiệp Việt Nam,
và có những dự báo cho nông nghiệp nước ta trong thời gian tới.
Với công trình: Đổi mới quản lý kinh tế nông nghiệp - Thành tựu, vấn đề và triển
vọng [14], tác giả Nguyễn Văn Bích tập trung phân tích thực trạng nông nghiệp và quản
lý kinh tế nông nghiệp của Việt Nam trước thời kỳ đổi mới để dẫn đến nhu cầu cấp bách
cần phải đổi mới quản lý kinh tế nông nghiệp. Đồng thời khẳng định đổi mới cơ chế
quản lý nông nghiệp bước đầu đã phát huy được tiềm năng kinh tế nông nghiệp trở
thành động lực thúc đẩy kinh tế đất nước. Tác giả đã đưa ra một số giải pháp tiếp tục đổi
mới quản lý kinh tế nông nghiệp trong những năm tiếp theo.
Năm 1995, tác giả Lê Nghiêm, Nguyễn Đình Nam đã viết cuốn Kinh tế nông
thôn [80]. Công trình này đã cung cấp những kiến thức cơ bản, có hệ thống về kinh tế

thách nhưng với với lòng quyết tâm của toàn dân tộc, Việt Nam nhất định sẽ thành
công và bước những bước vững chắc hoàn thành mục tiêu đã đề ra. Đồng thời, tác giả
cũng giải thích một cách thuyết phục lý do Việt Nam phải đi theo con đường đó mà
không đi theo con đường mà các nước tư bản đã đi qua.
Trong cuốn Góp phần phát triển bền vững nông thôn Việt Nam, tác giả Nguyễn
Xuân Thảo [104] đã đề cập đến nhiều vấn đề rất cơ bản, rất bức xúc của nông nghiệp,
nông thôn như vấn đề sử dụng đất đai, an ninh lương thực, quy hoạch các vùng kinh tế,
vấn đề việc làm ở nông thôn, lợi ích người lao động; đi sâu phân tích và đóng góp ý kiến
cho phương hướng phát triển của những lĩnh vực, chuyên ngành lớn của nông nghiệp
như vấn đề phát triển cây công nghiệp, vùng nguyên liệu, nuôi trồng thủy sản…
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam con đường và
bước đi là công trình của tác giả Nguyền Kế Tuấn [144]. Theo tác giả, sau 20 năm đổi


7
mới kinh tế nông nghiệp Việt Nam có nhiều chuyển biến tích cực, đời sống xã hội ở
nông thôn đang hướng tới hình thành nông thôn mới, hiện đại. Theo tác giả để tiếp tục
quá trình đổi mới, CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam phải giải quyết những
khó khăn như: chất lượng sản phẩm, hiệu quả tăng trưởng kinh tế nông nghiệp thấp, năng
lực canh tranh của hàng hóa nông sản thấp, sản xuất manh nhỏ... Đây là những vấn đề lớn
mà việc giải quyết chúng phải có bước đi và cách làm phù hợp, thận trọng.
Trong công trình Vài nét về nông nghiệp Việt Nam chặng đường 60 năm sau
cách mạng (1945 - 2005) [26], tác giả Đinh Thị Thu Cúc đã phân tích những vấn đề cơ
bản của nông nghiệp Việt Nam qua những giai đoạn lịch sử quan trọng: nền nông
nghiệp cách mạng mất hơn một chục năm kháng chiến chống thực dân Pháp và thực
hiện “người cày có ruộng” (1945 - 1957; ba mươi năm nền nông nghiệp hợp tác hóa tập thể hóa (1958 -1988); nền nông nghiệp khởi sắc trong thời kỳ đổi mới (1989 - 2005).
Nghiên cứu về hội nhập và kinh nghiệm quốc tế trong quá trình CNH, HĐH nông
nghiệp, nông thôn, tiêu biểu như cuốn: Vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn - Kinh
nghiệm Việt Nam và Trung Quốc do tác giả Phùng Hữu Phú và Nguyễn Viết Thông
đồng chủ biên [84]; Kinh nghiệm quốc tế về nông nghiệp và nông dân trong quá trình

khiếm khuyết, những thách thức và mâu thuẫn, những tiềm năng dự báo và giới hạn phát
triển, những vấn đề đang đặt ra và hướng xử lý các chính sách và giải pháp lớn.
Năm 1999, tác giả Trương Thi Tiến xuất bản cuốn Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế
nông nghiệp ở Việt Nam [111]. Cuốn sách phân tích những bất hợp lý, cản trở lực lượng
sản xuất phát triển của cơ chế quản lý kinh tế nông nghiệp thời kỳ trước đổi mới. Qua đó
tác giả khẳng định, đổi mới cơ chế kinh tế nông nghiệp là nhu cầu cấp thiết. Tác giả đã
phân tích, làm rõ quá trình đổi mới tư duy trong quản lý kinh tế nông nghiệp.
Tiếp tục bàn về chính sách nông nghiệp của Đảng và Chính phủ, có các công
trình như Phân tích chính sách nông nghiệp, nôn thôn của tác giả Ngô Đức Cát [22];
Chính sách phát triển nông nghiệp và nông thôn sau Nghi quyết 10 của Bộ Chính trị
của tác giả Lê Đình Thắng [105]. Theo các tác giả, chính sách nông nghiệp là tổng thể
các biện pháp mà Chính phủ sử dụng để tác động vào kinh tế nông nghiệp nhằm phát
triển nông nghiệp theo những mục tiêu nhất định, trong thời hạn nhất định. Các tác giả
đi sâu phân tích vai trò của chính sách nông nghiệp đối với sự phát triển của nông
nghiệp, nông thôn, nhất là sau Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị. Các công trình có ý
nghĩa lý luận và thực tiễn, giúp người đọc hiểu được các bước xây dựng, điều chỉnh
chính sách và quá trình tổ chức thực hiện chính sách đối với nông nghiệp, nông thôn
Việt Nam.
Trong công trình Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn Việt
Nam và chương trình đẩy mạnh xuất khẩu nông sản của Nguyễn Hữu Khải [70] đã hệ
thống hóa các lý luận cơ bản về nông nghiệp, nông thôn và các quan điểm của Đảng và
Nhà nước về CNH, HĐH và đẩy mạnh xuất khẩu; tìm hiểu mô hình CNH, HĐH đặc
biệt là công nghiệp hóa nông nghiệp, nông thôn của một số nước. Từ đó rút ra những bài
học kinh nghiệm cho quá trình CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn của Việt Nam; Qua
đó làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn với xuất


9
khẩu nông sản. Phân tích và đánh giá về thực trạng CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn
của Việt Nam và thực trạng xuất khẩu một số mặt hàng nông sản. Từ đó chỉ ra những

nông thôn từ 1991 đến 2000 [83]; Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo chuyển dịch cơ


10
cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1986 đến 2005 [164]; Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh
đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1986 đến năm 2006 [82]; Đảng bộ
thành phố Hải Phòng lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm 1996 đến năm 2010 [108].
Đây là những công trình nghiên cứu về chủ trương của Ðảng, vai trò của Đảng
đối với kinh tế nông nghiệp Việt Nam trong thời kỳ đổi mới. Các công trình tập trung
phân tích, làm rõ chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về vấn đề kinh tế
nông nghiệp... Nghiên cứu các công trình khoa học trên đã gợi mở cho tác giả đề tài
hướng nghiên cứu, tiếp cận các nguồn tư liệu liên quan đến đường lối của Đảng, chính
sách của Nhà nước về kinh tế nông nghiệp và những luận cứ khoa học trong quá trình
triển khai đề tài.
3. Nhóm nghiên cứu về nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên
Nông nghiệp là một tiềm năng, thế mạnh của tỉnh Thái Nguyên, cho nên nghiên
cứu về kinh tế nông nghiệp luôn được sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, các nhà
khoa học trong và ngoài tỉnh. Đây là một trong những mảng đề tài đã có nhiều công
trình nghiên cứu trực tiếp hoặc gián tiếp ở những khía cạnh khác nhau và đã được
công bố:
Trong Luận án Tiến sĩ kinh tế Những vấn đề kinh tế phát triển cây chè ở Thái
Nguyên của tác giả Phạm Thị Lý [78] đã làm sáng tỏ cơ sở khoa học của những vấn đề
kinh tế trong phát triển chè. Đề xuất những giải pháp kinh tế - kỹ thuật khả thi cho việc
phát triển chè Thái Nguyên. Đề xuất các kiến nghị về việc thực hiện các chính sách kinh
tế phù hợp đối với cây chè Thái Nguyên.
Luận án Tiến sĩ kinh tế Tác động của Nhà nước trong quá trình chuyển kinh tế
hộ nông dân lên sản xuất hàng hóa ở tỉnh Thái Nguyên của tác giả Lê Quang Dực [35]
đã hệ thống hóa quan điểm của các nhà khoa học về vị trí, vai trò của hộ nông dân, vai
trò của nhà nước trong sự phát triển của thành phần kinh tế này. Công trình đã phân
tích thực trạng kinh tế hộ nông dân và vai trò của nó trong kinh tế tỉnh Thái Nguyên.

điều kiện hội nhập, đồng thời đưa ra những giải pháp chủ yếu hoàn thiện tổ chức và
quản lý sản xuất chế biến, tiêu thụ rau ở tỉnh Thái Nguyên trong điều kiện hội nhập
kinh tế sâu rộng.
Luận án Tiến sĩ Lịch sử Quá trình chuyển biến kinh tế tỉnh Thái Nguyên từ
năm 1997 đến năm 2010 của tác giả Hoàng Thị Mỹ Hạnh [59] đã tái hiện một cách
hệ thống quá trình chuyển biến kinh tế, xã hội của tỉnh Thái Nguyên từ năm 1997
đến năm 2010. Từ đó, luận án đã đưa ra những đánh giá về lợi thế, tiềm năng nguồn
lực phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Thái Nguyên; những ưu điểm, hạn chế, bất
cập trong quá trình chuyển biến kinh tế xã hội của tỉnh.
Liên quan đến đề tài kinh tế nông nghiệp Thái Nguyên, còn có các công trình
nghiên cứu:
Lịch sử Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên 1965-2000 của Ban Chấp hành Đảng bộ
Tỉnh Thái Nguyên [5] đã ghi lại một cách trung thực khách quan và tương đối đầy đủ
những thành tựu to lớn và cả những mặt chưa thành công trên mọi lĩnh vực của Đảng


12
bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên trong 35 năm. Đặc biệt trong lĩnh vực
kinh tế, cuốn sách tập trung phản ánh sự chuyển biến của kinh tế công nghiệp dịch vụ
tính từ năm 1965 đến năm 2000. Tuy cuốn sách tác giả chưa trình bày và phân tích cụ
thể về tình hình kinh tế nhưng những tư liệu cuốn sách cung cấp là rất quan trọng cho
quá trình nghiên cứu, đề ra chủ trương phát triển kinh tế tỉnh Thái Nguyên, trong đó có
vấn đề nông nghiệp, nông thôn.
Sở NN&PTNT tỉnh Thái Nguyên biên soạn và phát hành cuốn Lịch sử ngành
nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên (1945- 2010) [103]. Cuốn sách
đã khát quát một về ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên những
năm đầu thực hiện đường lối CNH, HĐH đất nước (1997 - 2000) thời kỳ đẩy mạnh
CNH, HĐH đất nước (2001 - 2005). Công trình này đã trình bày một cách cụ thể những
kết quả đạt được, những hạn chế cần khắc phục, đồng thời đề ra những giải pháp sắp
xếp ổn định dân cư khu vực nông thôn và quy hoạch tổng thể phát triển nông nghiệp,

của nền kinh tế nông nghiệp Thái Nguyên cũng như những tác động của nó đối với
sự phát triển xã hội cho đến thời điểm mà đề tài nghiên cứu. Những kết quả nghiên
cứu trên được tác giả chọn lọc, kế thừa trong việc nghiên cứu và trình bày trong đề
tài của mình; đồng thời những công trình nghiên cứu trên đây đã giúp tác giả có thêm
nhiều tài liệu có giá trị khoa học.
4. Nhận xét
Qua việc khảo sát những công trình trên, đề tài nhận thấy có những vấn đề cần
làm sáng rõ hơn như: quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên quán triệt chủ trương của
Đảng về kinh tế nông nghiệp vào thực tiễn ra sao? Quá trình hoạch định chủ trương và
chỉ đạo thực hiện ở Thái Nguyên diễn ra như thế nào? Những kinh nghiệm rút ra từ
thực tiễn quá trình lãnh đạo kinh tế nông nghiệp Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên là gì?
Chừng nào những vấn đề trên chưa được làm sáng tỏ và luận giải thấu đáo thì những
đánh giá, kiến giải về lãnh đạo thực hiện chính sách của Đảng về kinh tế nông nghiệp
ở Thái Nguyên vẫn chưa đầy đủ, sâu sắc và toàn diện.
Để làm rõ sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với kinh tế nông
nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010, đề tài tập trung nghiên cứu một số vấn đề sau:
- Quá trình quán triệt, vận dụng những chủ trương, chính sách đó của Đảng bộ
tỉnh Thái Nguyên vào thực tiễn địa phương từ năm 1997 đến đến năm 2010 qua hai
khoảng thời gian 1997 - 2000 và 2001- 2010.
- Quá trình chỉ đạo hiện thực hóa chủ trương của Đảng bộ trên các lĩnh vực cụ
thể: phát kinh tế hộ, kinh tế trang trại; chuyển dịch cơ cấu kinh tế; tăng cường cơ sở
vật chất, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp.
- Đánh giá những thành công cũng như hạn chế trong quá trình Đảng bộ tỉnh
Thái Nguyên lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010.
- Đúc kết một số kinh nghiệm trong lãnh đạo thực hiện.
Xuất phát từ vị trí, vai trò của mình, kinh tế nông nghiệp được nhiều tập thể,
nhà khoa học quan tâm từ những góc độ khác nhau (lịch sử Việt Nam, lịch sử Đảng