ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

NGUYỄN THỊ THU PHƢƠNG

ĐẢNG BỘ HUYỆN PHỔ YÊN (TỈNH THÁI NGUYÊN)
LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Hà Nội -2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

NGUYỄN THỊ THU PHƢƠNG

ĐẢNG BỘ HUYỆN PHỔ YÊN (TỈNH THÁI NGUYÊN)
LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ
Chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Mã số: 60 22 03 15

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Phùng Thị Hiển


nghiệp

....................................................................................................................... Er
ror! Bookmark not defined.
1.2. Những nhân tố tác động đến phát triển kinh tế nông nghiệp huyện
Phổ

Yên

....................................................................................................................... Err
or! Bookmark not defined.
1.2.1.

Điều

kiện

tự

nhiên,

kinh

tế

-

xã



Chủ

trương

của

Đảng

bộ

tỉnh

Thái

Nguyên

....................................................................................................................... Er
ror! Bookmark not defined.
2.1.2.

Chủ

trương

của

Đảng

bộ

nghiệp

theo

hướng

CNH,

HĐH

giai

đoạn

2006

-

2010

....................................................................................................................... Err
or! Bookmark not defined.


2.2.1.

trương

Chủ


2.2.3.

Sự

chỉ

đạo

và

kết

quả

đạt

được

....................................................................................................................... Er
ror! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
....................................................................................................................... Err
or! Bookmark not defined.
3.1.

Một

số

nhận


....................................................................................................................... Er
ror! Bookmark not defined.
KẾT

LUẬN

....................................................................................................................... Err
or! Bookmark not defined.


TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 20
PHỤ

LỤC

....................................................................................................................... Err
or! Bookmark not defined.


DANH MỤC CÁC BẢNG

Tên bảng

Trang

Bảng 2.1. Diện tích, sản lượng một số cây trồng nông nghiệp huyện
Phổ Yên từ năm 2001 đến năm 2005

59

Bảng 2.9. Diện tích, năng suất và sản khoai lang qua các năm

81

Bảng 2.10. Tổng sản lượng cây trồng, vật nuôi của huyện qua các
năm từ năm 2005 đến năm 2010

84


DANH MỤC CÁC HÌNH

Tên hình

Trang

Hình 2.1. Biều đồ tình hình sử dụng đất nông nghiệp ở Phổ Yên

56

Hình 2.2. Biểu đồ sản lượng và diện tích đất trồng lúa

57

Hình 2.3. Biều đồ sản lượng và diện tích đất trồng ngô

58

Hình 3.1. Biểu đồ tổng số đàn gia cầm của huyện Phổ Yên qua các
năm (2000, 2005, 2010)

HTX

Hợp tác xã


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn là kết quả nghiên cứu của riêng tôi. Các tài
liệu và số liệu trích dẫn trong luận văn là hoàn toàn trung thực và có xuất xứ
rõ ràng.

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thu Phƣơng


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn Thạc sĩ, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành
và sâu sắc nhất tới TS Phùng Thị Hiển, đã tận tình dạy dỗ, hướng dẫn tác giả
trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn.
Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, Phòng sau đại học,
các Thầy cô giáo trong khoa Lịch sử - trường Đại học Khoa học xã hội và
Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội - nơi tác giả học tập.
Cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè đã luôn động viên, khuyến khích
tác giả trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 12 năm 2014

Nguyễn Thị Thu Phương


nghiệp của huyện Phổ Yên về cơ bản vẫn là nền kinh tế thuần nông, hiệu quả
kinh tế thấp. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là nền nông nghiệp của
huyện còn gặp nhiều trở ngại, quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông
nghiệp còn chậm, chưa đồng bộ. Việc sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã
hội, trước hết là lao động, đất đai còn thấp. Nguyên nhân của những kết quả,
hạn chế nêu trên có phần xuất phát từ kết quả vận dụng đường lối, chủ trương
của Đảng vào tình hình thực tế của huyện.
Nghiên cứu quá trình thực hiện đường lối phát triển kinh tế nông
nghiệp của Đảng bộ huyện Phổ Yên, khẳng định những thành tựu to lớn đạt
được, rút ra những hạn chế bất cập, những bài học kinh nghiệm để đẩy mạnh
phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện trong thời gian tới là việc làm có ý
nghĩa khoa học và thực tiễn. Với những lý do trên, tôi chọn đề tài: "Đảng bộ
huyện Phổ Yên (tỉnh Thái Nguyên) lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp
từ năm 2001 đến năm 2010” làm đề tài Luận văn Thạc sỹ, chuyên ngành
Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Nghiên cứu kinh tế nông nghiệp, nông thôn ở nước ta là một vấn đề
lớn, thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu khoa học, các nhà hoạt động
thực tiễn. Trong công cuộc đổi mới đất nước, nhất là những năm gần đây đã
có nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học đề cập đến vấn đề này ở
những góc độ khác nhau đã được công bố qua các cuộc hội thảo, sách chuyên
khảo, luận án, luận văn và các bài viết trên các tạp chí. Có thể kể tới các công
trình nghiên cứu tiêu biểu sau:
Thực trạng nông nghiệp, nông thôn và nông dân nước ta của PGS.TS
Nguyễn Sinh Cúc, NXB Thống Kê, Hà Nội, năm 1990. Đây là công trình
nghiên cứu đã nêu bật được những thành công và những hạn chế của nông

13




PGS.TS Nguyễn Văn Bích (2007), Nông nghiệp nông thôn Việt Nam
sau hai mươi năm đổi mới quá khứ và hiện tại, Nhà xuất bản Chính trị Quốc
gia, Hà Nội. Tác phẩm có ý nghĩa quan trọng trong việc nhìn nhận một cách
khá toàn diện lịch sử phát triển nông nghiệp, nông thôn và nông dân nước ta
trong thế kỷ XX, nhất là 20 năm đổi mới.
Các luận án tiến sĩ có liên quan đến đề tài: Luận án tiến sĩ Phát triển
nông nghiệp hàng hóa trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông
nghiệp ở nước ta của Mai Văn Bảo, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí
Minh, Hà Nội, 2000; Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
ở Đồng bằng Bắc Bộ và tác động của nó đối với tăng cường phòng thủ tỉnh,
thành phố thuộc khu vực này của Nguyễn Văn Bảy, Học viện Chính trị Quân
sự, Hà Nội, 2000; Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn Bắc
Trung Bộ theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Nguyễn Đăng Bằng,
Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2001. Các luận án tiến sĩ
này đề cập chủ yếu dưới góc độ kinh tế - chính trị trong đó xác định về yêu
cầu phát triển nông nghiệp, nông thôn trong quá trình CNH, HĐH, làm rõ một
số nội dung và giải pháp nhằm phát huy vai trò của các thành phần kinh tế
trong nông nghiệp, nông thôn để thúc đẩy phát triển, thực hiện mục tiêu kinh
tế - xã hội gắn với xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân
trong thời kỳ đổi mới.
Những công trình nghiên cứu trực tiếp liên quan đến sự phát triển của
kinh tế nông nghiệp Thái Nguyên như:
Luận văn thạc sĩ lịch sử về vấn đề phát triển nông nghiệp, nông thôn ở
Thái Nguyên của Bùi Thanh Tùng: “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông
nghiệp, nông thôn ở Thái Nguyên giai đoạn 1997 - 2007”, Đại học Sư phạm
Thái Nguyên. Luận văn đã nghiên cứu một cách khá đầy đủ nội dung, biện
pháp và thực trạng của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp

15



3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu
Thông qua quá trình nghiên cứu, luận văn góp phần làm sáng rõ chủ
trương, đường lối và sự chỉ đạo tổ chức thực hiện của Đảng bộ huyện Phổ
Yên trong quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2001 đến
2010, đồng thời cụ thể hóa những ưu điểm, hạn chế qua khảo sát thực tiễn.
Qua đó, tác giả rút ra những nhận xét, đánh giá về ưu điểm, hạn chế của quá
trình Đảng bộ huyện Phổ Yên lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm
2001 đến 2010. Từ đó, tác giả nêu lên một số kinh nghiệm nhằm phát huy hơn
nữa năng lực lãnh đạo của Đảng bộ huyện Phổ Yên đối với nhiệm vụ xây
dựng và phát triển kinh tế địa phương.
- Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, đề tài có nhiệm vụ sau:
+ Hệ thống hóa quá trình đổi mới đường lối phát triển kinh tế nông
nghiệp trong Nghị quyết của Đảng nói chung và Nghị quyết của Đảng bộ
huyện Phổ Yên nói riêng.
+ Phân tích quá trình Đảng bộ huyện Phổ Yên vận dụng quan điểm, chủ
trương của Đảng để lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2001 đến 2010.
+ Rút ra những ưu điểm, hạn chế và một số kinh nghiệm nhằm nâng
cao hiệu quả lãnh đạo của Đảng bộ huyện Phổ Yên trong quá trình phát triển
kinh tế nông nghiệp theo đường lối của Đảng trong những năm tiếp theo.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung làm rõ quá trình Đảng bộ huyện Phổ Yên tỉnh Thái
Nguyên lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2001 đến năm 2010.

17




thống kê, so sánh, khảo sát thực tế để xử lý số liệu…cũng được vận dụng để
làm sáng tỏ nội dung nghiên cứu.
6. Đóng góp của luận văn
+ Trên cơ sở hệ thống các nguồn tài liệu, kế thừa kết quả của các công
trình nghiên cứu, luận văn là công trình nghiên cứu đầu tiên, trình bày có hệ
thống về quá trình Đảng bộ huyện Phổ Yên lãnh đạo phát triển kinh tế nông
nghiệp từ năm 2001 đến năm 2010.
+ Luận văn khẳng định những thành tựu đạt được, nêu ra những hạn
chế, khó khăn và rút ra những kinh nghiệm trong quá trình lãnh đạo phát triển
kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện Phổ Yên để vận dụng vào việc đề ra
phương hướng phát triển ngành nông nghiệp cho huyện.
+ Sản phẩm của luận văn là nguồn tài liệu tham khảo bổ sung vào kho
tư liệu Lịch sử Đảng bộ địa phương trong thời kỳ đổi mới.
7. Bố cục của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và phần phụ lục, nội
dung luận văn được chia thành 3 chương:
Chương 1: Những nhân tố tác động đến phát triển kinh tế nông nghiệp ở
huyện Phổ Yên trong những năm 2001 - 2010.
Chương 2: Quá trình Đảng bộ huyện Phổ Yên lãnh đạo phát triển kinh tế
nông nghiệp từ năm 2001 đến năm 2010.
Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm lãnh đạo phát triển kinh tế
nông nghiệp của Đảng bộ huyện Phổ Yên từ năm 2001 đến năm 2010.

19


CHƢƠNG 1
NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG

hợp với chính sách phát triển nông nghiệp của Việt Nam hiện nay.
* Tầm quan trọng của nông nghiệp
Trong những thành tựu làm thay đổi hẳn bức tranh toàn cảnh kinh tế xã hội Việt Nam trong hơn 25 năm đổi mới, nổi bật lên vai trò hết sức quan
trọng của ngành nông nghiệp.
Thứ nhất: Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản, giữ vai trò to
lớn trong việc phát triển kinh tế ở hầu hết các nước, nhất là những nước đang
phát triển.
Những nước đang phát triển là những nước nghèo với đại bộ phận dân
chúng sống bằng nghề nông. Nông nghiệp phát triển sẽ có ảnh hưởng trực tiếp
đến sự phát triển của nền kinh tế đất nước, góp phần đáng kể vào quá trình tích
lũy cho nền kinh tế quốc dân.
Trong thực tế, ngay cả những nước có nền nông nghiệp phát triển cao,
mặc dù tỷ trọng giá trị sản phẩm nông nghiệp không lớn, nhưng khối lượng sản
phẩm nông nghiệp vẫn không ngừng tăng lên và giữ vai trò quan trọng trong
nền kinh tế quốc dân.
Thứ hai: Nông nghiệp có vai trò quan trọng trong việc cung cấp các
yếu tố “đầu vào” cho công nghiệp và khu vực thành thị.
Trong giai đoạn đầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, phần lớn dân cư
sống bằng nghề nông thì nông nghiệp thực sự là nguồn nhân lực dự trữ dồi
dào cho khu vực công nghiệp và thành thị.
Khu vực nông nghiệp không chỉ sản xuất ra sản phẩm tiêu dùng trực
tiếp cho con người mà còn cung cấp nguồn nguyên liệu quý cho nhiều ngành
công nghiệp như: công nghiệp chế biến, công nghiệp nhẹ, tiểu thủ công
nghiệp…nhằm tạo ra nguồn thu nhập lớn.

21


TÀI LIỆU THAM KHẢO


Ban Chấp hành Đảng Bộ tỉnh Thái Nguyên, Lịch sử Đảng bộ tỉnh Thái
Nguyên, tập 2 (1965 - 2000), Thái Nguyên 2005.

7.

Ban Kinh tế Trung ương, Báo cáo 3 năm thực hiện Nghị quyết 15
NQ/TW khóa IX về đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn thời
kỳ 2001-2010, 2005.

8.

Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông
thôn, Con đường CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn Việt Nam, Nhà
xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, (2002).

9.

Bộ Giáo dục - Đào tạo, Một số chuyên đề lịch sử Đảng Cộng sản Việt
Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2007.

10.

Bộ Giáo dục - Đào tạo, Giáo trình Đường lối cách mạng của Đảng
Cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2009.


11. Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường, Viện Nghiên cứu chiến lược và
chính sách khoa học và công nghệ, Chiến lược công nghiệp hóa hiện đại
hóa đất nước và cách mạng công nghệ, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia,
Hà Nội, (1996).

hình kinh tế - xã hội huyện Phổ Yên năm 2003.

19. Cục Thống kê Thái Nguyên, Phòng Thống kê Phổ Yên, Báo cáo tình
hình kinh tế - xã hội huyện Phổ Yên năm 2004.
20. Cục Thống kê Thái Nguyên, Phòng Thống kê Phổ Yên, Báo cáo tình
hình kinh tế - xã hội huyện Phổ Yên năm 2005.
21. Cục Thống kê Thái Nguyên, Phòng Thống kê Phổ Yên, Báo cáo tình
hình kinh tế - xã hội huyện Phổ Yên năm 2006.
22.

Cục Thống kê Thái Nguyên, Phòng Thống kê Phổ Yên, Báo cáo tình
hình kinh tế - xã hội huyện Phổ Yên năm 2007.

23


23.

Cục Thống kê Thái Nguyên, Phòng Thống kê Phổ Yên, Báo cáo tình
hình kinh tế - xã hội huyện Phổ Yên năm 2008.

24.

Cục Thống kê Thái Nguyên, Phòng Thống kê Phổ Yên, Báo cáo tình
hình kinh tế - xã hội huyện Phổ Yên năm 2009.

25. Cục Thống kê Thái Nguyên, Phòng Thống kê Phổ Yên, Báo cáo tình
hình kinh tế - xã hội huyện Phổ Yên năm 2010.
26. Cục Thống kê Thái Nguyên, Phòng Thống kê Phổ Yên, Niên giám thống
kê các năm 2000, 2001, 2002,2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009,

Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên, Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên
lần thứ XV (nhiệm kỳ 1996 - 2000), Văn phòng Tỉnh ủy Thái Nguyên,
Thái Nguyên 2000.

34.

Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên, Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên
lần thứ XVI (nhiệm kỳ 2001 - 2005), Văn phòng Tỉnh ủy Thái Nguyên,
Thái Nguyên 2005.

35.

Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên, Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên
lần thứ XVII (nhiệm kỳ 2006 - 2010), Văn phòng Tỉnh ủy Thái Nguyên,
Thái Nguyên 2006.

36.

Đảng Cô ̣ng sản Việt Nam, Chỉ thị của Bộ chính trị về đẩy mạnh nghiên
cứu, ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghê ̣ phục vụ CNH, HĐH nông
nghiê ̣p, Hà Nội, (2001).

37.

Đảng Cộng sản Việt Nam, Cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ quá
độ đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, Nxb Sự thật, Hà Nội 1991.

38.

Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ IV