L IC M
N
Sau kho ng th i gian h c t p và làm lu n v n v i s giúp đ quý báu,
t n tình chu đáo c a th y giáo PGS.TS. Nguy n Bá Uân và các th y cô giáo
Tr
ng
i h c Th y l i, b n bè đ ng nghi p c ng v i s n l c c g ng h c
t p, tìm tòi, nghiên c u c a b n thân, tác gi đã hoàn thành lu n v n th c s
v i đ tài: “Nâng cao n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p c a Công ty
C ph n Constrexim S 1 Hà N i”.
Tác gi xin đ
đã t n tình h
c g i l i c m n sâu s c t i PGS.TS. Nguy n Bá Uân
ng d n, ch b o và cung c p các thông tin khoa h c quý báu
cho tác gi trong su t quá trình th c hi n lu n v n này. Xin chân thành c m
n các th y cô trong h i đ ng khoa h c đã đóng góp nh ng ý ki n và l i
khuyên quý giá cho b n lu n v n.
Do đi u ki n th i gian, ki n th c khoa h c và kinh nghi m th c t c a
b n thân ch a nhi u nên lu n v n không tránh kh i nh ng thi u sót. Tác gi
r t mong nh n đ
c ý ki n đóng góp và trao đ i t n tình c a các th y cô giáo
c
c
M CL C
M
CH
U .......................................................................................................... 1
NG 1. T NG QUAN V
HO T
NG
U TH U TRONG
XÂY D NG ..................................................................................................... 4
1.1. B n ch t và vai trò c a đ u th u trong ho t đ ng xây d ng ...................... 4
1.1.1. B n ch t c a đ u th u trong ho t đ ng xây d ng ................................... 4
1.1.2. M t s khái ni m có liên quan đ n ho t đ ng đ u th u ......................... 8
1.1.3. Vai trò c a ho t đ ng đ u th u trong ho t đ ng xây d ng ................... 10
1.2. Th c tr ng công tác đ u th u trong ho t đ ng XD
1.2.1. Qu n lý nhà n
n
c ta .................. 11
c v đ u th u trong x y d ng ..................................... 11
N NG L C C NH TRANH
U TH U XÂY L P C A DNXD ........................................... 28
2.1. C nh tranh và kh n ng c nh tranh trong đ u th u c a DNXD .............. 28
2.1.1. Ti p c n và phân lo i c nh tranh trong đ u th u c a DNXD ............... 29
2.1.2. Kh n ng và ph
ng th c c nh tranh trong đ u th u c a DNXD ........ 32
2.1.3. Các tiêu chí đánh giá kh n ng c nh tranh trong đ u th u c a DNXD 36
2.2. Nh ng nhân t
nh h
ng đ n n ng l c c nh tranh trong đ u th u c a
doanh nghi p xây d ng ................................................................................... 41
2.2.1. Nhóm nhân t bên trong doanh nghi p ................................................. 41
2.2.2. Nhóm nhân t bên ngoài doanh nghi p ................................................ 48
2.3. M t s bài h c v nâng cao n ng l c c nh tranh ..................................... 51
K t lu n ch
ng 2 ........................................................................................... 55
CH
NG 3:
3.2.3. N ng l c c nh tranh v th c hi n ti n đ thi công ............................... 64
3.2.4. N ng l c c nh tranh v giá d th u ...................................................... 65
3.2.5. N ng l c c nh tranh v ngu n nhân l c...............................................67
3.3. Phân tích nh ng t n t i và nhân t
nh h
ng đ n kh n ng c nh tranh
c a Công ty...................................................................................................... 69
3.3.1. Phân tích nh ng m t t n t i, h n ch c a công ty ................................ 69
3.3.2. Phân tích các nhân t
nh h
ng .......................................................... 72
3.4. ánh giá nh ng c h i và thách th c đ i v i công ty trong c nh tranh.. 80
3.4.1. Nh ng c h i đ i v i Công ty .............................................................. 80
3.4.2. Nh ng thách th c đ i v i Công ty ........................................................ 80
3.5.
xu t m t s gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh c a Công ty trong
đ u th u xây l p............................................................................................... 81
3.5.1.
nh h
ng phát tri n c a Công ty trong giai đo n 2015 – 2020 ........ 81
M
U
1. Tính c p thi t c a đ tài
u th u trong xây d ng c b n là m t ho t đ ng có ý ngh a h t s c
quan tr ng đ i v i s phát tri n b n v ng c a ngành công nghi p xây d ng và
toàn xã h i.
n
c ta hiên nay ho t đ ng đ u th u đ
c áp d ng r ng rãi
nhi u ngành ngh , nhi u l nh v c khác nhau nh ng đ u th u trong xây d ng
c b n luôn đ
c quan tâm, c i ti n đ t ng b
c hoàn thi n.
u th u trong xây d ng là m t ho t đ ng c nh tranh gi a các nhà
th u. M i nhà th u mu n th ng th u ph i có n ng l c, kinh nghi m phù h p
v i yêu c u c a gói th u và ph i có giá d th u h p lý thì s có c h i th ng
th u cao, đ nh n đ
c h p đ ng, t o đ
c vi c làm, có doanh thu t đó giúp
c đ u th u kinh doanh linh ho t h p lý theo h
ng hi u
ng th
ng. Xu t phát t nh ng yêu c u và mong mu n đó thì vi c l a ch n đ tài
“Nghiên c u gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p
c a Công ty C ph n Constrexim s 1 Hà N i” là r t c n thi t.
2
2. M c đích nghiên c u c a đ tài
tài nghiên c u và đ xu t các gi i pháp nâng cao n ng l c c nh
tranh trong đ u th u xây l p c a Công ty C ph n Constrexim s 1 Hà N i
nh m nâng cao hi u qu kinh doanh s n xu t c a Công ty.
3.
it
ng và ph m vi nghiên c u
a.
it
ng nghiên c u:
Lu n v n nghiên c u v n ng l c c nh tranh trong đ u th u và xây l p
pháp ti p c n h th ng, ph
ng pháp th ng kê, ph
ng pháp phân tích, ph
ng pháp đ i chi u v i h th ng v n b n pháp quy.
5. Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài
a. Ý ngh a khoa h c:
H th ng hoá các c s lý lu n v kh n ng c nh tranh c a doanh
nghi p nói chung và kh n ng c nh tranh trong đ u th u xây l p c a doanh
nghi p xây d ng nói riêng t đó tìm ra m t s gi i pháp nh m nâng cao kh
n ng c nh tranh trong đ u th u xây l p c a các doanh nghi p này.
3
b. Ý ngh a th c ti n:
K t qu nghiên c u c a đ tài s là tài li u tham kh o h u ích cho các
doanh nghi p xây d ng nói chung, cho Công ty C ph n Constrexim s 1 Hà
N i nói riêng trong ti n trình ph n đ u nâng cao kh n ng c nh tranh trong
đ u th u xây l p.
6. K t qu d ki n đ t đ
c
a. T ng quan v công tác đ u th u xây l p, nêu đ
c vai trò và s c n thi t
Ngoài ph n m đ u, k t lu n và ki n ngh , lu n v n còn bao g m 3
ch
ng có n i dung chính nh sau:
- Ch
ng 1: T ng quan v ho t đ ng đ u th u trong xây d ng
- Ch
ng 2: C s lý lu n v n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây
l p c a doanh nghi p xây d ng
- Ch
ng 3:
ánh giá n ng l c c nh tranh và đ xu t gi i pháp nâng
cao n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p c a Công ty C
Constrexim s 1 Hà N i.
ph n
4
CH
NG 1. T NG QUAN V HO T
nhi u d án thu c các l nh v c
khác nhau, bao g m: D án đ u t xây d ng công trình, d án mua s m hàng
hoá, d án quy ho ch, nghiên c u khoa h c, l a ch n đ i tác... Vi c l a ch n
nhà th u hi n ch u s đi u ch nh c a r t nhi u v n b n quy ph m pháp lu t
khác nhau nh : Lu t Th
ng m i (đ i v i l a ch n nhà th u mua s m hàng
hoá), Lu t Xây d ng (đ i v i nhà th u ho t đ ng xây d ng), Lu t
u th u
(đ i v i l a ch n nhà th u thu c các l nh v c). Ngoài ra, do yêu c u qu n lý
trong m t s l nh v c quan tr ng, nh y c m (d u khí, đ t đai, tài chính...),
Nhà n
c c ng có nh ng quy đ nh riêng v l a ch n nhà th u. Do các đ c
đi m riêng nên l a ch n nhà th u trong ho t đ ng xây d ng – d ng ho t đ ng
r t quan tr ng trong b i c nh hi n nay c a n
c ta – có nh ng khác bi t so
v i l a ch n nhà th u khác nh cung c p hàng hoá, cung c p d ch v , l a
ch n đ i tác....
Khác v i l a ch n nhà th u cung c p hàng hoá là ch n hàng hoá đã có
s n, ng
ng c v t cách pháp lý và các bi u hi n
c a n ng l c th c t .
Nhà th u trong ho t đ ng xây d ng đ
c xác đ nh là các t ch c, cá
nhân có đ n ng l c ho t đ ng xây d ng, n ng l c hành ngh xây d ng tham
gia đ u th u và ký k t, th c hi n h p đ ng trong ho t đ ng xây d ng. Xét
theo tính ch t và m i quan h v i ch đ u t , nhà th u xây d ng bao g m
t ng th u xây d ng, nhà th u chính và th u ph .
T ng th u xây d ng là nhà th u ký k t h p đ ng tr c ti p v i ch đ u
t xây d ng công trình đ nh n th u toàn b m t lo i công vi c ho c toàn b
công vi c c a d án đ u t xây d ng công trình. T ng th u xây d ng bao
g m: t ng th u thi t k . t ng th u thi công xây d ng công trình. t ng th u
thi t k , cung c p thi t b công ngh và thi công xây d ng công trình (t ng
th u EPC). t ng th u l p d án đ u t xây d ng công trình, thi t k , cung c p
thi t b công ngh và thi công xây d ng công trình.
Nhà th u chính trong ho t đ ng xây d ng là nhà th u ký k t h p đ ng
nh n th u tr c ti p v i ch đ u t xây d ng công trình đ th c hi n ph n vi c
chính c a m t lo i công vi c c a d án đ u t xây d ng công trình. Nhà th u
ph trong ho t đ ng xây d ng là nhà th u ký k t h p đ ngv i nhà th u chính
ho c t ng th u xây d ng đ th c hi n m t ph n công vi c c a nhà th u chính
ho c t ng th u xây d ng.
6
i u ki n n ng l c c a t ch c, cá nhân tham gia ho t đ ng xây d ng
(g i t t là nhà th u xây d ng) đ
i v i các d án s d ng v n ngân
c, nhà th u thi t k xây d ng công trình không đ
c ký h p
đ ng t v n giám sát v i ch đ u t đ i v i công trình do mình thi t k . nhà
th u giám sát thi công xây d ng không đ
c ký h p đ ng v i nhà th u thi
công xây d ng th c hi n ki m đ nh ch t l
ng công trình xây d ng đ i v i
công trình do mình giám sát. T ch c t v n khi th c hi n công vi c t v n
nào thì đ
-
c x p h ng theo công vi c t v n đó.
i v i cá nhân khi tham gia các ho t đ ng xây d ng ph i có n ng
l c hành ngh đ
c xác đ nh thông qua Ch ng ch hành ngh , kinh nghi m
trong ho t đ ng xây d ng.
+ Ngh đ nh 16/2005/N – CP ngày 7/02/2007 c a Chính ph v Qu n
lý d án đ u t xây d ng công trình (g i t t là Ngh đ nh 16/CP).
+ Quy t đ nh 12/2005/Q
tr
– BXD ngày 18 tháng 4 n m 2005 c a B
ng B Xây d ng ban hành Quy ch c p ch ng ch hành ngh giám sát thi
công xây d ng.
+ Quy t đ nh 15/2005/Q
tr
– BXD ngày 25 tháng 4 n m 2005 c a B
ng B Xây d ng ban hành Quy ch c p ch ng ch hành ngh ki n trúc s ,
k s tham gia ho t đ ng xây d ng.
Do ý ngh a đ c bi t quan tr ng c a v n đ đi u ki n n ng l c trong
ho t đ ng xây d ng nên vi c xây d ng h th ng thông tin v n ng l c các nhà
th u xây d ng là đi u c n đ
c chú tr ng. M ng thông tin r ng kh p, đáng tin
c y v n ng l c các nhà th u xây d ng s là ngu n tham kh o h u ích cho các
ch đ u t , nhà th u, c quan qu n lý nhà n
b ng, minh b ch trong ho t đ ng đ u th u.
c... nh m đ m b o tính công
v th i gian, chi phí và ngu n l c.
- “D án đ u t xây d ng công trình” là t p h p các đ xu t có liên
quan đ n vi c b v n đ xây d ng m i,m r ng ho c c i t o nh ng công trình
xây d ng nh m m c đích phát tri n, duy trì, nâng cao ch t l
ng công trình
ho c s n ph m, d ch v trong m t th i h n nh t đ nh.D án đ u t xây d ng
công trình bao g m ph n thuy t minh và ph n thi t k c s .
- “Ch đ u t ” là ng
m t ch s h u, ng
i s h u v n ho c đ
c giao trách nhi m thay
i vay v n tr c ti p qu n lý và th c hi n d án.
- “Bên m i th u” là Ch đ u t ho c t ch c chuyên môn có đ n ng
l c và kinh nghi m đ
c Ch đ u t s d ng đ t ch c đ u th u theo các
quy đ nh c a pháp lu t v đ u th u.
- “Nhà th u” là t ch c, cá nhân có đ t cách h p l theo quy đ nh t i
Lu t
u th u.
pháp lu t c a n
c mà nhà th u mang qu c t ch.
- “Gói th u” là m t ph n c a d án, trong m t s tr
ng h p đ c bi t
gói th u là toàn b d án. gói th u có th g m nh ng n i dung mua s m gi ng
nhau thu c nhi u d án ho c là kh i l
th
ng mua s m m t l n đ i v i mua s m
ng xuyên.
- “H s m i th u” là toàn b tài li u s d ng cho đ u th u r ng rãi
ho c đ u th u h n ch bao g m các yêu c u cho m t gói th u làm c n c pháp
lý đ nhà th u chu n b h s d th u và đ bên m i th u đánh giá h s d
th u nh m l a ch n nhà th u trúng th u. là c n c cho vi c th
ng th o, hoàn
thi n và ký k t h p đ ng.
- “H s d th u” là toàn b tài li u do nhà th u l p theo yêu c u c a
h s m i th u và đ
m i th u.
c n p cho bên m i th u theo quy đ nh nêu trong h s
u th u mang l i cho nhà n
ng.
c nh ng đ u t m i v công ngh , máy
móc, thi t b hi n đ i, t o đi u ki n cho vi c thúc đ y quá trình công nghi p
hóa và hi n đ i hóa c a đ t n
c.
Là c s đ đánh giá đúng chính xác n ng l c th c s c a các d n v
kinh t c s , ng n ch n nh ng bi u hi n tiêu c c di n ra, tránh đ
c s thiên
v c a ch đ u t v i các nhà th u.
M t tích c c nh t mà phía nhà n
c thu đ
c thông qua đ u th u là
tích l y và h c h i kinh nghi m và bi n pháp qu n lý nhà n
án, đ c bi t là qu n lý tài chính, t ng c
2.
c đ i v i các d
ng các l i ích kinh t xã h i khác
ng tr
ng trong
c và qu c t .
1.2. Th c tr ng công tác đ u th u trong ho t đ ng XD
1.2.1. Qu n lý nhà n
Qu n lý nhà n
n
c ta
c v đ u th u trong x y d ng
c v đ u th u trong x y d ng thông qua Lu t
u th u
s 43/QH13 ngày 26/11/2013 có hi u l c thi hành t ngày 01/7/2014, ngh
đ nh s 63/2014/N
– CP ngày 26/6/2014 quy đ nh chi ti t thi hành m t s
đi u c a Lu t đ u th u và l a ch n nhà th u có hi u l c ngày 15/8/2014.
Qu n lý nhà n
c
c góp ph n nâng cao vai trò c a ch đ u t và t ng
ng h i nh p v i qu c t và t ng c
tranh gi a các nhà th u trong n
ng
c; kh c ph c các t n t i trong đ u
ng tính công khai, minh b ch, t ng c
hóa th t c,t ng c
n
ng tính pháp lý c a ho t
ng d n trong công tác
c ban hành ngày càng đ y đ , chi ti t và đ ng b ,giúp cho các c
12
quan ch c n ng qu n lý v đ u th u
các B , nghành, đ a ph
ng, ch đ u t
trong quá trình th c hi n d dàng và nhanh chóng, t đó nâng cao ch t l
tài li u đ u th u c ng nh quá trình đ u th u đ
ng h p ch khác nhau
th gi m
giá. Ph n l n h s d th u c t trúng th u, sau đó khi th c hi n thì b trí khác
c v nhân s và bi n pháp thi công.
1.2.2. Quá trình áp d ng các hình th c đ u th u trong xây d ng
Theo Lu t
u th u 2013, hi n nay n
c ta có các hình th c đ u th u
sau:
1.2.2.1.
u th u r ng rãi
u th u r ng rãi là hình th c đ u th u không h n ch s l
ng nhà
th u tham gia. Bên m i th u ph i thông báo công khai v các đi u ki n d
th u trên các ph
ng ti n thông tin đ i chúng t i thi u 10 ngày tr
hành h s m i th u.
c khi phát
ng th o h p đ ng.
Tuy nhiên hình th c này ch đ
c áp d ng trong các tr
ng h p đ c
bi t sau:
Tr
ng h p b t kh kháng do thiên tai đ ch ho , đ
c phép ch đ nh
ngay cho đ n v có đ n ng l c đ th c hi n công vi c k p th i, sau đó ph i
báo cáo Th t
ng Chính ph v n i dung ch đ nh th u đ xem xét phê
duy t.
* Gói th u có tính ch t nghiên c u th nghi m, bí m t qu c gia, bí m t
an ninh, bí m t qu c phòng do Th t
ng Chính ph quy t đ nh.
* Gói th u đ c bi t do Th t
ng Chính ph quy t đ nh trên c s báo
+ Không quá 100 tri u đ ng đ i v i gói th u d toán mua s m th
ng
xuyên.
1.2.2.4. Chào hàng c nh tranh:
Hình th c này đ
thông th
c áp d ng cho chào hàng c nh tranh theo quy trình
ng áp d ng đ i v i gói th u quy đ nh t i Kho n 1 i u 23 c a Lu t
u th u có giá tr 5 t đ ng, chào hàng c nh tranh theo quy trình rút g n áp
d ng đ i v i gói th u d ch v phi t v n thông d ng, đ n gi n có giá tr
không quá 500 tri u đ ng, gói th u mua s m hàng hóa thông d ng, s n có trên
th tr
ng v i đ c tính k thu t đ
c tiêu chu n hóa, t
ng đ
ng nhau v
ch t l
ng và gói th u xây l p công trình đ n gi n đã có thi t k b n v thi
c đó thì quy mô c a hàng hóa áp
d ng mua s m tr c ti p ph i nh h n 130% quy mô c a hàng hóa cùng lo i
thu c gói th u t
ng t đã ký h p đ ng tr
c đó. Tr
c khi ký h p đ ng, nhà
th u ph i ch ng minh có đ n ng l c v k thu t tài chính đ th c hi n gói
th u.
15
1.2.2.6. T th c hi n:
Hình th c này ch áp d ng đ i v i các gói th u mà ch đ u t có đ
n ng l c th c hi n trên c s tuân th quy đ nh t i đi u 61 c a Ngh đ nh
63/2014/N -CP. Vi c áp d ng hình th c t th c hi n ph i đ
c phê duy t
trong k ho ch l a ch n nhà th u trên c s tuân th quy đ nh t i i u 25 c a
Lu t
u th u và đáp ng đ các đi u ki n sau đây:
- Có ch c n ng, nhi m v , l nh v c ho t đ ng và ngành ngh kinh
t i các đi u 20, 21, 22, 23, 24 và 25 c a Lu t này thì ng
trình Th t
ng Chính ph xem xét, quy t đ nh ph
i có th m quy n
ng án l a ch n nhà th u,
nhà đ u t .
8. Tham gia th c hi n c a c ng đ ng
C ng đ ng dân c , t ch c, t , nhóm th t i đ a ph
đ
ng n i có gói th u
c giao th c hi n toàn b ho c m t ph n gói th u đó trong các tr
ng h p
sau đây:
a. Gói th u thu c ch
ng trình m c tiêu qu c gia, ch
ng trình h tr xóa đói
gi m nghèo cho các huy n, xã mi n núi, vùng sâu, vùng xa, h i đ o, vùng
kinh t - xã h i đ c bi t khó kh n;
k thu t và đ xu t v tài chính theo yêu c u c a h s m i th u, h s yêu
c u.
Vi c m th u đ
c ti n hành m t l n đ i v i toàn b h s d th u, h
s đ xu t.
- Ph
Ph
tr
a)
ng th c m t giai đo n hai túi h s
ng th c m t giai đo n hai túi h s đ
c áp d ng trong các
ng h p sau đây:
u th u r ng rãi, đ u th u h n ch đ i v i gói th u cung c p d ch v t
v n, d ch v phi t v n, mua s m hàng hóa, xây l p, h n h p;
b)
u th u r ng rãi đ i v i l a ch n nhà đ u t .
Nhà th u, nhà đ u t n p đ ng th i h s đ xu t v k thu t và h s
đ xu t v tài chính riêng bi t theo yêu c u c a h s m i th u.
17
c. Trong giai đo n hai, nhà th u đã tham gia giai đo n m t đ
cm in ph
s d th u. H s d th u bao g m đ xu t v k thu t và đ xu t v tài chính
theo yêu c u c a h s m i th u giai đo n hai, trong đó có giá d th u và b o
đ m d th u.
- Ph
a. Ph
ng th c hai giai đo n hai túi h s
ng th c hai giai đo n hai túi h s đ
c áp d ng trong tr
ng h p đ u
th u r ng rãi, đ u th u h n ch đ i v i gói th u mua s m hàng hóa, xây l p,
h n h p có k thu t, công ngh m i, ph c t p, có tính đ c thù.
b. Trong giai đo n m t, nhà th u n p đ ng th i h s đ xu t v k thu t và
h s đ xu t v tài chính riêng bi t theo yêu c u c a h s m i th u. H s
đ xu t v k thu t s đ
c m ngay sau th i đi m đóng th u. Trên c s
đánh giá đ xu t v k thu t c a các nhà th u trong giai đo n này s xác đ nh
các n i dung hi u ch nh v k thu t so v i h s m i th u và danh sách nhà
th u đáp ng yêu c u đ
tài chính s đ
n
c.
c là hình th c đ u th u ch có các nhà th u trong
c tham d . Khác v i hình th c mua bán bình th
bên bán th
ng l
ng khác ch có bên mua,
ng riêng v i nhau, hình th c đ u th u c nh tranh m ra
công khai cho nhi u nhà kinh doanh c nh tranh v i nhau d
i các d ng khác
nhau.
-
u th u c nh tranh qu c t .
u th u qu c t là cu c đ u th u có các nhà th u trong n
c và ngoài
n
ho c c a n
i v i các d án s d ng ngu n v n tài tr c a các t ch c qu c t
c ngoài có quy đ nh trong đi u
- Nhà th u n
c là ph i đ u th u qu c t .
c ngoài khi tham d đ u th u t i Vi t Nam ho c ph i
liên doanh v i nhà th u Vi t Nam, ho c ph i cam k t s d ng th u ph Vi t
19
Nam, nh ng ph i nêu rõ s phân chia gi a các bên v ph m vi công vi c,
kh i l
ng và đ n giá t
- Các nhà th u n
kh i l
ng ng.
c ngoài trúng th u ph i th c hi n cam k t v t l %
ng công vi c cùng v i đ n giá t
ng ng dành cho phía Vi t Nam là
c tham gia d đ u th u qu c t (đ n ph
c xét u tiên khi h s d th u đ
các h s d th u c a nhà th u n
- Tr
c ch p nh n.
c đánh giá t
ng ho c
ng đ
ng v i
c đánh giá ngang nhau, s
u tiên
c ngoài.
ng h p hai h s d th u đ
h s d th u có t l nhân công nhi u h n.
- Nhà th u trong n
c tham gia đ u th u qu c t s đ
ch