Header Page 1 of 16.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
TẠ THỊ THU PHƯƠNG

ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP LIÊN KẾT ĐÀO TẠO NGHỀ
GIỮA TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ THÀNH PHỐ
HỒ CHÍ MINH VỚI DOANH NGHIỆP NHẰM NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG DẠY NGHỀ

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401
Hướng dẫn khoa học:
TS. NGUYỄN TRẦN NGHĨA

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2013

Footer Page 1 of 16.


Header Page 2 of 16.

LÝ LỊCH CÁ NHÂN
I. LÝ LỊCH SƠ LƯỢC:
Họ & tên: TẠ THỊ THU PHƯƠNG

Giới tính: NỮ



LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai
công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tp. Hồ Chí Minh, ngày 16 tháng 9 năm 2013

Tạ Thị Thu Phương

ii
Footer Page 3 of 16.


Header Page 4 of 16.

LỜI CẢM TẠ
Trong quá trình thực hiện đề tài, người nghiên cứu đã nhận được rất nhiều sự
giúp đỡ, chỉ bảo, hướng dẫn tận tình của các thầy cô của Viện Sư phạm kỹ thuật
trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Tp Hồ Chí Minh, các thầy cô tại trường Cao đẳng
nghề Tp Hồ Chí Minh và các doanh nghiệp đã hợp tác và tận tình giúp đỡ. Người
nghiên cứu xin gửi lời cám ơn chân thành đến:
TS. Nguyễn Trần Nghĩa, Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề Tp Hồ Chí
Minh là cán bộ hướng dẫn khoa học đã nhiệt tình giúp đỡ và hướng dẫn người
nghiên cứu trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Quý thầy cô Viện Sư phạm kỹ thuật trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp
Hồ Chí Minh.
Ban giám hiệu và các thầy cô trường Cao đẳng nghề Tp Hồ Chí Minh đã tận
tình giúp đỡ hỗ trợ người nghiên cứu trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Ban lãnh đạo và các cán bộ quản lý doanh nghiệp đã hợp tác và tận tình giúp

cán bộ quản lý và giáo viên, cơ sở vật chất, tuyển sinh và giải quyết việc làm, trao
đổi cung cấp thông tin giữa nhà trường với doanh nghiệp.
Qua các kết quả khảo sát và nghiên cứu, người nghiên cứu đề xuất một số
giải pháp liên kết đào tạo nghề giữa trường Cao đẳng Nghề Tp Hồ Chí Minh với
doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng dạy nghề.
Trong phần kết luận, người nghiên cứu trình bày kết luận chung, hướng phát
triển của đề tài, qua đó cũng đề xuất một số kiến nghị trong liên kết đào tạo nghề
giữa nhà trường với doanh nghiệp tại trường Cao đẳng nghề Tp Hồ Chí Minh.

iv
Footer Page 5 of 16.


Header Page 6 of 16.

ABSTRACT
Business world is changing faster. To maintain an ongoing business, we need
to be up to date with the latest technologies. Therefor, it is important to train and
teach students usable knowledge, so they will be ready for jobs after graduation.
Within the past years, having the support from the government, the quality of
education has been improved for educators to continue with helping future students
to get them ready by the time they finish with their studies. Thanks to that, at Ho
Chi Minh City vocational college, the college system has been able to provide the
best quality of education that meets all the requirements. To further advance in
Vocational Education – Industry cooperation, I have come up with this project.
This project has done research contents are as follows:
Study theoretical basic and practice of Vocational Education – Industry
cooperation
Survey reality of Ho Chi Minh City vocational college – Industry
cooperation such as: programs, manageral and teaching staffs, facilities and training

1.1.2. Một số đề tài nghiên cứu có liên quan đến luận văn .................................... 8
1.2. Một số khái niệm ................................................................................................ 9
1.2.1. Đào tạo ....................................................................................................... 9
1.2.2. Đào tạo nghề .............................................................................................. 9
1.2.3. Liên kết ...................................................................................................... 10
1.2.4. Liên kết đào tạo nghề................................................................................... 10
1.3. Vai trò của việc liên kết đào tạo giữa Nhà trường và Doanh nghiệp ................... 10
1.4. Nội dung liên kết đào tạo giữa Nhà trường và Doanh nghiệp ............................. 12
1.5. Cơ sở thực tiễn về một số mô hình liên kết đào tạo trên thế giới ......................... 13
Chương 2: THỰC TRẠNG LIÊN KẾT ĐÀO TẠO GIỮA TRƯỜNG CAO
ĐẲNG NGHỀ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VỚI DOANH NGHIỆP .............. 22
2.1. Giới thiệu về trường Cao đẳng nghề thành phố Hồ Chí Minh ............................ 22
THÔNG TIN KHÁI QUÁT VỀ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VÀ THÀNH TÍCH NỔI
BẬT CỦA TRƯỜNG ................................................................................................ 23

vi
Footer Page 7 of 16.


Header Page 8 of 16.

2.2. Khảo sát thực trạng liên kết giữa trường Cao đẳng Nghề Tp Hồ Chí Minh với
doanh nghiệp ............................................................................................................ 26
2.2.1. Mục tiêu khảo sát ........................................................................................ 26
2.2.2. Nội dung khảo sát ....................................................................................... 26
2.2.3. Lựa chọn công cụ và thiết kế phiếu khảo sát ............................................... 26
2.2.4. Mô tả quá trình khảo sát ............................................................................. 27
2.2.5. Phạm vi khảo sát ......................................................................................... 27
2.2.6. Kết quả khảo sát ......................................................................................... 27
2.3. Phân tích kết quả khảo sát và đưa ra nhận định .................................................. 28

3.1.2. Phát triển giáo viên ..................................................................................... 56
3.1.3. Xây dựng cơ sở vật chất ............................................................................. 59
3.1.4. Đánh giá kết quả học nghề .......................................................................... 62
3.1.5. Tuyển sinh .................................................................................................. 63
3.1.6. Việc làm sau tốt nghiệp .............................................................................. 65
3.1.7. Thành lập bộ phận quan hệ doanh nghiệp ................................................... 67
3.1.8. Chủ trương chính sách của nhà trường ........................................................ 70
3.2. Kiểm chứng tính logic, cấp thiết và khả thi của các giải pháp ............................ 72
TÓM TẮT CHƯƠNG III ........................................................................................ 78
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................................... 79
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 81
PHỤ LỤC ................................................................................................................ 84

viii
Footer Page 9 of 16.


Header Page 10 of 16.

DANH SÁCH CÁC BẢNG
BẢNG

TRANG

Bảng 2.1. Kiểm chứng về kết quả khảo sát thực trạng liên kết đào tạo nghề giữa
trường Cao đẳng nghề Tp Hồ Chí Minh với doanh nghiệp. .................................... 48
Bảng 3.1. Đánh giá của chuyên gia về các giải pháp liên kết đào tạo nghề giữa
trường Cao đẳng nghề Tp HCM với doanh nghiệp ................................................ 75

ix

doanh nghiệp ......................................................................................................... 35
Biểu đồ 2.13. Ý kiến về kí hợp đồng cung ứng lao động cho doanh nghiệp ........... 36
Biểu đồ 2.14. Ý kiến về việc nhà trường và doanh nghiệp liên kết tiếp nhận sinh
viên tốt nghiệp vào làm tại doanh nghiệp ............................................................... 37
Biểu đồ 2.15. Ý kiến đánh giá về việc cung cấp thông tin về năng lực, chuyên môn,
phẩm chất của đội ngũ lao động............................................................................. 38

x
Footer Page 11 of 16.


Header Page 12 of 16.

Biểu đồ 2.16. Ý kiến về cung cấp thông tin về đào tạo của trường và nhu cầu nhân
lực của doanh nghiệp ............................................................................................. 38
Biểu đồ 2.17. Ý kiến về nội dung nhà trường và doanh nghiệp tổ chức hội nghị việc
làm ........................................................................................................................ 39
Biểu đồ 2.18. Hiệu quả về việc cung cấp thông tin về năng lực đào tạo của trường
và nhu cầu nhân lực của các doanh nghiệp ............................................................ 40
Biểu đồ 2.19. Hiệu quả về việc tuyển sinh và giải quyết việc làm cho sinh viên
.............................................................................................................................. 41
Biểu đồ 2.20. Hiệu quả về vấn đề liên kết đào tạo thực hành tại xí nghiệp............. 41
Biểu đồ 2.21. Nhận xét của giáo viên về hiệu quả việc liên kết đào tạo thực hành tại
doanh nghiệp ......................................................................................................... 42
Biểu đồ 2.22. Nhận xét của giáo viên về hiệu quả mối liên kết của trường cao đẳng
nghề Tp HCM với doanh nghiệp ........................................................................... 43
Biểu đồ 2.23. Về việc thực hiện mối liên kết ........................................................ 44

xi
Footer Page 12 of 16.

-

Bên cạnh đó không ít doanh nghiệp chưa thật sự quan tâm hợp tác với cơ sở dạy
nghề, chưa có thói quen công nhận một cách cụ thể giá trị của công tác tư vấn
hoặc nghiên cứu khoa học phục vụ cho doanh nghiệp mình. Chưa kể tâm lý e
dè, sợ bị tiết lộ thông tin ra ngoài, đã làm nhiều doanh nghiệp không muốn tiếp
nhận giáo viên và sinh viên của các trường đến thực tập, nghiên cứu.

-

Mối quan hệ trường và doanh nghiệp chưa chặt chẽ nên trên thực tế các trường
vẫn chủ yếu đào tạo theo khả năng “cung” của mình chứ chưa thực sự đào tạo
theo “cầu” của doanh nghiệp.

Footer Page 13 of 16.

1


Header Page 14 of 16.

Do đó, tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực ở các doanh nghiệp diễn ra cả về
mặt số lượng và chất lượng: thiếu công nhân, kỹ thuật viên lành nghề, kiến thức và
kỹ năng nghề của học sinh còn khoảng cách khá xa giữa đào tạo và yêu cầu thực tế
của sản xuất.
Vấn đề đặt ra hiện nay là phải đẩy mạnh hơn nữa mối liên kết đào tạo phù hợp
giữa các nhà trường và các doanh nghiệp nhằm tìm ra tiếng nói chung để nâng cao
chất lượng đào tạo được nâng cao, đáp ứng được nhu cầu doanh nghiệp. Do đó
người nghiên cứu đã chọn đề tài: “Đề xuất một số giải pháp liên kết đào tạo nghề
giữa trường Cao đẳng nghề thành phố Hồ Chí Minh với doanh nghiệp nhằm

Đề xuất giải pháp liên kết đào tạo nghề của trường Cao đẳng nghề
Tp Hồ Chí Minh với doanh nghiệp.

-

Khảo sát và xin ý kiến chuyên gia.

7. Phương pháp nghiên cứu
-

Phương pháp nghiên cứu lý luận: tác giả tiến hành nghiên cứu, phân
tích đánh giá, hệ thống hóa các số liệu của Việt Nam cũng như các
nước trên thế giới về liên kết đào tạo nghề, mối quan hệ đào tạo nghề
với nhu cầu của doanh nghiệp để xây dựng cơ sở lý luận về liên kết
đào tạo nghề với doanh nghiệp.

-

Phương pháp tổng hợp phân tích số liệu: Phương pháp tổng hợp
phân tích số liệu được sử dụng để thu thập, xử lý số liệu, đánh giá từ
các văn bản, bài báo liên quan đến đề tài nghiên cứu.

-

Phương pháp thống kê: căn cứ vào mục tiêu của đề tài, người nghiên
cứu tổ chức điều tra, khảo sát, đánh giá mức độ đáp ứng nhu cầu của
doanh nghiệp của đào tạo nghề thông qua các phiếu câu hỏi lấy ý
kiến trả lời từ các cán bộ quản lý, giáo viên của trường Cao đẳng
nghề Tp Hồ Chí Minh, các doanh nghiệp liên kết với nhà trường và
đội ngũ lao động đã được đào tạo ở trường Cao đẳng nghề Tp Hồ

nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
9. Cấu trúc luận văn
Phần mở đầu
Phần nội dung: gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về liên kết đào tạo nghề
Chương 2: Thực trạng liên kết đào tạo giữa trường Cao đẳng nghề Tp
Hồ Chí Minh với doanh nghiệp
Chương 3: Đề xuất một số giải pháp liên kết đào tạo nghề của trường
Cao đẳng Nghề Tp Hồ Chí Minh với doanh nghiệp
Phần kết luận
Tài liệu tham khảo
Phụ lục

Footer Page 16 of 16.

4


Header Page 17 of 16.

10. Kế hoạch nghiên cứu

Nội dung
nghiên cứu

Thời gian

1. Hoàn thành đề cương
nghiên cứu
2. Thu thập tài liệu


X

dẫn
9. Sửa chữa, hoàn tất và

X

nộp luận văn

Footer Page 17 of 16.

X

5


Header Page 18 of 16.

PHẦN NỘI DUNG
Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LIÊN KẾT ĐÀO TẠO NGHỀ
1.1.

Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Tình hình liên kết đào tạo giữa nhà trường với doanh nghiệp.
Hiện nay, ngày càng nhiều sinh viên ra trường không có việc làm hoặc làm

việc không đúng chuyên môn. Trong khi đó rất nhiều doanh nghiệp vẫn đang thiếu

các cơ sở dạy nghề. Các cơ sở dạy nghề chủ yếu vẫn đào tạo theo cung của mình
chứ không đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp.
Trong báo cáo của đại hội đảng bộ lần thứ XI [20] cũng nêu ra một số tồn tại
hạn chế:
Chất lượng giáo dục đào tạo chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển, đào tạo

-

nguồn nhân lực trình độ cao vẫn còn hạn chế, chưa đẩy mạnh đào tạo đáp ứng nhu
cầu xã hội.
Sinh viên khi được các doanh nghiệp tiếp nhận thì bị than phiền không đủ năng
lực, phải đào tạo lại. Đội ngũ nhân lực được đào tạo hằng năm không nhỏ, nhưng
vẫn chưa thể đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp. Một bộ phận học sinh, sinh
viên tốt nghiệp ra trường vẫn khó tìm việc vì trình độ, kỹ năng nghề yếu, không sát
với yêu cầu doanh nghiệp. Điều đó có nguyên nhân từ nội dung, chương trình nặng
nề, dàn trải; cơ sở vật chất, trang thiết bị máy móc phục vụ cho giảng dạy, học tập
còn lạc hậu; phương pháp dạy và học chuyển biến chậm, thời gian thực hành ít…
-

Chương trình, nội dung, phương pháp còn lạc hậu, đổi mới chậm, chưa đáp

ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Cơ cấu ngành, nghề vẫn
chưa phù hợp; chưa bổ sung thường xuyên các nghề đào tạo mới theo yêu cầu của
thị trường lao động; thiếu lao động kỹ thuật trình độ cao cung cấp cho các doanh
nghiệp thuộc các ngành kinh tế mũi nhọn, ngành kinh tế trọng điểm và cho xuất
khẩu lao động.
Tại trường cao đẳng nghề Tp Hồ Chí Minh trong những năm qua nhà trường
cũng đã tạo mối quan hệ, liên kết và hợp đồng với các doanh nghiệp như: Ban quản
lý các KCX&KCN TP.HCM, Công ty CP Cơ điện lạnh REE, Cty Cổ phần Chế Tạo
Máy SINCO, Cty FORD Việt Nam, Cty Thái Sơn ( Bộ Quốc Phòng), Siêu thị điện


Nguyễn Văn Anh (2009), Phối hợp cơ sở dạy nghề và doanh nghiệp trong
khu công nghiệp, Luận án Tiến sĩ giáo dục học, Viện Khoa học giáo dục Việt
Nam, Hà Nội.

-

Trần Khắc Hoàn (2006), Kết hợp đào tạo tại trường và doanh nghiệp nhằm
nâng cao chất lượng đào tạo nghề ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay,
Luận án Tiến sĩ giáo dục học, Đại học Sư Phạm, Hà Nội

-

ThS. Nguyễn Quang Hùng, tìm lối đi chung cho cơ sở đào tạo và doanh
nghiệp, viện Ngiên cứu khoa học dạy nghề 11/3/2010

-

Phan Minh Hiền (2011), Phát triển đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu xã hội,
Luận án Tiến sĩ quản lý giáo dục, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, Hà Nội

Footer Page 20 of 16.

8


Header Page 21 of 16.

1.2.



Header Page 22 of 16.

Khái niệm đào tạo nghề ở đây được hiểu là một quá trình trang bị cho người
học các kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, thái độ nghề nghiệp cần thiết một cách có hệ
thống giúp cho người học có thể tìm được việc làm hoặc tự tạo việc làm sau khi
hoàn thành khóa học.
1.2.3. Liên kết
Theo từ điển tiếng Việt, năm 2007: liên kết là kết lại với nhau từ nhiều thành
phần hoặc tổ chức riêng lẻ. [19,trang 547]
Khái niệm liên kết trong đề tài này được hiểu: “liên kết là sự phối hợp, kết hợp
với nhau, cùng làm việc với nhau theo một kế hoạch chung để đạt được mục đích
chung”.
1.2.4. Liên kết đào tạo nghề
Qua hai khái niệm liên kết và đào tạo nghề, khái niệm liên kết đào tạo nghề
trong luận văn này được hiểu là hình thức tổ chức hợp tác đào tạo nghề giữa Nhà
trường và Doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả trong đào tạo nghề,
đáp ứng được nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp.
Liên kết đào tạo nghề có nhiều nội dung và hình thức khác nhau tùy theo khả
năng và điều kiện của mỗi bên để thực hiện việc liên kết đào tạo nghề.
1.3.

Vai trò của việc liên kết đào tạo giữa Nhà trường và Doanh nghiệp
[3],[10]
Hiện nay, chất lượng đào tạo nhìn chung vẫn chưa cao. Học sinh, sinh viên tốt

nghiệp ra trường không tìm được việc làm hoặc việc làm không phù hợp. Trong khi
đó các doanh nghiệp đang thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao có thể đáp ứng được
yêu cầu công việc của các doanh nghiệp. Nguyên nhân dẫn tới tình trạng trên là
chưa có sự liên kết chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp để nắm bắt thông tin

nghiệp.
+ Lợi ích đem lại cho người học nghề.
+ Người học nghề ra trường dễ dàng kiếm được việc làm.
+ Người học nghề được đào tạo trong môi trường lao động thực tế của
doanh nghiệp, có điều kiện tiếp xúc với các máy móc thiết bị, công nghệ
sản xuất tiên tiến.
+ Người học nghề được truyền đạt những kinh nghiệm thực tiễn, kỷ luật
lao động, tác phong công nghiệp sẵn sàng đáp ứng công việc ngay sau
khi tốt nghiệp.

Footer Page 23 of 16.

11


Header Page 24 of 16.

Vì vậy, thiết lập được mối quan hệ chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp
trong đào tạo nghề đóng vai trò rất quan trọng trong công tác đào tạo nghề đặc biệt
là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Thực hiện tốt việc liên kết này sẽ nâng
cao được chất lượng và hiệu quả đào tạo góp phần thực hiện chủ trương đẩy mạnh
xã hội hóa, huy động toàn xã hôi chăm lo xây dựng phát triển nguồn nhân lực cho
đất nước trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
1.4.

Nội dung liên kết đào tạo giữa Nhà trường và Doanh nghiệp

Nội dung liên kết đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp gồm rất nhiều yếu
tố. Tất cả các yếu tố này đều nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo. Những
nội dung chủ yếu trong liên kết đào tạo nghề giữa nhà trường và doanh nghiệp như

tạo nghề kép, đào tạo song tuyến, đào tạo song hành. Đây là mô hình cơ bản và phát
triển ở Đức do các nhà nghiên cứu người Đức như Maslankowski, Lauterbach,
Hegelhemer, Zedler, Jurgen W.Mollemann sáng lập ra và được coi là mô hình đào
tạo có hiệu quả.
Hệ thống đào tạo nghề kép kết hợp giữa việc học lý thuyết tại trường dạy nghề
và học thực tế sản xuất trong môi trường công ty. Mô hình đào tạo nghề kép có một
số đặc trưng sau:
- Về quản lý: Chính quyền Bang chịu trách nhiệm quản lý trường nghề và
Chính phủ Liên bang chịu trách nhiệm quản lý đào tạo nghề tại công ty.
- Về mục tiêu, nội dung chương trình: chương trình đào tạo lý thuyết được
các Bang xây dựng theo chương trình khung thống nhất toàn liên bang.
Chương trình đào tạo thực hành do các hiệp hội nghề nghiệp và phòng công
nghiệp xây dựng căn cứ theo chương trình khung nhưng có định hướng theo
yêu cầu phát triển công nghệ sản xuất của địa phương và của doanh nghiệp.
Hiện nay, trong chương trình học của hệ thống đào tạo nghề kép thì các
môn chuyên ngành chiếm 60% và các môn phổ thông chiếm 40%.
- Về cơ sở vật chất, trang thiết bị: gồm cơ sở vật chất của nhà trường trang bị
cho việc dạy lý thuyết, doanh nghiệp trang bị xưởng và thiết bị dạy thực
hành nên luôn đáp ứng được yêu cầu cập nhật công nghệ mới.
- Về giáo viên: gồm giáo viên của nhà trường và cán bộ quản lý của doanh
nghiệp.
- Về tài chính: Chi phí đào tạo thường do Chính quyền Bang trả cho phần
học tại trường theo chương trình, các học sinh có mức học bổng thấp (bằng
khoảng 42% của lao động phổ thông). Còn các công ty trả chi phí trực tiếp

Footer Page 25 of 16.

13