Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN THỊ HỒNG

RÈN LUYỆN KĨ NĂNG THIẾT KẾ BÀI GIẢNG
THEO HƯỚNG DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO SINH VIÊN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: Giáo dục học
Mã số: 60.14.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Dương Thị Nga

THÁI NGUYÊN - 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan những số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là
trung thực chưa hề được sử dụng và công bố ở bất kỳ một công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ
nguồn gốc.
Thái Nguyên, ngày 17 tháng 4 năm 2016
Tác giả



MỤC LỤC
Lời cam đoan ............................................................................................................... i
Lời cảm ơn ................................................................................................................. ii
Mục lục ...................................................................................................................... iii
Danh mục các hình .................................................................................................... iv
Danh mục các bảng ................................................................................................... iv
Danh mục các từ viết tắt ..............................................................................................v
Phần 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG........................................................................1
Phần 2. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .............................................6
Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA RÈN LUYỆN KỸ NĂNG THIẾT KẾ BÀI
GIẢNG THEO HƯỚNG DẠY HỌC TÍCH HỢP .................................................6
1.1. Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề .................................................................6
1.1.1. Trên thế giới .........................................................................................6
1.1.2. Ở Việt Nam ..........................................................................................7
1.2. Khái niệm công cụ .......................................................................................10
1.2.1. Kĩ năng (KN) .....................................................................................10
1.2.2. Kĩ năng dạy học ..................................................................................12
1.2.3. Dạy học tích hợp .................................................................................13
1.2.4. Kĩ năng thiết kế bài giảng theo hướng DHTH ....................................14
1.2.5. RLKN thiết kế bài giảng theo hướng DHTH .....................................15
1.3. Một số vấn đề cơ bản về dạy học tích hợp (DHTH) ....................................17
1.3.1. Mục tiêu của dạy học tích hợp ............................................................17
1.3.2. Đặc điểm của dạy học tích hợp ...........................................................17
1.3.3. Các mức độ tích hợp trong chương trình giáo dục phổ thông ............18
1.3.4. Quy trình tổ chức dạy học tích hợp ....................................................20
1.4. Một số vấn đề cơ bản về rèn luyện kỹ năng thiết kế bài giảng theo hướng
DHTH..................................................................................................................22
1.4.1. Tầm quan trọng của RLKN thiết kế bài giảng theo hướng DHTH đối
với sinh viên sư phạm ...................................................................................22

2.3. Kết quả khảo sát thực trạng .........................................................................47
2.3.1. Thực trạng nhận thức của sinh viên trường CĐSP Thái Nguyên về
RLKN thiết kế bài giảng theo hướng DHTH................................................47
2.3.2. Thực trạng rèn luyện kĩ năng thiết kế bài giảng theo hướng dạy học
tích hợp cho sinh viên trường CĐSP Thái Nguyên ......................................53
2.3.3. Đánh giá nguyên nhân của thực trạng RLKN thiết kế bài giảng theo
hướng DHTH cho sinh viên trường CĐSP Thái Nguyên .............................66


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

Chương 3. BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG THIẾT KẾ BÀI GIẢNG
THEO HƯỚNG DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO SINH VIÊN TRƯỜNG CAO
ĐẲNG SƯ PHẠM THÁI NGUYÊN ......................................................................70
3.1. Nguyên tắc chỉ đạo việc xây dựng các biện pháp RLKN thiết kế bài giảng
theo hướng DHTH cho sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Thái Nguyên ......70
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích ....................................................70
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống .....................................................70
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn .....................................................71
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi, tính hiệu quả .................................71
3.2. Biện pháp rèn luyện kỹ năng thiết kế bài giảng theo hướng DHTH cho sinh
viên trường CĐSP Thái Nguyên .........................................................................71
3.2.1. Xây dựng nội dung rèn luyện kỹ năng thiết kế bài giảng theo hướng
DHTH cho sinh viên trường CĐSP Thái Nguyên ........................................72
3.2.2. Đa dạng hóa các hình thức rèn luyện kỹ năng thiết kế bài giảng theo
hướng DHTH cho sinh viên ở trường CĐSP Thái Nguyên ..........................76
3.2.3. Đổi mới chương trình thực tế, thực tập sư phạm tại các trường phổ
thông theo hướng chú trọng RLKN DHTH cho sinh viên ...........................84

bài giảng theo hướng DHTH cho sinh viên trường CĐSP Thái Nguyên 57
Bảng 2.4. Tổng hợp mức độ đạt được các kĩ năng thiết kế bài giảng theo hướng
DHTH của sinh viên trường CĐSP Thái Nguyên ...................................61
Bảng 2.5. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quá trình rèn luyện kỹ năng thiết
kế bài giảng theo hướng DHTH cho sinh viên trường CĐSP Thái
Nguyên .....................................................................................................64
Bảng 3.1. Mức độ cần thiết của các biện pháp rèn luyện kỹ năng thiết kế bài giảng
theo hướng DHTH cho sinh viên trường CĐSP Thái Nguyên ................93
Bảng 3.2. Tính khả thi của các biện pháp rèn luyện kỹ năng thiết kế bài giảng theo
hướng DHTH cho sinh viên trường CĐSP Thái Nguyên ........................94
Bảng 3.3. Tổng hợp kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết và tính khả thi của
các biện pháp RLKN thiết kế bài giảng DHTH cho sinh viên trường
CĐSP Thái Nguyên .................................................................................95

iv


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Nội dung

Viết tắt

Cao đẳng Sư phạm

CĐSP

Dạy học tích hợp

DHTH


RLNVSPTX

Sinh viên

SV

Tích hợp

TH

Thứ bậc

TB

v


Phần 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
1. Lí do chọn đề tài
Đất nước ta đang trên con đường đổi mới, từng bước đẩy mạnh công nghiệp
hóa, hiện đại hóa, giáo dục đào tạo được coi là một trong những mũi nhọn chiến lược
trên con đường đó. Nhận thức rõ tầm quan trọng đặc biệt của giáo dục đào tạo, Đảng
và Nhà nước ta thường xuyên ban hành các văn bản chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể,
các nhà trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo. Đặc biệt, Nghị quyết số
29 – NQ/TW ngày 04/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản
toàn diện giáo dục đào tạo đã xác định: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào
tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đọa
đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện đảm bảo thực
hiện…”. Một trong những điểm đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là

Tuy nhiên, thực tế cho thấy kỹ năng thiết kế bài giảng theo hướng dạy học tích
hợp của sinh viên còn bộc lộ nhiều hạn chế. Một số sinh viên chưa nhận thức được
đầy đủ về dạy học tích hợp, chưa thấy rõ tầm quan trọng của việc thiết kế bài giảng,
chưa có ý thức luyện tập để hình thành cho bản thân kỹ năng thiết kế bài giảng theo
hướng dạy học tích hợp.
Trong quá trình đi thực tập sư phạm sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Thái
Nguyên còn thiếu nhiều kỹ năng, thậm chí nhiều sinh viên thiết kế bài giảng còn sơ
sài, chưa biết hoặc chưa thể hiện được nội dung cần tích hợp, chưa biết xác định bố
cục bài giảng, chưa biết cách thiết kế các hoạt động dạy học sao cho phù hợp với
các nội dung tích hợp trong bài học... Điều này khiến cho sinh viên sau khi ra
trường bước vào hoạt động nghề nghiệp chưa đáp ứng các yêu cầu của đổi mới giáo
dục phổ thông. Trước thực trạng đó, việc xây dựng những biện pháp rèn luyện kỹ
năng thiết kế bài giảng theo hướng dạy học tích hợp cho sinh viên trường Cao đẳng
Sư phạm Thái Nguyên là việc làm rất cần thiết. Xuất phát từ những lý do trên,
chúng tôi chọn đề tài “Rèn luyện kỹ năng thiết kế bài giảng theo hướng dạy học
tích hợp cho sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Thái Nguyên” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu quá trình rèn luyện kĩ năng thiết kế bài giảng cho sinh viên trường
CĐSP Thái Nguyên, trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả rèn
luyện kĩ năng thiết kế bài giảng theo hướng dạy học tích hợp cho sinh viên ngành
giáo dục tiểu học nói riêng, sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Thái Nguyên nói
chung, đáp ứng yêu cầu đổi mới của giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay.

2


3. Đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Rèn luyện kỹ năng thiết kế bài giảng theo hướng dạy học tích hợp cho sinh
viên trường Cao đẳng Sư phạm Thái Nguyên.

các biện pháp rèn luyện một cách phù hợp, khoa học, KN thiết kế bài giảng theo
hướng DHTH của sinh viên CĐSP Thái Nguyên sẽ được nâng cao, góp phần đáp
ứng kịp thời các yêu cầu đổi mới của giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu nhằm giải quyết những vấn đề sau:
6.1. Tìm hiểu cơ sở lí luận của rèn luyện kỹ năng thiết kế bài giảng theo hướng
dạy học tích hợp
6.2. Khảo sát thực trạng rèn luyện kỹ năng thiết kế bài giảng theo hướng dạy
học tích hợp cho sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Thái Nguyên
6.3. Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao kết quả rèn luyện kỹ năng thiết
kế bài giảng theo hướng dạy học tích hợp cho sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm
Thái Nguyên.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết
Đây là nhóm phương pháp thu thập thông tin khoa học dựa trên cơ sở nghiên cứu
các tài liệu, giáo trình, các luận văn, mạng Website… nhằm xây dựng cơ sở lí luận của
vấn đề nghiên cứu, tích lũy và hệ thống hóa những lí luận về rèn luyện kỹ năng thiết kế
bài giảng theo hướng dạy học tích hợp từ đó xây dựng công cụ làm cơ sở lí luận cho
việc nghiên cứu. Nhóm phương pháp này gồm những phương pháp sau:
7.1.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp lí thuyết
Phân tích lí thuyết thành từng phần nội dung theo một trình tự để hiểu chúng
một cách sâu sắc, phát hiện ra những vấn đề có liên quan đến đề tài. Trên cơ sở đó
xác định những thông tin cơ bản về các vấn đề như: khái niệm kĩ năng, khái niệm kĩ
năng dạy học, hệ thống kĩ năng dạy học,… đồng thời tiến hành phân tích, tổng hợp
thông tin xâu chuỗi các vấn đề lí thuyết để có được tri thức lí luận tương đối đầy đủ,
khái quát của các vấn đề nghiên cứu.
7.1.2. Phương pháp phân loại và hệ thống hóa lí thuyết
Phương pháp này nhằm sắp xếp các tri thức theo một lôgic chặt chẽ cho từng
đơn vị kiến thức tạo thành hệ thống kiến thức lí luận nhằm phản ánh tương đối đầy
đủ về rèn luyện kĩ năng dạy học theo hướng dạy học tích hợp.

dạy học tích hợp
Chương 2: Thực trạng rèn luyện kĩ năng thiết kế bài giảng theo hướng dạy học
tích hợp cho sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Thái Nguyên
Chương 3: Biện pháp rèn luyện kĩ năng thiết kế bài giảng theo hướng dạy học
tích hợp cho sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Thái Nguyên

5


Phần 2
NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Chương 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA RÈN LUYỆN KỸ NĂNG THIẾT KẾ BÀI GIẢNG
THEO HƯỚNG DẠY HỌC TÍCH HỢP
1.1. Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Trên thế giới
Trên thế giới, dạy học tích hợp (DHTH) đã trở thành một trào lưu sư phạm
hiện đại bên cạnh các trào lưu sư phạm như: dạy học theo mục tiêu, dạy học giải
quyết vấn đề, dạy học phân hoá, tương tác... Trào lưu sư phạm DHTH xuất phát từ
quan niệm coi học tập là một quá trình góp phần hình thành ở học sinh (HS) những
năng lực rõ ràng, trong đó HS học cách sử dụng phối hợp các kiến thức, kĩ năng và
thao tác đã lĩnh hội được.
Dạy học tích hợp được tiếp cận theo hai hướng:
- Hướng thứ nhất coi dạy học tích hợp là "một cách trình bày các khái niệm và
nguyên lí khoa học cho phép diễn đạt sự thống nhất cơ bản của tư tưởng khoa học,
tránh nhấn quá mạnh hoặc quá sớm sự sai khác giữa các lĩnh vực KH khác nhau" Hướng thứ hai lại quan niệm: dạy học tích hợp là một hình thức dạy học kết hợp giữa
dạy lý thuyết và dạy thực hành, qua đó người học hình thành một năng lực nào đó [20].
Tư tưởng tích hợp trong dạy học được thể hiện ở việc xây dựng chương trình
dạy học của nhiều nước từ những năm 60 của thế kỉ XX và ngày càng được áp dụng
rộng rãi.

dục dân số - môi trường, giáo dục phòng chống HIV/AIDS, chống các tệ nạn xã hội,
giáo dục pháp luật, an toàn giao thông…) nhưng không thể đặt thêm những môn học
mới mà phải lồng ghép vào các môn học đã có. Vì thế trong dạy học, GV cần tăng
cường những mối liên hệ liên môn (ví dụ sinh học với kĩ thuật nông nghiệp, vật lí với
kĩ thuật công nghiệp), thực hiện tích hợp trong nội bộ môn học (ví dụ Tiếng Việt - Văn
học, Tập làm văn trong môn Ngữ văn), tích hợp các mặt giáo dục khác trong các môn
học phù hợp (ví dụ giáo dục dân số, môi trường trong môn Sinh học, Địa lí) [17].
Tác giả Nghiêm Đình Vỳ (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) đưa ra những dự kiến
sẽ thay đổi trong việc dạy và học các môn khoa học xã hội ở bậc phổ thông sau
2015. Ở bậc THCS, thiết kế chương trình lĩnh vực khoa học xã hội cần bảo đảm
tính toàn diện, không chỉ có chính trị, cần tăng thêm nhiều bài về lịch sử kinh tế,
nhất là về văn minh, văn hóa, các quan hệ các nước, khu vực... của cả lịch sử, địa lý
thế giới; lịch sử, địa lý Việt Nam. Lịch sử, Địa lý là hai phân môn trong khoa học xã
hội. Có một số chủ đề tích hợp Lịch sử, Địa lý hoặc môn Giáo dục công dân.

8


Trong công trình nghiên cứu “Vận dụng quan điểm tích hợp trong việc phát
triển chương trình giáo dục Việt Nam giai đoạn sau 2015”, tác giả Cao Thị Thặng
đã: Tổng quan các vấn đề lí luận và thực tiễn về xu thế tích hợp trong trong chương
trình giáo dục một số nước trên thế giới. Phân tích thực trạng việc vận dụng quan
điểm dạy và học tích hợp trong chương trình giáo dục Việt Nam. Đề xuất giải pháp
vận dụng quan điểm tiếp cận tích hợp vào việc phát triển chương trình trường phổ
thông Việt Nam trong tương lai sau 2015 [35].
Tác giả Nguyễn Anh Dũng (Viện Khoa học giáo dục Việt Nam) và nhóm
nghiên cứu đề án Đổi mới chương trình giáo dục phổ thông sau 2015 đã đề xuất: Ở
bậc THCS, sẽ tích hợp các môn Lịch sử, Địa lý và một số vấn đề xã hội thành môn
“Tìm hiểu xã hội”. So với chương trình hiện hành, nội dung lịch sử, địa lý và một số
vấn đề xã hội của chương trình mới sẽ được xếp sắp sao cho có sự liên kết, gắn

hợp cho giáo viên trung học phổ thông”. Trong công trình này, tác giả đã nghiên
cứu cơ sở lý luận và thực tiễn và nghiên cứu biên soạn tài liệu dạy học tích hợp một
số môn học (Vật lý, Sinh học, Địa lý, ...) ở trường trung học phổ thông, tổ chức tập
huấn hình thành năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học phổ thông [8].
Qua nghiên cứu trên chúng tôi nhận thấy các công trình nghiên cứu đều tập
trung vào dạy học tích hợp nói chung, các mức độ tích hợp trong chương trình giáo
dục phổ thông. Các công trình nghiên cứu đã góp phần hoàn thiện lý luận về dạy
học tích hợp, giúp định hướng cho việc tổ chức dạy và học các môn học theo hướng
tích hợp ở trường phổ thông trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên chưa có công trình
nào nghiên cứu cụ thể về quá trình rèn luyện kĩ năng thiết kế bài giảng theo hướng
DHTH cho sinh viên CĐSP. Việc tìm kiếm các con đường, biện pháp với mục đích
nâng cao kĩ năng thiết kế bài giảng theo hướng DHTH cho sinh viên là một hướng
nghiên cứu có giá trị thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng NVSP cho sinh viên.
1.2. Khái niệm công cụ
1.2.1. Kĩ năng (KN)
Trong Tâm lí học có rất nhiều quan niệm khác nhau về kĩ năng.
Theo quan điểm của K.K.Platonov “Kĩ năng là khả năng thực hiện một hành
động bất kì nào đó hay các hành động trên cơ sở của kinh nghiệm cũ” [3].
Hai nhà tâm lí học nổi tiếng Liên Xô (cũ) là K.K.Platonov và G.G.Gulubev khi
đề cập đến khái niệm kĩ năng thì cho rằng: “Kĩ năng là khả năng của con người
thực hiện một hoạt động bất kì nào đó hay các hành động trên cơ sở của kinh

10


nghiệm cũ”. Bất kì một kĩ năng nào cũng bao hàm trong đó cả biểu tượng (khái
niệm, vốn tri thức, kĩ xảo…). Theo hai ông, trong quá trình hình thành kĩ năng, các
biểu tượng kĩ năng đã có sẽ được mở rộng và làm sâu sắc hơn bằng những nhân tố
mới kĩ năng không mâu thuẫn với vốn tri thức, kĩ xảo và kĩ năng được hình thành
trên cơ sở của chúng. K.K.Platonov còn khẳng định: “Cơ sở tâm lí của kĩ năng là

+ Chủ thể hành động phải có tri thức và kinh nghiệm về cách thức thực hiện
hành động: Mục đích, điều kiện, trình tự thực hiện các thao tác hành động…
+ Chủ thể phải thực hiện được những hành động có ý thức dựa trên sự vận
dụng những tri thức và kinh nghiệm đã có về lĩnh vực hoạt động đó vào trong từng
trường hợp cụ thể, có sự kết hợp các yếu tố tâm lý khác như thái độ, tình cảm, động
cơ cá nhân, ý chí...
+ Sau khi thực hiện kĩ năng phải đạt được kết quả theo mục tiêu đặt ra.
+ Có thể đạt kết quả tương tự trong những điều kiện đã thay đổi.
Qua sự phân tích các khái niệm trên, theo chúng tôi “Kĩ năng là năng lực hay
khả năng của chủ thể thực hiện thuần thục một hay một chuỗi hành động trên cơ sở
hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) nhằm tạo ra kết quả mong đợi”.
1.2.2. Kĩ năng dạy học
Trong Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Như An có đưa ra định nghĩa:
“KNDH là sự thực hiện có kết quả một hành động giảng dạy bằng cách lựa chọn và
vận dụng những tri thức, những cách thức và quy trình đúng đắn” [5].
Tác giả Trần Anh Tuấn cũng cho rằng KNDH là sự thực hiện có kết quả một
số thao tác hay một loạt thao tác phức tạp của một hành động giảng dạy bằng cách
lựa chọn và vận dụng những tri thức chuyên môn và nghiệp vụ cần thiết cho các
tình huống dạy học xác định.
Khi bàn về KNDH, tác giả Phạm Minh Hùng cho rằng: “KNDH là sự thực
hiện có kết quả một số thao tác hay một loạt thao tác phức tạp của một hay nhiều
hành động dạy học bằng cách lựa chọn và vận dụng những tri thức, cách thức, quy
trình đúng đắn đảm bảo cho hoạt động dạy học của người giáo viên đạt chuẩn” [22].
Chúng tôi cho rằng, Kĩ năng dạy học là khả năng người dạy thực hiện một
cách có kết quả hoạt động / công việc của mình để đạt được mục đích dạy học đã
xác định bằng cách lựa chọn và áp dụng những cách thức hành động phù hợp với
người học, điều kiện, hoàn cảnh và phương tiện nhất định.

12


trong các môn học đó nhằm hình thành ở học sinh các năng lực cần thiết. Trong

13


DHTH, học sinh dưới sự chỉ đạo của giáo viênực hiện việc chuyển đổi liên tiếp các
thông tin từ ngôn ngữ của môn học khác; học sinh học cách sử dụng phối hợp
những kiến thức, những kĩ năng và những thao tác để giải quyết một tình huống
phức hợp – thưường gắn với thực tiễn. Chính nhờ quá trình đó, học sinh nắm vững
kiến thức, hình thành khái niệm, phát triển năng lực và các phẩm chất cá nhân.
Từ sự phân tích trên theo chúng tôi “Dạy học tích hợp là quá trình dạy học
trong đó giáo viên tổ chức hoạt động để học sinh huy động nội dung, kiến thức, kĩ
năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập, thông
qua đó hình thành những kiến thức, kĩ năng mới từ đó phát triển những năng lực
cần thiết”
1.2.4. Kĩ năng thiết kế bài giảng theo hướng DHTH
Thiết kế bài giảng là một công việc quan trọng của nghề dạy học. Công việc
này có thể ví như với công việc thiết kế của người kĩ sư.
Kế hoạch bài giảng (giáo án) là bản thiết kế sư phạm cho một bài học, trong đó
thể hiện nội dung, phương pháp, mục tiêu, ý đồ sư phạm của giáo viên.
Kế hoạch bài giảng là sản phẩm sư phạm độc đáo của giáo viên; qua kế hoạch
bài giảng có thể nhận biết được trình độ khoa học, kinh nghiệm sư phạm và ý thức
nghề nghiệp của giáo viên.
Thiết kế bài giảng là hay còn gọi là xây dựng kế hoạch dạy học là xây dựng kế
hoạch của một tiết học / chủ đề thể hiện tinh thần cơ bản của chương trình môn học,
thể hiện được mối liên hệ hữu cơ giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp và kết quả,
được gọi là bốn thành tố cơ bản của bài học.
Thiết kế bài giảng là xây dựng kế hoạch dạy học cho một bài học / chủ đề cụ
thể, thể hiện mối quan hệ tương tác giữa giáo viên – học sinh, giữa học sinh với học
sinh nhằm giúp học sinh đạt được mục tiêu bài học. Muốn vậy, người giáo viên cần

Đại Từ điển Tiếng Việt, “Luyện tập là làm đi làm lại nhiều lần,duy trì thường
xuyên để thành thạo và nâng cao kĩ năng” [39]. Theo Từ điển Tiếng Việt: “Luyện
tập là làm đi làm lại nhiều lần theo nội dung đã học để cho thành thạo” [40]. Điểm
giống nhau trong hai khái niệm rèn luyện và luyện tập là cùng dựa trên sự lặp đi lặp
lại hành động trong thực tế. Kết quả đạt được là sự thành thạo về mặt hành động.
Song điểm khác nhau cơ bản giữa hai khái niệm này là kết quả của rèn luyện không
chỉ đạt đến độ thành thạo mà phải là trình độ vững vàng, có khả năng thực hiện linh
hoạt, sáng tạo ngay cả khi điều kiện hoạt động đã thay đổ. Vì vậy, rèn luyện phải
trên cơ sở luyện tập và là mức độ cao hơn luyện tập.

15


Theo tác giả Đặng Vũ Hoạt “Luyện tập giúp người học chủ yếu nắm được mặt
quá trình của hành động còn rèn luyện phải đạt đến làm cho hoạt động trở nên có ý
nghĩa cá nhân đối với người học”. Tác giả Phạm Viết Vượng cũng chỉ rõ: Rèn luyện
trong giáo dục được phân biệt với luyện tập ở điểm rèn luyện cần có sự cố gắng nỗ lực
của ý chí để vượt qua khó khăn nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Do đó rèn luyện có sự
tham gia hỗ trợ của các thuộc tính tâm lí bậc cao như động cơ, nhu cầu, ý chí….
Như vậy có thể nêu những điểm cơ bản về rèn luyện:
- Là sự lặp đi lặp lại nhiều lần các hành động trong thực tiễn.
- Rèn luyện phải đạt đến kết quả mang tính ổn định, bền vững, không thay đổi
cả khi điều kiện hoạt động đã thay đổi.
- Để rèn luyện đạt hiệu quả cần có sự tự giác, tích cực, có sự cố gắng vượt khó
khăn của cá nhân.
* Rèn luyện KN thiết kế bài giảng theo hướng DHTH
Có thể hiểu RLKN thiết kế bài giảng theo hướng DHTH là cách tổ chức huấn
luyện của giảng viên với những biện pháp được phối hợp hợp lý, phù hợp với trình
độ của sinh viên, với điều kiện giảng dạy của nhà trường. Dưới vai trò tổ chức,
hướng dẫn của giảng viên; sinh viên cần tự giác, tích cực tự rèn luyện để hình

1.3.2. Đặc điểm của dạy học tích hợp
DHTH là dạy học xung quanh một chủ đề đòi hỏi sử dụng kiến thức, kĩ năng,
phương pháp của nhiều môn học tronng tiến trình tìm tòi, nghiên cứu. Điều này sẽ
tạo điều kiện thuận lợi để trao đổi, làm giao thoa các mục tiêu dạy học của các môn
học khác nhau.
Các tình huống trong DHTH thường gắn với thực tiễn cuộc sống, gần gũi và
hấp dẫn với người học, người học cần giải thích, phân tích, lập luận hoặc tiến hành
các thí nghiệm …để giải quyết vấn đề. Qua đó, tạo điều kiện phát triển các phương
pháp và kĩ năng cơ bản ở người học như lập kế hoạch, phân tích, tổng hợp thông
tin; đề xuất các giải pháp một cách sáng tạo…tạo cơ hội kích thích động cơ, lợi ích
và sự tham gia của tất cả học sinh.
DHTH không chỉ đánh giá kiến thức mà chủ yếu đánh giá xem học sinh có
năng lực sử dụng kiến thức trong các tình huống hay không. Nói cách khác, người
học phải có khả năng huy động có hiệu quả kiến thức và năng lực của mình để giải
quyết vấn đề mới xuất hiện hoặc một tình huống chưa từng gặp.
Dạy học tích hợp chú ý đến kết quả học tập của người học để vận dụng vào
giải quyết các vấn đề của thực tiễn cuộc sống, đòi hỏi quá trình học tập phải đảm
bảo chất lượng và hiệu quả để thực hiện nhiệm vụ.

17