ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

BÁO CÁO TÓM TẮT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP ĐẠI HỌC

ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN
LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA
1997 - 2010
Mã số: ĐH2013 - TN06-13

Chủ nhiệm đề tài: ThS. Nguyễn Minh Tuấn

THÁI NGUYÊN, 12/2016


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

BÁO CÁO TÓM TẮT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP ĐẠI HỌC

ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN
LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG
CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA 1997 - 2010

Mã số: ĐH2013 - TN06 - 13

Xác nhận của tổ chức chủ trì


Chương 1. ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG
NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000 ....................................................................................... 6
1.1. Những căn cứ để xác định chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp ................................... 6
1.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên .................................................... 6
1.1.2. Tình hình kinh tế nông nghiệp trên địa bàn Thái Nguyên (1986 – 1997) ....................... 6
1.1.3. Chủ trương của Đảng về kinh tế nông nghiệp ................................................................. 6
1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên ............................................................................ 6
1.2.1. Phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ................................. 6
1.2.2. Xác định vấn đề trọng tâm nhằm phát triển kinh tế nông nghiệp .................................... 6
1.3. Chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ ............................................................................................... 7
1.3.1. Tập trung chỉ đạo phát triển kinh tế hộ, kinh tế trang trại, chuyển đổi Hợp tác xã theo
luật ............................................................................................................................................. 7
1.3.2. Bước đầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển sản xuất nông nghiệp.......................... 7
1.3.3. Tăng cường cơ sở vật chất, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp..... 8
Chương 2. ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM
2010.................................................................................................................................................... 9
2.1. Chủ trương đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Thái
Nguyên........................................................................................................................................... 9
2.1.1. Những yêu cầu đối với nhiệm vụ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp ..........9
2.1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh .......................................................................................... 9
2.2. Chỉ đạo thực hiện đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp .............................. 9
2.2.1. Chỉ đạo thực hiện các chính sách, biện pháp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa . 9
2.2.2. Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ...................................................... 10
2.2.3. Phát triển cây công nghiệp mũi nhọn ............................................................................ 11
2.2.4. Phát triển nông nghiệp gắn với hiện đại hóa nông thôn ................................................ 11
Chương 3. NHẬN XÉT, KINH NGHIỆM....................................................................................... 12
3.1. Nhận xét ................................................................................................................................ 12
3.1.1. Ưu điểm ......................................................................................................................... 12
3.1.2. Hạn chế .......................................................................................................................... 12
3.2. Kinh nghiệm ......................................................................................................................... 13


Hợp tác xã

4

NN&PTNT

Nông nghiệp và phát triển nông thôn

5

NXB

Nhà xuất bản

6

UBND

Ủy ban Nhân dân


ii

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Thông tin chung:
- Tên đề tài: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng
công nghiệp hóa, hiện đại hóa 1997 - 2010

với vấn đề phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa 1997 2005”, Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Thái Nguyên, 121(07), tr. 29 - 33.
2. Nguyễn Minh Tuấn (2016), “Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển kinh tế nông
nghiệp (1997 - 2011)”, Tạp chí Lịch sử Đảng, (303), tr. 87 - 90.
3. Nguyễn Minh Tuấn (2016), “Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển cây công nghiệp
mũi nhọn (1997 - 2010)”, Tạp chí Lịch sử Đảng, (311), tr. 98 - 101.


iii

* Bài báo đăng trên Kỷ yếu hội thảo, hội nghị:
1. Nguyễn Minh Tuấn - Nguyễn Thị Liên (2014), “Quản lý, sử dụng tài nguyên đất trong quá
trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn”, Kỷ yếu Hội nghị
Nghiên cứu khoa học năm học 2013 - 2014, NXB Đại học Thái Nguyên, tr. 116 - 125
2. Nguyễn Minh Tuấn - Lê Văn Hiếu (2015), “Sự phát triển kinh tế trang trại ở tỉnh Thái
Nguyên trong thời kỳ hội nhập ASEAN”, Kỷ yếu hội thảo quốc tế: Kinh tế và văn hóa - xã
hội các dân tộc thiểu số trong bối cảnh hội nhập quốc tế - International conference on
socio - cultural and economic intergration of indigenous people in the context of Asean, tr.
591 - 595.
5.2. Sản phẩm đào tạo:
Có 01 đề tài SVNCKH đã nghiệm thu đạt kết quả tốt:
1. Mai Thị Thùy Linh (2015), Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo xây dựng nông thôn mới
(2008 - 2015), Đề tài sinh viên nghiên cứu khoa học, Trường Đại học Khoa học - Đại học
Thái Nguyên.
Có 01 KLTNĐH đạt kết quả tốt:
1. Bùi Văn Chương (2015), Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển kinh tế nông
nghiệp (2010 - 2015), Khóa luận tốt nghiệp Đại học, Trường Đại học Khoa học, Đại học
Thái Nguyên
* Đề tài là một phần của Luận án tiến sĩ của chủ nhiệm đề tài:
Tên đề tài: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm
2010.

2. Objective(s):
To clarify the process of Thai Nguyen provincial Party Committee led agriculture economy
from 1997 to 2010, on that basis, the project has concluded some historical experiences to
contribute to the leadership of the Thai Nguyen provincial Communist Party Committee about this
field for next period.
3. Creativeness and innovativeness:
The Project has reconstructed systematically about the process of the Thai Nguyen
provincial Communist Party Committee in directing and applying all policies of agricultural
economy of Vietnamese Communist Party based on the real situation of province during the period
1997 - 2010.
Besides, the Project has illustrated a lively picture about the fact of the agricultural
economy of Thai Nguyen province from period (1997 – 2010) through the leadership of provincial
Communist Party Committee.
The Project has analyzed the maturation about the comprehension of Thai Nguyen
provincial Communist Party Committee in the leading, directing, and practicing process the
agricultural economic policies during periods: 1997 – 2000 and 2001 – 2010. Furthermore, the
thesis also has contributed to recapitulate in both practical and theory, suggest several experiences
which are concluded from the leadership process of the Party in agricultural economy.
4. Research results:
The Project contributes to summarize the leadership of Vietnam Communist Party of
Vietnam and Thai Nguyen provincial Communist Party Committee in agricultural economy which
is considered as an main factor of Vietnam economy system since Doi Moi.
The Project supplies valuable data for Thai Nguyen provincial Communist Party
Committee in continually planning and directing policies in agricultural economy in renewal
period.
The results of Project is an important reference which is provided for researching and
teaching activities about Communist Party of Vietnam in academies and universities.
5. Products:
5.1. Scientific publications
* There are 03 articles published on the journal of Science:

* The Project is a part of the coordinator’s PhD thesis:
Offical title of the thesis: The leadership in Agricultural economy of Thai Nguyen
Provincial Communist Party Committee from 1997 to 2010.
6. Transfer alternatives, application institutions, impacts and benefits of reserach results:
The project contributes to summarize the leadership of Vietnam Communist Party of Vietnam
and Thai Nguyen provincial Communist Party Committee in agricultural economy which is considered as
an main factor of Vietnam economy system since Doi Moi.
The Project supplies valuable data for Thai Nguyen provincial Communist Party
Committee in continually planning and directing policies in agricultural economy in renewal
period.
The results of Project is an important reference which is provided for researching and
teaching activities about Communist Party of Vietnam in academies and universities.


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nông nghiệp có vị trí quan trọng đối với đời sống con người. Vì vậy, ở nhiều quốc gia,
việc phát triển kinh tế nông nghiệp là bộ phận không thể thiếu trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội.
Việt Nam là một quốc gia nông nghiệp. Phát triển kinh tế nông nghiệp là con đường tất yếu
để đưa Việt Nam thoát khỏi tình trạng yếu kém, lạc hậu. Vì vậy, xuyên suốt trong các thời kỳ cách
mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam hết sức coi trọng vấn đề này. Thời kỳ đất nước đổi mới, hội nhập,
vai trò của phát triển kinh tế nông nghiệp được Đảng Cộng sản Việt Nam nhìn nhận thấu đáo hơn.
Từ quan điểm đặc biệt coi trọng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, phát
triển toàn diện nông, lâm, ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản được đề
ra tại Đại hội VIII (1996), đến quan điểm đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và
nông thôn, tiếp tục phát triển và đưa nông, lâm, ngư nghiệp lên một trình độ mới được đề ra tại Đại
hội IX (2001) và đẩy mạnh hơn nữa công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, giải
quyết đồng bộ các vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân tại Đại hội X (2006) cho thấy xuất


Thái Nguyên trong quá trình lãnh đạo thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp trên địa bàn tỉnh sẽ góp
phần hoạch định sát hợp các chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp, là việc làm có ý nghĩa khoa
học và thực tiễn…
Xuất phát từ lý do đó, tác giả chọn đề tài “Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển
kinh tế nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa (1997 - 2010)” làm đề tài nghiên cứu
cấp Đại học.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Làm rõ quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ
năm 1997 đến năm 2010, trên cơ sở đó nêu ra một số nhận xét và đúc rút một số kinh nghiệm để
vận dụng vào hiện thực, làm cho kinh tế nông nghiệp của tỉnh Thái Nguyên phát triển mạnh mẽ,
hiệu quả hơn.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Làm rõ những căn cứ để Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên xác định chủ trương phát triển kinh tế
nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010.
Làm rõ chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong lãnh đạo kinh tế nông
nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010.
Phân tích, đánh giá những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và rút ra những kinh nghiệm của
Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong quá trình lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm
2010.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu các quan điểm, chủ trương và quá trình Đảng bộ tỉnh Thái
Nguyên chỉ đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung nghiên cứu: Kinh tế nông nghiệp hiểu theo nghĩa rộng bao gồm: nông nghiệp,
lâm nghiệp, thủy sản; theo nghĩa hẹp gồm có chăn nuôi và trồng trọt. Thái Nguyên là tỉnh trung du
miền núi, có nhiều loại địa hình khác nhau nên có ngành kinh tế nông nghiệp đa dạng. Do đó, đề tài
tập trung nghiên cứu chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với ngành kinh tế

Nguồn tư liệu thực tế:
- Các dữ kiện, số liệu thu thập từ quá trình điều tra thực tế của tác giả có liên quan đến đề tài.
4.3. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài được tiến hành dựa trên phương pháp nghiên cứu chung của khoa học lịch sử như:
phương pháp lịch sử, lôgic. Ngoài ra tác giả còn sử dụng các phương pháp khác: phương pháp phân
tích, tổng hợp, thống kê, khảo sát thực địa…
5. Đóng góp của đề tài
Đề tài dựng lại một cách có hệ thống quá trình Đảng bộ Thái Nguyên quán triệt, vận dụng
những chủ trương, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với kinh tế nông nghiệp vào thực
tế địa phương từ năm 1997 đến năm 2010.
Tạo dựng bức tranh sinh động về kinh tế nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên trong những năm
1997 - 2010 dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh.
Phân tích sự phát triển nhận thức của Đảng bộ trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện
phát triển kinh tế nông nghiệp qua các giai đoạn 1997- 2000, 2001 - 2010; góp phần tổng kết thực
tiễn và lý luận, gợi mở những kinh nghiệm đúc kết trong quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh
đạo kinh tế nông nghiệp.
6. Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của đề tài
Góp phần tổng kết sự lãnh đạo của Đảng và Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với kinh tế
nông nghiệp, một lĩnh vực chủ yếu của nền kinh tế Việt Nam trong những năm đổi mới.
Cung cấp một số dữ liệu có giá trị tổng kết thực tiễn để Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên tiếp tục
hoạch định chủ trương và chỉ đạo đối với kinh tế nông nghiệp trong thời kỳ mới đạt hiệu quả cao hơn.
Kết quả nghiên cứu của đề tài là tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác giảng dạy và nghiên
cứu Lịch sử Đảng ở các học viện, nhà trường.


4

NỘI DUNG
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
Kinh tế nông nghiệp luôn là chủ đề thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà khoa học,

đề tài cần đi sâu nghiên cứu và làm rõ.
4.2. Những vấn đề tập trung giải quyết
Một là, làm rõ những căn cứ để Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên xác định chủ trương phát triển
kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010.
Hai là, hệ thống, phân tích, luận giải, làm rõ sự đúng đắn của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên vận
dụng chủ trương của Đảng đối với kinh tế nông nghiệp vào thực tiễn địa phương từ năm 1997 đến
năm 2010, trên cơ sở đó đề ra chủ trương, chỉ đạo thực hiện để phát triển tế nông nghiệp phù hợp.


5

Ba là, đề tài đưa ra nhận xét về quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo kinh tế nông
nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010; đúc rút một số kinh nghiệm để vận dụng vào hiện thực, góp
phần thúc đẩy kinh tế nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên phát triển mạnh mẽ hơn, hiệu quả hơn.


6

Chương 1. ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG
NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000
1.1. Những căn cứ để xác định chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp
1.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên
Trên cơ sở phân tích những yếu tố tác động đến kinh tế nông nghiệp của tỉnh Thái Nguyên
như vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên; đặc điểm kinh tế - xã hội; dân số và nguồn lao động; cơ sở
hạ tầng; đề tài đi đến khẳng định: tỉnh Thái Nguyên có nhiều thuận lợi để phát triển kinh tế nông
nghiệp đa dạng. Song, kinh tế nông nghiệp ở Thái Nguyên cũng có những khó khăn nhất định của
một tỉnh miền núi do điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng; vốn, vấn đề áp dụng KHKT, đầu ra cho
sản phẩm…Điều đó quy định, trong việc lãnh đạo kinh tế nông nghiệp, Đảng bộ tỉnh cần phải phát
huy những thuận lợi, khắc phục những khó khăn; vận dụng linh hoạt chủ trương của Đảng về kinh
tế vào điều kiện thực tế của địa phương.



7

định diện tích sản xuất lúa nước; tăng diện tích sản xuất rau màu. (2) Trên đất vườn đồi: tăng diện
tích cây chè và cây ăn quả trên đất đồi; phát triển vùng trồng mía nguyên liệu.(3) Trên đất lâm
nghiệp: ngoài diện tích rừng đặc dụng phải trồng thêm rừng sản xuất (4) Về chăn nuôi: vùng miền,
trung du có thế mạnh để chăn nuôi trâu, bò, dê, lợn; vùng ven đô, cơ cấu vật nuôi chính là lợn, gia
cầm, cá, bò.
Để chuyển dịch cơ cấu kinh tế, Tỉnh ủy Thái Nguyên đã xác định các nhiệm vụ, giải pháp cụ
thể: Phát triển công nghiệp chế biến nông lâm sản; thực hiện cơ giới hóa nông nghiệp và nông
thôn; thực hiện chương trình điện khí hóa nông nghiệp và nông thôn; phát triển kinh tế dịch vụ
trong sản xuất nông lâm nghiệp và nông thôn.
1.3. Chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ
1.3.1. Tập trung chỉ đạo phát triển kinh tế hộ, kinh tế trang trại, chuyển đổi Hợp tác xã theo luật
Phát triển kinh tế hộ: Tỉnh ủy Thái Nguyên đã chỉ đạo UBND tỉnh có chính sách khuyến
khích kinh tế hộ, kinh tế trang trại ở những nơi có điều kiện về đất đai, ngành nghề để phát huy
tiềm năng về lao động. Sở NN& PTNT Thái Nguyên đã xây dựng chương trình “cánh đồng 50
triệu đồng/ha/năm và hộ thu nhập 50 triệu đồng/hộ”. Kết quả: mô hình kinh tế hộ khẳng định rõ
tiềm năng, vai trò trong việc phát triển kinh tế nông nghiệp.
Phát triển kinh tế trang trại: Ở Thái Nguyên, kinh tế trang trại phát triển chủ yếu trong lĩnh
vực chăn nuôi theo hướng công nghiệp và chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa. Trong trồng
trọt, mô hình trồng chè kết hợp cây ăn quả trên vườn đồi là một thế mạnh kinh tế “mũi nhọn” mang
lại giá trị cao, giải quyết công ăn việc làm, góp phần phủ xanh đất trống đồi trọc và bảo vệ môi
trường sinh thái.
Chuyển đổi HTX theo luật: Đến tháng 11/2000, các huyện đã chuyển đổi và thành lập mới
theo luật được 75 HTX. Toàn tỉnh có 194 tổ hợp tác, trong đó có 145 tổ hợp tác thủy nông làm
nhiệm vụ điều tiết tưới tiêu phục vụ cho các hộ sản xuất nông nghiệp, 49 tổ hợp tác người nghèo
nhằm giúp nhau trong sản xuất, có vai trò thiết yếu trong việc liên kết hộ nông dân đi lên sản xuất
hàng hóa tập trung quy mô lớn, đặc biệt tạo ra sức cạnh tranh hàng hóa và chuỗi giá trị nông sản.

HĐH nông nghiệp, Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên tăng cường chỉ đạo công tác áp dụng tiến bộ khoa
học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp. Trong những năm 1997 – 2000, các trạm, trại, đơn vị sản
xuất giống của Sở NN&PTNT đã thử nghiệm 16 giống lúa mới, 6 giống ngô mới, 2 giống khoai
mới, 7 giống chè nhập nội, 2 dòng vịt siêu thịt, 3 dòng gà chăn thả nhập nội, 3 tổ hợp lai giống lợn
cao sản, bình tuyển 200 con bò lai sind, 3 giống cá mới, 3 giống cây lâm nghiệp và tổ hợp lai bạch
đàn, keo có triển vọng trong sản xuất.


9

Chương 2. ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
2.1. Chủ trương đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Thái
Nguyên
2.1.1. Những yêu cầu đối với nhiệm vụ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp
* Chủ trương mới của Đảng tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp
(2001 - 2010)
Đề tài trình bày chủ trương của Đảng tiếp tục đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn
tại Đại hội IX của Đảng (4-2001); Hội nghị lần thứ năm BCH Trung ương khóa IX (3-2002); Nghị
quyết số 26- NQ/TW (2003) của Hội nghị Trung ương 7, khóa IX và Hội nghị lần thứ 9 (2004) Ban
Chấp hành Trung ương khóa IX.
Đại hội X của Đảng (4-2006) và Hội nghị lần thứ 7, BCH Trung ương tiếp tục chủ trương
đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn, giải quyết đồng bộ các vấn đề nông nghiệp, nông
dân và nông thôn. Đảng từng bước xác định những giải pháp đồng bộ để giải quyết các vấn đề
nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Điều đó thể hiện sự trưởng thành của Đảng trong quá trình
lãnh đạo sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước.
* Chủ trương của Chính phủ đối với tỉnh Thái Nguyên
Ngày 4/5/2007, theo đệ trình của UBND tỉnh Thái Nguyên, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết
định số 58/2007 - QĐ/TTg Phê duyệt Quy hoạch phát triển tổng thể kinh tế - xã hội tỉnh Thái
Nguyên đến năm 2020. Trong lĩnh vực nông nghiệp, Chính phủ phê duyệt định hướng cho ngành

Trong những năm 2006 - 2010: Tỉnh ủy Thái Nguyên tập trung chỉ đạo thực hiện Chỉ thị 50CT/TW của Ban Bí thư (khóa IX) về việc đẩy mạnh phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học phục vụ sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
* Về xúc tiến thương mại các sản phẩm nông, lâm sản hàng hóa
Để mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản hàng hóa, tỉnh Thái Nguyên có nhiều chính sách
như: hỗ trợ và hướng dẫn các doanh nghiệp, các địa phương tổ chức các hoạt động xúc tiến thương
mại; khuyến khích, giúp đỡ doanh nghiệp kinh doanh nông, lâm sản đăng ký chất lượng sản phẩm
theo tiêu chuẩn quốc gia, quốc tế, đăng ký thương hiệu hàng hóa; hỗ trợ hợp lý một số sản phẩm
mới có triển vọng nhưng bước đầu còn khó khăn; tham gia các hội trợ triển lãm do Trung ương và
các địa phương trong nước tổ chức; tham quan, học tập, khảo sát thị trường trong nước và quốc tế...
* Về khuyến khích đầu tư vào sản xuất nông nghiệp
Tỉnh ủy Thái Nguyên có nhiều chính sách nhằm huy động các nguồn vốn để đầu tư thích
đáng cho quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn: ưu tiên bố trí các nguồn vốn
ngân sách và tín dụng nhà nước để thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm; khuyến khích nhà đầu tư
thuộc các thành phần kinh tế đầu tư vào các khâu sản xuất, chế biến, bảo quản và tiêu thụ nông sản,
thực phẩm; chỉ đạo các ngân hàng thương mại hoạt động trên địa bàn tỉnh cải tiến thủ tục cho vay
sản xuất kinh doanh kinh tế hộ theo lãi suất thỏa thuận theo qui định của Chính phủ; thực hiện đầy
đủ chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp.
2.2.2. Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
* Chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế
- Chính sách của Tỉnh ủy: Về kinh tế tập thể: Kiện toàn liên minh các Hợp tác xã thay cho
Ban chỉ đạo phong trào Hợp tác xã; Đối với kinh tế tư nhân: Tỉnh ủy yêu cầu cấp thẩm quyền hoàn
thành việc cấp đất, cấp đăng ký kinh doanh, giấy phép một các nhanh nhất, thuận lợi nhất cho các
chủ đầu tư là tư nhân; ban hành chính sách khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển.
Kết quả: Kinh tế hộ mang lại hiệu quả cao nhất. Kinh tế trang trại: Trong những năm 2001 –
2010, số lượng trang trại của tỉnh Thái Nguyên tăng mạnh. Năm 2010 số lượng trang trại gấp 2.4 lần
so với năm 2001. Hợp tác xã nông nghiệp: Năm 2010, số HTX nông nghiệp tăng 1.9 lần so với năm
2000. Doanh nghiệp: Đến năm 2010, tỉnh Thái Nguyên có 9 doanh nghiệp thuộc Sở NN&PTNT quản
lý, góp phần quan trọng trong việc ứng dụng công nghệ và đưa kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất.
* Chuyển dịch cơ cấu ngành
Cơ cấu ngành trong nền kinh tế của địa phương chuyển dịch theo hướng CNH,HĐH. Biểu

mới có năng suất, chất lượng cao. Về chế biến: Chè Thái Nguyên được chế biến bằng 2 phương
pháp, phương pháp công nghiệp có xu hướng gia tăng. Về tiêu thụ chè: Chè Thái Nguyên được
tiêu thụ cả thị trường trong và ngoài nước. Trong đó, xu hướng xuất khẩu ngày càng gia tăng.
Thị trường xuất khẩu chủ yếu là các nước Trung Đông, một số nước châu Á và Đông Âu. Về
quảng bá: Tỉnh ủy Thái Nguyên đã chỉ đạo xây dựng được thương hiệu chè Thái Nguyên, lôgô
chè Thái Nguyên, tổ chức thành công hội chợ chè Thái Nguyên hàng năm… tạo dư luận tốt
trong nhân dân và người tiêu dùng. Đây là bước tiến mới so với những năm 1997 - 2000.
2.2.4. Phát triển nông nghiệp gắn với hiện đại hóa nông thôn
Sau 10 năm thực hiện (2001 – 2010), quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp gắn
với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, đạt hiệu quả tương đối cao. Trong nông
nghiệp, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng giảm tỷ trọng trồng trọt, tăng tỷ trọng chăn nuôi,
dịch vụ: năm 2001, giá trị trồng trọt – chăn nuôi – dịch vụ là 65.3% - 31.1% - 3.7%; năm 2010 là
60.1% - 31.5%- 8.4%. Trong nông thôn, vốn đầu tư vào khu vực kinh tế nông, lâm nghiệp và thủy
tăng nhanh: từ năm 2001 đến năm 2005, tổng số vốn đầu tư là 474 tỷ đồng (chiếm 5.2% so với tổng
số vốn đầu tư vào khu vực kinh tế công nghiệp, xây dựng, dịch vụ), từ năm 2006 đến năm 2010 là
2.606 tỷ đồng (chiếm 7.4%). Từ năm 2008, quán triệt chủ trương của Đảng “về nông nghiệp, nông
dân, nông thôn”, Tỉnh ủy Thái Nguyên đã tích cực chỉ đạo các cấp ủy, chính quyền thực hiện
chương trình xây dựng nông thôn mới.
Việc thực hiện đồng bộ các biện pháp đã khiến diện mạo nông thôn Thái Nguyên thay đổi
theo chiều hướng tích cực: cơ giới hóa nông nghiệp được đẩy mạnh; điện khí hóa được thực hiện
trên phạm vị toàn tỉnh; thuỷ lợi hóa giải quyết được khâu kênh mương cho vùng đất nông nghiệp và
tưới tiêu cho vùng đất đồi; ngành nghề thủ công nghiệp phát triển đã tạo ra một nguồn thu nhập
quan trong cho các hộ gia đình và lao động.


12

Chương 3. NHẬN XÉT, KINH NGHIỆM
3.1. Nhận xét
3.1.1. Ưu điểm

trạng đó. Xét trên bình diện chung của cả nước thì cơ chế thị trường và thị trường phát triển chậm;
cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn còn kém; tình trạng thiếu vốn đầu tư cho nông nghiệp còn
phổ biến.
* Về chủ quan
- Việc quán triệt chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách Nhà nước về nông nghiệp,
nông thôn chưa được giới thiệu, tuyên truyền phổ biến, sâu sắc đến cán bộ, đảng viên và người dân
nên nhận thức về cơ chế, chính sách cũng như quy định về nông nghiệp không được đầy đủ làm
cho việc chỉ đạo, điều hành thiếu sự tập trung, đồng bộ, chưa tạo được sự thống nhất cao. Bên cạnh


13

đó đội ngũ cán bộ lãnh đạo nhà nước ở địa phương, các cơ sở còn mỏng, trong đội ngũ cán bộ lãnh
đạo của Nhà nước ở địa phương vẫn có những cá nhân duy trì nếp suy nghĩ cũ, ngại đổi mới.
- Các chính sách, quy định của tỉnh ban hành tuy có tác dụng thúc đẩy kinh tế nông nghiệp,
nông thôn phát triển theo hướng CNH, HĐH song vẫn chưa đủ mạnh để khai thác triệt để tiềm
năng về nội lực cũng như ngoại lực.
- Trong lãnh đạo, chỉ đạo một số cấp ủy Đảng, chính quyền của tỉnh Thái Nguyên chưa thực
sự sâu sát trong chỉ đạo thực hiện; thiếu công tác kiểm tra, giám sát nên tồn tại nhiều bất trong sản
xuất nông nghiệp: chăn nuôi bò bằng rác thải (trong đó có rác thải y tế); sử dụng tràn lan thuốc bảo
vệ thực vật...
Những hạn chế, yếu kém trên là lực cản đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, cũng
như lực cản đối với quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn. Những nhược điểm này cần
được nhận thức đúng và có chủ trương, biện pháp để khắc phục.
Nhìn một cách tổng quát, mặc dù còn nhiều hạn chế nhưng sự lãnh đạo kinh tế nông nghiệp
của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong những năm 1997 – 2010 có nhiều thành tựu so với giai đoạn
trước. Những ưu điểm, thành công và hạn chế trên đây là những kinh nghiệm quý báu cho Đảng bộ
tỉnh Thái Nguyên trong quá trình lãnh đạo kinh tế nông nghiệp ở những năm tiếp theo.
3.2. Kinh nghiệm
Thực tiễn lịch sử Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo kinh tế nông nghiệp, với những ưu

Do đó, thành tích của giai đoạn sau đều cao hơn giai đoạn trước.
3. Nghiên cứu về quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển kinh tế nông
nghiệp (1997 - 2010), đề tài đã khái quát được những ưu điểm của Đảng bộ tỉnh, đó là: đã quán
triệt và vận dụng linh hoạt chủ trương của Đảng về phát triển nông nghiệp vào điều kiện thực tiễn
của địa phương; đã xác định được giải pháp trọng tâm, trọng điểm để chỉ đạo phát triển kinh tế
nông nghiệp là chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp; sự lãnh đạo phát triển nông nghiệp của
Đảng bộ tỉnh đã thúc đẩy kinh tế nông nghiệp phát triển theo hướng CNH, HĐH; đã tập trung chỉ
đạo phát triển cây chè - cây mũi nhọn trong lĩnh vực trồng trọt của Thái Nguyên; đã tăng cường chỉ
đạo xây dựng kết cấu hạ tầng và việc áp dụng các tiến bộ của khoa học công nghệ vào sản xuất
nông nghiệp, góp phần xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân. Bên cạnh những ưu
điểm trên, trong quá trình lãnh đạo CNH, HĐH nông nghiệp, Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên vẫn còn
bộc lộ những hạn chế cần khắc phục: chưa khai tối đa lợi thế của địa phương; chưa có nhiều giải
pháp hữu hiệu khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp; quản lý nhà nước trên một
số lĩnh vực của ngành nông nghiệp còn nhiều bất cập.
4. Những ưu điểm, hạn chế trên đã để lại cho Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên cũng như ngành
nông nghiệp tỉnh nhiều kinh nghiệm hữu ích, đó là: quán triệt Chỉ thị, Nghị quyết, chính sách của
Đảng và Nhà nước vào tình hình cụ thể của địa phương và biết lựa chọn những vấn đề trung tâm,
trọng điểm có tính đột phá để tập trung lãnh đạo và chỉ đạo thực hiện; việc xây dựng chủ trương,
đường lối phát triển nông nghiệp và nông thôn phải gắn với lợi ích thiết thực của người nông dân;
đầu tư xây dựng nâng cao cơ sở vật chất kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp; tăng cường xây dựng
Đảng ở nông thôn để từ đó thúc đẩy nông nghiệp phát triển, đáp ứng được yêu cầu CNH, HĐH
nông nghiệp.


15

Những kinh nghiệm trên được đúc rút cũng là kết quả bước đầu để tiếp tục nghiên cứu,
tổng kết, làm rõ hơn vai trò của Đảng bộ và những thành tựu đạt được trong quá trình phát triển
kinh tế nông nghiệp, góp phần xây dựng và củng cố niềm tin của quần chúng nhân dân vào thắng
lợi sự nghiệp CNH, HĐH của địa phương.