LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nêu
trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu,
ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực.
Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính
theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội.Vậy tôi viết Lời cam đoan
này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn.Tôi xin chân thành
cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN

Đoàn ThịThu Hằng


MỤC LỤC
TrangTrang phụbìaLời cam đoanMục lụcDanh mục các từviết tắt
MƠĐÂU..........................................................................................................1
Chƣơng 1:MỘT SỐVẤN ĐỀCHUNG VỀCÁC TỘI PHẠM TIN HỌCTRONG
LUẬT HÌNH SỰVIỆT NAM.................................8
1.1.Tại sao quy định các tội phạm tin học trong luật hình sựViệt Nam và một
sốthuật ngữchuyên ngành liên quan đến tội phạm tin học theo luật hình sựViệt
Nam........................................8
1.1.1.Sựcần thiết của việc quy định các tội phạm tin học trong luật hình
sựViệt Nam.................................................................................8
1.1.2.Một sốthuật ngữchuyên ngành liên quan đến tội phạm vềtin họctheo luật
hình sựViệt Nam..........................................................12
1.2.Khái quát lịch sửhình thành và phát triển các quy định vềtội phạm tin học theo
pháp luật Việt NamError! Bookmark not defined.
1.2.1.Giai đoạn từnăm 1945 đến năm 1999Error! Bookmark not defined.
1.2.2.Giai đoạn từ1999 đến nay.................Error! Bookmark not defined.

2.3.2. Kinh nghiệm xây dựng và áp dụng pháp luật tin học của một sốnước trên
thếgiới...............................Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 3:THỰC TIỄN XÉT XỬTỘI PHẠM VỀTIN HỌC TẠI VIỆT NAM VÀ
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN, NÂNG CAO HIỆU QUẢÁP DỤNG BỘLUẬT
HÌNH SỰVIỆT NAM ĐỐI VỚI CÁC TỘI PHẠM VỀTIN HỌCError! Bookmark
not defined.
3.1. Thực tiễn xửlý tội phạm vềtin học tại Việt namError! Bookmark not defined.
3.1.1. Thực tiễn xửlý các tội phạm vềtin học tại Việt NamError! Bookmark not
defined.
3.1.2. Nguyên nhân hạn chếtrong xửlý tội phạm tin học tại Việt NamError!
Bookmark not defined.
3.2. Hoàn thiện các quy định pháp luật hình sựvềtội phạm vềtin
học................................................Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Quyđịnh của Bộluật hình sự2015 vềcác tội phạm tin họcError! Bookmark
not defined.


3.2.2. Một sốđềxuất, khuyến nghịsửa đổi Bộluật Hình sự2015Error! Bookmark not
defined.
3.3. Một sốgiải pháp khác nâng cao hiệu quảáp dụng những quy định của Bộluật
hình sựViệt Nam vềtội phạm tin học và phối hợp đấu tranh phòng chống các tội
phạm vềtin họcError! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN....................................................Error! Bookmark not defined.
DANHMUCTAILIÊUTHAMKHAO.....................................................14


1
MƠĐÂU
1.TínhcấpthiếtcủađềtàiTrongvaithâpniêngânđâysưphattriênmanhmecuatinhocđađe
mlạicholoàingườimộtkỉnguyênmớivớinhữngsángtạomangtínhvượtbậcđagiupđơrâtl


vàcóhiệulực1/1/2010 vânconmôtsôbâtcâpvahanchê(như:
cácquyđịnhcủaBộluậtcònquáchungchung, mang tínhnguyêntăc,
saukhoangthơigiandaimơicovănbanhươngdân,
vânconnhiêuhanhvichưađươcBôluâtquyđinhlatôipham,..)Môtsôtôntạinêutrêngâyran
hưngvươngmăc,lúngtúngvàcókhôngittrươnghơpapdungconchưathốngnhâtcacquyđi
nhcuaBôluât. Đồngthời, đâylaloaitôiphammơirađơi, hànhviphạmtộicựckìtinhvi,
cácdấuvếtđượcthuthậpthườngthểhiệnlàcácchứngcứđiệntửnênviệcđanhgiachưngcưđ
ểchứngminhtộiphạmhếtsứckhókhăn.
Thưctiênxetxưchothâynhưngvuanvêtôinayđươcđưaraxetxưrâtit. Chínhvìvậy,
cócáinhìnbaoquát,
toàndiệnvàthốngnhấtvềloạitộiphạmnàycóýnghĩacưckiquantrong.Tôiphamvềtinhocl
amôtloaitôiphamnguyhiêmnhưngnomơirađơinênitđươcquantâmnghiêncưudươigoc
đôphaply.
Córấtítcáccôngtrìnhnghiêncứuvềloạitộiphạmnàytrongkhoahọcluậthìnhsư.
Nhiêuquôcgiatrênthêgiơiconchưacoluâtchôngtôiphamvềtin học. Vìvậy,
tìnhtrạngphạmtội,
xâmphambâthơpphaptơitưdocanhânvanghiêmtronghơnlasưhoatđôngônđinhtrênmoi
linhvưcxahôivẫndiễnra.
Yêucâubưcthiêtphòngchốngtộiphạmđượcđặtranhưngkhoahọcpháplýnghiêncứuvềlo
ạitôiphamnayconơmưcđôthâp.
3Vìvậy,
viêctiêptucnghiêncưucacquyđinhcuaphapluâthinhsưViêtNamhiênhanhvêloaitôipha
mvềtinhocvatinhhinh,
thưctrangcualoạitộiphạmnàytrongthựctiễnđểlàmsángtỏvềmặtkhoahọcvàđưaranhưn
ggiaiphaphoanthiên,
nângcaohiêuquacuaviêcapdungnhưngquyđinhđokhôngchicoynghialyluân,
thưctiênvaphaplyquantrongmaconlàlýdoluậnchứngchosựcầnthiếtđểtôiquyếtđịnhlựa
chọnđềtài“CáctộiphạmvềtinhoctheoLuâthinhsưViêtNam”lamđêtailuânvănthacsiluât
họccủamình.2.TìnhhìnhnghiêncứuđềtàiTôiphamvềtin

phòngchốngvàvấnđềtiếpthuvàoViệtNam”, tạpchíTòaánnhândân, sô7, năm 2006,
ĐinhTiênDung.
“Nhânthưcvêtôiphamcôngnghêcaovamôtsôgiaiphapnângcaohiêuquaphongngưa,
ngănchănloaitôiphạmnày”. TạpchidânchuvaPhapluât, sôchuyênđêsưađôi,
bôsungBLHS năm 1999. Năm 2008, GS.TSNguyênXuânYêm,
“Phongchôngtôiphạmsửdụngcôngnghệcaotrongthờikìhộpnhậpquốctế”, BáoAnninh,
sôrangay16/5/2007,v.v..3.Mụcđích, nhiêmvu,
phạmvinghiêncứucủaluậnvăn3.1.MụcđíchnghiêncứuMụcđíchcủaluậnvănlànghiênc
ứucácquyđịnhcủaphápluậtvềcáctôiphamvềtinhocdươikhiacanhluâtphaphinhsưvathự
c tiễnapdung,
tưđoluânvănđưaranhưnggiaiphapnhămhoanthiêncacquyđinhvêcactôiphạmvềtinhoct
rongluâthinhsưViêtNam, cũngnhưđềxuấtnhữnggiảiphápnângcaohiệuquảáp
dụngquyđinhloaitôiphamnaytrongthưctiên.3.2.NhiệmvụnghiêncứuTưmucđichnghiê


ncưutrên, luânvănconhưngnhiêmvuchuyêusau:Tưcơsơkêtquatônghơpcacquanđiêmcuacactacgiatrongvangoàinướcvềloạitộiphạmvề
tinhoc,
luânvănnghiêncưulamsangtomôtsôvânđêchungvêloaitôiphamvềtinhoc:Sưrađơicuat
ôiphamvềtin học, kháiniệm, đăcđiêm,
dâuhiêuphaplycualoaitôiphamnaynhămphânbiêttôiphamnayvơitôiphamtruyênthông
;
5Kháiquátsựpháttriểncủaloạitộiphạmnàytronglịchsửphápluậthìnhsựcủanướctatừnăm
1945 đếnnayđềrútranhữngnhậnxét, đanhgia;NghiêncưunhưngquyđinhcuthêvêcactôiphamvềtinhoctheoBôluâthinhsưViêtNamhiê
nhanh, tưđorutranhưngtôntai,
hạnchếcủacácquyđịnhvềcácquyđịnhtộiphạmnàytrongluậtthựcđịnhViệtNamcânkhăc
phục;-Nghiêncưu,
đanhgiathưctiênxưlytôiphamtronglinhvưctinhọc,đôngthơiphântichnhưngtôntai,
hạnchếxungquanhviệcxửlývànhưngnguyênnhâncuano;Nghiêncưuphapluâtcacnươctrênthêgiơiquyđinhvêcactôiphamvềtinhoctưđorutranhư
ngđiêmtiênbôcothêhoctâp;Cuôicungđêxuâtnhưngđinhhươngvagiaiphaphoanthiênquyđinhvêcactôiphamvềtinh
octrongBôluâthinhsưViêtNamhiênhanhvanângcaohiêuquaxưlytôiphamnaytrongthư

đanhgialamsangtỏbưctranhtinhhinhtôiphamtinhoctinhoctrongthưctiên;
7-Nghiêncưu,
sosanhphápluậtViệtNamvớiphápluậtcácnướcvềquyđinhloaitôiphamvềtinhoc,
tưđorutrabaihockinhnghiêm;-Trêncơsơnghiêncưulyluânvathưctiên,
luânvănđêxuâtđinhhươngvagiaiphaphoanthiênphapluâtthưcđinh.Bêncanhđo,
luânvănselatailiêuthamkhaobôichdanhchokhôngchỉcácnhàlậpphápmàcònchocácnhà
nghiêncứu, cáccánbộgiảngdạyphápluật, cácnghiêncứusinh,
họcviêncaohọcvàsinhviênthuộc chuyên ngànhTưpháphìnhsựtạicáccơsởđàotạoluật.
Kêtquanghiêncưuluânvăncònphụcvụchoviệctrangbịnhữngkiếnthứcchuyênsâuchocá
ccánbộthưctiênđangcôngtactaicacCơquanđiêutra, Viênkiêmsat,
TòaánvàcơquanThihanhantrongquatrinhgiaiquyêtvuanđươckhachquan,
cócăncứvàđúngphápluật.6.KêtcâuluânvănNgoàiphầnMởđầu,
KêtluânvaDanhmuctailiêuthamkhao, nôidungcualuânvăngôm3 chương:Chương 1:
Một sốvấn đềchung vềcác tội phạm tin học trong luật hình sựViệt NamChương 2:
Tội phạm vềtin học theo quy định của Bộluật hình sựViệt Nam và luật hình sựcủa
một sốnước trên thếgiới.Chương 3: Thực tiễn xét xửtội phạm vềtin học tại Việt
Nam và giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quảáp dụng những quy định
của Bộluật hình sựViệt Nam vềtội phạm tin học.
8Chương 1MỘT SỐVẤN ĐỀCHUNG VỀCÁC TỘI PHẠM TIN HỌCTRONG
LUẬT HÌNH SỰVIỆT NAM1.1.Tại saoquy định các tội phạm tin học trong luật
hình sựViệt Nam và một sốthuật ngữchuyên ngành liên quan đến tội phạm tin học


theo luật hình sựViệt Nam1.1.1.Sựcần thiết của việc quy định các tội phạm tin học
trong luật hình sựViệt NamNgày nay, chúng ta đang chứng kiến và hưởng
thụnhững thành tựu to lớn của cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật mới -cuộc cách
mạng công nghệthông tin hay nói cách khác là cuộc cách mạng tin học. Cuộc cách
mạng này mới chỉkhởi đầu từcuối thếkỉXX, bắt nguồn bằng việc phát minh ra
chiếc máy tính điện tửvà thực sựbùng phát khi mạng thông tin toàn cầu (Internet)
được sửdụng rộng rãi.Từkhi ra đời chiếc máy tính điện tửsốđầu tiên (ENIAC –

của công nghệmạng và Internet cùng với các Website thông tin trực tuyến trong
các lĩnh vực của cuộc sống đã làm cho nhu cầu triển khai các hệthống ứng dụng
trong lĩnh vực mạng máy tính và truyền thông tăng lên nhanh chóng. Tuy nhiên,
tình hình mất an ninh mạng đang diễn biến phức tạp và xuất hiện nhiều nguy cơ
đe dọa đến việc phát triển kinh tếxã hội và đảm bảo quốc phòng, an ninh. Đặc biệt
sốvụtấn công, xâm nhập hệthống


10thông tin đang gia tăng ởmức báo động vềsốlượng, đa dạng vềhình thức, tinh vi
vềcông nghệ. Theo một báo cáo của bộphận bảo mật McAfee của Intel được
công bốvào tháng 6/2014, ước tính thiệt hại hàng năm do giới tội phạm mạng máy
tính gây ra ởmức 445 tỷUSD mỗi năm. Thiệt hại ởmức khiêm tốn nhất cũng lên
tới 375 tỷUSD, trong khi mức tối đa sẽrơi vào khoảng 575 tỷUSD [49].Sựphát
triển của ngành tin học đã đem đến những đổi thay kỳdiệu trong đời sống xã hội.
Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độphát triển cao nhất thếgiới trong
lĩnh vực này với hàng chục triệu người sửdụng máy tính thường xuyên.Khi mới
xuất hiện tại Việt Nam, Internet được coi là công nghệmới. Nhưng chỉvào năm sau,
đó là nơi kinh doanh đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp. Còn hiện nay, Internet
nói riêng và công nghệthông tinnói chung là cơ sởhạtầng thúc đẩy mọi mặt kinh
tếxã hội.Được xác định là một trong những động lực quan trọng đểthúc đẩy
phát triển kinh tếcủa Việt Nam trong thời gian tới, việc phát triển internet tại Việt
Nam đang là mối quan tâm chung của cảcộng đồng. Theo Đềán “Đưa Việt Nam
sớm trởthành nước mạnh vềcông nghệthông tin và truyền thông” đã được
Thủtướng Chính phủphê duyệt từtháng 9/2010, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm
2015: cơ bản hoàn thành mạng băng rộng đến các xã, phường trên cảnước, kết nối
internet đến tất cảcác trường học; phủsóng thông tin di động băng rộng đến 85%
dân cư; Việt Nam nằm trong số65 nước trong bảng xếp hạng của Liên minh Viễn
thông quốc tế(ITU). Đến năm 2020: hoàn thiện mạng băng rộng đến hầu
hếtsốthôn, bản; phủsóng thông tin di động băng rộng đến 95% dân cư; Việt Nam
thuộc nhóm 1/3 nước dẫn đầu trong số55 nước trong bảng xếp hạng của ITU.

2007, tình trạng này còn nóng bỏng hơn, chỉtrong tháng 01năm 2007 có tới 20
website bịhacker tấn công. Năm 2006, có tới 880 vi-rut mới xuất hiện, bình
quân mỗi ngày có 2,4 vi-rut gấp 4 lần so với năm 2005, có tới 16 triệu lượt máy
tính bịnhiễm vi-rut; năm 2007, mới đầu năm đã có 314 vi-rut mới xuất hiện, trung
bình mỗi ngày có 10 vi-rut mới, có tới 376.000 máy tính bịnhiễm spywave và
adwave. Từkhi vi-rut flash xuất hiện đã có tới 1,1 triệu máy tính bịnhiễm qua USB
và còn rất nhiều vi-rut lây qua Yahoo! Messenger. Theo Trung tâm ứng cứu khẩn
cấp máy tính Việt Nam (VNCERT) chỉriêng tuần đầu tháng 9 năm 2006 đã có
1,4 triệu máy tính ởViệt Nam bịnhiễm vi-rut phát tán qua Yahoo! Messenger,
nếu mỗi máy tính cần khoảng 2 USD đểkhắc phục hậu quảnhiễm vi-rut, thì với
1,4 triệu máy bịnhiễm vi-rut trong vòng một tuần ởViệt Nam sẽthiệt hại khoảng
2,8 triệu USD... Đặc biệt, ngày 27/7/2008, ba tên miền quan trọng của Công ty
đăng ký tên miền Việt Nam và quốc tếcó trụsởchính tại thành phốHồChí Minh
(pavietnam.net, pavietnam.com, dotvndns.com) đã bịhacker chiếmquyền kiểm
soát, khiến khoảng 8.000 website khách hàng của công ty này bịtê liệt và rối loạn
[43].1.1.2.Một sốthuật ngữchuyên ngành liên quan đến tội phạm vềtin họctheo luật
hình sựViệt NamTội phạm vềtin học –Đây là một khái niệm mới không chỉđối
vớiViệt Nam mà còn đối với nhiều nước trên thếgiới. Đểđưa ra được định nghĩa
thếnào là tội phạm vềtin học buộc các nhà nghiên cứu phải hiểu được một sốthuật
ngữchuyên môn vềlĩnh vực tin học có liên quan:-Công nghệthông tin (Information
technology): là tập hợp các phương pháp khoa học, công nghệvà công cụkỹthuật
hiện đại đểsản xuất, truyền đưa, thu thập, xửlý, lưu trữvà trao đổi thông tin số[23,
tr.6]-Tin học (Information): là một ngànhkhoa họcchuyên nghiên cứu


13quá trình tựđộng hóa việc tổchức, lưu trữvà xửlýthông tin của một hệthống
máy tính cụthểhoặc trừu tượng (ảo). Với cách hiểu hiện nay, tin học bao hàm tất
cảcác nghiên cứu và kỹthuật có liên quan đến việc mô phỏng, biến đổi và tái tạo
thông tin. Trong nghĩa thông dụng, tin học còn có thểbao hàm cảnhững gì liên
quan đến các thiết bịmáy tính hay các ứng dụng tin học văn phòng.-Internet: là một

18/08/2015quy định vềquản lý và sửdụng tài nguyên Internet, Hà
Nội.7.LêCam(chủbiên)(1999),
HoànthiệnphápluậthìnhsựViệtNamtronggiaiđoanxâydưngnhanươcphapquyên, Nxb
Công an nhân dân, Hà Nội.8.LêCam(chủbiên) (2001),
Giáotrìnhluâthinhsưphânchung, NxbĐaihọcQuốcgiaHà Nội, HàNội


Chínhphủ(2013), Nghịđịnhsố72/2013/NĐ-CPngay15 tháng7 năm 2013 vêquảnlý,
cungcâp, sưdungdichvuinternetvathôngtintrênmạng, Hà
Nội.10.Chínhphủ(2013),Nghịđịnhsố174/2013/NĐ-CPngày13/11/2013quy định
xửphạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính viễn thông, công nghệthông
tin và tần sốvô tuyến điện, Hà Nội.11.Chính phủ (2015), Nghị quyết số 26/NQ-CP
ngày 15/04/2015 về việc ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực


hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 01/7/2014 của Bộ Chính trị Ban Chấp hành
Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Hà Nội.12.VũNgọcCừ,
Virutmaytinh(2007), Bảnchấthiệntượng, phòngnhiễmvàtiêudiệt,NxbKhoahoc&
kỹthuật.13.CụcThốngkêtộiphạmViệnKiểmsátnhândântốicao(2008),BanhànhtheoQuyếtđịnhsố758ngày03/12/2008số
liệuthốngkêcôngtácthựchànhquyềncôngtốkiểmsátxétxửsơthẩmcácvụánhìnhsựtừ01/
12/2009đến30/11/2014,Biểusố4A-KSXXST.14.ĐinhTiênDung(2008),
“Nhânthưcvêtôiphamcôngnghêcaovamôtsôgiaiphapnângcaohiêuquaphongngưa,
ngănchănloaitôiphamnày”,TạpchídânchủvàPhápluật,(Chuyênđêsưađôi,
bôsungBLHSnăm 1999).15.Hội đồng châu Âu (2001), Công ước Vềtội phạm mạng
(Budapest ngày 23/11/2001).16.Đinh ThếHưng -Trần Văn Biên (chủbiên) (2013),
Bình luận khoa học Bộluật Hình sự, Nxb Lao động.17.NguyênHưuHung(1998),
“Internet”, Tạpchíthôngtinkhoahọc công nghê, (1).18.ĐỗThanhHương(2004),
“Hackermuđen”nhưngtôiphamaotrênmanhìnhvitính, Anninhthêgiơi,
(rangay15/4/2004).
1619.PhạmVănLợi (chủbiên) (2007), Tôiphamtronglinhvưccôngnghêthông

“Tinhhinhtôiphamtinhoctrênthêgiơi, kinh
nghiêmđâutranhphongchôngvavânđêtiêpthuvaoViêtNam”, TạpchíTòaánnhândân,
(7).37.NguyênNhưÝ(chủbiên) (2008), ĐaitưđiênTiêngViêt,
NxbĐaihocQuôcgiaTPHồChíMinh.38.NguyênXuânYêm(2001),
TôiphamhocViêtNamhiênđaivaphongngưatôipham, Nxb Công an nhân dân, Hà
Nội.39.NguyênXuânYêm(2007),
“Phongchôngtôiphạmsửdụngcôngnghệcaotrongthơikihôpnhâpquôctê”, BáoAnninh,
(rangay16/5/2007).II. Tài liệu tiếng Anh40.Catherine H.Conly and J. Thomas
McEwen (1990), Computer Crime.NỊReports.41.Mohamed Chawki -A Critical
look at the regulation ofCybercrime.42.UNODC (2013), Comprehensive study
on cybercrime,website: />Nakane, (2002), The Penal Code of Japan, Printed by Heibunsha Printing Co
18III. Tài liệu Website44.Thành Chung –Sựphát triển Internet tại Việt Nam,
nguồn: Minh
Đức –VKSND,trước những khó khăn, thách thức của các tội phạm vềcông
nghệthông tin, nguồn: />Hoa,Vì sao tội phạm máy tính ngày càng nguy hiểm, nguồn:
Quang Lộc -Nguyên Thẩm
phán TAND tối cao,Một sốý kiến đối với quy định vềcác tội phạm mới trong
Dựthảo Bộluật hình sự(sửa
đổi),nguồn: />p_page_id=1&p_cateid=1751909&item_id=122281810&article_details=1.48.Lực
lượng đặc nhiệm Cyber Force của Cảnh sát Nhật bản, báo Công an nhân dân điện
tử, ngày 23/7/2008, nguồn: –
Tin tặc “ngốn” của thếgiới hơn 400 tỷUSD mỗi năm, nguồn:


Trung Hà –VụPLQT -Khái niệm
và các đặc điểm của tội phạm công nghệthông tin. Sựkhác biệt giữa tội phạm công
nghệthông tin và tội phạm thông thường, nguồn:
/>%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Hoangtuchanthanh.
1953.BT -Việt Nam dựHội nghịan ninh mạng RSA lần thứ4, nguồn:
Tú –Chính phủAnh lập Website cảnh báo Virus,