ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

PHẠM LINH CHI

NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH
CỦA TỔNG CÔNG TY MAY 10 TẠI THỊ TRƢỜNG NỘI ĐỊA

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2015


Ket-noi.com
Ket-noi.com kho
kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

PHẠM LINH CHI

NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH
CỦA TỔNG CÔNG TY MAY 10 TẠI THỊ TRƢỜNG NỘI ĐỊA

̀ h
nghiên cứu.


TÓM TẮT
Luâ ̣n văn nghiên cƣ́u năng lực cạnh tranh của Tổng công ty May 10 tại thị
trƣờng nội địa trong thời gian tƣ̀ năm 2012 đến năm 2014, phạm vi nghiên cứu đƣợc
giới ha ̣n là tại Tổng công ty May 10 với sản phẩm may mặc.
Trong nghiên cƣ́u của tác giả, luâ ̣n văn sƣ̉ du ̣ng phƣơng pháp khảo sát với
công cu ̣ là bảng câu hỏi đƣơ ̣c thƣ̣ c hiê ̣n với 130 cán bộ công nhân viên thuô ̣c các bô ̣
phâ ̣n trong Công ty. Kế t quả nghiên cƣ́u cho thấ y hầ u hế t các nhân viên đề u đánh
giá năng lực cạnh tranh của Tổng công ty May 10 đạt mức trung bình.
Sau khi nghiên cứu, tác giả đã đ ề xuất mô ̣t số giải pháp nhằ m nâng cao năng
lực cạnh tranh của Tổng công ty May 10 tại thị trƣờng nội địa.


Ket-noi.com
Ket-noi.com kho
kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT................................................................................... i
DANH MỤC BẢNG .................................................................................................. ii
DANH MỤC HÌNH VẼ ............................................................................................ iv
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ............................................................................................ iv

CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......................................................26
2.1 Nội dung nghiên cứu và quy trình nghiên cứu ................................................26
2.1.1 Nội dung nghiên cứu .................................................................................26
2.1.2 Quy trình tiến hành nghiên cứu ................................................................26
2.2 Thu thập số liệu ...............................................................................................27
2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu ...................................................................27
2.2.2 Phương pháp xử lý số liệu ........................................................................27
2.3 Thiết kế nghiên cứu .........................................................................................27
2.5 Phân tích dữ liệu ..............................................................................................28
CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TỔNG CÔNG
TY MAY 10 TẠI THỊ TRƢỜNG NỘI ĐỊA.............................................................30
3.1 Khái quát chung về Tổng công ty May 10 ......................................................30
3.1.1 Giới thiệu về Tổng công ty May 10 ..........................................................30
3.1.2 Quá trình hình thành và phát triển của Tổng công ty May 10 .................31
3.1.3 Tình hình hoạt động kinh doanh của Tổng công ty May 10 tại thị trường
nội địa ................................................................................................................32
3.2 Phân tích các yếu tố bên ngoài ảnh hƣởng đến năng lực cạnh tranh của Tổng
công ty May 10 ......................................................................................................35
3.2.1 Các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô...........................................................35
3.2.2 Các yếu tố thuộc môi trường ngành .........................................................41
3.2.3 Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài ....................................................47
3.3 Đánh giá năng lực cạnh tranh của Tổng công ty May 10 tại thị trƣờng nội địa .....48


Ket-noi.com
Ket-noi.com kho
kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi

1

AFTA

2

EFA

Phân tích nhân tố khám phá

3

FTA

Hiệp định thƣơng mại tự do

4

GCI

Chỉ số năng lực cạnh tranh tổng hợp

5

TPP

Hiệp định đối tác kinh tế chiến lƣợc xuyên Thái Bình Dƣơng

Khu vực mậu dịch tự do ASEAN



DANH MỤC BẢNG

STT

Bảng

Nội dung

Trang

1

Bảng 1.1

Ma trận các yếu tố bên ngoài

23

2

Bảng 1.2

Ma trận hình ảnh cạnh tranh

24

3

Bảng 3.1


Bảng 3.7

10

Bảng 3.8

11

Bảng 3.9

12

Bảng 3.10

13

Bảng 3.11

14

Bảng 3.12

Một số nhà cung cấp nguyên vật liệu chính cho Tổng
công ty May 10
Phân tích điểm mạnh, điểm yếu của một số đối thủ trên
thị trƣờng nội địa
Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài của Tổng công ty
May 10
Quy mô thị trƣờng may mặc, doanh thu của Vinatex và

56

61

62


15

Bảng 3.13

16

Bảng 3.14

17

Bảng 3.15

18

Bảng 3.16

19

Bảng 3.17

Tình hình lao động của Tổng công ty May 10 qua 3 năm
2012-2014
Năng suất lao động của May 10, Việt Tiến và Nhà bè

1

Hình
Hình 2.1

Nội dung
Sơ đồ nghiên cứu

Trang
26

DANH MỤC BIỂU ĐỒ
STT
1

Biểu đồ
Biểu đồ 3.1

Nội dung
Tiêu dùng may mặc tại thị trƣờng nội địa

iv

Trang
32


MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Trong nền kinh tế thị trƣờng, cạnh tranh đóng vai trò vô cùng quan trọng và

kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi

cạnh tranh nƣớc ngoài nhƣ Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc… Thêm vào đó để tận
dụng đƣợc các cơ hội từ các Hiệp định thƣơng mại tự do, các chính sách của nhà
nƣớc…. Tổng công ty May 10 nhất thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh của
mình. Nhận thức đƣợc vấn đề trên, tác giả nhận thấy việc nâng cao năng lực cạnh
tranh trên thị trƣờng nội địa là việc rất cần thiết đối với Tổng công ty May 10. Do
vậy, qua quá trình nghiên cứu hoạt động kinh doanh của Tổng công ty May 10 tác
giả đã chọn đề tài : « Nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty May 10 tại
thị trường nội địa » làm đề tài luận văn thạc sỹ cho mình với câu hỏi nghiên cứu :
- Đánh giá các nhân tố bên ngoài tác động đến năng lực cạnh tranh của Tổng công ty
May 10 ?
- Xây dựng các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh trong doanh nghiệp ?
- Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty May 10 ?
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu :
Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty
may 10 tại thị trƣờng nội địa.
- Nhiệm vụ nghiên cứu :
+ Đánh giá các nhân tố ảnh hƣởng đến năng lực cạnh tranh của Tổng công ty
May 10 tại thị trƣờng nội địa.
+ Thực trạng năng lực cạnh tranh của Tổng công ty May 10
+ Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng
công ty May 10 tại thị trƣờng nội địa.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu :

- Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lí luận về cạnh tranh, năng
lực cạnh tranh.
- Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu.
- Chƣơng 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh của Tổng công ty May 10 tại thị trƣờng
nội địa.
- Chƣơng 4 : Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty
May 10 tại thị trƣờng nội địa.

3


Ket-noi.com
Ket-noi.com kho
kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi

CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ
LUẬN VỀ CẠNH TRANH, NĂNG LỰC CẠNH TRANH
1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu
1.1.1 Luận án tiến sỹ
- Phương hướng và các biện pháp chủ yếu nhằm phát triển ngành công
nghiệp dệt may trong quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa ở Việt Nam của
Dƣơng Đình Giám (tại trƣờng Đại học kinh tế quốc dân), năm 2001. Luận án đã
làm rõ đi sâu vào vai trò, vị trí của công nghiệp dệt may, các nhân tố ảnh hƣởng, các
chỉ tiêu đánh giá sự phát triển ngành công nghiệp dệt may và kinh nghiệm của một
số nƣớc về phát triển ngành công nghiệp dệt may. Luận văn cũng đã khái quát quá
trình hình thành và phát triển ngành công nghiệp dệt may, đánh giá tổng quát những

đại học kinh tế quốc dân) năm 2009. Luận án đã nghiên cứu một cánh toàn diện, sâu
sắc cả về lý luận với thực trạng tăng trƣởng công nghiệp Việt Nam đặc biệt là tăng
trƣởng của ngành dệt may.
+ Trong chƣơng 1 tác giả đề cập đến các vấn đề về tăng trƣởng và chất lƣợng
tăng trƣởng. Trong chƣơng này tác giả đã đƣa ra những đánh giá về tăng trƣởng và
chất lƣợng tăng trƣởng, các nhân tố tác động đến tăng trƣởng, chất lƣợng tăng
trƣởng, vai trò của nhà nƣớc đối với tăng trƣởng và bài học kinh nghiệm của một số
nƣớc về thúc đẩy tăng trƣởng trong mối tƣơng quan với yêu cầu nâng cao chất
lƣợng tăng trƣởng.
+ Trong chƣơng 2, tác giả đã nêu bật nội dung quan trọng đó là chất lƣợng
tăng trƣởng công nghiệp Việt Nam với điển hình ngành dệt may. Chƣơng 2 chủ yếu
nghiên cứu về tổng quan công nghiệp Việt Nam, quá trình phát triển và hiện trạng
ngành dệt may Việt Nam, chất lƣợng tăng trƣởng và các nhân tố tác động đến chất
lƣợng tăng trƣởng ngành dệt may. Đồng thời chƣơng 2 cũng đƣa ra mô hình tăng
trƣởng công nghiệp dệt may của một số nƣớc nhƣ Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan.
+ Chƣơng 3 của luận án đã đƣa ra chín giải pháp để nâng cao chất lƣợng tăng
trƣởng ngành dệt may Việt Nam trong bối cảnh hội nhập nhƣ phát triển công nghiệp
phụ trợ, phát triển công nghiệp thời trang, tăng năng lực cạnh tranh, giải pháp về
quản lý, nhân sự,…
Luận án có tính thực tiễn cao, nghiên cứu một cách toàn diện, sâu sắc cả về lý
luận gắn với phân tích thực trạng tăng trƣởng công nghiệp Việt Nam nói chung

5


Ket-noi.com
Ket-noi.com kho
kho tai
tai lieu
lieu mien

- Nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty cổ phần Dệt mùa đông trên thị
trường nội địa cả Nguyễn Hữu Đức (trường đại học kinh tế quốc dân) năm 2010.

6


Luận văn đã làm rõ đƣợc một số lý thuyết về cạnh tranh, công cụ cạnh tranh, những
nhân tố ảnh hƣởng tới năng lực cạnh tranh, mô hình 5 lực lƣợng cạnh tranh của M.
Porter. Từ thực trạng cạnh tranh của công ty Dệt mùa đông trên thị trƣờng nội địa
cộng tác giả đã đƣa ra các giải pháp phù với thực tế hiện thời của công ty. Tuy
nhiên do tác giả nghiên cứu về công ty với đặc thù là hàng dệt nên có nhiều khác
biệt so với hàng may mặc.
1.1.3 Tạp chí, đề tài nghiên cứu khoa học
- Dệt may Việt Nam hậu WTO: Thực trạng và những mục tiêu hướng tới của Vũ
Quốc Dũng, Tạp chí Tài chính doanh nghiệp số 9 năm 2007 trang 29-31. Bài viết đã khái
quát thực trạng đang đặt ra đối với ngành dệt may sau khi Việt Nam gia nhập WTO.
Trong đó đƣa ra hàng loạt vấn đề mà ngành dệt may cần giải quyết trong thời gian tới
nhằm tận dụng cơ hội cũng nhƣ phòng trừ các nguy cơ nhƣ cạnh tranh trong và ngoài
nƣớc ngày càng gay gắt, hàng ngoại ngày càng phát triển ở thị trƣờng nội địa,… . Đồng
thời, tác giả đã tập trung phân tích sâu về vấn đề nguyên phụ liệu và đƣa ra giải pháp cần
đầu tƣ xây dựng vùng bông, xơ tập trung lớn, đồng thời có chính sách tài chính thích hợp
khuyến khích các vùng trồng bông, đay, gai... không tập trung. Tuy vậy, tác giả chƣa đƣa
ra các giải pháp, bƣớc đi cụ thể để thực hiện. Thực trạng thực thi giải pháp vẫn đang
trong giai đoạn gặp nhiều khó khăn.
- Tranh chấp về hàng dệt may trong WTO và một số gợi ý cho Việt Nam của ThS.
Nguyễn Thị Vũ Hà, Tạp chí khoa học Đại học quốc gia Hà Nội số 25 năm 2009 trang
193 – 200. Bài viết đã phân tích khá chi tiết về các tranh chấp về hàng dệt may trong
WTO với nhiều dữ liệu chính thống, phong phú nhƣ số vụ tranh chấp hàng dệt may, số
vụ tranh chấp đƣợc giải quyết trong các giai đoạn. Đồng thời bài viết còn phân tích bối
cảnh Việt Nam đang đứng trƣớc nguy cơ bị kiện bán phá giá hàng dệt may và cũng đang

nhằm giúp cho các doanh nghiệp dệt may của Việt Nam có thể tháo gỡ đƣợc những khó
khăn, vƣớng mắc trƣớc cuộc khủng hoảng kinh tế mang tính toàn cầu nhƣ hiện nay. Tuy
nhiên đề tài khá rộng xong phạm vi nghiên cứu mới chỉ liên hệ tại quy mô một doanh
nghiệp nên chƣa có độ khái quát cao. Đồng thời đề tài mới chỉ đi vào giải pháp nâng cao
tính cạnh tranh cho sản phẩm trong giai đoạn khủng hoảng mà chƣa đề cập tới nâng cao
sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp.
Ngoài ra còn có nhiều các bài viết khác của các tác giả đăng tải trên tạp chí, báo,
trang web,... trong nƣớc và quốc tế có liên quan đến ngành dệt may Việt Nam. Tuy
nhiên, nhiều đề tài mới đi vào nghiên cứu năng lực cạnh tranh cấp sản phẩm chứ rất ít đề
tài đi vào nghiên cứu năng lực cạnh tranh cấp doanh nghiệp và cũng chƣa có đề tài nào
nghiên cứu năng lực cạnh tranh của Tổng công ty May 10 tại thị trƣờng nội địa.
Trên đây là những công trình nghiên cứu có phạm vi và đối tƣợng gần nhất
với đề tài nghiên cứu “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty May 10 tại
thị trƣờng nội địa”.
1.2 Cơ sở lý luận về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh và lợi thế cạnh tranh
1.2.1 Khái niệm về cạnh tranh
Cạnh tranh nói chung, cạnh tranh trong kinh tế nói riêng là một khái niệm có
nhiều cách hiểu khác nhau. Khái niệm này đƣợc sử dụng cho cả phạm vi doanh

8


nghiệp, phạm vi ngành, phạm vi quốc gia hoặc phạm vi khu vực liên quốc gia. Khái
niệm chỉ khác nhau ở chỗ mục tiêu đƣợc đặt ra ở chỗ quy mô doanh nghiệp hay ở
quốc gia mà thôi. Trong khi đối với một doanh nghiệp mục tiêu chủ yếu là tồn tại và
tìm kiếm lợi nhuận trên cơ sở cạnh tranh quốc gia hay quốc tế, thì đối với một quốc
gia mục tiêu là nâng cao mức sống và phúc lợi cho nhân dân.
Theo Từ điển Kinh tế chính trị học, cạnh tranh là cuộc đấu tranh có tính chất
đối kháng giữa những ngƣời sản xuất hàng hóa tƣ nhân nhằm giành các điều kiện có
lới nhất về sản xuất và tiêu thụ hàng hóa.

phi

- Phải có nhiều chủ thể cùng tham gia cạnh tranh: Đó là các chủ thể có cùng
các mục đích, mục tiêu và kết quả phải giành giật, tức là phải có một đối tƣợng mà
chủ thể cùng hƣớng đến chiếm đoạt. Trong nền kinh tế, với chủ thể canh tranh bên
bán, đó là các loại sản phẩm tƣơng tự có cùng mục đích phục vụ một loại nhu cầu
của khách hàng mà các chủ thể tham gia canh tranh đều có thể làm ra và đƣợc ngƣời
mua chấp nhận. Còn với các chủ thể cạnh tranh bên mua là giành giật mua đƣợc các
sản phẩm theo đúng mong muốn của mình.
- Việc cạnh tranh phải đƣợc diễn ra trong một môi trƣờng cạnh tranh cụ thể, đó là
các ràng buộc chung mà các chủ thể tham gia cạnh tranh phải tuân thủ. Các ràng buộc
này trong cạnh tranh kinh tế giữa các doanh nghiệp chính là các đặc điểm nhu cầu về sản
phẩm của khách hàng và các ràng buộc của luật pháp và ở trên thị trƣờng.
- Cạnh tranh có thể diễn ra trong một khoảng thời gian không cố định hoặc
ngắn (từng vụ việc) hoặc dài (trong suốt quá trình tồn tại và hoạt động của mỗi chủ
thể tham gia cạnh tranh). Sự cạnh tranh có thể diễn ra trong khoảng thời gian không
nhất định hoặc hẹp (một tổ chức, một địa phƣơng, một nghành) hoặc rộng (một
nƣớc, giữa các nƣớc)
Cạnh tranh trong kinh tế giữa các doanh nghiệp là việc sử dụng có hiệu quả
nhất các nguồn lực, các cơ hội của doanh nghiệp để giành lấy phần thắng, phần hơn
về mình trƣớc các doanh nghiệp khác trong quá trình kinh doanh, bảo đảm cho
doanh nghiệp phát triển nhanh chóng và bền vững.
1.2.2 Năng lực cạnh tranh của Doanh nghiệp
1.2.2.1 Khái niệm năng lực cạnh tranh
Theo quan niệm phổ biến hiện nay thì năng lực cạnh tranh đƣợc hiểu là khả
năng duy trì một cách lâu dài, có ý thức các lợi thế của mình trên thị trƣờng để đạt
đƣợc mức lợi nhuận và thị phần nhất định hoặc khả năng chống lại một cách thành
công sức ép của các lực lƣợng cạnh tranh.
Thuật ngữ năng lực cạnh tranh đƣợc sử dụng rộng rãi trong phạm vi toàn
cầu. Năng lực cạnh tranh đƣợc xem là một mômen động lực phản ánh và lƣợng hoá

phát triển kinh tế bền vững. Để đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thì
thƣờng xét đến các yếu tố:
+ Năng lực về tài chính: Năng lực tài chính phản ánh năng lực, hiệu quả tài chính
của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần có đủ tiềm lực về tài chính, có khả năng tài trợ

11


Ket-noi.com
Ket-noi.com kho
kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi

vốn cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhƣ: vốn đầu tƣ mua sắm
thiết bị kỹ thuật công nghệ mới hay chi phí cho việc tu bổ sữa chữa máy móc thiết bị
hiện có nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Các chỉ tiêu tài chính
thƣờng đƣợc quan tâm khi phân tích năng lực tài chính nhƣ: vốn điều lệ, cơ cấu tài sản,
cơ cấu nguồn vốn, tổng tài sản, khả năng thanh toán, tỷ suất lợi nhuận.
+ Quản trị nhân lực: Lao động là yếu tố đầu tiên cũng nhƣ là yếu tố cuối cùng
tạo nên sự thành bại của một doanh nghiệp. Muốn nâng cao khả năng cạnh tranh
của mình doanh nghiệp phải chú ý quan tâm đến tất cả mọi ngƣời trong doanh
nghiệp, từ những ngƣời lao động bậc thấp đến nhà quản trị cấp cao nhất, bởi mỗi
ngƣời đều có một vị trí quan trọng trong các hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp. Những ngƣời lãnh đạo chính là những ngƣời cầm lái con tàu doanh nghiệp,
họ là những ngƣời đứng mũi chịu sào trong mỗi bƣớc đi của doanh nghiệp, là những
ngƣời có quyền lực cao nhất và trách nhiệm thuộc về họ cũng là nặng nề nhất. Họ
chính là những ngƣời xác định hƣớng đi và mục tiêu cho doanh nghiệp, còn thực

nghiệp cần không ngừng cải tiến và đổi mới kĩ thuật và công nghệ.
+ Trình độ tổ chức hoạt động quản trị: Tổ chức hoạt động quản trị là công việc
rất quan trọng, nó ảnh hƣởng trực tiếp tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Hoạt động quản trị bao gồm nhiều công việc nhƣ bố trí công việc cho từng ngƣời
nhằm phát huy năng lực công tác của ngƣời lao động và hiệu quả kinh doanh, tránh
hao phí trong quá trình sản xuất, xây dựng những định mức tiêu hao nguyên vật liệu
và có kế hoạch bố trí, sử dụng nguyên vật liệu hiệu quả,…
- Năng lực cạnh tranh cấp độ sản phẩm hàng hóa
Năng lực cạnh tranh cấp độ sản phẩm là khả năng sản phẩm tiêu thụ đƣợc
nhanh trong khi có nhiều ngƣời cùng bán loại sản phẩm đó trên thị trƣờng. Hay nói
một cách khác năng lực cạnh tranh của sản phẩm phụ thuộc vào chất lƣợng, giá cả,
tốc độ cung ứng, dịch vụ đi kèm, uy tín của ngƣời bán, thƣơng hiệu, quảng cáo …
Đánh giá năng lực cạnh tranh cấp độ sản phẩn hàng hóa ngƣời ta thƣờng sử dụng
các chỉ tiêu sau: Thị phần, quản trị hệ thống phân phối, giá, chất lƣợng, kiểu dáng,
mẫu mã, thƣơng hiệu.
1.2.3 Lợi thế cạnh tranh
Một doanh nghiệp đƣợc xem là có lợi thế cạnh tranh khi tỷ lệ lợi nhuận của nó
cao hơn tỷ lệ bình quân trong ngành. Và doanh nghiệp có một lợi thế cạnh tranh bền

13