MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Từ thuở lọt lòng chúng ta đã được đắm chìm trong những lời ru tiếng
hát, những câu hò mái nhì mái đẩy, những câu ca dao dân ca của bà, của mẹ.
Chính nền văn học dân gian ấy đã nuôi dưỡng tâm hồn chúng ta, giúp chúng
ta hiểu rõ hơn về lịch sử, cách suy nghĩ của ông cha ta ngay từ thời hồng
hoang, thuở cha ông đi khai thiên lập quốc; giúp chúng ta thêm tự hào về
nền hóa dân gian phong phú của dân tộc. Trong dòng chảy 4000 năm lịch sử
của văn học dân gian Việt Nam, truyền thuyết là một nguồn mạch lớn. Trong
nguồn mạch lớn đó, truyền thuyết Hùng Vương(TTHV) đóng một vai trò
quan trọng không thể thiếu được trong đời sống tinh thần của nhân ta.
Có thể nói, TTHV đã tồn tại đồng hành cùng những bước thăng trầm
với lịch sử dân tộc Việt Nam, đã góp phần xây dựng truyền thống yêu nước,
thương dân, hình thành nên cốt cách tâm hồn con người Việt, hàm chứa
những khát vọng về cuộc sống của cư dân Văn Lang với nền văn minh sông
Hồng - văn minh trồng lúa nước. TTHV ra đời phản ánh trình độ phát triển
cao của cư dân nông nghiệp Văn Lang thể hiện qua xây dựng, kiến trúc tạo
dựng lâu đài, thành quách, cung điện, luyện binh sĩ chống kẻ thù xâm lăng,
biết chế biến lương thực thực phẩm (làm bánh), nghệ thuật diễn xướng (hát
Xoan) và đặc biệt đã hình thành lễ thức thờ cúng tổ tiên, hình thành chế độ
tộc quyền cha truyền con nối, đạo nghĩa cha con, vợ chồng… TTHV ghi nhớ
công ơn của các triều đại Hùng Vương, đặc biệt nó đã hóa thân vào cuộc
sống đời thường của những nhân vật lịch sử gắn bó với cuộc sống đời
thường của nhân dân thông qua những phong tục tập quán trong nghi lễ, tín
ngưỡng, hôn nhân…thể hiện phép ứng xử, lễ tết, ngày hội… của cộng đồng.
Do vậy TTHV là hạt nhân nhân văn trong đời sống tâm linh của người Việt
để chuyển tải thông điệp sống cao quý của người xưa với thế hệ hôm nay.
1


TTHV có vị trí trong đời sống văn hóa của người Việt bởi vì nó hiện thực

việc tri giác, cảm nhận tâm hồn người Việt qua những lời kể trong TTHV nên
sa vào tình trạng kể lại TTHV, trẻ chưa cảm nhận được cái hay, cái đẹp qua
những ngôn từ nghệ thuật của TTHV. Hầu hết giáo viên chưa có sự tìm tòi,
nghiên cứu áp dụng các biện pháp thích hợp giúp trẻ lĩnh hội truyền thống tính
nhân văn của cha ông ta qua TTHV và vận dụng vào hoạt động thường ngày
của trẻ.

Chính bởi những lí do đó, trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc những công
trình nghiên cứu của những người đi trước, chúng tôi chọn đề tài: “Một số
biện pháp kể cho trẻ 5-6 tuổi nghe truyền thuyết Hùng Vương theo quan
điểm tích hợp”.
2. Sơ lược về lịch sử của vấn đề nghiên cứu
Trong giới hạn cụ thể của đề tài, luận văn của chúng tôi đụng chạm
đến hai vấn đề. Đó là những nghiên cứu về truyền thuyết Hùng Vương và
những nghiên cứu về phương pháp cho trẻ làm quen với văn học, trong đó
có riêng những nghiên cứu về phương pháp kể chuyện.
2.1. Vấn đề thứ nhất là những nghiên cứu về truyền thuyết Hùng Vương.
2.1.1. Khi nghiên cứu về những giá trị của truyền thuyết Hùng Vương, bắt
buộc các nhà nghiên cứu phải tìm hiểu về thời kỳ ra đời truyền thuyết Hùng
Vương. Đó là thời kỳ Hùng Vương.
Thời kỳ Hùng Vương là một thời kỳ nằm trong tiến trình lịch sử của
nước ta hay không hay chỉ là thời kỳ của truyền thuyết? Đó là một vấn đề
mang tính lịch sử đã và đang được các nhà khoa học trong nước ta nghiên
cứu một cách tổng thể.
Tháng 8 năm 1969, trong một chuyên đề về thời kỳ Hùng Vương do
Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam tổ chức, đã xuất bản tập sách “Tìm hiểu
một số vấn đề thời kỳ Hùng Vương”, Phạm Văn Kỉnh biên soạn. Tập sách
3



thần thoại, truyền thuyết từ Mẹ Âu, Bố Rồng đến Ông Tản, Ông Gióng,
chúng ta thấy sáng tác dân gian đã phản ánh và đúc kết lịch sử cụ thể thành
những hình tượng, biểu tượng rực rỡ, kỳ vĩ. Đó là một thứ “lịch sử thẩm mỹ:
của thời dựng nước, một thứ lịch sử anh hùng ca bổ sung cho những trang sử
sống động được khắc ghi lại trên trống đồng, thạp đồng.
Năm 2005, tác giả Lưu Hùng Chương đã cho ra đời cuốn “Thời đại
Hùng Vương”. Cuốn sách mang đến cho người đọc thêm một cách nhìn về
thời đại Hùng Vương qua dấu vết còn lưu giữ đến ngày nay đó là qua truyền
thuyết, qua các lễ hội, qua sử sách Trung Hoa, qua trống đồng Đông Sơn,
tìm dấu vết tiếng Việt thời Hùng Vương. Trong đó qua việc lần theo dấu vết
truyền thuyết tác giả cảm nhận được cội nguồn dân tộc. Đó là: ý thức về
cộng đồng, về quốc gia tinh thần độc lập tự cường, tình nghĩa đồng bào sớm
được hình thành, ý thức tôn vinh phụ nữ, yêu cuộc sống hòa bình.
2.1.2. Truyền thuyết Hùng Vương còn được nghiên cứu trong tổng thể các
bài viết cũng như những nghiên cứu về truyền thuyết Việt Nam nói chung.
Có thể kể đến:
- Phan Trần: Tinh thần dân tộc qua các truyền thuyết lịch sử, Tạp chí Văn
học, 1967,số 3; Tầm Vu: Tư tưởng chủ yếu của người Việt thời cổ qua
những truyện đứng đầu trong thần thoại và truyền thuyết, Tạp chí Văn học,
1967, số 3. Qua hai bài viết này, có thể khẳng định trải qua 4000 năm lịch
sử, dân tộc ta vẫn đứng vững trước bao nhiêu công cuộc xâm lăng của ngoại
quốc đó là nhờ vào tinh thần dân tộc truyền từ này sang đời khác qua các
TTHV. Đó còn là tinh thần kiên cường tự chủ, là niềm tự hào, niềm tin vào
khả năng và sức mạnh bản thân của nhân dân, nó giống như một dòng chảy
âm thầm nhưng mỗi ngày một mạnh mẽ mà nhân dân đã khéo léo thể hiện
và nuôi dưỡng nó qua việc chủ động đánh giá lịch sử, qua việc khẳng định

5



Điều kiện 1: Thi tài – hai người tài ngang nhau.
Điều kiện 2: Đến trước – Sơn Tinh đến trước lấy được công chúa.
2. Đánh nhau giành công chúa. Thủy Tinh đánh để giành lại nhưng không
được.
B: Lời giải thích về trận lụt hàng năm.
Từ đó, tác giả xếp truyện “ Sơn Tinh Thủy Tinh” vào type truyện
công chúa kén chồng bằng thi tài hoặc type truyện cuộc thi tài của các chàng
trai để lấy công chúa. Và hạt nhân trung tâm của cả câu chuyện sẽ là cuộc
đấu tranh để cướp đoạt đàn bà. Khi tiến hành phân tích theo con đường này,
ông đã lý giải và chứng minh rằng: “ Truyện Sơn Tinh Thủy Tinh chủ yếu
nói về một hiện tượng xã hội hơn là thiên nhiên, và những trận lụt hằng năm
chỉ là hiện tượng tự nhiên hóa của một hiện tượng xã hội có thật trong thời
cổ: những cuộc đánh nhau để cướp đoạt tranh giành và sau đó cùng với đàn
bà đã xuất hiện yếu tố quyền lực”
- Hồ Quốc Hùng, Truyền thuyết Việt Nam và vấn đề thể loại, NXB Trẻ,
2002. Cuốn sách đã ra đưa ra quan niệm của tác giả về những đặc trưng của
thể loại TT Việt Nam. Tác giả xem như TT là “ký ức cộng đồng về quá
khứ”. Đây là một cách nói khẳng định vị trí, vai trò của sự kiện lịch sử trong
truyền thuyết.
Có thể nói, những bài viết, nghiên cứu trên là những quan niệm, những
luận điểm, luận cứ về mọi khía cạnh của thể loại truyền thuyết nói chung
trong đó có truyền thuyết Hùng Vương. Là những tài liệu quý giá cho những
đề tài của chúng tôi.
2.2. Vấn đề thứ hai là những nghiên cứu về phương pháp cho trẻ làm
quen với văn học trong đó có riêng những nghiên cứu về phương pháp kể
chuyện.
7


Cho trẻ làm quen với văn học là một trong những hoạt động quan trọng ở

chuyện văn học và phương pháp đọc, kể chuyện văn học cho trẻ. Bàn về
nghệ thuật đọc văn học, tác giả chủ yếu nói đến tầm quan trọng của nghệ
thuật đọc văn học: “Nhiệm vụ của người đọc là giúp cho người nghe nh́ìn
thấy cái đã nghe được, làm cho những bức tranh và những h́ình ảnh tương
ứng nổi lên chân thực và đập vào mắt, gợi lên những t́ình cảm và cảm xúc
nhất định ”. Bàn về thủ thuật đọc, ông đă phân tích một số thủ thuật cơ
bản sau: thanh điệu cơ bản, ngữ điệu, tính lô gích trong đọc truyện, cách
ngắt giọng, nhịp điệu, cường độ của giọng và tư thế, nét mặt, cử chỉ. Trong
phần những vấn đề về phương pháp tổ chức giờ đọc và kể chuyện cho trẻ
em, tác giả đă viết rất cụ thể và có nhiều bài soạn mẫu để dẫn chứng minh
hoạ rất rõ ràng.
Cuốn sách Phương pháp kể sáng tạo truyện cổ tích thần kì cho trẻ mẫu
giáo của tác giả Hà Nguyễn Kim Giang, Nxb Đại học Quốc Gia xuất bản
năm 2002 đã đưa ra một hướng nghiên cứu mới. Đó là kể chuyện dựa vào
những đặc điểm riêng có của từng thể loại. Dựa trên những thi pháp truyện
cổ tích, tác giả đã đưa ra những phương pháp kể chuyện cổ tích thần kì một
cách sáng tạo. Cuốn sách là một chỗ dựa, giúp chúng tôi có được hướng đi
và cách giải quyết cho đề tài kể chuyện truyền thuyết Hùng Vương.
Dạy kể chuyện ở trường Tiểu học của tác giả Chu Huy biên soạn tái bản
lần thứ 5, 2002. Tác giả đã khẳng định sự cần thiết của phân môn kể chuyện
trong trường tiểu học và tác dụng của phân môn này đối với việc giáo dục
toàn diện cho học sinh tiểu học. Đây là một cuốn sách bổ ích, thú vị không
những giành cho giáo viên tiểu học mà giành cho những ai quan tâm đến
việc làm thế nào để kể chuyện cho trẻ một cách sinh động, hấp dẫn. Cuốn
sách với phương ngôn: dạy kể chuyện cũng là một nghệ thuật.

9


Xuất phát từ quan điểm: Tiếng Việt là công cụ, là phương tiện lĩnh hội

pháp cụ thể hơn trong từng phương pháp. Đây là một tài liệu tham khảo để
giáo viên mầm non có thể áp dụng vào trong việc cho trẻ làm quen với tác
phẩm văn học của mình. Khi nói đến phương pháp tổ chức cho trẻ làm quen
với văn học, phải nói đến cuốn Phương pháp tổ chức hoạt động làm quen
với tác phẩm văn học, Nxb Đại học quốc gia xuất bản năm 2007 của Hà
Nguyễn Kim Giang. Đây là một cuốn giáo trình chuẩn mực cho sinh viên
học chuyên ngành giáo dục học MN. Cuốn sách mang tầm lí luận sâu sắc và
tác giả cũng chỉ ra những phương pháp, biện pháp cụ thể để tiến hành tổ
chức các hoạt động làm quen với văn học. Với việc coi: Tổ chức hướng dẫn
trẻ làm quen với tác phẩm văn học là một nhiệm vụ quan trọng ở trường
mầm non. Đó là sự dẫn dắt mở cửa cho con người ngay từ những bước chập
chững đầu tiên đi vào thế giới của các giá trị phong phú chứa đựng trong
tác phẩm nghệ thuật ngôn từ. Với quan điểm đó, một lần nữa khẳng định tầm
quan trọng của việc tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học
đối với nhiệm vụ giáo dục và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ MN.

Đây là những tài liệu quan trọng để chúng tôi dựa vào đó xây dựng cơ
sở lí luận cho đề tài và tiến hành điều tra thực trạng, đề xuất một số biện
pháp kể chuyện Hùng Vương
3. Mục đích nghiên cứu
Dựa vào cơ sở lý luận và thực tiễn, đặc biệt dựa vào những vẻ đẹp
riêng có của truyền thuyết Hùng Vương, đề tài đưa ra một số biện pháp kể
cho trẻ 5-6 tuổi nghe truyền thuyết Hùng Vương theo quan điểm tích hợp.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài.

11


- Điều tra thực trạng việc kể cho trẻ 5-6 tuổi nghe truyền thuyết Hùng



về thực trạng hoạt động kể TTHV cho trẻ 5-6 tuổi theo quan điểm tích hợp ở
trường MN.

Phương pháp quan sát
Dự các hoạt động kể TTHV trên các hoạt động có chủ đích quan sát và đánh
giá thực trạng việc thực hiện hoạt động kể TTHV, các biện pháp dạy trẻ và mức
độ tiếp nhận của trẻ với ở trường MN.

Phương pháp đàm thoại
Trao đổi với trẻ, giáo viên mầm non để tìm hiểu, làm sáng tỏ các thông
tin liên quan đến đề tài nghiên cứu.
Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Phương pháp này được sử dụng để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của
các biện pháp mà đề tài đưa ra.
8.3. Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
Sử dụng một số công thức thống kê toán học và phần mềm SPSS (16.0)
để xử lý và đánh giá kết quả nghiên cứu của đề tài.

9. Đóng góp của đề tài
Bước đầu xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài, hệ thống hóa và đưa ra
một số biện pháp kể cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nghe truyền thuyết Hùng
Vương.

B. PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I:CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Cơ sở tâm sinh lý học với việc kể TTHV của trẻ 5-6 tuổi
13


14


hùng được thần thánh hóa, mĩ lệ hoá, gắn với những chiến công hiển hách, trẻ sẽ
cảm nhận được với một niềm tự hào qua những truyện truyền thuyết như truyền
thuyết Thánh Gióng, Sự tích Hồ Gươm” [142,5]. Chính vì vậy, với đặc điểm phát
triển về thính giác, bộ máy phát âm là một điều kiện thuận lợi cho trẻ trong việc
tiếp cận các tác phẩm văn học nói chung, các truyện về truyền thuyết Hùng Vương
nói riêng. Các giác quan phát triển, trẻ nghe kể và cảm thụ các tác phẩm văn học
tốt hơn. Đa số trẻ đều nắm được tính chất và tình cảm đặc trưng của từng thể loại
văn học và hầu hết khi nghe trẻ đều có những biểu cảm nhất định thích điều thiện,
ghét điều ác. Điều này chứng tỏ tính tích cực và mong muốn được tham gia hoạt
động nghệ thuật của trẻ.

Như vậy, trẻ 5 – 6 tuổi đang trong giai đoạn hoàn thiện về các chức năng
của não bộ, cấu tạo và hoạt động hệ thần kinh, thể lực của trẻ cũng đang hoàn
thiện dần. Sự phát triển thể chất đó tạo nên những điều kiện cần thiết để trẻ

có thể hoạt động độc lập nhiều hơn và giúp trẻ lĩnh hội những hình thức mới
của kinh nghiệm xã hội trong quá trình giáo dục. Dựa vào những đặc điểm
ấy, nhà giáo dục có thể đưa các truyện về truyền thuyết Hùng Vương vào
giáo dục trẻ nhằm cho trẻ phát triển một cách toàn diện.

1.1.2. Đặc điểm tâm lý học
Độ tuổi mẫu giáo lớn là giai đoạn tiền học đường. Ở giai đoạn này,
những cấu tạo tâm lý đặc trưng của con người đã được hình thành trước đấy
vẫn tiếp tục được phát triển mạnh. Với sự giáo dục của người lớn, các chức
năng tâm lí đó sẽ được hoàn thiện về mọi phương diện như: nhận thức, tình
cảm, ý chí…để hoàn thành việc xây dựng những cơ sở ban đầu về nhân cách
của con người.

được: vì Thánh Gióng đánh thắng giặc Ân.
Đặc điểm tư duy của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi chủ yếu là tư duy trực quan
hình tượng, đứa trẻ phải dựa vào hình ảnh, biểu tượng đã có, những kinh
nghiệm đã trải qua để suy luận những vấn đề mới. Đây là điều kiện thuận lợi
nhất để giúp trẻ cảm thụ tốt những hình tượng nghệ thuật được xây dựng
16


trong các tác phẩm văn học. Những truyện với những tình tiết ly kỳ hấp dẫn,
những nhân vật anh hùng được nhân dân lí tưởng hóa trong TTHV đã có sức
hấp dẫn, lôi cuốn trẻ.
Để tư duy hình tượng phát triển mạnh mẽ hơn, suy luận được nhiều
vấn đề mới hơn, phụ thuộc vào quá trình tổ chức cho trẻ tự hoạt động vì chỉ
có trong hoạt động các phẩm chất tâm lý của trẻ mới được hình thành và
phát triển.
* Tưởng tượng
Tưởng tưởng là hoạt động phản ánh của trẻ nhằm tạo ra những hình
ảnh mới chưa có trong kinh nghiệm của trẻ, bằng cách làm sống dậy và biến
đổi đi những biểu tượng về hiện thực đã có trong kinh nghiệm của chúng.
Một nhà giáo dục người Nga nói: “Trí tưởng tượng linh hoạt, phong
phú chính là đặc tính quan trọng của trí tuệ”. Nếu không có trí tưởng tượng
tốt, trẻ sẽ gặp khó khăn trong việc hiểu các khái niệm, các hình minh họa
trong mỗi bài giảng, khi làm văn cũng sẽ không biết miêu tả một cách sinh
động. Hơn nữa, trí tưởng tượng còn có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển
về sức sáng tạo của trẻ, trong khi những phát minh nổi tiếng trên thế giới
đều bắt đầu từ trí tưởng tượng mà thành.
Đặc điểm tưởng tượng của trẻ 5-6 tuổi là tưởng tượng tái hiện và
tưởng tượng sáng tạo.
Tưởng tượng tái hiện: đó là khả năng tái hiện lại những hình ảnh đến
trực tiếp từ giác quan hay được giữ lại trong trí nhớ. Tưởng tượng của trẻ

Sự chú ý của trẻ mẫu giáo phần lớn vẫn là không chủ định. Trẻ
thường chú ý đến một đối tượng gây cho trẻ một sự ngạc nhiên, nhất là tạo
cho trẻ một sự hứng thú. Chú ý đã không chủ định, lại thường không ổn định
nên trẻ dễ di chuyển chú ý từ một đối tượng này sang đối tượng khác rất
nhanh khi có đối tượng chú ý mới, hấp dẫn hơn xuất hiện. Đối tượng mới
càng gây hứng thú nhiều thì càng lôi cuốn chú ý của trẻ nhiều hơn. Phương

18


pháp gây hứng thú mới thường được các cô mẫu giáo áp dụng trong giáo dục
khi cô muốn lôi cuốn chú ý của trẻ.
Cuối tuổi mẫu giáo, trẻ hình thành khả năng chú ý có chủ định. Sự
phát triển của hệ thần kinh (điều kiện mới trong cuộc sống của trẻ), việc
tham gia vào trò chơi tập thể và việc thực hiện những nhiệm vụ hay chỉ dẫn
của người lớn đề ra buộc trẻ phải chú ý đến những gì cần thiết.
* Xúc cảm – tình cảm
Xúc cảm – tình cảm là những thái độ cảm xúc của con người đối với
những sự vật, hiện tượng của hiện thực khách quan, phản ánh ý nghĩa của
chúng trong mối quan hệ với nhu cầu và động cơ của con người. Xúc cảm
đóng một vai trò to lớn trong sự phát triển toàn bộ nhân cách và chi phối
mạnh mẽ đời sống của trẻ.
Ở trẻ 5 – 6 tuổi, tất cả các sắc thái xúc cảm, tình cảm (vui, buồn, hờn,
giận, yêu, ghét...) đã phát triển mạnh và chi phối mọi hành động của chúng.
Trẻ yêu thích đối tượng nào thì trẻ muốn tìm hiểu đối tượng đó và tìm hiểu
đối tượng đó. Trẻ bộc lộ tình cảm rất chân thật, hồn nhiên nhưng chưa biết
kiềm chế được tình cảm của mình vì hệ thần kinh luôn ở trong trạng thái
hưng phấn mạnh. Chính vì thế, trẻ luôn có nhu cầu được tham gia các hoạt
động cùng nhóm bạn bè để chúng có cơ hội được trò chuyện, bày tỏ, diễn
đạt những điều quan sát được từ thế giới xung quanh và thể hiện tình cảm

triển ngôn ngữ mạch lạc. Ngôn ngữ mạch lạc thể hiện trình độ phát triển tương đối
cao về phương diện ngôn ngữ và phương diện tư duy. Khi ngôn ngữ mạch lạc của
trẻ đến một mức nhất định thì trẻ đã có khả năng nói cho người khác hiểu và hiểu
trọn vẹn ý của người khác nói với trẻ. Như vậy trẻ hoàn toàn có những điều kiện
thuận lợi để tiếp nhận các câu chuyện về truyền thuyết Hùng Vương thông qua
ngôn ngữ và hành động của GV.

Tóm lại các đặc điểm phát triển sinh lý, tâm lý của trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi là những chỉ số rất cụ thể là những yêu cầu cần đạt đòi hỏi việc tác động
của các nội dung, biện pháp, phương pháp giáo dục phải hướng tới mục tiêu
20


phát triển toàn diện cả 4 lĩnh vực: tình cảm và quan hệ xã hội, nhận thức,
ngôn ngữ, thể chất. Cho nên khi tiến hành tổ chức hoạt động kể chuyện
truyền thuyết Hùng Vương cần nắm chắc được các đặc điểm phát triển của
trẻ 5-6 tuổi để làm cơ sở xây dựng các nội dung, biện pháp kể chuyện truyền
thuyết Hùng Vương cho trẻ 5-6 tuổi phù hợp khả thi và thực sự có hiệu quả
thúc đẩy sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
1.2. Cơ sở giáo dục học mầm non
1.2.1. Mục tiêu giáo dục
Một trong những mục tiêu chiến lược GDMN đến năm 2020 là: " Thực hiện
chăm sóc, giáo dục trẻ có chất lượng để trẻ phát triển toàn diện về thể lực, tình
cảm, trí tuệ, xã hội. Để hình thành những nét nhân cách đầu tiên của con người cần
phải tạo điều kiện cho trẻ được phát triển hài hoà không chỉ về các mặt thể chất, trí
tuệ mà còn đời sống tâm hồn, tình cảm, có thị hiếu thẩm mĩ, đặc biệt là cần phải
hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, nền tảng của nhân cách con
người Việt Nam sau này "

Mục tiêu GDMN là phát triển trẻ một cách toàn diện. Vì vậy cần có

thể. Trong đó, không những các giá trị của từng bộ phận được bảo tồn và
phát triển, mà đặc biệt là ý nghĩa thực tiễn của toàn bộ cái chỉnh thể đó được
nhân lên.
Theo “Từ điển Tiếng Việt” của Hoàng Phê, “ Tích hợp có nghĩa là lắp
ráp, kết nối các thành phần của một hệ thống theo quan điểm tạo nên một hệ
thống toàn bộ”.
Theo tác giả Nguyễn Ánh Tuyết: “Quan điểm tích hợp trong GDMN
được hiểu như là một phương cách liên kết, xâm nhập, đan xen những quá
trình sư phạm tạo thành một thể thống nhất, tác động đồng bộ đến đứa trẻ như
một chỉnh thể toàn vẹn. Nhờ đó hiệu quả sư phạm được nhân lên”.
Quan điểm tích hợp trong giáo dục mầm non hiện nay chú ý lớn đền sự
tích hợp giữa văn và tiếng trong giáo dục trẻ. Quan điểm này đã xác lập mối

22


liên hệ gắn bó chặt chẽ giữa hoạt động “Làm quen với văn học” với các hoạt
động giáo dục khác tạo nên sức mạnh tổng hợp tác động đến sự phát triển nhân
cách của trẻ.
Tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học chính là con
đường dẫn dắt trẻ đi vào thế giới của các giá trị phong phú chứa đựng trong tác
phẩm nghệ thuật ngôn từ. Sự tiếp xúc thường xuyên với tác phẩm văn học được
chọn lọc sẽ phát triển ở trẻ sự nhạy cảm thẩm mỹ, năng lực cảm thụ văn học,
những tố chất ban đầu của năng khiếu nghệ thuật, phát triển nhận thức và đặc
biệt phát triển ngôn ngữ.
Tiếp xúc với văn học, trẻ học tiếng mẹ đẻ: học cách phát âm đúng, tích
lũy vốn từ nghệ thuật, học những mẫu câu hoàn hảo, sinh động, giàu sức biểu
cảm. Thông qua đó, các em yêu mến, trân trọng tiếng nói dân tộc. Những ấn
tượng nghệ thuật trong tác phẩm sẽ thúc đẩy ham muốn sáng tạo nghệ thuật của
trẻ.

mang trong mình chức năng giải trí, hay cao hơn là chức năng nghệ thuật.
1.3.2. Hoạt động kể cho trẻ nghe truyện với giáo dục trẻ em
Hầu hết các bé ở lứa tuổi mầm non rất thích nghe người lớn đọc
truyện, kể truyện và trao đổi với người lớn về nội dung các câu chuyện. Kể
truyện cho con nghe là cách tốt nhất để các nhà giáo dục dạy dỗ, uốn nắn
tâm hồn của bé và đồng thời tạo mối quan hệ gắn kết giữa các nhà giáo dục
và các em. Những câu chuyện chứa chan những tình cảm yêu thương và
được thể hiện qua giọng đọc trìu mến của các nhà giáo dục có tác dụng giáo
dục rất lớn với trẻ.
* Hoạt động kể cho trẻ nghe truyện đã góp phần giúp trẻ nhận
thức thế giới xung quanh mình một cách đầy đủ hơn
PGS.TS Hà Nguyễn Kim Giang đã nhận định: “Trẻ em luôn khao
khát nhận thức, khám phá thế giới hiện thực xung quanh. Các em muốn biết
tất cả, muốn thâu tóm tất cả lí do tồn tại của cuộc sống vào khối óc bé nhỏ
của mình. Thế giới xuất hiện trước mắt trẻ với toàn bộ sự phong phú, phức
24


tạp của nó. Trong điều kiện đó, những câu ca dao, bài thơ, truyện kể là
những bài học đầu tiên giúp các em nhận thức thế giới, định hướng cơ bản
trong môi trường xung quanh, giúp các em chính xác hóa những biểu tượng
đã có về thực tế xã hội, dần dần từng bước cung cấp cho các em những khái
niệm mới và mở rộng kinh nghiệm sống”. [29,5]
TTHV là bài ca hào hùng về quá khứ lịch sử của dân tộc. Tiếp xúc với
TTHV, trẻ không chỉ được thỏa mãn nhu cầu nhận thức mà còn được mở
rộng tầm nhìn, làm giàu có lượng thông tin tri thức, làm sâu sắc hơn quá
trình quan sát xã hội, môi trường xung quanh. Từ sự quan sát, thúc đẩy quá
trình phân tích, so sánh, tìm hiểu nguyên nhân kết quả, rút ra những kết luận,
những tri thức, khái niệm cơ bản, góp phần rèn luyện trí nhớ, phát triển khả
năng tư duy và các năng lực tâm lí khác như: tưởng tượng, ngôn ngữ….