Sáng kiến kinh nghiệm về:
S DNG DNG DY HC TRONG B MễN M NHC
TRNG TIU HC
I. IấU KIN, HON CNH .
Trong nhng nm hc gn õy, vic thc hin giỏo dc cho hc sinh Tiu
hc mt cỏch ton din, cõn i, hi ho v o c, trớ tu, thm m v cỏc k nng
c bn ó c ng v Nh nc cng nh cỏc b ngnh ht sc chỳ trng. m
nhc nh l mt yờu cu trong i sng tinh thn ca tr, l tr c hot ng,
c nhn thc th gii xung quanh, nhn thc bn thõn mỡnh.
Để giảng dạy môn Âm nhạc có hiệu quả, đáp ứng tầm quan trọng của phân
môn, giáo viên phải là ngời hớng dẫn học sinh lĩnh hội tri thức bằng những phơng
pháp tối u nhất nhm: To hng thỳ cho hc sinh, cựng t chc giỳp hc sinh tri
nghim, hc sinh phõn tớch, khỏm phỏ, cựng cỏc em rỳt ra kin thc, sau ú
cỏc em thc hnh, cng c bi hc v ng dng chỳng. Trong quá trình giảng dạy
tôi đã cố gắng tự tìm hiểu, học hỏi để tích luỹ và phát triển những phơng pháp hiệu
quả, phù hợp với từng nhóm đối tợng. Tụi nhn thy vai trũ ca thit b dy hc rt
quan trng : nú gúp phn nõng cao tớnh trc quan ca quỏ trỡnh dy hc, giỳp hc
sinh nhn ra nhng s vt, hin tng, khỏi nim mt cỏch c th hn, nõng cao
hiu qu dy v hc, tho món nhu cu v s say mờ ca hc sinh.. Là một giáo
viên trực tiếp dạy bộ môn Âm nhạc tôi xin đa ra một số sáng kiến, kinh nghiệm về
việc sử dụng đồ dùng dạy học trong bộ môn âm nhạc ở trờng Tiểu hc. Xin c
chia s v mong s trao i kinh nghim ca cỏc ng nghip.
II. Mễ T GII PHP:
A. Mễ T GII PHP TRC KHI TO RA SNG KIN:
Trong những năm học trớc đây, học sinh học Âm nhạc là gần nh chỉ học thuộc
một bài hát. Việc đào tạo giáo viên cha đồng bộ, cơ sở vật chất lại thiếu thốn.
Những tiết học chay diễn ra hầu nh trong suôt năm học. Nhng nm hc gn õy,
vic cho hc sinh lm quen vi dựng dy hc ó c nhiu giỏo viờn chỳ trng
nhng vn cha c trit , cng chớnh l thit thũi cho cỏc em v lm gim kh



+ Về dụng cụ gõ:
Có 18 HS sử dụng tốt dụng cụ gõ, chiếm 64,29%


Có 10 HS cha biết sử dụng hợp lý dụng cụ gõ, chiếm 35,71%
+ Về tranh ảnh, bảng phụ và các dụng cụ tự làm, gng ln, bng a, mỏy
chiu....:
Đa số HS đều rất hứng thú với các đồ dùng trợ giảng mới lạ, khiến các em tập
trung hơn trong giờ học.
+ Trò chơi xen giữa tiết học và mụ hỡnh a gi dy ra ngoi khụng gian lp
hc
Khi tổ chức các trò chơi, tuy các em rất hào hứng tham gia nhng cũng có
nhiều em không đủ tự tin.
B. Mễ T GII PHP SAU KHI TO RA SNG KIN:
.Vi kt qu kho sỏt cha c mong mun nh vy l do cú nhiu nguyên
nhân: Do HS cha đợc làm quen nhiều với các trò chơi, cha c s dng dựng
mt cỏch thng xuyờn, hp lý, đôi khi vì câu hỏi hoặc trò chơi cha thực sự phù
hợp với lứa tuổi hay cha phù hợp với từng nhóm đối tợng. Hay việc Giáo viên sắp
xếp thời gian, hình thức, nội dung ., cha thực sự đợc tốt, những điều đó cũng gây
rất nhiều trăn trở, khó khăn khi tiến hành một tiết dạy.
Bng kinh nghim ca bn thõn cng nh s hc hi qua nhiu kờnh thụng
tin, tụi xin a ra mt s gii phỏp sau:
1. Phân loại đối tợng và biện pháp:
+ Theo khối:
Mỗi khối có sự khác biệt về trình độ, sở thích, tõm sinh lý, nguyện vọng, nhu
cầu.
+ Theo lớp:
Trong cùng một khối, có những lớp có trình độ tiếp thu kiến thức cũng nh sự
nhanh nhẹn, linh hoạt trong quá trình thực hiện trò chơi tốt hơn các lớp khác. Mặt
khác, trong cùng một lớp cũng có nhiều nhóm đối tợng khác nhau. Vì thế trong quá

mạnh.
Những điều này con tồn tại trong một số bản nhạc khác nữa.
Vì thế trong quá trình sử dụng những bản nhạc ghi sẵn giáo viên nên lu ý để
có tiếng nói chung giữa sách giáo khoa và phần làm mẫu, không nên sử dụng những
bản nhạc lệch với sách giáo khoa.
b/ Sử dụng đàn trong quá trình dạy bài mới( dạy hát hoặc tập đọc nhạc): Nên
cho HS nghe giai điệu từng câu bằng những tiếng của loại đàn pianô hoặc đàn đơn
tiếng( không pha trộn nhiều tiếng hoặc những tiếng quá vang), không nên bật tiết
tấu khi HS tập hát lần đầu đối với từng câu một, nhng giáo viên vẫn phải giữ đúng
nhịp. Nên để HS nghe và tự vận dụng học theo giai điệu bài hát ở đàn. Chỉ có những
câu nào khó hoặc có những dấu luyến, ngân, giáo viên mới nên làm mẫu bằng lời
ca, kết hợp với việc thể hiện qua đàn.
c/ Sử dụng đàn trong quá trình luyện tập: Lúc này ta nên sử dụng đa dạng âm
sắc kết hợp với tiết tấu, kết hợp giữa giai điệu và hoà âm. Tập dần cho HS cách biểu
diễn một bài hát, hình thức kết thúc một bài hát, cách vào các phách mạnh, phách


nhẹ. Đối với bài Tập đọc nhạc, giúp HS cảm nhận đợc âm ổn định (âm chủ) ở đàn,
đọc tốt bài tập đọc nhạc có tiết tấu. Trình bày bài tập đọc nhạc có lời ca nh một bài
hát ngắn.
2.2 . Với micrô: Hớng dẫn cho HS cách tắt mở, giữ khoảng cách hợp lý giữa
loa và miệng. Đẩy loa xa miệng đối với những tiếng lên cao, tránh âm thanh chói
tai, tạo dần cho HS sự tự tin, mạnh dạn, hớng dẫn cho HS làm quen dần với cách
biểu diễn, tránh tình trạng bỡ ngỡ, lúng túng trong quá trình sử dụng.
2.3. Dụng cụ gõ: Hớng dẫn HS sử dụng dụng cụ gõ quen dùng nh song loan,
thanh phách, sênh, mõ, trống.Qua đó khắc phục sự cố về thời tiết hay tránh việc
bị rát tay do vỗ tay nhiều lần, s kt hp hiu ng õm thanh gia cỏc dng c gừ
cng em li nhiu hng thỳ cho hc sinh, tăng thêm không khí sôi nổi trong giờ
học.
2. 4. Bảng phụ, băng đĩa nhạc, dng c t lm..

Ví dụ: Bức tranh vẽ tháp Efphen, Giáo viên có thể dùng để giới thiệu bài hát,
chi trũ chi khi hc bi hỏt Con chim non Dân ca Pháp. Toà tháp này là nét
văn hoá độc đáo của đất nớc Pháp.
Bức tranh về nhà sàn, dãy núi của các dân tộc vùng cao cũng có thể dùng
trong bài hat Gà gáy Dân ca Cống (Lớp 3), hoặc bài hát Đi tới trờng
Nhạc Đức Bằng, lời theo học vần lớp 1 cũ.
Khuyn khớch cỏc em t lm cỏc dng c gừ bng nguyờn liu t cú ca a
phng nh thanh phỏch sng tre na, v vng, ngao.cỏc nt nhc di ng lm t
giy mu, xp, cỏc khuụg nhc t to bng cỏc dõy ruybng.
* Các đồ dùng trợ giảng khác:
Sử dụng kèn hơi Melođion khi nguồn điện không cho phép. Những dụng cụ
gõ với chất liệu khác nhau để HS phân biệt âm sắc. Tham khảo các câu truyện tranh
ở các bài tập đọc nhc, các câu truyện, câu thơ có liên quan đến kiến thức âm nhạc
để đa vào giảng dạy, đa dạng hoá lối truyền đạt kiến thức.
Mỏy chiu, mng intenet l nhng dng c tr ging tớch cc h tr
cho cỏc hot ng ngoi khoỏ. Nhng ngun thụng tin ny s l cm hng ỏp
dng, sỏng to, thit k cỏc tit mc vn ngh mt cỏch phong phỳ, da dng.
Gng trong phũng m nhc: dng c ny thng hay b Giỏo viờn v Hc
sinh lóng quờn. Nhng nu s dng mt cỏch hp lý thỡ õy chỡnh l dng c giỳp
cỏc em t tin, cỏc em cú th nhỡn thy hỡnh nh ca mỡnh, ban, nhúmmt cỏch
trc tip, cú th t iu chnh t th ng, cỏch di chuyn, trang phc cng nh sc
thỏi biu cm.
Trong quỏ trỡnh ging dy mi giỏo viờn luụn xỏc nh: thit b dy hc l
c thự ca lao ng s phm, chỳng phi cung cp thụng tin mt cỏch chớnh, nõng
cao hiu qu dy hc. Thit b dy hc tho món s suy ngh v nhu cu ca hc


sinh, nó góp phần làm giảm nhẹ cường độ lao động sư phạm. Thiết bị dạy học luôn
nâng cao tính trực quan trong quá trình dạy học.
2.5. Trß ch¬i xen gi÷a tiÕt häc vµ mô hình đưa giờ dạy ra ngoài

Phân các hoạt động rõ ràng, có phần tiểu kết cho mỗi hoạt động, có phần
tổng kết sau mỗi bài học, có phần bài học liên hệ (thông điệp)… qua các tiết dạy.
Luôn khích lệ học sinh, tạo cơ hội cho các em chiếm lĩnh tri thức một cách
nhanh nhất.
c. Đối tượng tham gia, lập kế hoạch riêng đối với từng lớp:
Chọn đối tượng sẽ tham gia tiết học: không những chỉ đối với học sinh lớp
Một mà có thể áp dụng cho tất cả các đối tượng học sinh trong toàn trường ( lưu ý
đến những trường hợp đang bị ốm ).
Trong một buổi học, các em chỉ nên tham gia tiết học ngoài trời từ 1-2 tiết,
nên giáo viên cũng cần quan tâm đến thời khoá biểu của lớp đó trước khi tiến hành
tổ chức tiết dạy. Bốn tiết ngồi gò trong lớp nên các em sẽ thấy mệt mỏi, nếu có cơ
hội hãy dành cho các em một tiết học ngoài trời, tôi tin rằng các em sẽ rất hứng thú.
Nếu trong buổi học đã có tiết thể dục ( hoặc tiết dạy ngoài trời khác ) trước hoặc
sau đó thì giáo viên cũng nên xem trên thực tế có nên cho học sinh đó tiếp tục tham
gia tiết học ngoài không gian lớp học nữa hay không.
Chọn vị trí đứng của giáo viên, vị trí đứng của người điều khiển ( trưởng ban
học tập hay các nhóm trưởng ) thuận lợi sao cho các thành viên phía dưới nhìn rõ
cũng như nghe rõ mệnh lệnh điều khiển.
d. Nội dung, hình thức tổ chức tiết dạy.
+. Phương pháp chia nhóm:
Dạy ngoài trời rất tiện cho việc rất tiện cho việc thảo luận nhóm, rất phù hợp
với phân môn Âm nhạc, thoả mãn nhu cầu học tập các nhân, phù hợp với việc học
hướng tới người học, khuyến khích sự độc lập tự chủ, người học có thể đưa ra
những giải pháp, cách diễn đạt riêng, làm tăng cơ hội đưa ra những quan điểm của
mình đối với chủ đề thảo luận, cũng như sự độc lập tư duy và chia sẻ kết quả học


tập trong nhòm, mọi cá nhân trong nhóm đều được làm việc tích cực, phát huy sáng
tạo.
Có nhiều cách để chia nhóm như: chia theo sở thích, chia ngẫu nhiên, chia

viên cần hết sức linh hoạt.
VD : Khi dạy bài Lý cây xanh , nếu lúc đó không có tiếng chim hót thì
không nên đặt câu hỏi: Các em có nghe thấy tiếng gì đang lảnh lót ?.....
Trong các giờ hội giảng, giáo viên nên tránh những câu gài sáo rỗng, mang
tính “kịch”….
Các câu hỏi phải rõ ràng, mang tính gợi mở, các câu trả lời có ý đúng đều
phải được giáo viên công nhận và khuyến khích.
+ Tập biểu diễn.
Hẳn đây là ưu điểm lớn nhất trong tiết dạy ngoài trời. Có nhiều hình thức
biểu diễn cho các em chọn lựa như: cá nhân, song ca, nhóm bạn, giữa các tổ khối
hay giữa các lớp….với nhiều cách di chuyển đội hình do các em sáng tạo mà không
sợ hạn chế về không gian, với đội ngũ “khán giả” có thể cổ vũ thoải mái mà không
sợ ảnh hưởng đến các lớp khác…
e . Phương tiện tổ chức tiết dạy:
Chuẩn bị loa máy nếu là tiết dạy ngoài trời có đông người .
Chọn địa điểm phù hợp.
Dụng cụ biểu diễn sẵn có ( nếu cần ).
Không nhất thiết phải có ghế ngồi, các em có thể tận dụng các dãy ghế đá
trong sân trường, vườn trường, phòng truyền thống…
*. Một số lưu ý khi tổ chức tiết dạy ngoài không gian lớp học.
Kịp thời động viên, khen ngợi những cá nhân, nhóm học sinh học tốt.
Khuyến khích học sinh chia sẻ kinh nghiệm, tự tin nói trước đám đông.
VD: Học sinh tự giới thiệu về bản thân trước lớp, về bài hát hay điệu múa mà
mình ( nhóm mình ) sẽ trình bày.
Bên cạnh những học sinh có năng khiếu, cũng có những học sinh học chưa
tốt, giáo viên lưu ý khi chia nhóm, khuyến khích các em tích cực tham gia nhiều


hot ng, khi hỏt hoc biu din, cú th cho biu din chung vi cỏc bn khỏc
thờm t tin.

c s ng h ca cỏc cp lónh o, s tham mu lónh o ca nh trng, bng
lũng nhit tỡnh ca cỏc bc ph huynh vi tng lai ca con em mỡnh, nh trng
chỳng tụi ó nhn c hng ngn ngy cụng lao ng, cựng vi h thng cõy búng
mỏt, gh ỏto cnh quan ngy cng p mt.
Vi hc sinh: cỏc em yờu thớch mụn hc, do ú ý thc, thỏi c
nõng cao. Cỏc em thờm t tin, ch ng hc tp, to kin thc phc v cỏc hot
ng ngoi khoỏ, l tin nhng hc sinh cú iu kin mun tỡm hiu sõu hn
v b mụn ny. Có 100% các lớp đợc làm quen với đồ dùng dy hc, 100% HS đợc
thực hành để nghe và hát đúng nhịp. Qua kho sỏt 2 lp Mt cựng vi mt yờu cu
( Bit hỏt v vn ng hai bi hỏt: n g con, Sp n tt ri )
Lp S
s

Cỏch t HS

cha HS bit thc HS bit hỏt kt HS hỏt hay,

chc

hin hin bi hỏt

thc
c

bi

vn ng n to

hỏt



0

0

28

100

18

64,3

6

21,4

trong
1B

lp.
28 Dy
ngoi
tri.

Qua đó cũng nâng cao chất lợng các cuộc thi văn nghệ giữa các lớp, nâng cao
chất lợng ngoại khoá. Chớnh vỡ th, cht lng b mụn c nõng cao.
Qua nhng hot ng trờn, tụi ó tỡm ra rt nhiu em cú nng khiu: em thỡ
mỳa rt p nh em ễng Th Ngc Khuờ lp 5A, em Nguyn Th Thu Hng lp
3A., cú em thỡ hỏt v biu din rt tt, sỏng to nh em Trn Th nh lp 4A, em

Học Âm nhạc là bồi dỡng cho HS thị hiếu đúng đắn, hiện đại nhng đậm đã
bản sắc dân tộc. Nó cung cấp những kiến thức cơ bản phù hợp với lứa tuổi.


Bộ môn Âm nhạc cũng nh các bộ môn khác hỗ trợ cho nhau cùng tiến bộ.
Nếu nh HS có giọng hát tốt thì giọng đọc sẽ chuẩn, có sự cảm âm tốt thì cảm nhận
văn học cũng phong phú.
Túm li, toàn bộ việc dạy môn âm nhạc trong trờng tiểu học là hớng tới sự
phát triển , làm phong phú tinh thần và nhân cách học sinh, trau dồi đạo đức thẩm
mỹ trong hoạt động, t tởng, cho các em quan niệm và niềm tin đúng đắn.
Cũng chính vì thế tôi rất mong đợc sự quan tâm hơn nữa của nhà trờng, của
các ban ngành về bộ môn m nhạc. Tôi rất mong đợc sự đóng góp ý kiến chỉ đạo
của các cấp lãnh đạo, của đồng nghiệp để có thể giảng dạy tốt hơn, không ngừng
nâng cao chất lợng góp phần phát triển toàn diện về nhân cách học sinh đúng nh
mục tiêu mà Đảng , Nhà nớc đã đề ra.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
IV: CAM KT KHễNG SAO CHẫP HOC VI PHM BN QUYN.
Tụi xin cam oan sỏng kin trờn khụng sao chộp hoc vi phm bn quyn,
nu vi phm, tụi xin hon ton chu trỏch nhim.
Giao Xuân, ngày 18 tháng 03 năm 2016
Ngời viết

Trần Thị Kim Huệ