Quan điểm, nội dung vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai
đoạn hiện nay
TT HCM hình thành và phát triển gắn liền với quá trình lịch sử cách mạng
nước ta và cách mạng thế giới trong thế kỷ 20.
Qua các giai đoạn cách mạng, TT HCM được Đảng ta nhận thức ngày càng
toàn diện và sâu sắc. Đảng ta khẳng định: “TT HCM là một hệ thống quan
điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản cách mạng Việt Nam, kết
quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mac-Lenin vào điều kiện
cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân
tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn
và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của
nhân dân ta giành thắng lợi.” cùng với chủ nghĩa Mác Lênin, TT HCM là nền
tảng TT và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam
Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chứng tỏ, mặc dù tình hình trong nước và
thế giới có những thay đổi nhanh chóng và sâu sắc, nhưng tính đúng đắn, sức
sống, sự sáng tạo, phù hợp với đặc điểm của cách mạng Việt Nam và xu thế
thời đại của TT HCM vẫn còn nguyên giá trị.
1. Bối cảnh lịch sử mới
Tình hình thế giới ngày nay đã và đang có những biến đổi to lớn, sâu sắc về
nhiều mặt. Cách mạng khoa học - công nghệ phát triển mạnh mẽ, toàn cầu hóa
và hội nhập quốc tế trở thành tất yếu của xu thế hợp tác, liên kết giữa các
ngành, các quốc gia và các khu vực trên thế giới với nhiều cấp độ; Hòa bình,
phát triển, dân chủ hóa các quan hệ quốc tế trở thành xu thế của thời đại. Cục
diện thế giới đa cực ngày càng rõ hơn cùng với những mâu thuẫn mới nảy sinh,
làm cho căng thẳng trong quan hệ quốc tế, xung đột tôn giáo, sắc tộc, ly khai,
chiến tranh cục bộ, bạo loạn chính trị, can thiệp lật đổ, khủng bố, diễn ra phức
tạp. Kinh tế thế giới dường như có sự phục hội sau đại suy thoái, khủng hoảng
tài chính (2009-2013). / Đất nước ta cũng đang đứng trước những thuận lợi và
khó khăn, cơ hội và thách thức đan xen nhau. Những thành tựu, kinh nghiệm




Ba là: q điểm toàn diện và hệ thống.
TT HCM là một hệ thống đề cập toàn diện đến các vấn đề của con người và xã
hội Việt Nam. Bản thân Người khi xem xét, đánh giá sự vật, hiện tượng, xã hội
hay con người luôn nhìn qua các mối quan hệ nhiều chiều để thấy toàn diện của
vấn đề, đồng thời cũng nhìn toàn diện các vấn đề như: Kinh tế, chính trị, văn hóa,
xã hội; quá khứ hiện tại, tương lai; truyền thống và hiện đại; dân tộc và quốc tế; cá
nhân, tập thể, cộng đồng; thời, thế, lực; thiên thời, địa lợi, nhân hòa; nhận thức,
TT, phương pháp, phong cách; tình cảm, đạo đức, nhân cách, lối sống; lý luận và
thực tiễn, nói và làm, quyền lợi và nghĩa vụ,.v.v. Người thường nhắc cán bộ, đảng
viên trong công tác, công việc phải có cái nhìn toàn cục, tránh chủ quan phiến
diện, cục bộ. Vận dụng, phát triển TT HCM trước hết là vận dụng, phát triển cách
nhìn toàn diện về mình, về người, về vật, về việc của Người. Mặt khác là hoàn
thiện nội dung toàn diện của hệ thống các chữ dân trong ‘‘ham muốn tột bực’’
của Người.
Bốn là: Q điểm kế thừa và phát triển.
TT HCM là sự kế thừa và phát triển tinh hoa văn hóa TT của dân tộc và nhân
loại. Bản chất TT HCM là khoa học, cách mạng và sáng tạo nên luôn luôn mới
với tư cách là nguyên lý và những nguyên tắc phương pháp luận trong suy
nghĩ, giải quyết vấn đề. Nhưng cũng có nhiều vấn đề, sinh thời HCM chưa có
điều kiện đề cập đến. Vì vậy, chúng ta phải biết kế thừa để phát triển, vừa kế
thừa vừa phát triển và phát triển trung thành với TT HCM. Trung thành ở đây
không phải là khư khư giữ nguyên các câu chữ cũ mà là trung thành với mục
tiêu lý tưởng, với lôgic phát triển tư duy của HCM, để sáng tạo ra những luận
điểm mới, nội dung mới, cách làm mới phù hợp với điều kiện hoàn cảnh mới.
Nghĩa là tìm ra những vấn đề có tính qui luật và qui luật của cách mạng Việt
Nam thời kỳ hậu HCM.
Quán triệt những quan điểm trên, bằng phương pháp biện chứng duy vật và
lịch sử, lấy mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, phát
triển bền vững, ổn định làm cái bất biến và sử dụng linh hoạt các hình thức,

sắc văn hóa dân tộc, sẽ rơi vào nguy cơ ‘‘tái thuộc địa hóa’’ở dạng mới. Chân
lý ‘‘không có gì quí hơn độc lập, tự do” phải được thể hiện thành chủ nghĩa


yêu nước Việt Nam hiện đại gắn liền lý tưởng độc lập dân tộc với lý tưởng xã
hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, chân lý không có gì quí hơn độc lập, tự do không
phải thuần túy nói về độc lập dân tộc mà tự do là một vấn đề rất lớn. Chủ nghĩa
tư bản chưa giải quyết được tự do cho mỗi con người và các dân tộc. Vì vậy,
thực hiện Di chúc của HCM ‘‘xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống
nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp
cách mạng thế giới” là độc lập, tự do của Việt Nam và cũng là chủ nghĩa xã hội
của Việt Nam.
* Xây dựng và phát huy động lực cách mạng trong đổi mới
Xác định đổi mới là sự nghiệp của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của
Đảng, mọi chủ trương chính sách phải dựa vào dân, lấy dân làm gốc, cái gì lợi
cho dân phải hết sức làm cái gì hại đến dân phải hết sức tránh.
Giải quyết tốt vấn đề nông nghiệp, nông thôn, nông dân (tam nông) để ổn định xã
hội, đồng thời cũng là để xây dựng cơ sở của khối đoàn kết dân tộc, của liên minh
công nông trí, nhằm khắc phục và hạn chế khoảng cách giàu nghèo, khoảng cách
giữa nông thôn và thành thị. Vì đến 70% dân số nước ta hiện nay là nông dân,
sống ở nông thôn, dựa chủ yếu vào nông nghiệp.
Mở rộng, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc làm cho chiến lược đại đoàn kết
HCM đạt thắng lợi mới rực rỡ hơn. Tìm những hình thức mới, biện pháp sinh
động, hiệu quả nhằm phát huy động lực con người, động lực đoàn kết dân tộc
và chủ nghĩa yêu nước; giải quyết tốt: Dân sinh, dân quyền, dân chủ và dân trí
trong xã hội, sớm đưa đất nước sánh vai các cường quốc năm châu. Mở rộng
quan hệ quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tộc với thời đại, chủ động, tích cực hội
nhập quốc tế trên cơ sở giữ vững độc lập, chủ quyền và bản sắc dân tộc.
* Củng cố hệ thống chính trị vững chắc
Xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, Đảng phải thực sự là đạo đức văn

trung với nước, tận hiếu với dân theo gương Chủ tịch HCM. Học và làm theo
Bác không phải là bắt chước các hành vi đạo đức mà học và làm theo cái ở đời
và làm người, ở việc sống toàn vẹn và trọn vẹn với dân với nước.


Phần II. Sự phát triển TT HCM trong giai đoạn hiện nay.
Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch HCM thường xuyên
quan tâm đến công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng mãi mãi là
một Đảng đạo đức và văn minh.Với Người, xây dựng và chỉnh đốn Đảng là
nhiệm vụ vừa có tính cấp bách, vừa có tính thường xuyên của Đảng cầm
quyền.
1. TT HCM về đảng cộng sản cầm quyền
Đảng cộng sản lãnh đạo cách mạng phải giành chính quyền, trở thành đảng
cầm quyền. Vấn đề cơ bản của các cuộc cách mạng là vấn đề nhà nước, trong
cách mạng vô sản, đảng cộng sản xác định nhiệm vụ trước hết là lãnh đạo quần
chúng lật đổ chính quyền của giai cấp thống trị, giành lấy chính quyền, đưa
đảng cộng sản trở thành đảng cầm quyền.
HCM thường dùng các mệnh đề Đảng nắm chính quyền, Đảng lãnh đạo chính
quyền… nhưng nội hàm của các mệnh đề đó là đảng cầm quyền. Trong Di
chúc lịch sử Người căn dặn: “Đảng ta là một đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên
và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm
chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là
người lãnh đạo, là người đày tớ thật trung thành của nhân dân”.
TT Hồ Chi Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trong sạch,vững mạnh
chiếm một vị trí quan trọng trong toàn bộ di sản TT của Người và bao gồm
những quan điểm cụ thể như sau:
Một là, Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng TT và kim chỉ nam cho hành
động
Hai là, tuân thủ các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt Đảng: Gồm 4 nguyên tắc là
Nguyên tắc tập trung dân chủ; Nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách;

Mặt trận và các đoàn thể hoạt động có hiệu quả, thực hiện vai trò giám sát và
phản biện xã hội”.


Nhân dân ta, dân tộc ta yêu mến Đảng ,quyết tâm bảo vệ Đảng đồng thời tin
tưởng vào quan điểm, đường lối đổi mới định hướng XHCN của Đảng, nhưng
cũng đòi hỏi những vấn đề về lý luận phải được giải đáp một cách khoa học. Cách
mạng Việt Nam đang có nhiều thời cơ lớn, nhưng cũng đang đứng trước những
nguy cơ, thách thức không nhỏ đòi hỏi phải phấn đấu, kiên trì đấu tranh để vượt
qua. Đảng và Nhà nước chủ trương mở rộng hợp tác quốc tế trong xu hướng toàn
cầu hóa khi chủ nghĩa tư bản còn phát huy lợi thế về khoa học -kỹ thuật, công
nghệ và tiềm lực kinh tế, giải quyết có hiệu quả một số vấn đề về an sinh xã hội
trong khi mô hình CNXH hiện thực bộc lộ những yếu kém, bất cập, nhiều đảng
cộng sản mất vị thế đảng cầm quyền, phong trào cộng sản đang trong giai đoạn
khủng hoảng đòi hỏi cán bộ đảng viên phải có bản lĩnh chính trị vững vàng. Vì
vậy vấn đề xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trong sạch, vững mạnh trong thời
kỳ đẩy mạnh CNH – HĐH, đưa sự nghiệp đổi mới theo định hướng XHCN là đòi
hỏi khách quan, có ý nghĩa cực kỳ quan trọng.
* Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của đảng cầm quyền trong
thời kỳ mới của cách mạng Việt Nam
Từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (1986), Đảng ta đã khẳng định: “Phải
xây dựng Đảng ngang tầm nhiệm vụ chính trị của một đảng cầm quyền lãnh
đạo nhân dân tiến hành cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa”.
Xây dựng đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh ngang tầm nhiệm vụ của đảng
cầm quyền trong thời kỳ mới là vấn đề cực kỳ quan trọng, nhưng cũng gian khổ
đòi hỏi toàn Đảng, mọi cán bộ đảng viên phải phấn đấu bởi chúng ta có nhiều
thành tựu nhưng cũng đứng trước những khó khăn thách thức không nhỏ. Đại hội
Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, yếu
kém trong nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn chưa làm sáng tỏ được một số
vấn đề về đảng cầm quyền, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã

tắc…”. Công tác qui hoạch cán bộ, kể cả cán bộ trung ương cấp chiến lược còn
hụt hẫng, chắp vá, thiếu chủ động, không đồng bộ. Một số nguyên tắc tổ chức
sinh hoạt Đảng, nhất là nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách bị vi phạm.


Tồn tại tình hình trên có nguyên nhân khách quan, nhưng chủ yếu là những
nguyên nhân chủ quan như sự tu dưỡng rèn luyện của đảng viên còn thiếu; việc
tổ chức thực hiện nghị quyết, chính sách của Đảng yếu; công tác kiểm tra, kỷ
luật Đảng chưa nghiêm.
Để tạo bước chuyển biến mạnh mẽ về công tác xây dựng Đảng, Hội nghị khẳng
định phải làm tốt ba vấn đề cấp bách:
“Một là, kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về TT
chính trị, đạo đức lối sống của một số bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên,
trước hết là cán bộ quản lý các cấp để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến
đấu của Đảng, củng cố niềm tin của đảng viên và của quần chúng nhân dân đối
với Đảng.
Hai là, xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhất là cấp Trung
ương, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH - HĐH và hội nhập quốc tế.
Ba là, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính
quyền trong mối quan hệ với tập thể cấp ủy, cơ quan, đơn vị, tiếp tục đổi mới
phương thức lãnh đạo của Đảng.
Trong ba vấn đề trên, vấn đề thứ nhất là trọng tâm, xuyên suốt và cấp bách
nhất”.
Với truyền thống cách mạng kiên cường, được TT HCM soi sáng, Đảng Cộng
sản Việt Nam nhất định sẽ thành công trong việc khắc phục những khuyết
điểm, yếu kém, xây dựng Đảng thật sự đạo đức, văn minh, đưa sự nghiệp đổi
mới tới thành công.