Mục tiêu lý tưởng chiến đấu của
quân đội nhân dân Việt Nam
Con đường đấu tranh cách mạng của nhân dân ta dưới sự lãnh
đạo của Đảng cộng sản Việt Nam và chủ tịch Hồ chí Minh trong gần
một thế kỷ qua là con đường cách mạng bạo lực, lúc đấu tranh
chính trị, lúc kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang. Từ
khởi nghĩa từng phần tiến đến tổng khởi nghĩa giành chính quyền.
Trải qua hai cuọc kháng chiến lâu dài chống hai đế quốc to là pháp
và mỹ, vừa kháng chiến vừa kiến quốc vừa tiến hành chiến tranh giải
phóng vừa tiến hành chiến tranh bảo vệ tổ quốc. Quân đội ta đã hoàn
thành suất sắc nhiệm vụ lịch sử vẻ vang của mình mà chủ tịch Hồ
chí Minh đã chỉ thị “ quân đội nhân dân từ nhân dân mà ra, vì nhân
dân mà chiến đấu, phải tận trung với nước, tận hiếu với dân, cũng
tức là tận trung, tận hiếu với đảng vì lợi ích của đảng là ích nước lợi
dân” (Trường Chinh: Hồ chí Minh và những vấn đề quân sự của
cách mạng Việt Nam, Nxb qđ nd, Hà nội 1971, Tr 23)
1. Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội mục tiêu lý tưởng
chiến đấu của quân đội nhân dân Việt Nam
Quân đội là tổ chức quân sự chuyên nghiệp, lấy đấu tranh vũ
trang làm hoạt động chủ yếu nhằm thực hiện mục đích và bảo vệ lợi
ích của Giai cấp - Nhà nước tổ chức và nuôi dưỡng nó. Bàn về chiến

1


tranh và quân đội, Ph. Ăngghen viết: Quân đội là một tập đoàn có tổ
chức gồm những người được vũ trang, được nhà nước đài thọ để
thực hiện chiến tranh tấn công hoặc phòng ngự. Khi đề cập đến vấn
đề này. V.I. Lênin cũng nhấn mạnh: Cần có quân đội cách mạng để
đấu tranh bằng quân sự và lãnh đạo quần chúng về mặt quân sự...
Cần có quân đội cách mạng vì những vấn đề lịch sử vĩ đại chỉ có thể

nghĩa - Quân đội thường trực chính qui kiểu mới của giai cấp công
nhân ra đời trong đấu tranh giai cấp , do nhà nước xã hội chủ nghĩa
tổ chức ra, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản đội tiên phong
chiến đấu của giai cấp công nhân, là công cụ bạo lực sắc bén của
giai cấp công nhân, mang bản chất của giai cấp công nhân, chiến
đấu vì mục tiêu lý tưởng của giai cấp công nhân - lật đổ chủ nghĩa
tư bản xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa cộng sản
trên toàn thế giới.
Chủ tịch Hồ Chí Minh khi tìm đến với chủ nghĩa Mác - Lê nin
đã khẳng định: Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con
đường nào khác ngoài con đường cách mạng vô sản… trong thời
đại ngày nay chỉ có đi theo con đường của cách mạng Tháng Mười

3


Nga, con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội, độc lập dân tộc gắn liền
với chủ nghĩa xã hội, mới có độc lập dân tộc thực sự. Trong cuộc
đấu tranh giải phóng dân tộc và đi lên chủ nghĩa xã hội nhất thiết
phải thành lập lực lượng vũ trang làm nòng cốt của sức mạnh bạo
cách mạng trong khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền và bảo vệ
thành quả cách mạng. Ngay trong chính cương vắn tắt của Đảng
năm 1930 Hồ chí Minh ghi rõ: “ Tổ chức ra quân đội công nông”
(Hồ chí Minh toàn tập, tập3, Nxb CTQG, H2000, Tr1)

chỉ thị

thành lập đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân Hồ chí Minh
chỉ rõ: Vì cuộc khánh chiến của ta là kháng chiến toàn dân, cần phải
động viên toàn dân, vũ trang toàn dân.

Tổ quốc, để bảo vệ tự do hạnh phúc của nhân dân. Ngoài lợi ích của
nhân dân, Quân đội ta không không có lợi ích nào khác”. ( Hồ Chí
Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2000, tập 6, Tr 426) Quân đội ta
sinh trưởng, thắng lợi là nhờ nhân dân, do nhân dân giúp đỡ. Quân
đội phải bám dân, rời dân nhất định thất bại. Tính chất nhân dân của
quân đội không hề mâu thuẫn với bản chất giai cấp công nhân, trái
lại càng làm rõ hơn, sâu sắc hơn bản chất giai cấp công nhân của
quân đội cách mạng. Nói đến quân đội của dân, do dân, vì dân cũng
có nghĩa là nói đến biểu hiện cốt lõi bản chất giai cấp công nhân, nói

5


đến cội nguồn sức mạnh và mục tiêu chiến đấu của quân đội. Nói
đến bản chất giai cấp công nhân của quân đội cũng là nói đến quân
đội của dân, do dân, vì dân. Tính nhân dân của Quân đội ta không hề
làm phai nhạt tính chất giai cấp công nhân của quân đội. Bởi lẽ, từ
lúc ra đời đến nay, Quân đội ta luôn được đặt dưới sự lãnh đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam-đội tiền phong của giai cấp công nhân
Việt Nam, của nhân dân lao động và của cả dân tộc.
Sự lãnh đạo của một Đảng Mác-Lênin chân chính đã quyết định
tính chất giai cấp công nhân của Quân đội ta. Ngay từ các tổ chức
tiền thân của Quân đội ta đã hình thành các tổ chức đảng trong lực
lượng vũ trang, hoặc được đặt dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng.
Bên cạnh người chỉ huy, có cán bộ Đảng với các chức danh “chính
trị phái viên”, “chính trị ủy viên”, “chính ủy”. Khi thành lập Đội
Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân, Đảng ta và Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã đồng thời đã đặt nền móng xây dựng chi bộ đảng. Bên
cạnh đội trưởng có chính trị viên và thiết lập chế độ công tác đảng,
công tác chính trị; vì vậy, đã xây dựng nên bản chất, truyền thống và

Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2000, tập 11, Tr 349)
Tính nhân dân và tính dân tộc của Quân đội ta được xây dựng
theo lập trường giai cấp công nhân. Một quân đội mang bản chất

7


giai cấp công nhân thì quân đội ấy cũng phải có tính nhân dân và
tính dân tộc sâu sắc. Tính nhân dân và tính dân tộc là một trong
những tính chất để nhận biết bản chất giai cấp công nhân của Quân
đội ta, chứ không phải “quân đội toàn dân” mà kẻ địch từng rêu rao.
Sự thống nhất hữu cơ giữa tính giai cấp, tính nhân dân và tính dân
tộc của Quân đội ta được biểu hiện ở những tính chất cao đẹp, tạo
nên bản chất cách mạng, cơ sở sâu xa sức mạnh chiến đấu của quân
đội. Đúng như Hồ Chí Minh khẳng định: “Quân đội ta có sức mạnh
vô địch, vì nó là một quân đội nhân dân do Đảng ta xây dựng, Đảng
ta lãnh đạo và giáo dục” (Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H,
2000, tập 11, Tr 349-350).
Hơn 70 nam xây dựng trưởng thành chiến đấu và chiến thắng là
cả một chặng đường vẻ vang, oanh liệt của quân đội nhân dân Việt
Nam. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của chủ tịch Hồ chí Minh và Đảng
cộng sản Việt Nam, quân đội ta đã làm nên những chiến công hiển
hách, góp phần to lớn vào sự nghiệp giaỉ phóng dân tộc và đi lên chủ
nghĩa xã hội, xứng đáng với lời khen ngợi của Bác Hồ “ Quân đội
ta trung với đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vìđộc
lập tự do của tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn
thành, khó khăn nào cũng vượt qua kẻ thù nào cũng đánh thắng”.
(Hồ chí Minh tuyển tập, tập 2, Nxb sự thật, H 1960, Tr 345) Hàng
triệu cán bộ, chiến sỹ, con em của nhân dân các dân tộc Việt Nam đã
chiến đấu anh dũng hy sinh, xương máu của mình vì độc lập dân tộc


một hệ thống đã khẳng định tính ưu việt và sức sống mãnh liệt của
chủ nghĩa Mác-Lênin, tạo điều kiện quan trọng để xây dựng sức
mạnh chính trị-tinh thần cho Quân đội ta. Hiện nay, sự sụp đổ của
Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu đã làm cho hệ tư
tưởng Mác-Lênin đang bị tấn công từ nhiều phía. Kẻ thù không chỉ
lợi dụng sự sụp đổ của một số nước xã hội chủ nghĩa để lập luận về
sự sụp đổ không tránh khỏi của toàn bộ học thuyết Mác-Lênin, mà
còn trắng trợn hơn là đưa các học thuyết phản động, phản khoa học
khác để thay thế học thuyết cách mạng và khoa học của chủ nghĩa
Mác-Lênin. Hiện nay, cùng với những tàn dư của tư tưởng phong
kiến là hệ tư tưởng tư sản, chủ nghĩa chống cộng và chủ nghĩa cơ
hội xét lại đang tấn công toàn diện, mạnh mẽ vào bản chất cách
mạng của Quân đội ta. Chúng mưu toan xoá bỏ sự lãnh đạo của
Đảng đối với quân đội, phi chính trị hoá quân đội ta. Thực chất của
quan điểm “phi chính trị hóa quân đội” là tước bỏ sự lãnh đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, vô
hiệu hóa quân đội, làm cho quân đội ta đứng ngoài chính trị, mất
phương hướng chính trị và xa rời bản chất giai cấp công nhân, dẫn
đến suy yếu về chính trị, tiến tới quân đội “tự diễn biến” và bị “vô
hiệu hóa” tự từ bỏ mục tiêu, lí tưởng chiến đấu cao cả của mình.
Xâydựng quân đội về chính trị là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng
với quân đội, tăng cường bản chất giai cấp công nhân của quân đội,
làm cho quân đội trung thành tuyệt đối với Đảng với tổ quốc với sự

10


nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Bản chất giai cấp
công nhân là “gốc” của Quân đội ta - quân đội mang bản chất giai

đời sống tinh thần của Quân đội ta là một trong những nội dung rất
cơ bản có tính chất quyết định đến xây dựng quân đội về chính trị và
đây là cách đề kháng tốt nhất nhằm chống lại có hiệu quả sự xâm
nhập của tư tưởng phi Mác xít vào quân đội, làm cho Quân đội ta
không bị biến chất về chính trị; đồng thời, quân đội phải tích cực,
chủ động chiến đấu trên mặt trận chính trị - tư tưởng.
Bảo vệ Tổ quốc là một trong hai nhiệm vụ chiến lược của cách
mạng Việt Nam, là nhiệm vụ trọng yếu của toàn Đảng, toàn dân và
toàn quân ta. Trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa hết sức quan
trọng, được đặt ra cấp bách, với những yêu cầu mới ngày càng cao
trong xây dựng quân đội về chính trị để đáp ứng tinh hình.
Ngày nay không thể hiểu một cách đơn giản, nhiệm vụ bảo vệ
Tổ quốc xã hội chủ nghĩa chỉ là chống chiến tranh xâm lược vũ
trang, chống lại sự phá hoại từ bên ngoài đối với đất nước, hoặc coi
an ninh chỉ là vấn đề giữ gìn an ninh, trật tự an toàn xã hội. Nhiệm
vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa của quân đội có bước
phát triển mới được Đảng ta xác định là: Bảo vệ vững chắc độc lập,
chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ an ninh quốc gia,

12


trật tự an toàn xã hội và nền văn hoá; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân
dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ sự nghiệp đổi mới và lợi ích
quốc gia, dân tộc
Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay
phát triển cả về quy mô, tính chất với phạm vi rộng hơn, phức tạp
hơn. Đồng thời, sự đan xen, gắn bó nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội
chủ nghĩa với các nhiệm vụ khác ngày càng tăng, như kinh tế phải
kết hợp với an ninh-quốc phòng; thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc

xâm lược trên mọi quy mô, nếu kẻ thù liều lĩnh tiến hành chiến tranh
xâm lược nước ta. Vì vậy, phải chăm lo xây dựng quân đội toàn
diện, trong đó xây dựng quân đội manh về chính trị là cơ sở để xây
dựng các yếu tố khác; làm cho quân đội tinh nhuệ không chỉ trên
mặt trận đấu tranh vũ trang mà còn tinh nhuệ cả trên mặt trận phi vũ
trang.
Để xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị trong giai đoạn hiện
nay, cần quán triệt và thực hiện tốt một số yêu cầu cơ bản sau đây:
Một là, tăng cường bản chất giai cấp công nhân và tăng cường
sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội.
Đây là nhân tố then chốt, cốt lõi trong xây dựng quân đội về chính
trị.Quân đội ta ra đời, tồn tại gắn liền với chính trị, là công cụ để thực
14


hiện đường lối chính trị của Đảng, của Nhà nước cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam; là lực lượng chính trị đặc biệt của Nhà nước để bảo vệ
quyền lực và lợi ích của giai cấp cầm quyền - giai cấp công nhân. Chính
nhờ bản chất giai cấp công nhân được giữ vững và tăng cường mà quân
đội ta luôn là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành và tin
cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong sự nghiệp đấu tranh giải
phóng dân tộc trước đây và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay.
Vì vậy, tăng cường bản chất giai cấp công nhân và tăng cường
sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội. Chúng ta cần:
Kiên định nguyên tắc Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo tuyệt
đối, trực tiếp về mọi mặt đối với Quân đội nhân dân Việt Nam.
Nâng cao chất lượng chính trị, bản lĩnh chính trị, xây dựng
phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ.
Vận dụng sáng tạo nguyên tắc giai cấp trong xây dựng Quân đội

dân, góp phần đấu tranh thắng lợi với chiến lược “diễn biến hoà
bình”, bạo loạn lật đổ của kẻ thù. Trên cơ sở đó góp phần xây dựng
quân đội về chính trị
Bốn là, coi trọng giáo dục cho quân đội tinh thần yêu nước.
16


Chính trị của Quân đội ta là xây dựng, giữ gìn và phát huy
truyền thống yêu nước, truyền thống dân tộc, quân đội. Tinh thần
yêu nước của dân tộc ta là ưu thế tuyệt đối trước mọi kẻ thù xâm
lược, là nguồn động lực mạnh mẽ tạo nên sức mạnh vô địch của
Quân đội ta. Hồ Chí Minh đã dạy: “Dân ta có một lòng nồng nàn
yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta. Từ xưa đến nay,
mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành
một là sóng vô cùng mạnh mẽ to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm,
khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước” (Hồ Chí
Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2000, tập 6, Tr 171).

Đất nước ta đang bước vào thế kỷ XXI trong bối cảnh có nhiều
thời cơ và thách thức mới. Hội nhập kinh tế thế giới đang là xu thế
khách quan mà chúng ta không thể đi ngược lại được. Chủ nghĩa đế
quốc và các thế lực thù địch tận dụng thời cơ này đảy mạnh hạot
động chống phá công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc của Việt
Nam. Trong đó “phi chính trị hoá quân đội” xoá nhoà mục tiêu lý
tưởng chiến đấu của quân đội là mưu đồ chiến lược nhằm vô hiệu
hoá công cụ bạo lực của Nhà nước chúng ta. Thực tiễn đó đặt ra yêu
cầu xây dựng quân đội thực sự vững mạnh về chính trị, trung thành với
sự nghiệp cách mạng xã hội, với tổ quốc với nhân dân, là chỗ dựa vững
chắc của Đảng cộng sản, của nhân dân trên con đường độc lập dân tộc
và chủ nghĩa xã hội mà dân tộc đã lựa chọn .