HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

MAI XUÂN TOÀN

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN GIÁ ĐẤT Ở TẠI THÀNH PHỐ HẠ LONG
TỈNH QUẢNG NINH

Chuyên nghành:

Quản lý đất đai

Mã số:

60 85 01 03

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Hồ Thị Lam Trà

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016
i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả
nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình
nào khác.
Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm
ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày



năm 2016

Tác giả luận văn

Mai Xuân Toàn

ii


MỤC LỤC
Lời cam đoan ..................................................................................................................... i
Lời cảm ơn ........................................................................................................................ ii
Mục lục ........................................................................................................................... iii
Danh mục các chữ viết tắt ................................................................................................ vi
Danh mục bảng ............................................................................................................... vii
Danh mục sơ đồ .............................................................................................................. vii
Trích yếu luận văn ......................................................................................................... viii
Thesis absract .................................................................................................................... x
Phần 1. Mở đầu ............................................................................................................... 1
1.1.

Tính cấp thiết của đề tài ...................................................................................... 1

1.2.

Mục đích nghiên cứu .......................................................................................... 3

1.3.



2.2.3.

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất ở ................................................................. 15

2.3.

Định giá đất ...................................................................................................... 20

2.3.1.

Khái quát định giá đất ....................................................................................... 20

2.3.2.

Các nguyên tắc của định giá đất ...................................................................... 21

2.3.3.

Phương pháp định giá đất ................................................................................. 24

2.4.

Công tác định giá đất trên thế giới................................................................... 25

2.4.1.

Định giá đất tại Úc ............................................................................................ 25

2.4.2.

Phần 3. Nội dung và phương pháp nghiên cứu .......................................................... 34
3.1.

Địa điểm nghiên cứu......................................................................................... 34

3.2.

Thời gian nghiên cứu ........................................................................................ 34

3.3.

Đối tượng nghiên cứu ....................................................................................... 34

3.4.

Nội dung nghiên cứu ........................................................................................ 34

3.5.

Phương pháp nghiên cứu .................................................................................. 34

3.5.1.

Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp.................................................. 34

3.5.2.

Phương pháp chọn điểm nghiên cứu ................................................................ 35

3.5.3.


Tình hình quản lý và sử dụng đất đai tại thành phô hạ long, tỉnh Quảng Ninh ..... 47

4.2.1.

Hiện trạng sử dụng đất Thành phố Hạ Long năm 2014 ................................... 47

4.2.2.

Công tác khảo sát, đánh giá, phân hạng đất...................................................... 48

4.2.3.

Công tác quản lý tài chính về đất đai................................................................ 48

4.3.

Giá đất ở một số khu vực đại diện trên địa bàn nghiên cứu ............................. 48

4.3.1.

Giá đất ở quy định của một số khu vực đại diện trên địa bàn nghiên cứu........ 48

4.3.2.

Giá đất ở trao đổi trên thị trường của một số khu vực đại diện trên địa
bàn nghiên cứu.................................................................................................. 53

4.4.



5.2

Kiến nghị .......................................................................................................... 71

Tài liệu tham khảo .......................................................................................................... 72
Phụ lục .......................................................................................................................... 74

v


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Nghĩa tiếng Việt

BĐS

Bất động sản

BTNMT

Bộ Tài Nguyên Môi Trường

CCRĐ

Cải cách ruộng đất

ĐVT


TT

Thông Tư

UBND

Ủy ban nhân dân

VNĐ

Việt nam đồng

VPĐKQSDĐ

Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất

XHCN

Xã hội chủ nghĩa

vi


DANH MỤC BẢNG

Bảng 4.1.

Hiện trạng sử dụng đất............................................................................... 47

Bảng 4.2.


Giá đất thị trường trên đường Trần Hưng Đạo (từ từ ngã 3 Cột đồng
hồ đến ngã 4 Loong Toòng) năm 2014 ..................................................... 61

Bảng 4.9.

Giá đất thị trường năm 2014 của khu vực II ............................................. 63

Bảng 4.10. Giá đất thị trường năm 2014 của khu vực III ............................................ 66

DANH MỤC SƠ ĐỒ
Hình 4.1.

Sơ đồ hành chính thành phố Hạ Long ..................................................... 38

vii


TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
Họ và tên: Mai Xuân Toàn
Chuyên nghành: Quản lý đất đai - Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
Tên đề tài: “Nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến giá đất ở tại thành phố
Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh”
Mục tiêu nghiên cứu
- Tìm hiểu giá đất ở thực tế và giá đất ở do Nhà nước quy định trên địa bàn thành
phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
- Phân tích chỉ ra các yếu tố chi phối đến giá đất ở.
Phương pháp nghiên cứu
Thu thập số liệu thứ cấp tại UBND thành phố Hạ Long
Điều tra số liệu sơ cấp: Điều tra 55 hộ trên địa bàn phường Trần Hưng Đạo, Hà

trung tâm Thành phố. Để nâng cao chất lượng bảng giá đất và làm giảm sự chệnh lệch
giữa giá đất ở quy định với giá đất ở trao đổi thực tế trên địa bàn thành phố Hạ Long.

ix


THESIS ABSRACT
Full name: Mai Xuan Toan
Speciality: Land management - Vietnam Agriculture Institute
Project title: "The study of factors affecting the price of land in Ha Long City,
Quang Ninh"
Research objectives
- Learn the actual land price and land price stipulated by the State in the area of Ha
Long City, Quang Ninh Province.
- The analysis showed the dominant element in the land price.
Research Methods
Secondary data collection at the People's Committee of Ha Long City
Primary Data Survey: Survey 90 households on Tran Hung Dao ward, Ha Phong, Ha
Trung of Ha Long City.
Research results
From the results of research and run the model to identify the factors affecting the price
of land in the study area in particular and the whole city of Ha Long in general. For
Region I (Tran Hung Dao Ward) 02 Factors affecting the price of land including the
size façade elements and factors distance to the main road. For Region II (Ha Phong
Ward) 02 factors affecting land prices are: Factors distance to the main road and the
distance factor to the city center. For Region III (Ha Trung ward) with 02 factors
affecting land prices are: Factors distance to the main road and the distance factor to the
city center.
Conclude
1. The price of land in regulation on the Halong city from 2010 to 2014 fluctuated

trường sống, địa bàn xây dựng và phát triển dân sinh, kinh tế xã hội, quốc phòng
an ninh.
Theo quy định trước đây của Luật Đất đai năm 2003, việc tính giá đất còn
nhiều bất cập. Bảng giá đất do UBND cấp tỉnh xây dựng, ban hành và công bố
công khai vào ngày 1/1 hàng năm, được sử dụng làm căn cứ để thực hiện thu
nghĩa vụ tài chính và tính bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Tuy nhiên, do
bảng giá đất phải đảm bảo hài hòa các mục đích của địa phương, chủ đầu tư và
người dân đã dẫn đến thực tế là giá đất trong bảng giá đất luôn thấp hơn giá
chuyển nhượng thực tế trên thị trường (phổ biến ở mức bằng 30 - 70% giá đất thị
trường), gây thất thu cho ngân sách Nhà nước khi thực hiện giao đất, cho thuê đất
và gây khiếu kiện khi Nhà nước thu hồi đất.
Đồng thời, việc ban hành bảng giá đất hàng năm gây khó trong công tác bồi
thường, giải phóng mặt bằng do người có đất thu hồi có tâm lý chờ đợi giá đất
mới của năm sau cao hơn năm trước và tốn kém về kinh phí, nhân lực, nhất là đối
với khu vực có đất đai ít giao dịch về quyền sử dụng đất hoặc không có biến
động về giá cả thị trường.
Một vấn đề quan trọng khác dễ gây khiếu kiện khi định giá đất tại các dự án
phải thu hồi theo Luật Đất đai 2003 là khi định giá đất khu vực giáp ranh giữa hai
địa phương. Nhất là, tại các dự án, công trình liên tỉnh như các tuyến đường giao
thông, đường cao tốc, đường liên tỉnh hay những dự án thủy điện lớn mà việc thu
hồi đất liên quan đến nhiều địa bàn, nhiều tỉnh. Do giá đất ở mỗi tỉnh quy định
khác nhau nên khung giá đền bù cũng khác nhau, dẫn đến nhiều khi hai nhà sát
vách nhưng khi giải phóng mặt bằng tiền đền bù lại khác nhau, dân tới nhiều
người dân không đồng thuận, khó khăn cho công tác giải phóng mặt bằng.

1


Hiện nay công tác định giá đất của nước ta được quy định khá chặt chẽ
trong Luật đất đai 2013. Định giá đất là cụ thể hoá quyền định đoạt đối với đất đai



đô thị loại I. Trong những năm qua Thành phố Hạ Long đã đạt được những
thành tựu đáng kể trong phát triển kinh tế - xã hội. Thành phố hiện đang trong
bước thay đổi dáng dấp của một khu đô thị mới hiện đại. Tại các phường của
thành phố Hạ Long có tốc độ đô thị hóa rất nhanh; vấn đề quản lý nhà nước về
đất đai cũng nhiều bất cập, giá đất là một trong những nguyên nhân gây ra
những khó khăn vướng mắc trong công tác bồi thường thiệt hại khi nhà nước
thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư, khi người sử dụng đất thực hiện nghĩa
vụ tài chính khi được giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thực
hiện các quyền của người sử dụng đất... Những bất cập trên dẫn đến tình trạng
thắc mắc khiếu kiện của nhân dân kéo dài, thực hiện các dự án phát triển kinh
tế - xã hội, thực thi chính sách pháp luật về đất đai và khó khăn cho các cấp
chính quyền trong việc Quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương và càng có
ý nghĩa quan trọng và cấp bách nhằm góp vào sự thành công của công cuộc
đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Xuất phát từ thực tế trên và để giúp phần làm sáng tỏ trong công tác định
giá đất, giúp công tác định giá đất phù hợp với giá thị trường, tôi thực hiện đề tài:
“Nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến giá đất ở tại thành phố Hạ Long,
tỉnh Quảng Ninh”
1.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Tìm hiểu giá đất ở thực tế và giá đất ở do Nhà nước quy định trên địa bàn
thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
- Phân tích chỉ ra các yếu tố chi phối đến giá đất ở.
1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất ở tại
thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
- Phạm vi nghiên cứu của đề tài được tiến hành nghiên cứu trên địa bàn 3
phường Trần Hưng Đạo, phường Hà Phong, phường Hà Trung của thành phố Hạ
Long, tỉnh Quảng Ninh.

đất đai được bán trên thị trường thì cũng là lúc giá trị của đất đai được thực hiện.
Để bảo đảm tính nhất quán khi nghiên cứu về giá đất, định giá đất, những vấn đề
thuộc phạm trù phi tài sản hay nói một cách khác, những vấn đề liên quan đến đất
đai với tư cách là tài nguyên sẽ không thuộc phạm vi, đối tượng nghiên cứu của
chuyên đề này.
Như trên đã trình bày, đất đai là loại tài sản đặt biệt, tính đặc biệt của tài
sản đất đai được thể hiện bởi những đặc điểm sau đây:
- Là tài sản không thể di, dời được
Đặc tính không thể di, dời được của đất đai là tiêu chí chủ yếu để phân
biệt sự khác nhau cơ bản giữa tài sản đất đai và tài sản khác hay còn gọi là tài sản
thông thường. Do đặc tính không thể di dời được của tài sản đất đai nên trong
quan hệ dân sự, kinh tế, xã hội, tài sản đất đai còn được gọi là bất động sản và
đối lập với bất động sản là các loại động sản.
Là một loại tài sản, đất đai được con người đưa vào sử dụng với nhiều
mục đích khác nhau, hình thành các công năng của đất. Thông thường, khi thực
hiện một loại công năng nào đó của đất đai thì ngoài đất, còn phải có một số loại
tài sản nhất định gắn liền với tài sản đất đai; những tài sản này cũng được gọi là
bất động sản và khi thực hiện công năng, cũng như để phát huy công năng của
mình, còn cần sự hỗ trợ của một số loại tài sản khác gắn liền với nó, chúng tuy có
đặc điểm và công năng riêng so với tài sản gắn liền với đất và khác so với tài sản
5


đất đai, nhưng vì chúng là một bộ phận cấu thành nên tài sản gắn liền với đất đai
nên cũng được gọi là bất động sản. Tính “bất động” của các loại tài sản gắn liền
với tài sản gắn liền với đất cũng như tính bất động của các loại tài sản gắn liền
với đất trong nhiều trường hợp cũng chỉ mang tính tương đối.
Ví dụ: Máy điều hoà nhiệt độ khí (một loại tài sản) được để trong kho của
một nhà hàng kinh doanh điện máy thì nó là một loại động sản. Nhưng cũng
chiếc máy điều hòa đó, khi được gắn lên tường của một tòa nhà (tài sản gắn liền

dụng đất giữa người này với người khác, giữa nhóm người này với nhóm người
khác, giữa các cá nhân, nhóm người với toàn xã hội.
Để hóa giải sự xung đột này, về phía Nhà nước - với tư cách là đại diện
cho lợi ích của toàn xã hội - Nhà nước lựa chọn và quyết định công năng của
từng khu vực đất, từng diện tích đất xác định. Kết quả là các quy hoạch sử
dụng đất, quy hoạch xây dựng được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê
duyệt và ban hành.
Về phía các thể nhân và pháp nhân - với tư cách là người chủ đất - họ
lựa chọn và tự quyết định mục đích sử dụng đất nào mà nó đem lại lợi ích lớn
nhất cho chính họ và tất nhiên để đảm bảo các lợi ích đem lại là khả thi thì các
mục đích sử dụng đất mà người chủ đất lựa chọn phải phù hợp quy hoạch sử
dụng đất, quy hoạch xây dựng đã được Nhà nước phê duyệt (Đoàn Ngọc
Phương và cs., 2013).
2.1.2. Quyền sở hữu về đất đai
Đối với các nước mà pháp luật thuộc hệ thống Civil law, quyền sở hữu
thường được tiếp cận trên cơ sở quy định mang tính kinh điển của Luật La Mã
cổ. Theo đó quyền sở hữu được hiểu là những hành vi mà chủ sở hữu có thể thực
hiện đối với đối tượng sở hữu trên cơ sở 3 quyền cơ bản, đó là quyền chiếm hữu,
quyền sử dụng và quyền định đoạt. Tuy nhiên cũng có quan niệm cho rằng quyền
sở hữu gồm 2 quyền năng, đó là quyền sử dụng và quyền định đoạt, theo họ
quyền chiếm hữu chỉ là “hình thức bên ngoài” của quyền sử dụng, quyền định
đoạt là giới hạn của quyền năng sử dụng. Điều đó cũng có nghĩa là coi quyền sở
hữu chỉ có một quyền năng: quyền sử dụng.
Đối với các nước mà pháp luật theo hệ thống common law thường không
sử dụng Luật La Mã như một hệ quy chiếu khi nói về cấu trúc cấu quyền sở hữu.
Theo họ, nội hàm của quyền sở hữu ngoài những quyền thuộc về quyền chiếm
hữu, quyền sử dụng, quyền định đoạt còn bao gồm cả những quyền mà trong hệ
thống pháp luật civil law gọi là những bảo đảm cho quyền sở hữu, như quyền
quản lý, hưởng lợi, tự quyết, bất khả xâm phạm, v.v.
Về nguyên tắc, quyền sở hữu đất đai thuộc về chủ sở hữu đất đai nhưng trên thực

đất cũng chỉ là sự ước tính tại một thời điểm trong những giai đoạn nhất định của
nền kinh tế xã hội, để điều chỉnh mối quan hệ giữa những người có quan hệ kinh
tế trong sở hữu, quản lý, sử dụng đất đai.
Ở Việt Nam, đất đai thuộc sở hữu toàn dân, Nhà nước giao đất cho các tổ
chức, hộ gia định và cá nhân sử dụng ổn định, lâu dài theo quy hoạch và kế
hoạch. Giá đất được quy định là giá quyền sử dụng đất. Tại Điều 4 Luật Đất đai
năm 2003 nêu rõ: “Giá quyền sử dụng đất là số tiền tính trên một đơn vị diện tích
đất do Nhà nước quy định hoặc được hình thành trong giao dịch về quyền sử
dụng đất”.
8


Tại Khoản 4 Điều 5 tại luật này, Giá đất do Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành
phố trực thuộc trung ương quy định được công bố công khai vào ngày 01 tháng
01 hàng năm được sử dụng làm căn cứ để tính thuế sử dụng đất, thuế thu nhập từ
chuyển quyền sử dụng đất; tính tiền sử dụng đất và tiền thuê đất khi giao đất, cho
thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án có sử
dụng đất; tính giá trị quyền sử dụng đất khi giao đất không thu tiền sử dụng đất,
lệ phí trước bạ, bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất; tính tiền bồi thường đối với
người có hành vi vi phạm pháp luật về đất đai mà gây thiệt hại cho Nhà nước.
Sau khi được ban hành và có hiệu lực, tại khoản 19, 20 Điều 3 Luật Đất
đai 2013 nêu rõ: “ Giá đất là giá trị của quyền sử dụng đất tính trên một đơn vị
diện tích đất.Giá trị quyền sử dụng đất là giá trị bằng tiền của quyền sử dụng đất
đối với một diện tích đất xác định trong thời hạn sử dụng đất xác định”.
Tại điều 113 Luật Đất đai 2013 nêu rõ “Chính phủ ban hành khung giá đất
định kỳ 05 năm một lần đối với từng loại đất, theo từng vùng. Trong thời gian
thực hiện khung giá đất mà giá đất phổ biến trên thị trường tăng từ 20% trở lên
so với giá tối đa hoặc giảm từ 20% trở lên so với giá tối thiểu trong khung giá đất
thì Chính phủ điều chỉnh khung giá đất cho phù hợp.”
2.2.2. Cơ sở khoa học xác định giá đất

giá trị hàng hoá đất đai được cấu thành từ địa tô, tiền công và lợi nhuận.
- Quan điểm về địa tô của David Ricardo:
David Ricardo (1772-1823) nhà kinh tế chính trị học tư sản cổ điển của giai
cấp tư sản, đại biểu chủ yếu của kinh tế chính trị học cổ điển Anh, Trong tác phẩm
“Những nguyên lý của kinh tế chính trị học và thuế khóa”, Ông đã xây dựng lý
luận giá trị lao động triệt để nhất có thể đạt được theo quan điểm của giá cấp tư
sản. Trên cơ sở lý luận về giá trị của Adam Smith, Ông tiếp thu và phát triển mặt
chính xác của lý luận giá trị của Adam Smith; kế thừa sự phân biệt giữa giá trị trao
đổi với giá trị sử dụng của Adam Smith. Theo Ông giá trị là do hao phí sức lao
động sản xuất sáng tạo ra và Ông bác bỏ luận điểm sai lầm của Adam Smith về giá
trị do ba yếu tố thu nhập cấu thành. Về địa tô, ông xây dựng lý luận trên cơ sở lý
luận giá trị lao động, từ đó ông cho rằng địa tô phát sinh trên cơ sở quyền tư hữu
về ruộng đất, địa tô tồn tại do hai điều kiện:
+ Tính có hạn của diện tích đất đai;
+ Tính khác nhau giữa vị trí và độ màu mỡ của đất đai.
Vì địa tô có đặc tính như trên nên giá trị của nông sản là do lượng lao động
trong sản xuất nông sản trên mảnh đất loại xấu nhất quyết định.
Như vậy, mặc dù chỉ dùng một loại tư bản là lao động với lượng như nhau
nhưng giá trị của nông sản trên những thửa đất loại tốt và thửa đất loại trung bình
lớn hơn so với thửa đất loại xấu nhất, khoản lớn hơn đó gọi là lợi nhuận siêu
ngạch. Do sự cạnh tranh giữa các nhà tư bản mà lợi nhuận siêu ngạch này chuyển
10


hóa thành địa tô và bị địa chủ - người sở hữu ruộng đất chiếm hữu. Từ đó, ông đưa
ra kết luận: địa tô cấp sai phát sinh là do sự khác nhau về năng suất lao động trên
các thửa đất khác nhau. Theo Ông có 2 hình thức của địa tô cấp sai:
Hình thứ nhất là địa tô được tạo ra trên cơ sở một diện tích đất như nhau,
nhưng độ màu mỡ và vị trí khác nhau, đầu tư lao động và tư bản như nhau, số
lượng nông sản thu được sẽ khác nhau;

sở hữu đất đai mà có thu nhập không phải qua lao động, khoản thu nhập đó gọi là
địa tô; hay nói cách khác địa tô là sự thực hiện quyền sở hữu đất đai trong kinh
tế. Theo Ông trong chế độ tư hữu đất đai, mọi địa tô đều là sản phẩm của lao
động thăng dư, bị người sở hữu đất đai chiếm không. Trong các xã hội khác
nhau, quan hệ xã hội có tính chất, nội dung và thể hiện địa tô cũng khác nhau.
Trong xã hội phong kiến, địa tô tồn tại dưới các hình thức địa tô lao dịch, địa tô
hiện vật, địa tô tiền, trong xã hội tư bản, địa tô là một bộ phận giá trị thặng dư
vượt quá lợi nhuận bình quân do nhà tư bản địa tô thuê đất đai sử dụng cho người
sở hữu đất đai. Có hai loại địa tô là địa tô cấp sai và địa tô truyệt đối.
+ Địa tô cấp sai là một hình thức cơ bản của địa tô tư bản chủ nghĩa, là lợi
nhuận siêu ngạch mà nhà kinh doanh đất đai loại tốt và vừa thu được, chuyển quy
về tiền thuê của người sở hữu đất đai chiếm dụng. Do điều kiện hình thành khác
nhau nên địa tô cấp sai chia thành 2 loại: địa tô cấp sai I được hình thành do
chênh lệch giữa độ phì nhiêu của đất với khoảng cách thị trường xa gần; địa tô
cấp sai II được hình thành do năng suất sản xuất khác nhau của đầu tư bổ sung
thường xuyên trên cùng một thửa đất.
+ Địa tô tuyệt đối là một hình thức cơ bản của địa tô tư bản chủ nghĩa do
người sở hữu đất đai nhờ quyền chiếm hữu đất đai mà có; là số dư của giá trị
hàng nông sản vượt quá giá cả sản xuất mà người làm nông nghiệp tạo ra; khoản
này không kể đất tốt hay xấu, người thuê đất đều phải nộp cho người sở hữu đất.
Theo C.Mác, sự độc quyền tư hữu đất đai là nguyên nhân căn bản hình thành nên
địa tô tuyệt đối. Trong các nước tư bản hiện đại, cấu thành hữu cơ của tư bản
trong nông nghiệp bằng, thậm chí cao hơn trong công nghiệp, trong bối cảnh đó,
địa tô tuyệt đối sẽ không phải là số chênh giá trị hàng nông sản cao hơn giá cả
sản xuất, mà là phát sinh từ giá cả độc quyền.
Từ các kết quả nghiên cứu về địa tô, Mác đã chỉ ra hạn chế của Adam
Smith khi cho rằng địa tô là một bộ phận cấu thành giá trị đất đai, đã chỉ ra sai
lầm lớn nhất của Ricardo khi cho rằng không có sự tồn tại của địa tô truyệt đối
trong xã hội tư bản chủ nghĩa, đồng thời khẳng định một cách dứt khoát rằng: địa
tô không phải là một bộ phận cấu thành giá trị đất đai, rằng đất đai là loại vật

Thứ tư, chi phí khai thác đất đai tại thành thi (đối với đất đô thị) (Đoàn
Ngọc Phương cs, 2013).
2.2.2.2. Lãi xuất ngân hàng
Lãi xuất ngân hàng là một trong những yếu tố quan trọng làm cho giá
đất có thể thay đổi, vì địa tô vận động một cách độc lập với giá đất cho nên có
thể tách sự ảnh hưởng của địa tô với giá đất để xem giá đất còn chịu ảnh hưởng
bởi yếu tố nào. Có thể thấy ngay rằng lãi xuất ngân hàng mà cao thì số tiền mua
đất phải giảm đi, nếu không thì mang tiền vào ngân hàng gửi sẽ có lợi hơn là mua
đất để có địa tô. Còn nếu lãi xuất ngân hàng mà giảm xuống thì số tiền bỏ ra mua
đất phải tăng lên do người bán không muốn bán với giá thấp, họ để đất thu được
địa tô cũng lớn hơn thu thập do lượng tiền bán đất gửi vào ngân hàng, lúc này giá
13