PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH OAI
TRƯỜNG MẦM NON PHƯƠNG TRUNG I

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DINH DƯỠNG
CHO TRẺ BÁN TRÚ

Tác giả

: Phạm Thị Phương

Chức vụ : Cô nuôi

Năm học 2014 - 2015


SKKN: Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ ăn bán trú

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DINH DƯỠNG
CHO TRẺ BÁN TRÚ
I/ Đặt vấn đề
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”. Đó là thông điệp mà tất cả mọi người
phải quan tâm. Như chúng ta đã biết con người là vốn quý của xã hội, nhân tố con
người sẽ quyết định cho mọi thắng lợi, bởi vậy để cho trẻ có một cơ thể khỏe
mạnh, cường tráng sau này là chủ nhân tương lai của đất nước thì ngay bây giờ
chúng ta phải đầu tư một cách khoa học để cung cấp nguồn dinh dưỡng cần thiết
cho trẻ phát triển ngay từ ban đầu.
Trong cuộc sống hằng ngày mỗi con người đều có nhu cầu ăn, uống để duy
trì sự sống, nhưng ăn uống như thế nào để đảm bảo đầy đủ thành phần các chất và
hợp vệ sinh đó mới là điều quan trọng và cần thiết. Trong tất cả các đồ ăn thức

với phụ huynh trong công tác chăm sóc trẻ , tuyên truyền trong nhân dân kiến thức
chăm sóc sức khỏe cho trẻ, lựa chọn những thực phẩm đảm bảo chất và lượng để
cho trẻ sử dụng. Song việc tiếp thu công tác tuyên truyền kiến thức của phụ huynh
còn hạn chế, hình thức tuyên truyền của giáo viên chưa phong phú, nội dung
chuyển tải chưa sâu sát do vậy việc nâng cao chất lượng dinh dưỡng cũng còn
nhiều hạn chế .
Để nâng cao được chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm,
trong quá trình thực hiện giáo viên cần phải dùng nhiều hình thức để tuyên truyền
thông qua góc tuyên truyền, qua các cuộc họp, qua tổ chức hội thi ở trường, nội
dung tuyên truyền phải gần gũi sát với thực tế ở địa phương, để phụ huynh nắm bắt
và thực hiện đảm bảo. Giáo dục trẻ ở mọi lúc mọi nơi, lồng ghép vào các hoạt động
để dạy trẻ, bằng nhiều hình thức đổi mới, thỏa mái nhẹ nhàng để gây sự hứng thú,
tích cực hoạt động của trẻ, giúp trẻ lĩnh hội được kiến thức tốt hơn, đạt hiệu quả
mong muốn.
III/ Cơ sở thực tiễn
* Thuận lợi:
- Nhà trường rất quan tâm trong công tác chăm sóc sức khỏe cho trẻ, hàng
năm nhà trường đều bổ sung mua sắm trang thiết bị phục vụ cho công tác chăm
- Trang 3 -


SKKN: Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ ăn bán trú

sóc trẻ như: Mở rộng phòng học, inox hóa đồ dùng bán trú, bồi dưỡng kiến thức
chăm sóc trẻ cho giáo viên, đăng ký cho nhân viên cấp dưỡng đi tập huấn công tác
vệ sinh an toàn thực phẩm do trung tâm tổ chức
- Đội ngũ giáo viên nhiệt tình yêu nghề mến trẻ, thực hiện tốt công tác giảng
dạy, công tác chăm sóc sức khoẻ cho trẻ. Chất lượng nuôi dạy trẻ được phụ huynh
tin tưởng, yên tâm khi gửi con vào trường.
- Đa số giáo viên có tinh thần học hỏi trong công tác giảng dạy cũng như

gửi con đến trường lớp mầm non.
Ngoài ra hằng tháng giáo viên tổ chức đến từng gia đình để gặp gỡ phụ
huynh tuyên truyền nội dung chăm sóc sức khỏe trẻ, nội dung tuyên truyền phải
phù hợp với từng thời điểm.
Ví dụ: Tháng 3 hàng năm là tháng hành động về chất lượng vệ sinh an toàn
thực phẩm thì nội dung cần tuyên truyền cho phụ huynh như: Lựa chọn thực phẩm
an toàn; Cách ăn uống hợp vệ sinh; cách chế biến hợp vệ sinh; dạy trẻ biết rửa tay
trước khi ăn; phòng ngộ độc thực phẩm - Giới thiệu cách lựa chọn thực phẩm an
toàn; Các biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng” “Tác hại của bột ngọt đối với
sức khỏe con người”.
Các hình thức tuyên truyền còn thể hiện ở góc tuyên truyền của lớp, của
trường và qua đài phát thanh của xã, qua tổ chức hội thi. Qua việc tuyên truyền cho
các bậc phụ huynh kết quả về giáo dục dinh dưỡng được nâng cao, phụ huynh đã
biết quan tâm chăm sóc sức khỏe cho trẻ- Phụ huynh đã nhiệt tình đóng góp kinh
phí để mua sắm trang thiết bị, các đồ dùng cao cấp để phục vụ cho trẻ..
2. Đối với giáo viên công nhân viên
Trong những năm trước đây về thực hiện chuyên đề nâng cao chất lượng
giáo dục dinh dưỡng cho đội ngũ giáo viên, công nhân viên chưa cao, nên đội ngũ
giáo viên - công nhân viên chưa hiểu và chưa nhận thức một cách đầy đủ về dinh
dưỡng, còn lúng túng trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục có lồng nội dung
giáo dục dinh dưỡng mặc dù đội ngũ có tâm huyết yêu nghề mến trẻ. Do vậy nhà
trường tổ chức các hoạt động có lồng ghép nội dung giáo dục dinh dưỡng để cho
giáo viên công nhân viên nhận thức đầy đủ về dinh dưỡng, hướng dẫn cho giáo
- Trang 5 -


SKKN: Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ ăn bán trú

viên lồng ghép giáo dục dinh dưỡng và vào các môn học, nhà trường đã tổ chức bồi
dưỡng về kiến thức dinh dưỡng cho cán bộ giáo viên - công nhân viên trong toàn


3. Đối với trẻ
Nội dung giáo dục dinh dưỡng còn rất mới mẽ và xa lạ đối với trẻ - Trước
đây trẻ chưa được biết nhiều về các nguồn thực phẩm, thực phẩm đó được xếp vào
nhóm nào, có ích lợi gì cho cơ thể, loại nào nên ăn nhiều, loại nào không dùng
nhiều. Bởi vì trẻ chưa được dạy bảo, nhắc nhỡ thường xuyên của ba, mẹ, cô giáo về
nội dung này. Từ những thực tế trên nhà trường cùng với giáo viên tích hợp một số
kiến thức về dinh dưỡng vào nội dung của các chủ điểm, thông qua việc trang trí
lớp các hình ảnh trang trí cũng thể hiện nội dung giáo dục dinh dưỡng để giáo dục
trẻ, thông qua các hoạt động trẻ được cung cấp kiến thức về dinh dưỡng và vệ sinh
an toàn thực phẩm
Ví dụ: Tiết khám phá một số loại quả: Trẻ biết được trong các loại quả chứa
chất gì, nên ăn những loại quả nào, khi ăn phải như thế nào v..v..
Hay trong các hoạt động cô giáo nhắc nhỡ trẻ phải biết giữ vệ sinh, biết chải
răng, rửa tay, rửa mặt đúng cách trước và sau khi ăn, hay sau khi đi vệ sinh. Để làm
được điều đó cô giáo thường xuyên nhắc nhở và hướng dẫn trẻ thực hiện.
Kết quả: Từ khi thực hiện chuyên đề đến nay trẻ có tiến bộ rõ rệt - trẻ thích
nghi với chế độ sinh hoạt hằng ngày, môi trường sống và có nề nếp thói quen tốt
trong ăn uống, ngủ vệ sinh - cơ thể phát triển cân đối hài hòa. Nhằm nâng cao nội
dung giáo dục dinh dưỡng nhà trường tiến hành áp gạch men tường các phòng học
và một hệ thống nước để cho học sinh sử dụng nguồn nước đảm bảo hợp vệ sinh.
Ngoài việc đầu tư cơ sở vật chất, cô giáo hướng dẫn trẻ biết cách giữ vệ sinh
cá nhân, vệ sinh chung. Giáo viên còn tập cho trẻ biết chăm sóc vườn cây như:
Tưới cây lau lá, nhặt lá vàng, nhổ cỏ. v…v.. Qua đó trẻ biết quan sát, nhận dạng
các loại cây, lá, quả, biết các loại cải xanh, cải ngọt, đậu, mướp .. Từ đó giáo dục
trẻ hiểu được lao động là một việc làm đem lại nhiều lợi ích cho mọi người.

- Trang 7 -





SKKN: Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ ăn bán trú

trong sạch không bị ô nhiễm và ăn những thực phẩm sạch không bị nhiễm độc và
nhiễm bẩn. Chính vì vậy nhà trường tận dụng mảnh đất thừa ở phía sau để trồng rau
cho trẻ sử dụng hàng ngày và hợp đồng nguồn thực phẩm sạch để trẻ sử dụng. Bên
cạnh đó phối hợp với giáo viên công nhân viên trong trường luôn chú ý giữ gìn
phòng học, phòng ăn, nhà bếp và môi trường xung quanh thoáng mát sạch sẽ,
thường xuyên lau chùi đồ dung dao, thớt, xoong, thau v...v..và sắp xếp gọn gàng
ngăn nắp, dụng cụ chế biến thức ăn phải đảm bảo hợp vệ sinh, dụng cụ dùng cho
thức ăn sống và chín riêng biệt, chấp hành đúng mười điều qui định về an toàn thực
phẩm và các cặp thực phẩm xung khắc-chén muổng của trẻ được tráng nước sôi
trước khi cho trẻ sử dụng. Mỗi ngày đều xử lý rác sạch sẽ, khai thông cống rãnh,
không để nước ứ đọng ở các góc sân trường. Nhóm lớp và khu vực bếp đều có
thùng đựng rác thải có nắp đậy.Hàng ngày tất cả các món ăn thức uống đều lưu
mẫu theo qui định đảm bảo 24 giờ.
Đối với nhân viên cấp dưỡng phải rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau
khi đi vệ sinh, trước khi chế biến thức ăn, sau khi chuẩn bị thức ăn, sau khi quét
dọn, rửa tay sau mỗi công đoạn và lau khô bằng khăn sạch .Thường xuyên mặc tạp
dề, mang khẩu trang trong quá trình chế biến hoặc khi tiếp xúc với thực phẩm chín,
hoa quả. Bên cạch đó nguồn nước để cho trẻ sử dụng rất quan trọng. Vì nước là
một nguyên liệu tươi sống được sử dụng trong nhiều công đoạn chế biến thực phẩm
cũng như trong sinh hoạt. Nước nhiễm bẩn sẽ tạo nên một mối nguy cơ cho sức
khoẻ trẻ em nói riêng và cộng đồng nói chung. Vì vậy để đảm bảo cho sức khoẻ trẻ
nhà trường mua một máy lọc nước để lọc nước hàng ngày cho trẻ sử dụng và hàng
năm gởi mẫu nước đi xét nghiệm. Kết quả: Nguồn nước đảm bảo để cho trẻ sử
dụng.
3. Xây dựng thực đơn và nguồn cung cấp thực phẩm
Để đảm bảo sức khỏe cho tất cả học sinh trong toàn trường , ngay từ đầu

chú trọng đến khâu tổ chức thực hiện giờ ăn cho trẻ ở lại bán trú. Trên mỗi bàn ăn
đều có trải khăn bàn, bình hoa có đĩa để cháu nhặt những hạt cơm rơi vãi bỏ vào, có
đĩa đựng khăn ướt để trẻ lau tay. Trước mỗi giờ ăn cô nhắc trẻ rửa tay sạch sẽ. Cô
giáo tạo cho trẻ có một tâm thế thỏa mái, vui vẻ trước khi vào giờ ăn.
- Trang 10 -


SKKN: Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ ăn bán trú

Đến giờ ăn cô giáo giới thiệu món ăn và giải thích cho trẻ thấy được giá trị
của từng loại thức ăn, ăn đầy đủ sẽ làm cho cơ thể khỏe mạnh, da dẻ hồng hào,
trắng đẹp, thông minh học giỏi, nếu ăn không đủ chất sẽ gầy còm, ốm yếu v..v.. cô
khuyến khích trẻ ăn hết xuất – khi trẻ ăn nên nhắc trẻ không nói chuyện, cười đùa
nếu không may bắn nước bọt vào bạn sẽ mất vệ sinh hoặc cô giáo phải nhắc trẻ khi
hắt hơi phải lấy tay che miệng và quay ra đằng sau chỗ không có người để hắt hơi.
Khi ăn xong phải bỏ chén vào đúng nơi quy định và làm vệ sinh sạch sẽ.
Đối với trẻ ăn chậm ăn yếu hoặc khó ăn với một số thức ăn, cô giáo kiên trì
tập cho trẻ ăn hết xuất và làm quen dần với thức ăn khác, để đảm bảo cho tất cả trẻ
ăn đầy đủ các chất trong ngày.
* Chất lượng bữa ăn:
Ăn uống là một trong các bản năng quan trọng nhất của con người và các
loài động vật khác.Ăn uống rất cần thiết cho sức khoẻ con người. Sự thiếu hụt về
các chất như:Prôtein; gluxit; Lipit; vitamin; và chất khoáng có thể gây nhiều bệnh
tật.
Việc thực hiện thực đơn trên máy giúp cho nhà trường rút được nhiều kinh
nghiệm, có nhiều thực đơn ngon giúp cho việc nuôi dạy trẻ phát triển tốt làm cho
công tác phòng chống trẻ suy dinh dưỡng trong nhà trường đạt kết quả khả quan.
Trong năm học qua số trẻ bị suy dinh dưỡng được phục hồi trên 90%.
C. Tuyên truyền kiến thức về nâng cao chất lượng dinh dưỡng
Với chức năng là một hiệu phó quản lý công tác bán trú trong nhà trường.Tôi

đơn khẩu phần ăn, nguyên tắc thay thế các loại thực phẩm để đảm bảo một khẩu
phần đủ chất và cân đối. Mở lớp tập huấn cho cán bộ giáo viên – công nhân viên
trong trường về công tác chăm sóc trẻ làm cho giáo viên có một kiến thức cơ bản
về vệ sinh an toàn thực phẩm để vận dụng vào việc chăm sóc trẻ cũng như tuyên
truyền cho các bậc phụ huynh. Chỉ đạo cho giáo viên cân đo trẻ hàng tháng và theo
dõi trên biểu đồ phát triển và hiểu được mục đích của việc theo dõi sức khoẻ trẻ để
phối hợp với phụ huynh chăm sóc trẻ tốt hơn.
Đối với phụ huynh tuyên truyền cho phụ huynh cách chăm sóc bảo vệ sức
khỏe cho trẻ. Thường xuyên thông báo cho ba mẹ trẻ về tình hình ăn uống, tình
hình sức khoẻ của trẻ ở trường, kết hợp tổ chức các hình thức tuyên truyền về kiến
- Trang 12 -


SKKN: Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ ăn bán trú

thức dinh dưỡng trẻ em, các biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng,các bệnh do
thiếu vi chất (VitaminA, thiếu sắt, thiếu iôt,) tuyên truyền cho các bậc phụ huynh
kiến thức về nuôi dạy trẻ: Như nuôi con bằng sữa mẹ, cho trẻ ăn bổ sung hợp lýnhắc nhở phụ huynh không mua quà bánh cho cháu đưa vào lớp để tránh xảy ra
tình trạng ngộ độc thực phẩm hạn chế xả rác bừa bãi trong trường lớp. Có những
phụ huynh quá nuông chiều con khi đón con từ trường về phụ huynh mua những
bánh ram, kẹo gặp những trường hợp này giáo viên trao đổi với phụ huynh nếu cho
cháu ăn những thức ăn này tối về cháu sẽ không ăn cơm được rất ảnh hưởng đến
sức khỏe của cháu. Nếu chúng ta giải thích rõ ràng thì dù có thương con đến mấy
thì phụ huynh sẽ không bao giờ cho cháu ăn những thức ăn đó vào trước bửa ăn
Một hình thức tuyên truyền đạt hiệu quả nhất đó là tổ chức hội thi về dinh
dưỡng. Để thu hút sự quan tâm của cộng đồng đến sự nghiệp trồng người, nhà
trường đã triển khai tổ chức các hội thi như: “Thi tuyên truyền viên giỏi”; Hội thi
“Bé tập làm nội trợ”; hội thi “Gia đình và sức khỏe trẻ thơ”. Qua việc tổ chức hội
thi đã thu hút sự đông đảo các phụ huynh, giáo viên và các cháu học sinh trong nhà
trường tham gia. Qua đó tạo được sự chuyển biến cao trong nhận thức của mọi

một việc làm hết sức cần thiết không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm của
mỗi chúng ta trong công tác chăm sóc trẻ
Để thực hiện tốt việc nâng cao chất lượng dinh dưỡng trong nhà trường, đòi
hỏi người cán bộ quản lý phải nắm bắt kịp thời tình hình đội ngũ, công tác chăm
sóc trẻ của từng giáo viên, để từ đó xây dựng kế hoạch chỉ đạo bồi dưỡng cho phù
hợp, tổ chức nhiều hoạt động để bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ.
* Để thực hiện tốt nội dung giáo dục dinh dưỡng thì:
- Giáo viên và công nhân viên phải có kiến thức về giáo dục dinh dưỡng để
giáo dục trẻ và tuyên truyền cho cộng đồng. Nội dung tuyên truyền phong phú, sâu
rộng để tạo niềm tin trong nhân dân
- Cô giáo nhiệt tình yêu mến trẻ cô luôn gần gũi tạo tình cảm gắn bó giữa cô
và trẻ, nắm bắt được tâm sinh lý của từng trẻ để có kế hoạch chăm sóc trẻ tốt hơn
- Lồng ghép nội dung giáo dục dinh dưỡng và an toàn thực phẩm vào trong
các hoạt động và ở mọi lúc, mọi nơi.
- Đầu tư cơ sở vật chất ngày càng cao để đáp ứng yêu cầu của xã hội
- Trang 14 -


SKKN: Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ ăn bán trú

- Đồ dùng chế biến phải thường xuyên làm vệ sinh sạch sẽ và đảm bảo sử
dụng đồ dùng thức ăn sống và chín riêng biệt
- Nhân viên cấp dưỡng phải được đi kiểm tra sức khoẻ định kỳ và tuân thủ theo
những qui định của nhà trường và qua lớp tập huống vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Thực hiện xây dựng thực đơn trong chương trình phần mềm Nutrikids và
thường xuyên thay đổi thực đơn để đảm bảo thành phần các chất
- Hằng năm tổ chức hội thi mời phụ huynh tham dự, qua đó nhằm tạo cơ hội
để phụ huynh, giáo viên giao lưu trao đổi kinh nghiệm để giáo dục, chăm sóc trẻ tốt
hơn, đây là công tác tuyên truyền đạt hiệu quả nhất.
Trên đây là những kinh nghiệm tôi đã áp dụng và thực hiện trong nhiều năm


- Trang 16 -


SKKN: Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ ăn bán trú

MỤC LỤC
I/ Đặt vấn đề...........................................................................................................2
II/ Cơ sở lý luận......................................................................................................3
III/ Cơ sở thực tiễn.................................................................................................3
IV/ Nội dung nghiên cứu........................................................................................4
A. Về nâng cao chất lượng giáo dục dinh dưỡng:..................................................4
1. Đối với phụ huynh......................................................................................4
2. Đối với giáo viên công nhân viên..............................................................5
3. Đối với trẻ.................................................................................................7
B. Nâng cao chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm...............................................8
1. Đầu tư cải tạo nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị.............................8
2. Vệ sinh môi trường và dụng cụ chế biến....................................................8
3. Xây dựng thực đơn và nguồn cung cấp thực phẩm.....................................9
4/ Chất lượng và tổ chức bữa ăn......................................................................10
C. Tuyên truyền kiến thức về nâng cao chất lượng dinh dưỡng .......................11
V/ Kết quả nghiên cứu........................................................................................13
VI/ Kết luận..........................................................................................................14
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................16

- Trang 17 -