TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG CHƯƠNG TRÌNH TIN HỌC 10 TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG

Người hướng dẫn khoa học:

PGS. TS. Nguyễn Thị Tĩnh

Học viên thực hiện:

Đào Thị Thoả

Khoá:

24

Chuyên ngành:

LL&PPDH bộ môn Tin học

Hà Nội, tháng 10 - 2016


NỘI DUNG

1


của thế kỉ 21 cho HS.


- Chương trình Tin học lớp 10 THPT là môn học có những đặc thù riêng liên quan chặt chẽ với việc sử dụng máy tính,
cách suy nghĩ và giải quyết vấn đề theo quy trình công nghệ, kết cấu bài học lôgic.
- HS yêu thích môn học nhưng chất lượng học tập chưa cao, các giờ học chưa sinh động, ý thức học tập chưa tốt. Đặc biệt,
HS chưa biết vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết thực tiễn, việc phối hợp làm việc nhóm còn lúng túng.


Để góp phần đổi mới PPDH, tác giả đã suy nghĩ, tìm kiếm những giải pháp nhằm kích hoạt và phát huy tính tích cực, tự
giác của HS thông qua một số phương pháp dạy học như “dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề”, “dạy học theo dự án”,
kết hợp một số kĩ thuật dạy học tích cực xây dựng đề tài: “Vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực trong chương
trình Tin học 10 Trung học phổ thông”.


2. Cơ sở lí luận và thực tiễn



Cơ sở lí luận:



Cơ sở khoa học: Triết học, tâm lí học, giáo dục học



Tìm hiểu PPDH tích cực: Khái niệm, bản chất và những dấu hiệu đặc trưng.



Chọn nội dung phù hợp

•
•

Giải quyết vấn đề

•
•

Tìm giải pháp

Kết luận vấn đề

•

Thảo luận, đánh giá,
rút ra vấn đề mới

Kiểm tra giải pháp

•

Nghiên cứu sâu giải

Vạch ra điều chưa biết

pháp, vận dụng thực

Chỉ ra mqh giữa cái

- Một số kĩ thuật dạy học tích cực:



Học tập theo nhóm nhỏ



Hợp tác trong dự án học tập



Tia chớp



Động não




Cơ sở thực tiễn

-

Những khó khăn của HS THPT huyện Ý Yên khi mới bắt đầu học Tin học 10

Đặc điểm môn Tin học THCS

Đặc điểm Tin học lớp 10 THPT

Mới chỉ có ít GV thường xuyên
sử dụng CNTT, giáo án điện tử
vào dạy học

Với việc dạy

Hầu hết các GV đều muốn vận

hình thức dạy đơn điệu



một bộ phận GV

Thực tiễn của việc dạy – học môn Tin học ở các trường THPT

dụng PPDH tích cực vào QTDH

-



Cơ sở thực tiễn




Cơ sở thực tiễn



3.1. Dự án cùng em khám phá máy tính

- Mô tả dự án: HS tìm hiểu máy tính điện tử ra đời khi nào, nó có vai trò như thế nào trong cuộc sống của con người, cấu tạo của nó
ra sao, cách thức quản lí dữ liệu, làm thế nào ta có thể ra lệnh cho nó làm theo yêu cầu?....
- Mục tiêu dự án: Kiến thức, kĩ năng, thái độ
- Nhiệm vụ cần tìm hiểu của dự án:


NV1: Đặc tính, vai trò; cấu tạo và nguyên lý hoạt động của MTĐT; PMMT, ƯD trong cuộc sống. Các thông số kỹ thuật khi mua
MT. Ví dụ về cấu hình một MT phù hợp với giá tiền định mua?
NV2: Sự hình thành và phát triển của Tin học; Phân biệt TT&DL, mã hoá thông tin; ảnh hưởng của nó với đời sống VHXH hiện
nay; Thực trạng Facebook với học đường; Suy nghĩ về việc ƯD CNTT trong thực tế?
NV3: Khái niệm, chức năng của HĐH; Phân biệt tệp và thư mục, tạo 1 cây thư mục; Chỉ ra các thao tác làm việc với HĐH; Ví
dụ về một số HĐH; Tạo và sắp xếp lại một cây thư mục học tập khoa học trong MT.


Quy trình thực hiện:
Xây dựng ý tưởng. Quyết định

Lập kế hoạch dự án

chủ đề

•
•

Mô tả dự án
Xây dựng 3 chủ đề: Máy tính
điện tử; Tin học và xã hội; Hệ



Hướng dẫn HS làm PowerPoint
Hướng dẫn HS hoàn thành các
nhiệm vụ của dự án

•

•

HS thực hiện dự án

HS thuyết trình sản phẩm trên
PowerPoint

Giới thiệu dự án

đánh giá

•
•

Trình bày sản phẩm

•
•
•

Các nhóm khác đặt câu hỏi
Nhóm trình bày trả lời
Đánh giá lẫn nhau


Thực trạng xuống cấp : Chuột, bàn phím, tốc độ, dung lượng, màn hình, mạng Internet

Mua bổ sung 50 MT để phục vụ dạy học môn Tin học; quản lí và dạy học với chi phí khoảng 350 triệu VNĐ.

Nhiệm vụ: Khảo sát phòng máy, lên kế hoạch mua sắm, bố trí sắp xếp lại phòng máy, đưa ra giải pháp kết nối mạng, ..


-

Nhiệm vụ:

NV1: Tìm hiểu TT về MT, phòng MT. Khảo sát thực trạng sử dụng và quản lí các phòng MT. Xđ nguyên nhân hỏng hóc,
xuống cấp của phòng MT.
NV2: Tìm hiểu, ss các nhà cung cấp MT, các thông số của MT và giá cả. Đưa ra phương án lựa chọn thích hợp.
NV3: Tìm hiểu các gói dịch vụ Internet và các phương án lắp đặt phù hợp với kinh phí hiện có.
NV4: Đưa ra những giải pháp hợp lý để khắc phục các phòng thực hành nhằm đáp ứng nhu cầu dạy và học hiệu quả. Đưa
ra nội quy sử dụng phòng máy.


-




-

Quy trình thực hiện:
Tương tự dự án 1. Khác ở đánh giá
Điểm mỗi HS được tính (Đ):


Trường thực nghiệm: Trường THPT Tống Văn Trân

Mục đích thực nghiệm: Kiểm tra, đánh giá tính khả thi và hiệu quả của việc vận dụng một số PPDH tích cực vào dạyTin học 10 THPT

Đối tượng thực nghiệm: Lớp TN (10A4, 10A8), Lớp ĐC (10A6, 10A11)

Nội dung thực nghiệm: Học kỳ I (Dự án 1), học kỳ II (Dự án 2)

Đánh giá: Dựa vào các tiêu chí đánh giá và bài kiểm tra


Chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm trên các TN và ĐC như sau:

-

Học kỳ I: Chọn nhóm TN gồm 2 lớp (10A4, 10A8) và nhóm ĐC gồm 2 lớp (10A11, 10A6). Sau đó tiến hành đánh giá trên 2
nhóm này

-

Học kỳ 2: Chọn 1 lớp TN là 10A8, lớp ĐC (10A6, 10A4). Sau đó tiến hành đánh giá kết quả giữa 3 lớp này để thấy được sự
khác biệt:



Lớp TN cả 2 học kỳ (10A8)





0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

X

S2

S

V


1.095

74

0

0

0

1

2

9

13

20

17

12

0

7.0

45.055

8–9

9 – 10

0

0

0

14

19

2

0–3

3-5

5–7

7-8

8–9

9 – 10

Biểu đồ so sánh kết quả của 1 lớp TN và 2 lớp ĐC



17

13

2

Lớp TN 10A8
Nhìn vào biểu đồ ta thấy: Lớp TN 10A8 được TN trong cả 2 học kỳ nên không có HS có điểm kiểm tra từ 0 –
7, số điểm từ 7 – 10 cao hơn 2 lớp ĐC. Đồng thời, nhìn biểu đồ ta cũng thấy: Lớp ĐC 10A4 không có HS nào
có điểm từ 0 – 5, số điểm từ 7 – 10 cũng cao hơn lớp 10A6. Điều này chứng tỏ: HS lớp TN học tốt hơn lớp
ĐC. Suy ra, việc vận dụng một số PPDH tích cực vào dạy chương trình Tin học 10 THPT là có hiệu quả rõ rệt.

Lớp ĐC 10A6

Lớp ĐC 10A4


MỘT

SỐ

HÌNH ẢNH
MINH HOẠ
QUÁ
TRÌNH
LÀM
ÁN

DỰ