BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ MAI

XỬ PHẠT HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG
ĐƯỜNG BỘ - TỪ THỰC TIỄN THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU, TỈNH
QUẢNG NINH

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT
HÀNH CHÍNH

HÀ NỘI - 2017

1


Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS VŨ TRỌNG HÁCH

Phản biện 1:…………………………………………………………….
……………………………………..…….………………..

Phản biện 2:…………………………………………………………….

do đó, việc giải quyết không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức
năng, mà là ý thức, trách nhiệm của xã hội, của mỗi người.
Trong những năm qua, thị xã Đông Triều đã huy động toàn bộ
sức mạnh hệ thống chính trị của thị xã vào cuộc để triển khai và thực
hiện tốt các luật của Quốc hội, nghị định của Chính phủ về đảm bảo
an toàn giao thông, đặc biệt là Luật giao thông đường bộ năm 2008
(sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 51/2001/QH10). Sau
gần 08 năm triển khai thực hiện Luật giao thông đường bộ, bước đầu
đã thu được những kết quả nhất định, tình hình trật tự an toàn giao
thông phần nào được cải thiện và đã hạn chế tới mức thấp nhất số vụ,
số người chết do tai nạn giao thông. Tuy nhiên, hoạt động giao thông
đường bộ vẫn còn nhiều bất cập, tai nạn giao thông tuy có giảm về số
vụ và số người chết nhưng chưa bền vững, đặc biệt là tình hình vi
3


phạm pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông có xu hướng
ngày càng tăng. Nguyên nhân cơ bản là tình trạng pháp chế trong lĩnh
vực giao thông đường bộ còn nhiều điểm hạn chế. Điều này thể hiện
trên các mặt sau đây: Hệ thống văn bản pháp luật quy định điều chỉnh
lĩnh vực này tuy đã có tương đối đầy đủ, nhưng tính răn đe chưa cao
và chưa phù hợp với tình hình thực tế nên khó triển khai thực hiện dẫn
đến hiệu quả điều chỉnh của pháp luật còn hạn chế; cơ sở hạ tầng giao
thông đường bộ trong thời gian dài chưa được quan tâm đầu tư đúng
mức và tương xứng với tốc độ phát triển của phương tiện giao thông
cơ giới đường bộ; trình độ hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật về
giao thông của một bộ phận người dân khi tham gia giao thông vẫn
còn thấp hoặc xem nhẹ; công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực giao
thông đường bộ chưa thật sự hiệu quả; các vi phạm xảy ra nhưng
không được phát hiện và ngăn chặn kịp thời. Hậu quả đã dẫn đến tai

học viên xin phép chỉ tập trung nghiên cứu, phân tích số liệu các vụ vi
phạm giao thông đường bộ, tai nạn giao thông và công tác xử phạt
hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ từ năm 2010 đến năm
2015 trên địa bàn thị xã Đông triều, tỉnh Quảng Ninh.
5. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu chính như:
Phương pháp phân tích tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp
phỏng vấn, phương pháp lịch sử, phương pháp thống kê, điều tra xã
hội học.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Ý nghĩa lý luận: Đề tài là chương trình chuyên khảo về xử phạt
hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại thị xã Đông triều,
đề tài đã đặt vấn đề tương đối hệ thống về pháp luật xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại Đông triều; Phân
tích tương đối cụ thể thực trạng thực thi các quy định pháp luật về xử
phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại thị xã; đề ra
các giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật về xử phạt vi
7


phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại địa phương.
Thông qua nghiên cứu đề tài xử phạt hành chính trong lĩnh vực
giao thông đường bộ - Từ thực tiễn thị xã Đông triều, giúp cho học
viên nắm vững các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp
luật của Nhà nước về giao thông đường bộ, chiến lược phát triển hệ
thống kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ của thị xã Đông triều.
Ý nghĩa thực tiễn: Các kết quả nghiên cứu của đề tài có thể là
nguồn tài liệu tham khảo cho các cơ quan quản lý nhà nước về giao
thông đường bộ, cơ quan nghiên cứu, giảng dạy, phổ biến tuyên
truyền giáo dục pháp luật về giao thông đường bộ cho học sinh, sinh

dụng pháp luật; đảm bảo tính hiệu thực của các quan hệ pháp luật
trong lĩnh vực này; là cơ sở cho các chủ thể thực hiện đúng và đầy đủ
các quyền và nghĩa vụ của mình; bảo đảm sự đồng bộ của hệ thống
pháp luật và có ý nghĩa thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế xã hội.

Chương 2
THỰC TRẠNG XỬ PHẠT HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC
GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ Ở THỊ XÃ
ĐÔNG TRIỀU, TỈNH QUẢNG NINH
2.1. Thực trạng vi phạm pháp luật giao thông đường bộ trên địa
bàn thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh
Trên toàn địa bàn thị xã Đông triều có khoảng gần 1000km
đường bộ trong đó không kể đường hẻm, đường kẹt, đường đất. Cụ
thể như sau:
Quốc lộ: 40km
Tỉnh lộ: 15km
Đường liên xã: 38km
Đường liên thôn: 280km
Đường ngõ xóm: 621km
Chiều rộng trung bình mặt đường là 6,5m
Tính đến nay, tất cả các tuyến đường trục của thị xã đã được trải
nhựa, bê tông hóa 55/55km; các tuyến đường liên xã 38/38km; liên
thôn 159/280hm; các ngõ xóm đã cứng hóa được 387,5km/621km…
12


rất nhiều tuyến đường đạt chuẩn về quy mô và kết cấu đường cấp A
của Bộ giao thông vận tải như đường đi qua địa phận Đức Chính,
Nguyễn Huệ, Hồng Phong…
Thị xã Đông triều có trục quốc lộ 18A đi qua dài 40km, qua 12

tử vong tại chỗ do đội mũ bảo hiểm kém chất lượng gây ra.
Từ năm 2010 đến năm 2015 trên toàn thị xã cũng xảy ra 3.625
vụ vi phạm do xe đi quá tốc độ cho phép, đi vào đường ngược chiều,
lạng lách đánh võng...Hầu hết các vụ vi phạm thì chủ thể vi phạm đều
là người dân đang sinh sống và học tập trên địa bàn thị xã. Đặc biệt
chủ yếu là học sinh cấp 3 và thanh thiếu niên chưa đủ tuổi điều khiển
xe máy.
Ngoài ra, thực trạng vi phạm hành lang an toàn giao thông
đường bộ trên địa bàn thị xã cũng diễn biến ngày một phức tạp.
Những hành vi vi phạm phổ biến như lấn chiếm, xây dựng trái phép
các công trình nhà ở, lều quán, xây dựng các khu công nghiệp, dân cư,
khu kinh tế, dịch vụ bám dọc các tuyến đường trên địa bàn thị xã.
Trong khoảng thời gian từ năm 2010 đến năm 2015, theo thống kê của
Uỷ ban nhân dân thị xã thì có khoảng trên 1.500 trường hợp lấn chiếm
vỉa hè để xây dựng lều quán dọc quốc lộ 18A và tỉnh lộ 326 đoạn đi
qua địa phận thị xã Đông Triều. Có khoảng trên 100 hộ dân lấn chiếm
hành lang quốc lộ để xây dựng nhà trái phép.
Đối với vi phạm về việc dừng đỗ xe trái quy định thị xã đã tiến
hành xử phạt với 927 trường hợp trong gần 6 năm qua. Ngoài ra, các
hình thức xử phạt khác cũng được các lực lượng chức năng áp dụng
nhằm tăng hiệu quả xử lý vi phạm và chấp hành xử phạt.
Nguyên nhân vi phạm giao thông trên địa bàn thị xã Đông Triều
Qua thống kê và phân tích số liệu của Ban an toàn giao thông
đường bộ thị xã Đông triều, việc vi phạm an toàn giao thông đường bộ
tại thị xã Đông triều do những nguyên nhân chủ yếu sau đây:
14


Một là, ý thức tự giác chấp hành pháp luật giao thông của nhiều
người tham gia giao thông còn kém, nhất là người điều khiển phương

Từ năm 2010 đến năm 2015 công tác xử lý vi phạm hành chính
trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn thị xã Đông triều luôn
được các lực lượng chức năng thực hiện có hiệu quả đặc biệt là lực
lượng cảnh sát giao thông và thanh tra giao thông vận tải.
Từ năm 2010 đến năm 2015, các lực lượng chức năng trên địa
bàn thị xã đã lập tổng số biên bản vi phạm hành chính là: 26.821
trường hợp, xử phạt nộp Kho bạc nhà nước với số tiền lên đến
9.263.240.000 đồng.
Trong đó:
Năm 2010: Lập 4.221 biên bản, xử phạt số tiền 1.401.200.000 đ
Năm 2011: Lập 4.616 biên bản, xử phạt số tiền 1.572.240.000 đ
Năm 2012: Lập 4.102 biên bản, xử phạt số tiền 1.415.100.000 đ
Năm 2013: Lập 4.762 biên bản, xử phạt số tiền 1.647.500.000 đ
Năm 2014: Lập 5.016 biên bản, xử phạt số tiền 1.764.800.000 đ
Năm 2015: Lập 4.104 biên bản, xử phạt số tiền 1.462.400.000 đ
Từ năm 2010 đến năm 2015 các lực lượng chức năng của thị xã
đã xử phạt và nộp vào Kho bạc nhà nước 769.450.000 đối với các
trường hợp vi phạm không đội mũ bảo hiểm.
Trong 6 năm lực lượng chức năng cũng đã tiến hành xử phạt
hành vi vi phạm hành lang an toàn đường bộ và nộp vào Kho bạc nhà
nước với số tiền lên tới 1.104.500.000 đồng. Tại các xã, phường trên
địa bàn thị xã đều thành lập các tổ công tác giải phóng mặt bằng và
bảo vệ hành lang, giải tỏa vi phạm hành lang bảo vệ an toàn đường bộ
tại quốc lộ 18A và các tuyến đường khác trên toàn địa bàn thị xã.
Xử phạt nghiêm các hành vi của tổ chức, cá nhân tự ý mở đường
ngang đầu nối trái phép vào quốc lộ; lấn chiếm và sử dụng lòng, lề
đường làm nơi họp chợ, phơi rơm rạ, tự ý để các vật liệu, vật tư ra
16




đề nhức nhối trong toàn xã hội. Thậm chí còn nguy hiểm hơn khi
trong thực tế có nhiều vụ tai nạn giao thông có liên quan đến các loại
xe ôtô khách và xe ôtô tải, khi gây tai nạn trong tình trạng sử dụng
rượu bia, chất ma túy rồi bỏ chạy, hoặc hơn nữa là khi gây tai nạn nếu
nạn nhân chưa chết thì lùi xe hoặc tìm mọi cách làm cho nạn nhân
chết để khỏi phải tốn kém thời gian nuôi dưỡng và chỉ chịu bồi thường
một lần, sau đó có công ty bảo hiểm thanh toán lại (nhất là đối với xe
container). Việc này, cơ quan điều tra rất khó để xác định hành vi giết
người của các đối tượng này. Bởi vì hiện trường rất khó xác định, mà
việc lấy lời khai nhân chứng thì lại rất khó khăn, người dân rất ngại
trong việc cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra.
Chương 3
PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM XỬ PHẠT HÀNH
CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ - TỪ
THỰC TIỄN THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU, TỈNH QUẢNG NINH
3.1. Phương hướng bảo đảm xử phạt hành chính trong lĩnh vực
giao thông đường bộ - từ thực tiễn thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng
Ninh
3.1.1. Xây dựng, hoàn thiện pháp luật giao thông đường bộ và pháp
luật trong các lĩnh vực khác có liên quan
Trong những năm tới, trên cơ sở Luật giao thông đường bộ năm
2008 và các văn bản hướng dẫn thi hành, các ban ngành hữu quan cần
rà soát lại toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật giao thông đường
bộ và các văn bản quy phạm pháp luật ở các lĩnh vực khác có liên
quan đến giao thông đường bộ để bổ sung, sửa đổi hoặc hủy bỏ những
văn bản không còn hiệu lực, ban hành những văn bản quy phạm pháp
luật mới nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho Luật giao thông đường bộ
18




người trong xã hội.
3.1.3. Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật
giao thông đường bộ
Công tác tuyên truyền pháp luật được coi là một trong những
biện pháp quan trọng giúp người dân hiểu và tuân thủ pháp luật giao
thông đường bộ một cách nghiêm túc và có tính bền vững. Do vậy,
công tác tuyên tuyền pháp luật giao thông đường bộ được Uỷ ban
nhân dân Thị xã đặc biệt quan tâm chỉ đạo, phát động nhiều chưng
trình hành động nhằm đưa pháp luật giao thông đường bộ vào thực
tiễn cuộc sống bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng.
Do đặc thù riêng nên pháp luật giao thông đường bộ ở nước ta
thường xuyên được cập nhật mới như đã nêu ở trên, điển hình là vào
ngày 01 tháng 8 tới đây Nghị định 46/NĐ-CP quy định về xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt
chính thức có hiệu lực. Chính vì vây, các cơ quan chức năng có thẩm
quyền của thị xã phải thường xuyên phổ biến các văn bản pháp luật
mới nhất liên quan đến lĩnh vực giao thông đường bộ đến nhân dân
một cách chính xác, kịp thời, để nhân dân cập nhật được nhanh nhất
tình hình, quy định liên quan đến đi lại hàng ngày của ban thân mình.
3.1.4. Kiện toàn hệ thống nhân sự ngành giao thông đường bộ
Con người luôn được coi là trung tâm của sự phát triển. Để có
được một hệ thống quản lý an toàn giao thông đường bộ hoạt động
hiệu quả, Đảng và Nhà nước ta nói chung và đối với thị xã Đông Triều
nói riêng cần phải chú tâm phát triển hệ thống nhân sự ngành giao
thông đường bộ tại địa phương. Bên cạnh việc cải tổ, sắp xếp lại tổ
chức quản lý an toàn giao thông đường bộ, cần xác định rõ thẩm
quyền, trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức có thẩm quyền trong
ngành giao thông đường bộ, cùng với đó cần phải không ngừng nâng

đồng thời là việc tổ chức các lớp tập huấn hướng dẫn áp dụng khoa
21


học công nghệ với các cán bộ công chức nhằm nâng cao hiệu quả
quản lý tránh hiện tượng chạy theo thành tích, mua các trang thiết bị
công nghệ về nhưng không sử dụng gây lãng phí.
3.2. Giải pháp bảo đảm xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao
thông đường bộ - từ thực tiễn thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh
3.2.1. Xây dựng, hoàn thiện cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ,
tăng cường công tác bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông.
Cùng với sự bùng nổ của thông tin hiện nay, trình độ khoa học
cũng có những phát triển rất đáng kể. Những năm gần đây, Đảng và
nhà nước rất chú trọng trong việc áp dụng khoa học kĩ thuật vào trong
quản lý Hành chính nhà nước nói chung và cho các công tác quản lý
tại cơ sở và của từng ngành nói riêng. Ngành giao thông đường bộ
cũng cần phải có những áp dụng tiến bộ trong công tác quản lý và xử
phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Cùng
với các áp dụng về khoa học như ứng dụng tin học trong quản lý, mua,
xây dựng các phần mềm quản lý phương tiện, an toàn giao thông…
hay mua sắm các trang thiết bị công nghệ cao nhằm phát hiện vi phạm
trong giao thông đường bộ (Máy đo nồng độ cồn, máy bắn tốc độ…)
đồng thời là việc tổ chức các lớp tập huấn hướng dẫn áp dụng khoa
học công nghệ với các cán bộ công chức nhằm nâng cao hiệu quả
quản lý trách hiện tượng chạy theo thành tích, mua các trang thiết bị
công nghệ về nhưng không sử dụng gây lãng phí.
Thực hiện đơn giản hóa các thủ tục trong xử phạt hành chính
giao thông đường bộ, làm tăng hiệu quả xử phạt vi phạm, khắc phục
tình trạng thủ tục xử phạt rườm rà như hiện nay. Lãnh đạo thị xã cần
xây dựng chiến lược phát triển giao thông đường bộ dài hơi cho thị xã

không được để trống địa bàn, dù ở bất cứ khu vực nào của thị xã, đặc
biệt là miền núi, vùng sâu.
3.2.3. Thanh tra, kiểm tra phòng ngừa tiêu cực từ phía lực lượng
23


làm công tác xử phạt
Hiện nay, thực trạng tiêu cực trong lực lượng làm công tác xử
phạt trong đó có công an, cảnh sát giao thông đã trở thành “quốc nạn”.
Vấn đề là đạo đức của những cán bộ, chiến sĩ này đã xuống cấp nghiêm
trọng. Họ không những không đủ phẩm chất, đạo đức của cảnh sát
nhân dân mà vô hình trung đã làm người dân mất tin vào sự lãnh đạo
cũng như duy trì và bảo vệ pháp luật của nhà nước. Nhà nước cũng cần
có chính sách về lương với những người trực tiếp hằng ngày đối mặt
với những tiêu cực ngoài xã hội, nhưng cũng phải xử lý nghiêm minh,
kiên quyết với những cán bộ, chiến sĩ cảnh sát giao thông vi phạm. Như
đuổi ra khỏi ngành, tịch thu tài sản do thu nhập bất chính hoặc dùng
những hình thức kỷ luật cao nhất để làm trong sạch đội ngũ cán bộ,
chiến sĩ. Mặt khác cũng phải có hình thức phạt nặng cho những ai tiếp
tay cũng như đưa hối lộ. Có như vậy mới có thể lấy lại được lòng tin
một cách tuyệt đối của nhân dân với lực lượng cảnh sát giao thông.
Lãnh đạo thị xã cũng nên thành lập một bộ phận chuyên trách để dễ
dàng phát hiện và xử lý kịp thời những trường hợp vi phạm, xây dựng
hệ thống đường dây nóng thông báo tình trạng mãi lộ, sai phạm trong
xử phạt của cảnh sát giao thông trên địa bàn.
Cảnh sát giao thông đang làm trong môi trường khá đặc biệt,
tham nhũng rất dễ dàng, do sự thông đồng của đồng nghiệp lẫn người
vi phạm. Để giải quyết tiêu cực của cảnh sát giao thông, cách khả dĩ
nhất là tăng lương thật cao để mỗi cảnh sát thấy rủi ro quá lớn khi
nhận hối lộ. Khi đó thu nhập và quyền lợi hiện có của họ sẽ nặng hơn

3.2.4. Khắc phục tình trạng ô nhiễm khói bụi tại địa phương
Thời gian vừa qua, tình trạng xe ô tô, xe tải hạng nặng chở than
đá, đất, vật liệu xây dựng không che chắn kỹ, gây ô nhiễm môi trường,
mất vệ sinh, ảnh hưởng an toàn giao thông trên dọc tuyến đường huyến
mạch này. Đặc biệt là các dạng xe ô tô tải chở đất, vật liệu xây dựng
25