TÓM TẮT NỘI DUNG SÁNG KIẾN
- Tên đề tài sáng kiến: MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT LÀM TĂNG KHẢ NĂNG
THÍCH NGHI VÀ NĂNG SUẤT TRÊN CÂY CỦ CẢI ĐỎ (Raphanus sativus L.)
CANH TÁC TRONG ĐIỀU KIỆN KHÍ HẬU NHIỆT ĐỚI
- Sáng kiến (giải pháp kỹ thuật) có nhiều cải tiến so với giải pháp trước đây: những qui
trình canh tác củ cải đỏ (Raphanus sativus L.) được công bố áp dụng hiện nay chỉ phù
hợp cho vùng khí hậu mát mẻ, nhiệt độ thấp nên hoàn toàn không phù hợp cho cây
phát triển trong vùng có nhiệt độ môi trường cao như Kiên Giang và một số tỉnh thuộc
khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Vì vậy, những giải pháp dưới đây của cá nhân
hoàn toàn mới và có hiệu quả đến quá trình sinh trưởng phát triển của cây.
+ Trong điều kiện canh tác địa phương nhiệt độ luôn dao động từ 29-320C nên trong
qui trình canh tác đã bố trí lưới che mát 50% thời gian chiếu sáng ban ngày để đảm bảo
điều kiện cho cây sinh trưởng phát triển.
+ Về chuẩn bị hạt giống: ngâm ủ đến khi nứt nanh và ra rễ khoảng 0.5cm mới tiến
hành đem gieo trực tiếp các hốc trồng đã chuẩn bị sẳn trên các líp nhằm hạn chế tình
trạng hạt không nẩy mầm khi nhiệt độ cao.
+ Về chế độ chăm sóc: thời điểm cây con tưới nước 02 lần/ngày, giai đoạn tạo củ tưới
03 lần/ngày; tỉa cây và vun xới thường xuyên nhằm giữ ẩm độ thích hợp cho cây.
+ Về phân bón:
Công thức phân bón cho 01 ha: 46N-10P205-39K20 và 1000 kg phân chuồng
hoai mục, loại phân sử dụng: Urea, Lân văn điển, KCl.
Cách bón
Bón lót
Bón thúc lần 1
Bón thúc lần 2
Bón thúc lần 3

Thời điểm bón

Phân
chuồng

cứu về qui trình canh tác đối tượng cây trồng này.
+ Phạm vi áp dụng:
Các giải pháp trên được cập nhật vào nội dung qui trình canh tác củ cải đỏ giảng
dạy hiệu quả cho HS-SV ngành TT&BVTV.
Qui trình tạo ra loại nông sản có giá trị kinh tế cao, các hộ dân canh tác rau màu
tại tỉnh Kiên Giang nói riêng và các tỉnh thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long đều
có thể áp dụng để chuyển đổi cơ cấu cây trồng làm tăng thu nhập người trồng rau màu.


1. Dẫn nhâ ̣p
Củ cải đỏ có tên khoa học là Raphanus sativus L., thuộc giống cây trồng ngắn
ngày (25-30 ngày cho thu hoạch) được trồng vụ Đông Xuân ở vùng lạnh nên được
trồng khá phổ biến ở một số tỉnh miền Bắc. Nhiệt độ thích hợp cho cây sinh trưởng từ
15-200C, nhưng cây có thể sinh trưởng ở nhiệt độ 280C. Nhiệt độ cao và khô hạn làm
cho rễ củ phát triển không bình thường, củ nhỏ dẫn đến năng suất thấp. Vì vậy, loại
cây trồng này chưa được canh tác phổ biến ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói
chung, tỉnh Kiên Giang nói riêng. Tuy nhiên, đây là một trong những loại cây rau màu
có giá trị kinh tế nên mới được cập nhật vào chương trình đào tạo cho HS-SV ngành
Trồng trọt và Bảo vệ thực vật trong năm học 2014-2015.
Hiện nay, mặc dù có một số tác giả đã nghiên cứu xây dựng và khảo nghiệm qui
trình canh tác củ cải đỏ nhưng qui trình chỉ thích hợp cho vùng khí hậu ôn đới, nếu áp
dụng trồng trong điều kiện canh tác của địa phương (Kiên Giang và một số tỉnh đồng
bằng sông Cửu Long) sẽ không phù hợp từ khâu chuẩn bị đất, xử lý giống, chế độ
chăm sóc và phân bón, nên khi triển khai giảng dạy áp dụng qui trình canh tác của các
tác giả này trong điều kiện ngoại cảnh của địa phương thì hạt không nảy mầm hoặc tỷ
lệ nảy mầm rất thấp dưới 30%, cây sinh trưởng phát triển kém và không tạo củ. Vì vậy,
cần phải có những giải pháp kỹ thuật để khắc phục các hạn chế nhằm xây dựng qui
trình canh tác phù hợp tạo ra củ cải đỏ đạt năng suất và chất lượng trong điều kiện khí
hậu nhiệt đới, giúp công tác đào tạo hiệu quả và góp phần cải thiện thu nhập cho người
canh tác rau màu.

(Hình 1) mới tiến hành đem gieo trực tiếp các hốc trồng đã chuẩn bị sẳn trên các líp
nhằm hạn chế tình trạng hạt không nẩy mầm khi nhiệt độ cao. Lưu ý, khi gieo hạt trực
tiếp cần cẩn thận để tranh tổn thương rễ mầm.

A

B

Hình 1. A. Hạt giống sau xử lý ngâm ủ; B. Hạt giống được gieo trong hốc trồng trên
líp
- Thứ ba về chế độ chăm sóc: thời điểm cây con tưới nước 02 lần/ngày, giai đoạn tạo
củ tưới 03 lần/ngày; tỉa cây và vun xới thường xuyên nhằm giữ ẩm độ thích hợp cho
cây.
- Thứ tư về phân bón:
+ Công thức phân bón cho 01 ha: 46N-10P205-39K20 và 1000 kg phân chuồng hoai
mục.
+ Loại phân sử dụng: Urea, Lân văn điển, KCl.

2


Cách bón

Thời điểm bón

Bón lót

Trước khi gieo 1-2
ngày
Bón thúc lần 1 Cây có 2-3 lá

Qua quá trình triển khai áp dụng lặp lại 02 lần các giải pháp kỹ thuật trên, ghi nhận
được các kết quả như sau:
4.1 Khả năng sinh trưởng và phát triển của củ cải đỏ trong điều kiện canh tác (tại Sơn
Kiên – Hòn Đất – Kiên Giang)
Qua Bảng 4.1 cho thấy tỷ lệ hạt nảy mầm 100% nhưng quá trình sinh trưởng cây
có tỷ lệ sống giảm nhất là giai đoạn 7-14 NSKG do trong thời gian này nhiệt độ tại khu
vực canh tác cao (trên 320C) nên làm cây suy yếu mặc dù đã có biện pháp che nắng
50% cho cây. Tuy nhiên, so tỷ lệ nảy mầm 90% ghi trong bao bì của nhà sản sản xuất
giống thì tỷ lệ sống của cây trong thí nghiệm đến khi thu hoạch đạt khá cao là 86,5%.
Điều này cũng cho thấy rằng các giải pháp kỹ thuật được áp dụng vào qui trình canh
tác củ cải đỏ hoàn toàn thích ứng với điều kiện ngoại cảnh tại địa phương.
Bảng 4.1 Tỷ lệ sống (%) của cây ở các giai đoạn sinh trưởng tại địa điểm canh tác
Tỷ lệ sống (%)

NSKG
Lân lặp lại

0 NSKG

7 NSKG

14 NSKG

21 NSKG

28 NSKG

LLL 1

100


86,5

Ghi chú: NSKG: Ngày sau khi gieo
LL: Lần lặp lại

3


B
A
Hình 2. A. Cây đang trong giai đoạn phát triển củ; B. Củ cải đỏ lúc 28 ngày sau khi gieo
(NSKG)
Bảng 4.2 Số lá trung bình trên cây ở các giai đoạn sinh trưởng của cây củ cải đỏ tại địa
điểm canh tác.
Số lá trên dây

NSKG
Lân lặp lại

7 NSKG

14 NSKG

21 NSKG

28 NSKG

LLL 1


Bảng 4.3 Đường kính trung bình (cm) củ cải đỏ lúc thu hoạch (28 NSKG) tại địa điểm
canh tác
Đường kính trung bình củ (cm)

STT củ
Lần lặp lại (LLL) 01

02

03

04

05

06

07

08

09

10

LLL 1

3,5

3,0


3,1

3,1

2,9

2,9

3,0

3,05

Trung
bình

Ghi chú: STT củ: Số thứ tự củ
LL: Lần lặp lại

Hình 3. Đường kính củ lúc thu hoạch (28NSKG)
4


Bảng 4.4 Trọng lượng trung bình (gram) củ cải đỏ lúc thu hoạch (28 NSKG) tại địa
điểm canh tác
Trọng lượng trung bình củ (gram)

STT củ
Lần lặp lại (LLL) 01


63

38

47

49

70

51,7

LLL 2

42

40

53

45

60

53

61

72


hoạch trong qui trình này là 51,7-54,3g (cao hơn 30g). Đường kính củ cải đỏ khi áp
dụng các giải pháp trên cũng đạt từ 3cm trở lên, đảm bảo đúng tiêu chuẩn đặc tính của
giống (2-3cm).
5


Các giải pháp trên được cập nhật vào nội dung qui trình canh tác củ cải đỏ giảng
dạy hiệu quả cho HS-SV ngành TT&BVTV, giúp các em có thêm sự đam mê và yêu
thích với ngành học hơn.
Qui trình tạo ra loại nông sản có giá trị kinh tế cao, hộ dân canh tác rau màu có
thể áp dụng để chuyển đổi cơ cấu cây trồng làm tăng thu nhập người trồng rau màu.

6