Sáng kiến kinh nghiệm

DANH MỤC VIẾT TẮT:

MN

: Mầm non

GDVN

: Giáo dục Việt Nam

TPVH

: Tác phẩm văn học

VH

: Văn Học

CTGDMN : Chương trình giáo dục Mầm Non
VD

: Ví dụ

GD – ĐT

: Giáo dục – Đào tạo

BGH


Nhận thức được tầm quan trọng đó tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp
giúp trẻ 4 -5 tuổi học tốt hoạt động làm quen văn học trường mầm non Mỹ
Hưng”
- Đối tượng nghiên cứu: Trẻ MG 4-5 tuổi
- Đối tượng khảo sát thực nghiệm: Trẻ MG 4-5 tuổi khu Phượng Mỹ
- Phương pháp nghiên cứu: Quan sát, trò chuyện, theo dõi, kiểm tra trực
tiếp.
- Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu: Đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 4
-5 tuổi học tốt hoạt động làm quen văn học trường mầm non Mỹ Hưng”.
Được thực hiện trong năm học 2015-2016. Bắt đầu thực hiện từ tháng 8/2015
đến hết tháng 3/2016

2


Sáng kiến kinh nghiệm
B - PHẦN NỘI DUNG

I.

Cơ sở lý luận

Trẻ ở lứa tuổi mầm non rất đáng yêu, hồn nhiên, trong trắng và ngây thơ
như tờ giấy trắng. Mọi HĐ học và vui chơi trong quá trình GD trẻ ở trường mầm
non đêm đến cho trẻ nhiều điều kì lạ, thần tiên.
Thông qua HĐ dạy và học dưới hình thức như tạo hình, âm nhạc, khám phá
khoa học ….sẽ giúp trẻ phát triển trí tuệ, óc sáng tạo, nhân cách con người. Làm
quen VH là hoạt động không thể thiếu đối với trẻ mầm non. Văn học là loại hình
nghệ thuật đặc sắc, gây sự hấp dẫn, nó rất gần gũi với trẻ. Từ tuổi ấu thơ trẻ đã
sống chan hòa trong không khí lời ru ( âu ơ) đầy yêu thương của bà, của mẹ và

truyện với nội dung của nó: Dạy trẻ kể lại từng đoạn truyện một cách diễn cảm.
Với nhiệm vụ khơi dạy ở trẻ tình yêu đối với từ ngữ nghệ thuật thông qua
cách đọc kể diễn cảm, cao hơn nữa là dùng ngôn ngữ của mình để kể chuyện.
Đây là một nhiệm vụ rất phức tạp đối với cô giáo là người dạy và các bé là
người học. Yêu cầu với cô giáo là truyền đạt lại được cái hay, cái đẹp, nội dung
hết sức sinh động của tác phẩm VH lại cho trẻ để trẻ diễn tả lại bằng lời một
cách sinh động mà vẫn sử dụng đúng ngôn ngữ.
Từ những lý do trên, bản thân tôi là một giáo viên, tôi đã dựa vào kinh
nghiệm của mình và kinh nghiệm của những người đi trước, dựa vào sách, báo,
…. Tôi đưa ra : “Một số biện pháp giúp trẻ 4 -5 tuổi học tốt hoạt động làm
quen văn học trường mầm non Mỹ Hưng”
III. Phạm vi thực hiện đề tài:
Đề tài được thực hiện tại lớp B2 thôn Phượng Mỹ. Trường Mầm Non Mỹ
Hưng năm học 2015- 2016.
C - QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

I/ Đặc điểm của lớp:
- Năm học 2015-2016 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 4 - 5 tuổi khu
Phượng Mỹ. Tổng số trẻ lớp tôi là : 52 cháu.Trong đó có 33 cháu trai, 19 cháu
gái.
10 cháu qua lớp nhà trẻ chiếm 19%
42 cháu chưa qua lớp nhà trẻ chiếm 81%

II/ Những thuận lợi và khó khăn.
*Thuận lợi : Được sự quan tâm giúp đỡ của Phòng giáo dục huyện Thanh
Oai, ban giám hiệu nhà trường đã bồi dưỡng và giúp đỡ tôi về trường lớp cũng
như các đồ dùng để phục vụ cho HĐ làm quen văn học.
*Về lớp học
4



1

Tốt
- Nghe hiểu một câu chuyện, đọc 4 trẻ
7,7%
thuộc thơ.

2

-Trả lời các câu hỏi thông thường 5 trẻ

Kết quả
Khá
TB
10 trẻ
20 trẻ

Yếu
18 trẻ

19,2%

38,5%

34,6%

11 trẻ

19 trẻ

- Trẻ thuộc thơ, đọc diễn cảm.

7.7%
4 trẻ

17.3%
10 trẻ

38.5%
20 trẻ

36.5%
18 trẻ

-Thích thú với sách, tranh,

7,7%
4 trẻ

19,2%
10 trẻ

38,5%
20 trẻ

34,6%
18 trẻ

truyện.


nghiên cứu sách báo, tôi đã rút ra một số biện pháp cho trẻ như sau:
III.CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Biện pháp 1: Tạo môi trường cho trẻ làm quen với Tác phẩm văn học
Tạo môi trường cho trẻ hoạt động là rất cần thiết trong chương trình đổi
mới hiện nay. Nếu giáo viên tạo môi trường hoạt động tốt thì sẽ kích thích được
sự phát triển về vốn từ và ngôn ngữ diễn đạt của trẻ. Bắt đầu vào năm học mới
tôi đã đi sâu và tạo môi trường bằng cách đưa các nhân vật, các câu chuyện vào
trang trí theo góc trong phòng lớp. Tranh nhân vật được thể hiện trên tường để
trẻ dễ dàng quan sát góp phần hiện thực hóa các tác phẩm văn học.
Những hình ảnh, mảng tường được trang trí trong phòng lớp đã kích
thích trí nhớ và óc tưởng tượng của trẻ về các câu chuyện giúp trẻ hiểu nội dung
và các nhân vật trong tác phẩm. Tôi cũng đã sưu tầm những vật liệu cũ để làm
than rối dẹt tùy theo nhân vật có trong câu chuyện.
VD: Trong tháng có bài thơ: “ Nàng tiên ốc” tôi treo tranh chữ có nội dung
bài thơ và sưu tầm them một số con vật sống dưới nước như ốc, trai, cá … cho
trẻ quan sát với chủ điểm TGĐV. Từ đó trẻ nhìn vào tranh chữ của bài thơ và
6


Sáng kiến kinh nghiệm
qua đó kích thích trí tưởng tượng và trẻ nhận ra được các chữ cái mà trẻ đã học
qua các từ trong bài thơ. Từ đó dầm dần giúp trẻ làm quen với tiếng mẹ đẻ và
làm quen với chữ viết.
Trong lúc hoạt động ngoài trời tôi còn cho trẻ tập vẽ các con vật để treo vào
góc tranh sẽ giúp trẻ nhớ hơn về nội dung bài học. Ngoài ra khi cho trẻ xem
tranh, tôi còn đưa ra một số câu hỏi, câu đố để trẻ trả lời. Từ đó làm giàu vốn từ
và ngôn ngữ của trẻ đước hoàn thiện hơn.
Ngoài những bài thơ, câu chuyện trong chương trình tôi còn sưu tầm them
một số bài thơ, câu chuyện khác qua sách, báo và huy động phụ huynh sưu tầm
và đóng góp các loại sách văn học, truyện tranh, họa báo … để xây dựng góc

Chương trình lớp mẫu giáo 4 – 5 tuổi do Bộ GD – ĐT xuất bản.
Các tạp chí mầm non
Phương pháp phát triển lời nói trẻ mần non
Các tài liệu khác có hướng dẫn liên quan đến Làm quen văn học.
Tuyển tập thơ ca, câu truyện, câu đố cho trẻ 4-5 tuổi
Tâm lý học trẻ em
Phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học.
Bồi dưỡng thường xuyên
Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua bộ môn LQVH.
Qua việc nghiên cứu các tài liệu đã giúp tôi hiểu biết thêm về HĐ Làm quen
văn học. Từ đó có kiến thức hơn giúp tôi hơn trong công tác giảng dạy
Biện pháp 3 :Cho trẻ làm quen văn học ở mọi lúc, mọi nơi
Đặc thù của trẻ MN là “Học mà chơi, chơi mà học”. Nên tôi đã tạo mọi
điều kiện để trẻ “ Học mà chơi chơi mà học” nếu chỉ cho trẻ làm que VH theo
chương trình thì không thể phát huy hết khả năng của trẻ. Do đó ngoài tiết học
toii cho trẻ đọc, kể ở mọi lúc mọi nơi.
Do lớp tôi đa số các cháu ăn ngủ tại lớp nên trước giờ ăn, giờ ngủ tôi cho
trẻ ôn lại ác bài thơ, câu chuyện. Ngoài ra tôi còn tận dụng vào HĐ chiều để tạo
điều kiện cho trẻ được đọc thơ, kể chuyện, còn trước giờ trả trẻ tôi cũng thường
xuyên ôn lại những bài thơ, câu chuyện mà trẻ thích.
Ngoài những giờ học Văn học chính ra thì trong các môn học khác như:
Tạo hình, chữ cái, KP … tôi đều có thể lồng ghép tích hợp nội dung GD văn học
cho trẻ.
9


Sáng kiến kinh nghiệm
VD: Với HĐ Tạo Hình vẽ 1 số phương tiện giao thong tôi có thể cho trẻ đọc
bài thơ: Chiếc cầu mới.
VD: Trong giờ hoạt động góc, có thể cho trẻ đọc bài thơ về đồ dùng đồchơi.

Việc cảm thụ tác phẩm qua phân tích lời thoại của từng nhân vật trong truyện
kể tôi đã rất cố gắng đọc và kể cho trẻ nghe đúng các âm điệu, ngữ điệu thật hay.
Qua việc tự học, tự bồi dưỡng, luyện giọng đọc – kể của mình trong năm học
tôi đã có phần tiến bộ hơn. Đó là đọc thơ, kể truyện diễn cảm các bài dạy trong
độ tuổi mà tôi phụ trách. Đồng thời học hỏi các đồng nghiệp cùng giúp đỡ nhau
tiến bộ.
Biện pháp 5: Sử dung các loại rối , trang phục , mô hình , học cụ thu
hút sự chú ý của trẻ
Tôi sử dụng các nguyên vật liệu mở như : Thanh tre ,bìa cứng, gỗ, hộp xốp,
đất ...để làm thành những con vật xinh xắn, trẻ cũng có thể sử dụng được để
đoc, kể chuyện theo ý thích
Ví dụ : Từ bìa cứng, xốp làm những con vật ngộ nghĩnh, đa dạng màu sắc để thu
hút trẻ.
VD: Kể chuyện: “ Dê con nhanh trí” để gây hứng thú cho trẻ tôi chuẩn bị một
sân khấu rối, các con rối được làm bằng vải vụn được cải biên màu sắc rực rỡ.
VD: Kể chuyện: Cáo, thỏ, gà trống tôi làm trang phục cho trẻ tôi làm các cái mũ
bằng xốp để trẻ hoá thân vào các nhân vật nhập vai.

11


Sỏng kin kinh nghim

ảnh : Một số loại rối tay, rối đế minh hoạ cho các câu chuyện
Ngoi lm nhng mu ri t cỏc nguyờn ph liu ra tụi cũn lờn mng tỡm
cỏc hỡnh nh, cỏc nhõn vt ri chp vo in thoi sau ú a vo mỏy tớnh
to thnh cỏc Slide trỡnh chiu trờn powpoint theo ni dung tỏc phm.
Sau đây là 1 số hình ảnh minh hoạ các Slide cho các TPVH trong chơng
trình của trẻ .



Slide10

Slide 11

Biện phát 6: Tuyên truyền phối hợp với các bậc phụ huynh
Để gây hứng thú và tạo điều kiện cho trẻ say me với HĐ làm quen VH, tôi
nhận thấy không chỉ mình cô giáo có thể thực hiện mà còn phải kết hợp với các
bậc phụ huynh rèn trẻ ở mọi lúc mọi nơi.
Tất cả chúng ta đều biết môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và
nhà trường. Vì vậy việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường là biện pháp quan
trọng không thể thiếu. Phụ huynh là người gần gũi nhất và cũng là người truyền
đạt về ngôn ngữ một cách trực tiếp để trẻ phát triển.
Hàng tháng tôi tuyên truyền với phụ huynh về các câu chuyện, bài thơ, ca
dao, đồng dao, các câu chuyện, bài thơ tự sáng tác của cô và trẻ giúp các bậc
phụ huynh thấy được ngôn n gữ của trẻ phát triển thế nào. Từ đó có biện pháp
kích thích sự phát triển âm và giọng đọc rõ rang, chính xác cho trẻ.
VD: Trao đổi với phụ huynh về các bài đồng dao quen thuộc để phụ huynh
cùng đọc với trẻ. Qua đó dạy trẻ đọc đúng từ và không nói ngọng.
Kết hợp với phụ huynh sưu tầm các loại tranh, sách báo phù hợp với lứa tuổi
để đưa vào góc sách, trẻ sé tự sáng tạo kể ra câu chuyện hấp dẫn theo tranh. Tôi
còn kết hợp với phụ huynh hướng dẫn trẻ tập đóng kịch, kể chuyện ở nhà cho
mọi người cùng nghe. Trao đổi với phụ huyn h về các bài thơ, câu chuyện và
cách cầm sách và lật từng trang sách để phụ huynh kèm them cho trẻ.
15


Sáng kiến kinh nghiệm
Qua việc phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường tôi thấy phụ huynh đã
quan tâm trẻ hơn, ủng hộ nhà trường. góp phần không nhỏ cho việc giúp trẻ học


Đầu năm
Khá TB

Yếu

Tốt

Cuối năm
Khá TB

4 trẻ

10 trẻ

18 trẻ

10trẻ

18trẻ

20 trẻ

14trẻ

7,7% 19,2% 38,5% 34,6% 19.2% 34.6% 27%

Yếu
10trẻ
19.2%


hỏi
thông
thường
3

-Kể
chuện

4 trẻ

9 trẻ

20 trẻ

19 trẻ

8trẻ

15trẻ

12trẻ

17trẻ

7.7% 17.3% 38.5% 36.5% 15.4% 28.8% 23.1% 32.7%

theo
tranh
liên

thú với

4 trẻ

10 trẻ

20 trẻ

18 trẻ

13trẻ

18trẻ

12trẻ

9trẻ

7,7% 19,2% 38,5% 34,6% 25%

34.6% 23.1% 17.3%

5 trẻ

17trẻ

sách,
tranh,
truyện.
6

thơ ca, câu đố, đông dao… liên quan đến VH
-Luôn tạo cho trẻ một tinh thần thoải mái, lồng ghép giữa bộ môn VH với
các HĐ khác
-Thường xuyên dạy trẻ, động viên trẻ đọc các bài thơ, kể các câu chuyện,
câu đố ở mọi lúc mọi nơi.
-Thường xuyên trao đổi với các bậc phụ huynh để phối hợp giữa gia đinh
và nhà trường tạo điều kiện tốt cho trẻ.
-Bản thân cô giáo cần nhiều thời gian để nghiên cứu ,tham khảo tài liệu qua
sách báo ,ti vi ….Đầu tư vào cách tổ chức các hoạt động sao cho phù hợp với
tiết dạy. Cô giáo làm nhiều đồ dùng đồ chơi, không ngừng rèn luyện năng lực,
học hỏi chị em đồng nghiệp, tham dự các hội thi từ đó phát huy tính tích cực cho
bản thân .
* KIẾN NGHỊ
-Phòng GD-ĐT huyện Thanh Oai, Ban giam hiệu nhà trường cho các chị em
giáo viên đi thăm dự ở các trường bạn
-Đề nghị BGH nhà trường mua thêm tranh truyện, tranh thơ, các tạp chí, họa
báo liên quan đến HĐ Làm quen VH
-Ban giám hiệu nhà trường thương xuyên tổ chức trao đổi, phổ biến những
kinh nhiệm cho chị em giáo viên để các chị em học hỏi lẫn nhau.

18


Sáng kiến kinh nghiệm
- Trên đây là toàn bộ nội dung sáng kiến kinh nghiệm đề tài: “Một số biện
pháp giúp trẻ 4 -5 tuổi học tốt hoạt động làm quen văn học trường mầm non
Mỹ Hưng”
- Trong quá trình thực hiện đề tài không tránh khỏi những thiếu sót, khiếm
khuyết. Tôi rất mong nhận được sự đóng góp, sửa đổi , bổ xung , giúp đỡ và chỉ
đạo của ban giám hiêu nhà trường cũng như các đồng chí lãnh đạo cấp trên góp

Ý kiến nhận xét đánh giá và xếp loại của Hội đồng khoa học Huyện
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
Chủ tịch Hội đồng
(Ký tên, đóng dấu)

TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tuyển tập thơ ca, câu truyện, câu đố cho trẻ 4-5 tuổi
- Tâm lý học trẻ em

- Phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học.
20


Sáng kiến kinh nghiệm

- Phương pháp dạy trẻ học nói như thế nào
Tác giả Kha – Hai – Nơ – Đích. NXBGD 1990.
- Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ từ 4-5 tuổi.
- Bồi dưỡng thường xuyên
- Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua bộ môn LQVH.
- WWW. Mầm non. Com.

21


Sáng kiến kinh nghiệm