ĐỀ BÀI
Câu 1. Phân tích đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội.(BHXH)
Trong đặc

trưng cơ bản của BHXH, đối tượng áp dụng của BHXH là mọi

đối tượng lao động trong xã hội, không phân biệt theo tiêu chí nào. Đặc trưng này
xuất phát từ căn cứ đây là quyền cơ bản của người lao động được quy định trong
Bộ luật lao động; quyền này không bị giới hạn hoặc phân biệt theo tiêu chí nào.
Tuy nhiên, tùy điều kiện của từng quốc gia, từng giai đoạn khác nhau, việc đảm bảo
quyền này được mở rộng dần với từng đối tượng người lao động. Thực hiện BHXH
là một lộ trình, từng quốc gia phải từng bước, từng bước ở rộng các đối tượng khác
nhau, khi bắt đầu thường nhắm đến đối tượng dễ bảo vệ nhất… Việt Nam cũng theo
thông lệ lựa chọn đối tượng dễ bảo vệ đầu tiên rồi lựa chọn dần với những người
lao động khác thuộc khu vực phi kết cấu,phi chính thức bằng cách tham gia BHXH
bắt buộc và tự nguyện. Cụ thể, đối tượng tham gia BHXH Việt Nam theo luật hiện
hành được quy định như sau:
Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc
Người lao động
1.1 Người lao động là công dân Việt Nam
•
Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp
I.

1.

đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo
một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể
cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người
đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp
luật về lao động; Trong đó lưu ý, với những người lao động làm việc theo

Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân
phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học
được hưởng sinh hoạt phí;

•

Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật người lao
động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Trong đó, theo
khoản 2 điều 2 nghị định 115/2015, ngươi lao động đilà việc tại nước ngoài
theo các loại hợp đồng sau thì là đôi tượng thamgia BHX bắt buộc:
-

Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài với doanh
nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước
ngoài, tổ chức sự nghiệp được phép đưa người lao động đi làm việc ở
nước ngoài; Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài
theo hình thức thực tập nâng cao tay nghề với doanh nghiệp đưa người

-

lao động đi làm việc theo hình thức thực tập nâng cao tay nghề;
Hợp đồng cá nhân.
Trong đó, người lao động theo 3 loại hợp đồng này chỉ phải tham gia
vào quỹ hưu trí và tử tuất.

2 Khỏa 1 điều 124 luật BHXH năm 2014


-



2.

Người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc:
Bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân; tổ

chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ
chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ
chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh
doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động
theo hợp đồng lao động.


3.

Người hưởng chế độ phu quân hoặc phu nhân tại cơ quan đại diện Việt Nam ở
nước ngoài:
Đây là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc với hai chế độ hưu trí và tử tuất.
II.
Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
Với đặc trưng của BHXH như đã trình bày ở trên thì chúng ta mong muốn hệ

thống BHXH đến được với toàn thể người lao động.Tuy nhiên theo lộ trình, tại thời
điểm hiện tại, đối tượng tham gia BHXH bắt buộc chưa bao quát được hết nên pháp
luật Việt Nam quy định đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là công dân
Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Theo đó, những người tham gia BHXH tự nguyện thường là những lao động có
quan hệ lao động thiếu ổn định, lao động tự do, lao động trong nông nghiệp, diêm
nghiệp, thủ công nghiệp…Đối với đối tượng này, nghĩa vụ đóng góp tài chính cho
quỹ BHXH thuộc về người lao động mà không có sự chia sẻ của giới chủ, tuy nhiên

Tháng 4/2016 được hưởng chế độ trợ cấp tai nạn lao động hàng
tháng, có thể được hưởng thêm chế độ dưỡng sức, phục hồi sức
khỏe.

a) Chế độ trợ cáp tai nạn lao động hàng tháng.
* Căn cứ hưởng:
- Theo dữ liệu đề bài thì :anh P bị tai nạn trên đường đi công tác. Việc đi
công tác này của anh P là do công ty cử đi nên thuộc trường hợp bị tai nạn “ngoài
nơi làm việc hoặc ngoài giờ làm việc khi thực hiện công việc theo yêu cầu của
người sử dụng lao động hoặc người được người sử dụng lao động ủy quyền bằng
văn bản trực tiếp quản lý lao động;”- là một trong các trường hợp tai nạn lao động
theo quy định tại điều 45 – Luật ATVSLĐ.
Như vậy, anh P bị tai nạn lao động mà không thuộc các trường hợp do người
lao động cố ý tự hủy hoại sức khỏe của bản thân hoặc do sử dụng ma túy, chất gây
nghiện khác trái với quy định của pháp luật đồng thời bị suy giảm khả năng lao
động 45% (trên 31%) nên căn cứ Điều 45 và Khoản 1 Điều 49Luật ATVSLĐ anh B


đủ điều kiện hưởng trợ cấp tai nạn lao động hàng tháng và các quyền lợi khác quy
định tại điều 47, 51, 52 luật ATVSLĐ.
* Thời điểm hưởng:
Theo điều 50 Luật ATVSLĐthì thời điểm hưởng trợ cấp tai nạn lao động
hàng tháng là thời điểm điều trị xong ra viện hoặc có kết luận giám định của Hội
đồng y khoa, theo đó, thời điểm hưởng trợ cấp của anh P được xác định là vào
tháng 2/2016 + 2 tháng điều trị và có kết luận giám định tức là tháng 4/2016.
* Mức hưởng:
Tính đến thời điểm hưởng trợ cấp (tháng 4/2016) anh B đã tham gia BHXH
được 26 năm. Theo đó, căn cứ Khoản 2 Điều 49 Luật ATVSLĐ ta có mức trợ cấp
tai nạn lao động hàng tháng anh B được hưởng bằng:
[30%+( 45-31) x 2%]x mức lương cơ sở tại thời điểm hưởng trợ cấp

ATVSLĐ).
* Mức hưởng:
Căn cứ Khoản 3 Điều 54 Luật ATVSLĐ ta có mức hưởng như sau:
1 ngày nghỉ = 30% x mức lương cơ sở= 30% x (1 tháng tiền lương cơ sở)/(26 ngày)
= 30% x 1.150000/26
=13.300 đồng/ ngày
3.

Từ tháng 10/2016 được hưởng quyền lợi về BHYT và chế độ nghỉ
ốm đau.

a) Quyền lợi về BHYT


Về quyền lợi BHYT anh P được hưởng tương tự với trường hợp trên.
b) Chế độ ốm đau
* Căn cứ hưởng:
Anh P nhập viện điều trị do vết thương tái phát, trường hợp này không được
coi là tai nạn lao động. Đồng thời anh P cũng không thuộc trường hợp tự hủy hoại
sức khỏe, say rượu, sử dụng ma túy nên theo Khoản 1 Điều 25 Luật BHXH anh P
đủ điều kiện hưởng chế độ ốm đau.
Anh P phải nghỉ việc để điều trị 1 tháng. Như vậy, trong 1 tháng điều trị này
anh P nghỉ việc không hưởng lương.
* Thời gian hưởng:
Tính đến tháng 10/2016, anh P tham gia BHXH được 21 năm, thuộc khung
từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm, đồng thời anh P làm việc trong điều kiện bình
thường, không thuộc khu vực có phụ cấp từ 0,7 trở nên căn cứ điểm a Khoản 1
Điều 26 Luật BHXH thời gian nghỉ tối đa của anh P là 40 ngày. Trong trường hợp
này, anh B đã nghỉ 1 tháng nên được hưởng chế độ ốm đau trong toàn bộ số ngày
nghỉ.( số ngày nghỉ này không kể thời gian nghỉ lễ, tết ngày nghỉ hàng tuần…)

b) Thay đổi mức hưởng trợ cấp hàng tháng do tai nạn lao động
* Căn cứ hưởng:
Theo quy định tại điểm b điều 47 luật ATVSLĐ, người lao động bị tai nạn
lao động được giám định lại “sau khi thương tật, bệnh tật tái phát đã được điều
trị ổn định”.
Đồng thời, khoản 3 điều này cũng quy định trường hợp này được giám định
lại trong vòng 24 tháng từ ngày có kết quả giám định liền kề trước đó.


Trong trường hợp này, thời gian anh B giám định lại cách lần giám định
trước đó là 8 tháng, phù hợp với quy định của pháp luật.
- Kết quả giám định mới là tỷ lệ suy giảm khả năng lao động là 81% nên anh
B được điều chỉnh lại mức trợ cấp tương ứng với mức suy giảm mới.
* Thời điểm hưởng
Theo quy định tại Khoản 2 điều 50 luật ATVSLĐ, thời điểm được hưởng trợ
cấp tai nạn lao động của anh B là từ tháng có kết quả giám định y khoa (hoặc tháng
điều trị ổn định, ra viện) tức là vào tháng 11/2016.
* Mức hưởng:
Căn cứ Khoản 2 Điều 49 Luật ATVSLĐ ta có mức trợ cấp tai nạn lao động
mới mà anh P được hưởng bằng:
[30%+ ( 81-31) x2%)] x mức lương cơ sở tại thời điểm hưởng trợ cấp
= 130% x 1.210 nghìn= 1.573.000 đồng.
Ngoài ra, tính theo số năm đóng bảo hiểm xã hội, hàng tháng anh P được
hưởng thêm khoản trợ cấp bằng:
[0.5%+(26-1) x 0.3% x lương đóng BHXH của tháng liền trước tháng bị tai
nạn lao động
= 8 % x mức lương đóng BHXH tháng liền trước khi nghỉ ốm đau.
* Thời gian hưởng
Từ tháng 11/2016 đến khi chết tức là vào tháng 12/2016
5.