Header Page 1 of 126.

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
____________________________

ISO 9001:2008

NGUYỄN THỊ MẾN

PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN MỨC ĐỘ ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI
ĐIỆN TỬ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH TRÀ VINH
Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH
Mã số: 60340102

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. HUỲNH QUANG LINH

TRÀ VINH, NĂM 2016
Footer Page 1 of 126.


Header Page 2 of 126.

TÓM TẮT
Nghiên cứu đƣợc thực hiện nhằm xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến mức độ
ứng dụng TMĐT của các DNNVV tại Trà Vinh. Số liệu đƣợc sử dụng trong nghiên
cứu đƣợc thu thập thông qua khảo sát 320 doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Trà Vinh.

obtained. There are some methods using in this paper such as: Descriptive statistics,
Exploratory Factor Analysis, confirmatory factor analysis and Structural Equation
Modeling analysis.
This research attempts to examine the relationship between effects the
application of e-commerce business and five explanatory factors; namely (1)
Enterprise Capacity, (2) Benefits of E-commerce, (3) Support of Goverment, (4)
Competitive strength of the enterprise, (5) Technology infrastructure. The findings
show that the one variables “compatibility of business” have no statistical effect on
the e-commerce application in the Small and Medium Size Enterprises at the 0.05
significance level and even at the 0.1 significance level. On the other hand, the five
other variables put statistical effects on the e-commerce application in the Small and
Medium Size Enterprises at the 0.05 significance level. The statistical results are
useful to researchers and especially to managers of enterprise as well as local
government leaders by offering them an insight into the relationship between the ecommerce application in the SMEs and explanatory factors, particularly the six
variables “Enterprise Capacity”, “Benefits of E-commerce”, “Support of Goverment”,
“Competitive strength of the enterprise” and “Technology infrastructure”. This will
help them make better policies to enhance the e-commerce application in the Small
and Medium Size Enterprises in the province of Tra Vinh.

Footer Page 3 of 126.

-iv-


Header Page 4 of 126.

MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Quyết định giao đề tài



Header Page 5 of 126.

2.1.5. Lợi ích và hạn chế của thƣơng mại điện tử ......................................................13
2.2. TỔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA (DNNVV) .....................14
2.2.1. Khái niệm về doanh nghiệp nhỏ và vừa ...........................................................14
2.2.2. Tầm quan trọng của DNNVV của Việt Nam ..................................................15
2.3. CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC LIÊN QUAN ĐẾN ỨNG DỤNG TMĐT ..........16
2.4. XÂY DỰNG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ TMĐT ...........................................21
2.4.1. Phát triển các giả thuyết .....................................................................................21
2.4.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất ..............................................................................26
2.5. Tình hình ứng dụng TMĐT của các DNNVV tại tỉnh Trà Vinh ..........................27
2.5.1. Đặc điểm của các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh .................................27
2.5.2. Khái quát tình hình ứng dụng TMĐT trong các DNVVN tại Việt Nam .....29
2.5.3. Thực trạng ứng dụng TMĐT trong các DNNVV tại tỉnh Trà Vinh .............31
2.5.3.1. Về cơ sở hạ tầng CNTT trong doanh nghiệp ...........................................31
2.5.3.2. Về nhận thức của lãnh đạo doanh nghiệp..................................................31
2.5.3.3. Nguồn nhân lực CNTT và TMĐT cho doanh nghiệp ............................32
2.5.3.4. Chính sách hỗ trợ DN ứng dụng CNTT và phát triển TMĐT ...............32
CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................................................34
3.1. PHƢƠNG PHÁP CHỌN MẪU ................................................................................34
3.1.1. Kích cở mẫu .........................................................................................................34
3.1.2. Phƣơng pháp chọn mẫu và cách thực hiện ......................................................35
3.2. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU ...................................................................................38
3.3. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU .......................................................................................39
3.3.1. Thang đo cho các biến trong mô hình nghiên cứu ..........................................39
3.3.2. Thiết kế nghiên cứu định tính .............................................................................42
3.3.3. Kết quả nghiên cứu định tính ............................................................................43
3.3.4. Xây dựng bảng câu hỏi............................... ........................................................46

4.3.3.2. Mô hình cấu trúc (SEM) ............................................................................67
CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ..............................................................73
5.1. KẾT LUẬN .................................................................................................................73
5.2. KIẾN NGHỊ MỘT SỐ HÀM Ý CHÍNH SÁCH ....................................................75
5.2.1. Hàm ý chính sách cho kết quả trong mô hình nghiên cứu .............................75
5.2.2. Một số giải pháp hỗ trợ ......................................................................................79
5.3. Hạn chế của đề tài và kiến nghị hƣớng nghiên cứu tiếp ........................................81
5.3.1. Hạn chế .................................................................................................................81
5.3.2. Đề xuất hƣớng nghiên cứu tiếp .........................................................................82
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................................83
PHỤ LỤC....................................................................………………………………... 88

Footer Page 6 of 126.

-vii-


Header Page 7 of 126.

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
TMĐT:

Thƣơng mại điện tử

DN:

Doanh nghiệp

DNNVV:


Compe:

Competitive

BE-c:

Benefits of E-commerce

CFA:

Confirmatory factor analysis

CFI:

Comparative Fit Index

EFA:

Exploratory Factor Analysis

P-value:

Mức ý nghĩa

PU:

Perceived Usefulness

RMSEA :


Số hiệu hình
Hình 2.1
Hình 2.2

Tên hình
Các hình thức thƣơng mại điện tử

11

Mô hình nghiên cứu hội nhập TMĐT trong các

17

DNNVV tại Việt Nam
Mô hình chấp nhận TMĐT phát triển cho các doanh

Hình 2.3

Trang

18

nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam “E_commerce Model
Adoption in SMEs”

Hình 2.4

Mô hình chấp nhận TMĐT cho các doanh nghiệp nhỏ

20


Sơ đồ mô tả quy trình nghiên cứu

38

Hình 4.1

Kết nối mạng internet tại các DNNVV

53

Hình 4.2

Mô hình phân tích hiệu chỉnh CFA đã chuẩn hoá

67

Hình 4.3

Mô hình phân tích hiệu chỉnh SEM đã chuẩn hoá

69

Footer Page 8 of 126.

-ix-


Header Page 9 of 126.


37

Bảng 4.1

Loại hình doanh nghiệp

53

Bảng 4.2

Lĩnh vực sản xuất kinh doanh đăng ký của doanh nghiệp

54

Bảng 4.3

Số lao động trong doanh nghiệp

55

Bảng 4.4

Phân tích Cronbach’s Alpha thang đo Ứng dụng TMĐT

56

Bảng 4.5

Bảng 4.6


Các hệ số đã chuẩn hóa

66

Bảng 4.11

Các chỉ số đánh giá độ phù hợp của mô hình sau hiệu chỉnh

68

Bảng 4.12

Các trọng số chuẩn hóa trong SEM

70

Bảng 4.13

Footer Page 9 of 126.

Mức độ tác động ảnh hƣởng của từng yếu tố đến ứng dụng
TMĐT

-x-

71


Header Page 10 of 126.



-1Footer Page 10 of 126.


Header Page 11 of 126.

định đƣợc vai trò của mình trong việc mang lại cho doanh nghiệp (DN) những thông
tin phong phú về thị trƣờng và đối tác, giảm chi phí, rút ngắn chu kỳ kinh doanh, dễ
dàng tạo dựng và củng cố quan hệ khách hàng, nâng cao chất lƣợng sản phẩm và tạo
ra phƣơng thức bán hàng mới (Lê Văn Huy, 2007).
Với tính hiệu quả trong việc cân bằng sân chơi, cùng với chiến lƣợc và chính
sách phù hợp, TMĐT có thể cho phép các DNNVV cạnh tranh với các doanh nghiệp
lớn (Trần Minh Tiến và cộng sự, 2004). Trong điều kiện phát triển và hội nhập nền
kinh tế toàn cầu của Việt Nam, Lê Văn Huy (2007) nhấn mạnh rằng để đảm bảo sự
tồn tại và phát triển, các DN cần biết ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và
TMĐT trong quá trình hoạt động kinh doanh. Ngoài ra, TMĐT còn giúp cho các
doanh nghiệp quản lý thuận tiện, nhanh chóng hơn và hiệu quả, có thể thực hiện kinh
doanh mọi lúc, mọi nơi. Do đó, cần có cái nhìn tổng thể về thị trƣờng TMĐT ở Việt
Nam nói chung và Trà Vinh nói riêng, giúp cơ quan quản lý và các doanh nghiệp
nhận định về thị trƣờng TMĐT mà quan trọng hơn hết là mức độ chấp nhận thƣơng
mại điện tử tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Trà Vinh trong những
năm qua.
Vì vậy, để hiểu rõ hơn về ứng dụng TMĐT của các doanh nghiệp nhỏ và vừa
tại Trà Vinh, cần thiết có các nghiên cứu về vấn đề này. Nhất là nghiên cứu về các
yếu tố ảnh hƣởng đến ứng dụng TMĐT của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Trà
Vinh. Tuy nhiên, cho đến nay chƣa có công trình nghiên cứu nào về vấn đề này đƣợc
thực hiện trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. Từ những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài
“Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ ứng dụng Thương mại điện tử của
các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Trà Vinh” nhằm làm rõ yếu tố nào
ảnh hƣởng đến việc ứng dụng TMĐT trong các DNNVV tại tỉnh Trà Vinh. Từ đó đề

định ứng dụng TMĐT của các DNNVV tỉnh Trà Vinh?
4). Làm thế nào để thúc đẩy việc ứng dụng TMĐT của các DNNVV tỉnh Trà
Vinh?
1.4 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.4.1 Đối tƣợng nghiên cứu
- Đối tƣợng nghiên cứu là các yếu tố ảnh hƣởng đến mức độ ứng dụng TMĐT
của các DNNVV tỉnh Trà Vinh.
- Đối tƣợng khảo sát là các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Trà Vinh (đƣợc trình
bày chi tiết trong Chƣơng 2).

-3Footer Page 12 of 126.


Header Page 13 of 126.

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu
Giới hạn nội dung nghiên cứu
- Luận văn tập trung nghiên cứu, hệ thống hoá một số lý thuyết cơ bản về các
yếu tố tác động đến quyết định ứng dụng TMĐT.
- Thực trạng chấp nhận và ứng dụng TMĐT của các DNNVV tại tỉnh Trà Vinh
trong thời gian qua.
- Xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến mức độ ứng dụng TMĐT của các
DNNVV.
- Đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm tăng số lƣợng doanh nghiệp nhỏ và
vừa chấp nhận ứng dụng TMĐT vào hoạt động sản xuất kinh doanh.
Giới hạn vùng nghiên cứu
Do thời gian và điều kiện kinh phí có hạn nên tác giả chọn khu vực nghiên cứu
mang tính đại diện đó là Thành phố Trà Vinh, thị trấn Châu Thành, thị trấn Tiểu Cần,
Càng Long và thị xã Duyên Hải đây là những vùng có dịch vụ viễn thông, doanh
nghiệp phát triển mạnh hơn các vùng còn lại, thích hợp cho nghiên cứu về chấp nhận

1.6 LƢỢC KHẢO TÀI LIỆU
Nghiên cứu về ứng dụng TMĐT tại các DNNVV là một chủ đề đã đƣợc nghiên
cứu từ lâu trên thế giới, những nghiên cứu về lĩnh vực này của Kurnia (2008),
Ghorishi (2009), Gilaninia và cộng sự (2011). Dựa trên các công trình nghiên cứu về
ứng dụng TMĐT, đã có không ít các tác giả trong và ngoài nƣớc đã nghiên cứu về
ứng dụng TMĐT tại các DNNVV đó là:
Tác giả Kurnia (2008), Electronic commerce technology adoption by SMEs: A
conceptual study, Lulca University of Technology Master Thesis. Với kết quả nghiên
cứu cho các đọc giả thấy đƣợc một cái nhìn toàn diện về các nhân tố có ảnh hƣởng
đến ứng dụng TMĐT của các DNNVV. Trong mô hình này, các yếu tố chính tác
động đến mức độ ứng dụng TMĐT của các DNNVV là cảm nhận áp lực nội bộ đã
đƣợc bỏ qua ở các nghiên cứu trƣớc đây, sự nhận thức về công nghệ, nhân lực,
nguồn lực tài chính, cơ sở hạ tầng công nghệ nội bộ và quản trị. Đóng góp của
nghiên cứu là xây dựng một mô hình lý thuyết. Kết quả của nghiên cứu cho thấy mối
quan hệ giữa cảm nhận áp lực nội bộ, sự sẵn sàng của tổ chức và ứng dụng TMĐT
cao hơn so với các mối quan hệ khác trong mô hình.
Tiếp đó, Ghorishi (2009), “E-Commerce Adoption Model in Iranian SMEsInvestigating the causal link between perceived strategic value of e-commerce &
factor of adoption”. Trong mô hình này, số liệu phân tích đƣợc thu thập từ 143 doanh
nghiệp nhỏ và vừa (có 63 DNNVV đã ứng dụng TMĐT và 79 DNNVV chƣa ứng
dụng TMĐT). Phƣơng pháp chọn mẫu đƣợc tiến hành theo phƣơng pháp thuận tiện,

-5Footer Page 14 of 126.


Header Page 15 of 126.

với 51 biến quan sát đƣợc tác giả xây dựng để đo lƣờng mức độ chấp nhận ứng dụng
TMĐT của các DNNVV tại Iran. Sau khi kiểm định độ tin cậy Cronbach’a Alpha,
có 51 biến quan sát đủ độ tin cậy sẽ đƣợc tiếp tục sử dụng để phân tích nhân tố khám
phá. Kết quả phân tích nhân tố cho thấy 51 biến đƣợc đƣa vào phân tích đều đƣợc

Header Page 16 of 126.

tin cậy sẽ đƣợc tiếp tục sử dụng để phân tích nhân tố khám phá. Kết quả phân tích
nhân tố lần 3 cho thấy 44 biến đƣợc giữ lại và đƣợc phân thành 10 nhóm nhân tố.
Đóng góp của nghiên cứu, tác giả đã kiểm định lại các thang đo từ các nghiên cứu
trƣớc và đóng góp bộ thang đo về ứng dụng TMĐT của các DNNVV trên địa bàn
Thành phố Đà Nẵng. Hạn chế của nghiên cứu số lƣợng mẫu chỉ thu thập từ các
DNNVV đã có website, điều này có thể kết quả nghiên cứu chƣa mang tính đại diện
cho toàn thể các DNNVV mà cần thiết phải có những nghiên cứu tiếp theo tại các
DNNVV chƣa tham gia ứng dụng TMĐT.
Gần đây nhất, luận văn thạc sĩ tại Đại học Cần Thơ “Phân tích các nhân tố ảnh
hƣởng đến sự tham gia hoạt động TMĐT của các DNNVV tỉnh Hậu Giang” của tác
giả Huỳnh Thị Bích Trâm (2013). Với hàm phân biệt, tác giả đã đƣa ra kết quả
nghiên cứu đối với việc phân tích phân biệt ở những DNNVV giữa nhóm đã tham gia
TMĐT với nhóm chƣa tham gia TMĐT. Kết quả nghiên cứu cho thấy các biến đƣa
vào mô hình có ý nghĩa gồm có thời gian kết nối internet của doanh nghiệp, DN có
nhân viên chuyên môn về TMĐT, địa phƣơng hỗ trợ DN tham gia TMĐT, nhu cầu
ứng dụng TMĐT của khách hàng, nhận biết của DN về đối thủ đã tham gia TMĐT,
hệ thống pháp luật về TMĐT, hệ thống thanh toán TMĐT, nhận thức của DN về mức
độ cần thiết ứng dụng TMĐT, trình độ của ngƣời đại diện theo pháp luật của DN.
Đóng góp của nghiên cứu, tác giả đã chỉ ra các nhân tố ảnh hƣởng đến việc ứng dụng
TMĐT của cả hai nhóm DNNVV đã ứng dụng và chƣa ứng dụng TMĐT trên địa bàn
tỉnh Hậu Giang. Hạn chế của nghiên cứu, số lƣợng mẫu chỉ thu thập từ 102 DNNVV
trên địa bàn tỉnh, điều này có thể kết quả nghiên cứu chƣa mang tính đại diện cho
toàn thể các DNNVV mà cần thiết phải có những nghiên cứu tiếp theo tại các
DNNVV ở các địa phƣơng khác nhau trong khu vực.
Trong nghiên cứu này, tác giả có kế thừa qua các lƣợc khảo trên nhƣ là đề tài
nghiên cứu bằng phƣơng pháp định tính, định lƣợng, các thang đo cho các biến trong
mô hình nghiên cứu. Dựa trên các công trình nghiên cứu trƣớc tác giả có cơ sở để
xây dựng các giả thuyết nghiên cứu và đƣa ra mô hình nghiên cứu đề xuất.

quản lý nhằm phát triển hơn nữa số lƣợng doanh nghiệp triển khai tham gia ứng dụng
TMĐT vào quá trình sản xuất kinh doanh. Trình bày phƣơng pháp nghiên cứu và thực
hiện xây dựng thang đo, cách đánh giá và kiểm định thang đo cho các khái niệm trong
mô hình, kiểm định sự phù hợp của mô hình đề xuất và kiểm định các giả thuyết.
Tóm lại, trong chƣơng này tác giả giới thiệu lý do chọn đề tài và các mục tiêu
nghiên cứu, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Trong đó, ý nghĩa nghiên cứu của đề
tài đƣợc trình bày chi tiết. Cuối cùng là bố cục của đề tài nhằm giúp ngƣời đọc dễ
dàng theo dõi tiến trình nội dung của đề tài nghiên cứu.

-8Footer Page 17 of 126.